Amerikaans ruimteschip vliegt voor het eerst langs de maan
HOUSTON (ANP) - Het nieuwe Amerikaanse ruimteschip dat vorige week werd gelanceerd, vliegt maandag voor het eerst langs de maan. De Orion komt rond 14.00 uur Nederlandse tijd tot op ongeveer 130 kilometer boven het oppervlak. Daarna vliegt hij verder, zodat hij de komende dagen in een vaste omloopbaan rond de maan kan komen.
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft jaren aan de missie gewerkt. Daarvoor werd een nieuwe draagraket (SLS) en een nieuw ruimteschip (Orion) ontwikkeld. Afgelopen woensdag stegen ze op vanuit Florida. Na vijf dagen vliegen is het vaartuig in de zogeheten invloedssfeer van de maan gekomen. Dat betekent dat de maan het ruimteschip harder aantrekt dan de aarde het naar zich terug trekt.
Het is de bedoeling dat over een paar jaar weer mensen op de maan lopen, voor het eerst sinds 1972. Om alle systemen te testen, wordt nu een onbemande proefvlucht uitgevoerd. Die testmissie heet Artemis 1, omdat het de eerste vlucht van het Artemis-programma is.
Maan
De Orion blijft ongeveer twee weken bij de maan. Begin december moet het vaartuig beginnen aan de terugvlucht naar de aarde. Die eindigt, als alles goed gaat, op 11 december. De capsule plonst dan hangend aan parachutes in de Grote Oceaan.
Het vaartuig bestaat uit twee delen. In het voorste, Amerikaanse deel komen later de astronauten te zitten. Het achterste deel, dat voor energie en voortstuwing zorgt, is door Europa ontwikkeld. Daar zitten ook de zonnepanelen, die zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland uit Leiden. Die panelen wekken meer energie op dan verwacht, zei de NASA vrijdag.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Alle 27 EU-landen zijn het maandag eens geworden over sancties tegen gewelddadige Israëlische kolonisten. Dat meldt EU-buitenlandchef Kaja Kallas op X. De sancties lagen al langer op tafel, maar werden geblokkeerd door Hongarije. Onder de nieuwe premier Péter Magyar is dat veto opgeheven.
7 minuten geleden
GENÈVE (ANP) - De mensenrechtenchef van de Verenigde Naties heeft alarm geslagen over het hoge aantal burgerdoden dat in Soedan valt door droneaanvallen. Het gaat dit jaar al om zeker 880 personen, zegt Hoge Commissaris voor de Mensenrechten Volker Türk.
30 minuten geleden
QUEZON CITY (ANP/AFP/RTR) - Een meerderheid van het Filipijnse parlement heeft ingestemd met een afzettingsprocedure tegen vicepresident Sara Duterte. Ze wordt beschuldigd van fraude, corruptie en doodsbedreigingen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-ministers van Buitenlandse Zaken hebben maandag sancties ingesteld tegen nog eens zestien mensen en zeven instellingen die verantwoordelijk zijn voor de ontvoering van Oekraïense kinderen. Sinds het begin van de oorlog heeft Rusland naar schatting bijna 20.500 Oekraïense kinderen gedeporteerd en gedwongen naar Rusland overgeplaatst, melden de ministers in een verklaring.
1 uur geleden
KYIV/MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland en Oekraïne maken ondanks hun driedaagse staakt-het-vuren weer melding van vijandelijkheden. De Oekraïense krijgsmacht sprak over schermutselingen aan het front in de afgelopen 24 uur en zei dat Rusland zondag ook met duizenden drones aanvallen heeft uitgevoerd.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-lidstaten hebben de gedeeltelijke opschorting van het samenwerkingsverdrag tussen de EU en Syrië ingetrokken. De handelsbeperkingen die de EU in 2011 invoerde, golden voor de invoer van een aantal Syrische producten, waaronder olie, aardolieproducten, goud, edelmetalen en diamanten. Maandag is daartoe besloten. Dit wordt gezien als een belangrijke stap in het herstel en de versterking van de bilaterale betrekkingen tussen de EU en Syrië.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft na de verkiezingsnederlaag van zijn partij beterschap beloofd. Hij erkende in een speech dat er onder kiezers frustratie leeft over de staat van het land, de politiek en hemzelf. "Ik weet dat er mensen zijn die aan me twijfelen. Ik moet hun ongelijk aantonen en dat ga ik doen", verklaarde hij in de speech, die wordt gezien als een poging om zijn premierschap te redden.
3 uur geleden