Rijksambitie energiebesparing waarschijnlijk niet gehaald
DEN HAAG (ANP) - Het is onwaarschijnlijk dat het Rijk zijn doelen voor energiebesparing in het bedrijfsleven en bij instellingen heeft gehaald. Lokale overheden controleren veel minder dan zou moeten of ondernemingen zich houden aan de verplichting om efficiënter met hun gas en elektriciteit om te gaan, concludeert de Algemene Rekenkamer. Hierdoor dreigt Nederland internationale klimaatafspraken niet na te komen, waarschuwt de belangrijke controleur van overheidsbeleid.
Sinds 1993 bestaan verplichtingen voor bedrijven, scholen of kerken om energie te besparen. Bekende voorbeelden zijn de verplichting alle besparende maatregelen te nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen en de plicht eens in de vier jaar te rapporteren over deze ingrepen.
Maar de Algemene Rekenkamer ziet dat de verantwoordelijke omgevingsdiensten veel minder controleren dan zou moeten. Tot 1 juli vorig jaar vielen 90.000 bedrijven onder de energiebesparingsplicht, wat na een aanscherping van de regels opliep tot ongeveer 107.500 bedrijven. Om elk bedrijf eens in de vier jaar te controleren zouden jaarlijks 22.500 controles nodig zijn, maar dat wordt bij lange na niet gehaald. Over veel jaren is ook niet duidelijk hoeveel controles er zijn geweest.
Complexe regels
Volgens collegelid van de Algemene Rekenkamer Barbara Joziasse weet het kabinet niet waarop het stuurt. "Het is echt hap-snapkennis", vult Linze Schaap aan namens de vereniging van tientallen gemeentelijke en provinciale rekenkamers, die eigen onderzoek deed. Hij pleit voor structurele financiering voor het toezicht. "Dat zou omgevingsdiensten helpen op de arbeidsmarkt, want voor dit soort toezicht is specialistische kennis nodig."
Deel van het probleem is dat omgevingsdiensten tegen complexe regels aanlopen, waardoor ze moeilijk inzicht krijgen in hoeveel energie een bedrijf precies verbruikt en kan besparen. Daarnaast vinden vooral kleinere bedrijven de regels complex.
Grootverbruikers
Volgens de Algemene Rekenkamer zou het helpen om niet langer alle bedrijven te controleren, maar vooral te kijken naar grootverbruikers. Dat biedt namelijk de kans op grotere besparingen tegen lagere kosten. Sowieso moet het kabinet dit beleid "grondig tegen het licht houden, in plaats van een aanpassinkje hier en daar", zegt Joziasse.
Tegelijkertijd moet de focus op grootverbruikers geen gedoogbeleid voor kleinere bedrijven zijn, erkent Joziasse. "Daar zit een 'fine line' tussen, die toezichthouders het beste kunnen inschatten."
Meer uit Financieel
EDE (ANP) - Nederlanders gaven vorig jaar in totaal 23 miljard euro uit aan eten en drinken buiten de deur. Dat is 3,9 procent meer dan een jaar eerder, blijkt uit jaarcijfers van kennisplatform FoodService Instituut Nederland (FSIN). Voor 2026 verwacht FSIN een verdere groei van 3,2 procent.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol verwacht dat ook de komende nacht geen door het winterse weer gestrande passagiers op de luchthaven zullen overnachten. De veldbedden die voor hen waren neergezet, zijn opgeruimd. Voor maandag zijn geen vluchten uit voorzorg geannuleerd. Dit meldt een woordvoerder van Schiphol.
9 uur geleden
KUALA LUMPUR (ANP/BLOOMBERG) - Ook Maleisië heeft maatregelen genomen tegen Grok vanwege het genereren van seksuele beelden. De Maleisische internettoezichthouder meldde zondag dat de toegang tot de chatbot van Elon Musks bedrijf xAI in het land wordt beperkt totdat effectieve veiligheidsmaatregelen zijn ingevoerd.
10 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil wil meer internationale samenwerking op het gebied van zeldzame grondstoffen. Hiervoor pleitte hij in aanloop naar het overleg over dit onderwerp maandag met de ministers van Financiën van de G7-landen in Washington.
11 uur geleden
CAIRO (ANP/RTR) - Egypte heeft deals voor duurzame energie ondertekend ter waarde van 1,8 miljard dollar, omgerekend ongeveer 1,5 miljard euro. Dit meldt de staatstelevisie.
11 uur geleden
NAMEN (ANP/BELGA) - Boeren blokkeren ook zondag snelwegen in België uit protest tegen de handelsdeal van de EU met Zuid-Amerikaanse landen. De federale politie meldt dat dit op snelwegen in de provincies Henegouwen en Namen gebeurt.
12 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - China wil zich op het gebied van handel dit jaar onder meer richten op het verbeteren van exportcontroles. Dit meldt het Chinese ministerie van Handel zondag in een verklaring over de belangrijkste prioriteiten voor 2026. Het ministerie wil daarnaast de risicopreventie vergroten om de veerkracht van de toeleveringsketen en de nationale veiligheid te garanderen.
13 uur geleden