Rusland 'agressiever, brutaler en provocerender', ziet AIVD
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelde zich afgelopen jaar "agressiever, brutaler en provocerender" op tegen Europese landen, constateert de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) in het jaarverslag. Het land spioneerde, voerde cyberaanvallen uit en zette in het geheim desinformatiecampagnes in om het publieke debat te beïnvloeden. "Het regime gebruikt sabotage die grenst aan staatsterrorisme om in Europa angst te zaaien", aldus de AIVD.
Dinsdag werd al bekend dat Russische hackers vorig jaar een publieksvoorziening in Nederland hebben aangevallen, meldde de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) bij de presentatie van het jaarverslag. Over welke voorziening dit gaat, is niet bekendgemaakt. De opstelling van de Russen is de grootste factor voor een verschuiving in het denken over veiligheid. "Van onzekerheid als uitzondering, naar onzekerheid als regel", concludeert AIVD-baas Erik Akerboom.
Zijn dienst zag vorig jaar een "veelheid van dreigingen" waar Nederland mee te maken heeft. Zo stuurde de AIVD 73 ambtsberichten uit, zeventien meer dan in 2023. In zo'n bericht informeert de dienst bijvoorbeeld het Openbaar Ministerie over een persoon die zich mogelijk schuldig maakt aan strafbare feiten. Hiermee kan het OM dan een onderzoek beginnen.
Veranderende machtsverhoudingen
Veel onderzoeken die de AIVD afgelopen jaar deed, hadden te maken met veranderende machtsverhoudingen in de wereld en internationale conflicten. "De machtsbalans is aan het veranderen en het is de vraag hoe de wereldorde eruit komt te zien", aldus de dienst. "Wie de dreigingen tegen Nederland in 2024 overziet, zal zich niet alleen afvragen in wat voor wereld we leven, maar ook wat ons in reactie op dit dreigingsbeeld te doen staat." Volgens Akerboom zijn we zeker niet machteloos. "Nederland, de AIVD en partners kunnen veel doen om onze nationale veiligheid en manier van samenleven te beschermen."
Naast dreiging uit Rusland kwam die ook uit China. Het land viel een netwerk van Defensie aan, waarbij in een onderzoeksnetwerk van het leger schadelijke software werd ontdekt. De Chinezen hadden de intentie te spioneren bij de Nederlandse overheid en politieke doelwitten.
China
Ook werkten de Chinezen samen met Rusland om ervoor te zorgen dat westerse landen minder invloed kregen in de wereld. Verder leverde China goederen voor de Russische oorlogsindustrie, zoals aanvalsdrones. Die drones worden vaak ingezet in de oorlog met Oekraïne.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid dringt aan op snelheid om het reinigen van reactoren veiliger te maken. Aanleiding hiervoor is een ongeval in een reactor van Zeeland Refinery in 2023. Een medewerker verongelukte toen hij in een zuurstofarme reactor katalysatormateriaal aan het verwijderen was.
4 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De politie gaat er niet van uit dat de man die dinsdagmiddag in Utrecht in brand werd gestoken een willekeurig slachtoffer is. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van regionale media. Vermoedelijk is er sprake geweest van een "onderling conflict".
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Burgemeester Sharon Dijksma van Utrecht spreekt van "een gruwelijke vorm van geweld", nadat dinsdagmiddag een man in een elektrische rolstoel in brand werd gestoken. "Omdat het slachtoffer geen kant op kon is de impact zo mogelijk nog groter", laat ze weten in een verklaring.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft een persoon aangehouden in het onderzoek naar het in brand steken van een man op dinsdagmiddag bij een winkelcentrum in Utrecht. Het slachtoffer zat in een elektrische rolstoel en raakte zwaargewond. De aangehouden man wordt verdacht betrokken te zijn bij de brandstichting, aldus de politie.
6 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag een levenslange gevangenisstraf geëist tegen Jaouad W. (46) voor zijn betrokkenheid bij vijf moorden, gepleegd tussen 2011 en 2014. Het OM vindt de verdenkingen tegen W. "te ernstig en schokkend" voor een tijdelijke celstraf. "Verdachte heeft zijn recht om deel te nemen aan onze samenleving met het plegen van deze feiten verspeeld."
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op het Smaragdplein in Utrecht is dinsdagmiddag een man in een elektrische rolstoel door één of meerdere personen in brand gestoken, meldt de politie. De man, die een beperking heeft, is zwaargewond naar het ziekenhuis gebracht. De politie zoekt nog naar de daders.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het is nog onduidelijk hoeveel gegevens er zijn buitgemaakt bij de hack op Booking.com. Een woordvoerder van de hotelboekingssite verklaarde dinsdag dat de omvang nog in kaart wordt gebracht. "We kunnen daar op dit moment geen verdere details over delen, aangezien we hierover nog in contact zijn met de gegevensbeschermingsautoriteiten."
9 uur geleden