Amerikaans ruimteschip vliegt voor het eerst langs de maan
HOUSTON (ANP) - Het nieuwe Amerikaanse ruimteschip dat vorige week werd gelanceerd, vliegt maandag voor het eerst langs de maan. De Orion komt rond 14.00 uur Nederlandse tijd tot op ongeveer 130 kilometer boven het oppervlak. Daarna vliegt hij verder, zodat hij de komende dagen in een vaste omloopbaan rond de maan kan komen.
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft jaren aan de missie gewerkt. Daarvoor werd een nieuwe draagraket (SLS) en een nieuw ruimteschip (Orion) ontwikkeld. Afgelopen woensdag stegen ze op vanuit Florida. Na vijf dagen vliegen is het vaartuig in de zogeheten invloedssfeer van de maan gekomen. Dat betekent dat de maan het ruimteschip harder aantrekt dan de aarde het naar zich terug trekt.
Het is de bedoeling dat over een paar jaar weer mensen op de maan lopen, voor het eerst sinds 1972. Om alle systemen te testen, wordt nu een onbemande proefvlucht uitgevoerd. Die testmissie heet Artemis 1, omdat het de eerste vlucht van het Artemis-programma is.
Maan
De Orion blijft ongeveer twee weken bij de maan. Begin december moet het vaartuig beginnen aan de terugvlucht naar de aarde. Die eindigt, als alles goed gaat, op 11 december. De capsule plonst dan hangend aan parachutes in de Grote Oceaan.
Het vaartuig bestaat uit twee delen. In het voorste, Amerikaanse deel komen later de astronauten te zitten. Het achterste deel, dat voor energie en voortstuwing zorgt, is door Europa ontwikkeld. Daar zitten ook de zonnepanelen, die zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland uit Leiden. Die panelen wekken meer energie op dan verwacht, zei de NASA vrijdag.
Meer uit Buitenland
VATICAANSTAD (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV waarschuwt voor de "nieuwe vormen van slavernij" door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en roept op tot de "ontwapening" ervan. Dat staat in zijn encycliek die de paus maandag presenteerde in het bijzijn van onder anderen AI-experts. Het is de eerste zogenoemde encycliek van paus Leo. In zo'n gewichtige pauselijke brief presenteert de kerkelijk leider zijn kijk op een thema.
1 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo noemt het idee van een "gerechtvaardigde oorlog" gedateerd. Dat doet de religieuze leider in de pauselijke brief die hij maandag presenteerde, een zogenoemde encycliek. Hoewel hij in dat schrijven vooral ingaat op de rol van geloof in tijden van kunstmatige intelligentie, lijkt de paus met zijn woorden ook te doelen op de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - Rusland is vermoedelijk verantwoordelijk voor het storen van vluchtsystemen van een Brits regeringstoestel afgelopen week. Dat meldt de Kyiv Independent op basis van een anonieme Britse defensiefunctionaris, die daarmee eerdere berichtgeving van The Times kracht bijzet. Aan boord was onder meer defensieminister John Healey, die onderweg was naar het Verenigd Koninkrijk vanuit Estland.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun noemt de terugtrekking van Israël uit zijn land "niet onderhandelbaar", meldt persbureau NNA. Hoewel niet nieuw, komen de woorden op een symbolisch moment: Libanon viert jaarlijks op 25 mei Bevrijdingsdag, de dag die het einde markeerde van de Israëlische bezetting van het zuiden van Libanon in 2000.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zegt dat op veel punten in de onderhandelingen met de Verenigde Staten voortgang is gemaakt. Toch betekent dat volgens Teheran niet dat Iran daarmee ook dicht bij het tekenen van een akkoord met de Amerikanen is. Een verandering in de positie van de Amerikanen zou een handtekening in de weg staan, aldus de woordvoerder.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Mohammad Bagher Qalibaf is opnieuw benoemd tot voorzitter van het Iraanse parlement. Daartoe heeft het parlement besloten, meldt persbureau Fars. Naast parlementsvoorzitter is Qalibaf een belangrijke Iraanse onderhandelaar in de vredesgesprekken met de Verenigde Staten en bemiddelaar Pakistan.
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Israël heeft de evacuatie bevolen van de inwoners van tien plaatsen in het zuiden van Libanon, in de regio's Nabatieh en Jezzine. "In het licht van de schendingen van de afspraken van het bestand door de terreurorganisatie Hezbollah, ziet de Israëlische krijgsmacht zich gedwongen met geweld op te treden. Het doel is niet jullie te schaden", aldus legerzegsman Avichay Adraee tegen de inwoners van het gebied.
4 uur geleden