Rijksambitie energiebesparing waarschijnlijk niet gehaald
DEN HAAG (ANP) - Het is onwaarschijnlijk dat het Rijk zijn doelen voor energiebesparing in het bedrijfsleven en bij instellingen heeft gehaald. Lokale overheden controleren veel minder dan zou moeten of ondernemingen zich houden aan de verplichting om efficiënter met hun gas en elektriciteit om te gaan, concludeert de Algemene Rekenkamer. Hierdoor dreigt Nederland internationale klimaatafspraken niet na te komen, waarschuwt de belangrijke controleur van overheidsbeleid.
Sinds 1993 bestaan verplichtingen voor bedrijven, scholen of kerken om energie te besparen. Bekende voorbeelden zijn de verplichting alle besparende maatregelen te nemen die zich binnen vijf jaar terugverdienen en de plicht eens in de vier jaar te rapporteren over deze ingrepen.
Maar de Algemene Rekenkamer ziet dat de verantwoordelijke omgevingsdiensten veel minder controleren dan zou moeten. Tot 1 juli vorig jaar vielen 90.000 bedrijven onder de energiebesparingsplicht, wat na een aanscherping van de regels opliep tot ongeveer 107.500 bedrijven. Om elk bedrijf eens in de vier jaar te controleren zouden jaarlijks 22.500 controles nodig zijn, maar dat wordt bij lange na niet gehaald. Over veel jaren is ook niet duidelijk hoeveel controles er zijn geweest.
Complexe regels
Volgens collegelid van de Algemene Rekenkamer Barbara Joziasse weet het kabinet niet waarop het stuurt. "Het is echt hap-snapkennis", vult Linze Schaap aan namens de vereniging van tientallen gemeentelijke en provinciale rekenkamers, die eigen onderzoek deed. Hij pleit voor structurele financiering voor het toezicht. "Dat zou omgevingsdiensten helpen op de arbeidsmarkt, want voor dit soort toezicht is specialistische kennis nodig."
Deel van het probleem is dat omgevingsdiensten tegen complexe regels aanlopen, waardoor ze moeilijk inzicht krijgen in hoeveel energie een bedrijf precies verbruikt en kan besparen. Daarnaast vinden vooral kleinere bedrijven de regels complex.
Grootverbruikers
Volgens de Algemene Rekenkamer zou het helpen om niet langer alle bedrijven te controleren, maar vooral te kijken naar grootverbruikers. Dat biedt namelijk de kans op grotere besparingen tegen lagere kosten. Sowieso moet het kabinet dit beleid "grondig tegen het licht houden, in plaats van een aanpassinkje hier en daar", zegt Joziasse.
Tegelijkertijd moet de focus op grootverbruikers geen gedoogbeleid voor kleinere bedrijven zijn, erkent Joziasse. "Daar zit een 'fine line' tussen, die toezichthouders het beste kunnen inschatten."
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - De verkopen van nieuwe auto's in Nederland zakken dit jaar iets terug, na de kleine groei in 2025. Dit verwacht ING Research.
2 uur geleden
HAWTHORNE (ANP) - De raket- en satellietfabrikant SpaceX heeft de start-up voor kunstmatige intelligentie xAI, beide van techmiljardair Elon Musk, overgenomen. Dit meldt SpaceX op zijn website. Met de fusie wil SpaceX "de meest ambitieuze, verticaal geïntegreerde innovatiemotor op (en buiten) de aarde" vormen.
5 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Chipfabrikant NXP uit Eindhoven heeft in 2025 minder omzet en winst geboekt. De omzet bedroeg vorig jaar 12,3 miljard dollar, omgerekend ongeveer 10,4 miljard euro. Dat is 3 procent minder dan in 2024, meldt NXP in zijn kwartaal- en jaarresultaten.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag hoger geëindigd. Beleggers reageerden onder meer op goede cijfers over de industriële productie in de Verenigde Staten. Daaruit kwam naar voren dat de productieactiviteit in januari onverwacht is gegroeid in het snelste tempo sinds 2022.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - Ørsted mag van een Amerikaanse rechter verdergaan met het bouwen van een windpark op zee voor de kust van New York tijdens het wachten op een uitspraak. Het Deense windenergiebedrijf had een rechtszaak aangespannen, nadat de Amerikaanse president Donald Trump in december alle grote offshore-windenergieprojecten had stilgelegd.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Luchtvaartmaatschappij KLM wil de komende tijd onder de herbenoemde topvrouw Marjan Rintel sneller de kosten verlagen. In oktober werd al een kostenbesparingsprogramma van honderden miljoenen euro's aangekondigd, waarbij onder meer 250 kantoorbanen verdwenen. Met een volgende stap in die strategie moeten de kosten verder omlaag. Hoe dat gebeurt, wordt de komende maanden bekend.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben een handelsdeal gesloten met India. Dit meldt president Donald Trump maandag op zijn socialemediaplatform Truth Social, na een gesprek met de Indiase premier Narendra Modi.
10 uur geleden