Amerikaans ruimteschip vliegt voor het eerst langs de maan
HOUSTON (ANP) - Het nieuwe Amerikaanse ruimteschip dat vorige week werd gelanceerd, vliegt maandag voor het eerst langs de maan. De Orion komt rond 14.00 uur Nederlandse tijd tot op ongeveer 130 kilometer boven het oppervlak. Daarna vliegt hij verder, zodat hij de komende dagen in een vaste omloopbaan rond de maan kan komen.
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft jaren aan de missie gewerkt. Daarvoor werd een nieuwe draagraket (SLS) en een nieuw ruimteschip (Orion) ontwikkeld. Afgelopen woensdag stegen ze op vanuit Florida. Na vijf dagen vliegen is het vaartuig in de zogeheten invloedssfeer van de maan gekomen. Dat betekent dat de maan het ruimteschip harder aantrekt dan de aarde het naar zich terug trekt.
Het is de bedoeling dat over een paar jaar weer mensen op de maan lopen, voor het eerst sinds 1972. Om alle systemen te testen, wordt nu een onbemande proefvlucht uitgevoerd. Die testmissie heet Artemis 1, omdat het de eerste vlucht van het Artemis-programma is.
Maan
De Orion blijft ongeveer twee weken bij de maan. Begin december moet het vaartuig beginnen aan de terugvlucht naar de aarde. Die eindigt, als alles goed gaat, op 11 december. De capsule plonst dan hangend aan parachutes in de Grote Oceaan.
Het vaartuig bestaat uit twee delen. In het voorste, Amerikaanse deel komen later de astronauten te zitten. Het achterste deel, dat voor energie en voortstuwing zorgt, is door Europa ontwikkeld. Daar zitten ook de zonnepanelen, die zijn ontwikkeld en gebouwd door Airbus Nederland uit Leiden. Die panelen wekken meer energie op dan verwacht, zei de NASA vrijdag.
Meer uit Buitenland
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - Voor het stadhuis van Kopenhagen zijn enkele duizenden mensen bijeengekomen om te demonstreren tegen Amerikaanse aanspraken op Groenland, dat bij het koninkrijk Denemarken hoort. De betogers zwaaien met Deense en Groenlandse vlaggen.
12 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense leider Volodymyr Zelensky heeft bevolen snel meer stroom uit het buitenland te importeren. Volgens zijn energieminister Denys Sjmyhal is er in zijn land geen enkele energiecentrale meer te vinden die niet is aangevallen door de Russen. Hij vertelde het parlement afgelopen week dat de energievoorziening "heel moeilijk" is en dat er nog maar genoeg brandstof is voor een week of drie.
54 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse leider, ayatollah Ali Khamenei, noemt de Amerikaanse president Donald Trump een crimineel voor het "veroorzaken van slachtoffers, schade en laster jegens het Iraanse volk" tijdens de protesten in het land. Iran geeft de VS al langer de schuld van het geweld in Iran.
2 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - Na de brand in Crans-Montana zamelen kapsalons in Frankrijk en andere Europese landen haar in voor pruiken voor de gewonden, schrijft de Franse zender BFMTV. Op nieuwjaarsnacht brak er brand uit in een café waar veel jongeren waren. Hierbij vielen 40 doden en raakten 116 mensen gewond.
3 uur geleden
KAMPALA (ANP/AFP) - De Oegandese oppositieleider Bobi Wine is afgesneden van communicatie na een politie-inval in zijn huis, meldt zijn partij NUP. Eerder gingen er geruchten dat hij was ontvoerd door het leger. De partij plaatste vrijdagavond laat op X dat Wine met geweld was meegenomen in een helikopter, maar dat werd even later weer verwijderd.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Er is een minimale toename van het internetverkeer in Iran, meldt internetwaakhond NetBlocks. Al ruim een week is het internet in Iran geblokkeerd, maar NetBlocks meldt in de nacht van vrijdag op zaterdag dat zo'n 2 procent van de Iraniërs toegang tot het internet lijkt te hebben. Dat is meer dan in de afgelopen dagen.
8 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - Een federale rechter in de Amerikaanse staat Minnesota heeft besloten dat de inzet van agenten van de vreemdelingenpolitie ICE in Minneapolis aan banden wordt gelegd, schrijven The New York Times en The Washington Post. ICE-agenten mogen geen vreedzame demonstranten meer arresteren, geen pepperspray meer inzetten tegen demonstranten en geen automobilisten arresteren die auto's van ICE-agenten volgen.
9 uur geleden