Amerikaans ruimteschip vliegt voor het eerst langs de maan
HOUSTON (ANP) - Het nieuwe Amerikaanse ruimteschip dat vorige week werd gelanceerd, vliegt maandag voor het eerst langs de maan. De Orion komt rond 14.00 uur Nederlandse tijd tot op ongeveer 130 kilometer boven het oppervlak. Daarna vliegt hij verder, zodat hij de komende dagen in een vaste omloopbaan rond de maan kan komen.
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft jaren aan de missie gewerkt. Daarvoor werd een nieuwe draagraket (SLS) en een nieuw ruimteschip (Orion) ontwikkeld. Afgelopen woensdag stegen ze op vanuit Florida. Na vijf dagen vliegen is het vaartuig in de zogeheten invloedssfeer van de maan gekomen. Dat betekent dat de maan het ruimteschip harder aantrekt dan de aarde het naar zich terug trekt.
Het is de bedoeling dat over een paar jaar weer mensen op de maan lopen, voor het eerst sinds 1972. Om alle systemen te testen, wordt nu een onbemande proefvlucht uitgevoerd. Die testmissie heet Artemis 1, omdat het de eerste vlucht van het Artemis-programma is.
Maan
De Orion blijft ongeveer twee weken bij de maan. Begin december moet het vaartuig beginnen aan de terugvlucht naar de aarde. Die eindigt, als alles goed gaat, op 11 december. De capsule plonst dan hangend aan parachutes in de Grote Oceaan.
Het vaartuig bestaat uit twee delen. In het voorste, Amerikaanse deel komen later de astronauten te zitten. Het achterste deel, dat voor energie en voortstuwing zorgt, is door Europa ontwikkeld. Daar zitten ook de zonnepanelen, die zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland uit Leiden. Die panelen wekken meer energie op dan verwacht, zei de NASA vrijdag.
Meer uit Buitenland
HELSINKI (ANP/AFP/RTR) - Finland zegt al enige voortgang te hebben gemaakt in het onderzoek naar de beschadigde bekabeling in de Finse Golf. De autoriteiten in dat land legden woensdag beslag op de Fitburg, een vrachtschip dat met Russisch staal onderweg was van Sint-Petersburg naar Israël, om verdenkingen van betrokkenheid bij een sabotagepoging aan de bekabeling tussen Helsinki en Tallinn. Veertien opvarenden werden gearresteerd.
59 minuten geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - De brand in het Zwitserse Crans-Montana op nieuwjaarsnacht lijkt te zijn ontstaan door het afsteken van ijsfonteinen op flessen champagne, meldt het OM op een persconferentie. Deze fakkels werden te dicht bij het plafond gehouden, waardoor het vuur zich kon verspreiden.
1 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - De Zwitserse wintersportplaats Crans-Montana blijft na de dodelijke brand van nieuwjaarsnacht grotendeels open voor vakantievierders, aldus het lokale toerismekantoor. Dat herhaalt ook de oproep tot voorzichtigheid om onnodige druk op de ziekenhuizen te voorkomen.
2 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft een nieuwe stafchef aangesteld. Het gaat om Kyrylo Boedanov, hoofd van de inlichtingendienst. Afgelopen november stapte voormalig stafchef Andri Jermak op na een groot corruptieschandaal in de energiesector.
3 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo XIV heeft gebeden voor de slachtoffers van de nieuwjaarsbrand in Zwitserland en betuigde zijn "medeleven en solidariteit" aan hun families. Dat meldt het Vaticaan.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Als Iran vreedzame demonstranten neerschiet en "op gewelddadige wijze vermoordt", zullen de Verenigde Staten hen te hulp schieten, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op zijn Truth Social. "We staan paraat en zijn klaar om in actie te komen."
7 uur geleden
CRANS-MONTANA/LAUSANNE (ANP/DPA) - Ongeveer 13 volwassenen en 8 minderjarigen onder de slachtoffers van de brand in het Zwitserse Crans-Montana hebben brandwonden over meer dan 60 procent van hun lichaam, heeft een arts van de universiteitskliniek in Lausanne, waar ze zijn opgenomen, tegen de Zwitserse zender RTS gezegd.
11 uur geleden