Amerikaans ruimteschip vliegt voor het eerst langs de maan
HOUSTON (ANP) - Het nieuwe Amerikaanse ruimteschip dat vorige week werd gelanceerd, vliegt maandag voor het eerst langs de maan. De Orion komt rond 14.00 uur Nederlandse tijd tot op ongeveer 130 kilometer boven het oppervlak. Daarna vliegt hij verder, zodat hij de komende dagen in een vaste omloopbaan rond de maan kan komen.
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft jaren aan de missie gewerkt. Daarvoor werd een nieuwe draagraket (SLS) en een nieuw ruimteschip (Orion) ontwikkeld. Afgelopen woensdag stegen ze op vanuit Florida. Na vijf dagen vliegen is het vaartuig in de zogeheten invloedssfeer van de maan gekomen. Dat betekent dat de maan het ruimteschip harder aantrekt dan de aarde het naar zich terug trekt.
Het is de bedoeling dat over een paar jaar weer mensen op de maan lopen, voor het eerst sinds 1972. Om alle systemen te testen, wordt nu een onbemande proefvlucht uitgevoerd. Die testmissie heet Artemis 1, omdat het de eerste vlucht van het Artemis-programma is.
Maan
De Orion blijft ongeveer twee weken bij de maan. Begin december moet het vaartuig beginnen aan de terugvlucht naar de aarde. Die eindigt, als alles goed gaat, op 11 december. De capsule plonst dan hangend aan parachutes in de Grote Oceaan.
Het vaartuig bestaat uit twee delen. In het voorste, Amerikaanse deel komen later de astronauten te zitten. Het achterste deel, dat voor energie en voortstuwing zorgt, is door Europa ontwikkeld. Daar zitten ook de zonnepanelen, die zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland uit Leiden. Die panelen wekken meer energie op dan verwacht, zei de NASA vrijdag.
Meer uit Buitenland
LÜNEBURG (ANP) - Twee Duitse ambulancebroeders zijn veroordeeld tot lange celstraffen, omdat ze ongelukken veroorzaakten om de slachtoffers daarna te kunnen helpen. Het duo gooide vanaf bruggen onder meer betonplaten en een boomstam op Duitse snelwegen. Ze krijgen elf en twaalf jaar gevangenisstraf voor poging tot moord en gevaarlijk gedrag in het verkeer.
41 minuten geleden
RIYAD (ANP) - Een achttal overwegend islamitische landen zegt in een gezamenlijke verklaring te zullen deelnemen aan de Amerikaanse vredesraad. Die moet toezien op Gaza na een mogelijk bestand. Het gaat om Pakistan, Egypte, Jordanië, Qatar, Indonesië, Turkije, Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten. In de verklaring spreken de landen hun steun uit voor de Amerikaanse inzet voor vrede in het gebied.
48 minuten geleden
KOPENHAGEN/NUUK (ANP/RTR/AFP) - De Deense regering is blij dat de Amerikaanse president Trump geen geweld wil gebruiken bij de gewenste inlijving van Groenland, dat deel is van het Deense koninkrijk. Het is positief dat Trump zegt dat hij niet van plan is geweld te gebruiken, aldus de Deense minister van Buitenlandse Zaken. Maar de aanspraken blijven overeind en het probleem dus ook, aldus minister Lars Løkke Rasmussen.
1 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo XIV heeft laten weten ook te zijn uitgenodigd voor de door de Amerikaanse president Donald Trump beoogde vredesraad. Het Vaticaan gaat de uitnodiging overwegen voordat een antwoord wordt verstuurd. Trump heeft zo'n zestig landen uitgenodigd. Er hebben twintig of misschien wel 25 landen ingestemd, aldus de Amerikaanse gezant Steve Witkoff.
2 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is in Kyiv en niet in Davos. Dat meldt het presidentiële kantoor. President Trump suggereerde eerder in zijn toespraak op het World Economic Forum, dat momenteel plaatsvindt in die Zwitserse plaats, dat Zelensky "in het publiek zou kunnen zitten". Ook zei de Amerikaanse president dat hij de Oekraïense leider later op woensdag zou ontmoeten. Na zijn toespraak kwam hij daarop terug en noemde hij donderdag als de dag waarop hij Zelensky zou treffen.
2 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De Europese Unie moet noodplannen maken om voorbereid te zijn op een eventuele terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Europa, zo wil het Europees Parlement. Zo moeten concrete afspraken worden gemaakt over hoe lidstaten elkaar te hulp schieten als een EU-lidstaat militair wordt bedreigd. Hiertoe moet artikel 42.7 van het Europees Verdrag worden aangescherpt. Daarnaast moet een EU-troepenmacht worden gevormd.
3 uur geleden
DAVOS (ANP) - Canada kan de Verenigde Staten maar beter wat dankbaarder zijn, waarschuwt de Amerikaanse president Donald Trump. "Canada bestaat dankzij de VS", zei Trump op het World Economic Forum. Hij reageerde op een veelgeprezen toespraak van de Canadese premier Mark Carney, die middelgrote landen opriep de krachten te bundelen om grootmachten van zich af te kunnen houden.
3 uur geleden