Na het stemmen volgt het tellen
DEN HAAG (ANP) - Terwijl deze woensdag geldt als de echte verkiezingsdag voor de gemeenteraden, wordt er ook al begonnen met het tellen van de stemmen die maandag en dinsdag zijn uitgebracht. Vanwege corona was deze mogelijkheid tot vervroegd stemmen opengesteld, net als vorig jaar bij de Tweede Kamerverkiezingen.
Na het sluiten van de stemlokalen op maandag en dinsdag hebben de stembureauleden al vastgesteld hoeveel kiesgerechtigden hebben gestemd, door het aantal geldige stempassen en volmachtbewijzen te tellen. Woensdag overdag worden dan de stembiljetten geteld. De uitkomst van die telling wordt na 21.00 uur bekendgemaakt, als alle stemlokalen zijn gesloten. Vanaf dat moment beginnen de tellers ook met het tellen van de stemmen die woensdag zijn uitgebracht.
Dat gebeurt met de hand en begint met een sneltelling op lijstniveau: het optellen van alle geldige stemmen per politieke partij. De stembureaus geven de uitkomst van die sneltelling door aan hun gemeente. Daarna worden de geldige stemmen per kandidaat geteld. Als dat klaar is, maakt het stembureau daarvan een proces-verbaal op, dat naar de gemeente wordt gebracht.
Centraal tellen
In 34 gemeenten verloopt het telproces net anders. Die gemeenten, waaronder Rotterdam, Utrecht, Groningen en Maastricht, doen mee aan een experiment centraal tellen. De stembureaus in die gemeenten tellen woensdag alleen het aantal stemmen per lijst, en de stemmen per kandidaat worden pas op donderdag geteld, op een of meer centrale locaties. Met deze zogenoemde centrale stemopneming wordt sinds de Europese Parlementsverkiezingen in 2019 geëxperimenteerd. Doel is het proces van tellen betrouwbaarder, transparanter en dus beter controleerbaar te maken.
Op basis van de processen-verbaal tellen de stembureaus de uitslagen bij elkaar op. De gemeentelijke centrale stembureaus stellen maandag 21 maart in een openbare zitting de officiële uitslag en de zetelverdeling vast.
Openbaar
Op woensdag 30 maart treden de zittende raadsleden af en worden de nieuwe leden geïnstalleerd. Vanwege een gemeentelijke herindeling met Weesp gebeurt dat in de gemeente Amsterdam al op 24 maart.
Het tellen van stemmen is openbaar. Mensen mogen komen kijken, maar mogen de tellers niet hinderen. In Amsterdam worden woensdag de stemmen van maandag en dinsdag geteld in de RAI. In Rotterdam wordt geteld in Ahoy, in Utrecht in de Jaarbeurs en in Den Haag grotendeels in het World Forum.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - Thierry Baudet, oprichter van Forum voor Democratie, doet laconiek over de ophef die in de afgelopen weken is ontstaan over het verleden van enkele kandidaat-gemeenteraadsleden van zijn partij. Zij zouden banden hebben gehad met neonazistische groeperingen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PVV-leider Geert Wilders heeft op X iedereen bedankt die op de PVV heeft gestemd. "Prachtige resultaten!" schreef hij op X. In verschillende gemeenten, zoals Terneuzen en Pekela, werd de PVV de grootste.
9 uur geleden
TERNEUZEN (ANP) - PVV-lijsttrekker Patrick van der Hoeff in Terneuzen denkt dat zijn partij de winst in de gemeenteraadsverkiezingen grotendeels te danken heeft aan het verzet tegen de komst van een azc. "Maar dat is niet de enige reden", zegt Van der Hoeff. "Wij hebben ons altijd kritisch uitgelaten over de bouw van een campus, een onderwijsinstelling die 100 miljoen euro moet kosten. Dat vinden we veel te veel en we denken dat veel andere Terneuzenaars dat ook vinden."
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De eerste uitslagen van Forum voor Democratie zijn voor partijleider Lidewij de Vos "reden tot feest, maar morgen begint voor ons een enorme klus". Dat zei ze op een partijbijeenkomst in Amsterdam, waar de partij de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag volgt. "Kiezers in heel Nederland hebben ons het vertrouwen gegeven om de grote uitdagingen van onze steden en dorpen aan te gaan", zei De Vos tegen de aanwezigen.
9 uur geleden
BREDA (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) heeft begrip voor "frustraties" in gemeenten over de komst van asielzoekerscentra. "Dat je denkt: dit overkomt ons, terwijl wij zelf willen meebeslissen over de grootte van een opvang of de voorwaarden van een asielopvang." Wel benadrukt hij dat het kabinet de instroom wil beperken, en asielzoekers die hier zijn eerlijk wil verdelen over gemeenten met de spreidingswet.
10 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Tussen de exitpoll van Ipsos in opdracht van NOS van Noardeast-Fryslân en de voorlopige uitslag, gemeld aan de ANP Verkiezingsdienst, zitten flink wat verschillen. Zo kwam FNP, ondanks zetelverlies, als grootste partij naar voren uit de exitpoll. Maar in de voorlopige uitslag is dat het CDA met 6 zetels. De partij wint 2 zetels, in plaats van 1 volgens de exitpoll.
10 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Jesse Klaver ziet zijn partij GroenLinks-PvdA "fors winnen" ten opzichte van de landelijke verkiezingen in november. Leden van de partij hebben de "rug gerecht", zei hij op een bijeenkomst in Leiden.
10 uur geleden