Webmail

Kies je webmail

Omdat ZeelandNet ook DELTA webmail aanbiedt, vragen we je eenmalig je voorkeur op te geven.

‘Je hoopt eens in je loopbaan zo’n schat te ontdekken’

‘Je hoopt eens in je loopbaan zo’n schat te ontdekken’

GOES - Als archivaris in het Gemeentearchief in Goes zit Frank de Klerk vaak met zijn neus in de boeken. Met ‘In de Polder bij elkander, het korte leven van Jan van den Bosch (1830-1850) in brieven’ werkte hij de afgelopen drie jaar aan zijn grootste privéproject tot nu toe. Dit boek is ontstaan nadat de archiefmedewerker brieven van een directeurszoon van de Wilhelminapolder in handen kreeg. “Ik lees veel, maar zó direct op papier ruzie maken met familie kwam ik niet eerder tegen”, vertelt De Klerk. “Ook zijn de brieven een geweldig tijdsdocument. Zo beschrijft Jan na zijn vlucht naar Amerika het tumult van de slavernij.”

Jan van den Bosch was een zoon van Iman van den Bosch, directeur van de Wilhelminapolder, een belangrijke werkgever. Om de arbeiders huisvesting te bieden is Wilhelminadorp gesticht. “Uit de brieven blijkt dat Iman als directeur veel aanzien had, maar in het opvoeden ging hij struikelend voorwaarts”, vertelt De Klerk, zelf ook vader. “Het is fascinerend dat Jan zijn vader in moderne taal verwijten maakt. Dat lijkt op de manier waarop ouders en kinderen nu ook ruziën.”

Kronkel

De problemen ontstaan als Iman niet zijn oudste zoon Jacob aanwijst als opvolger, maar zijn jongste zoon. Jan is de middelste telg. “Jacob heeft een kronkel in zijn kop en daarom acht Iman hem niet geschikt als directeur, tot woede van Jacob”, concludeert De Klerk uit de 85 brieven en het onderzoek dat hij deed om ze van een bredere context te voorzien. Er komen grote thema’s langs, van de inpoldering en opbouw van de Wilhelminapolder en Wilhelminadorp en de revolutiedreiging in 1848, tot de slavernij in Amerika. Want Jan heeft in zijn korte leven veel meegemaakt.

De brieven dateren uit 1838 tot 1850 en komen bijna allemaal van Jans hand, die goed kon schrijven. Als welgestelde jongen komt hij op een Duitse kostschool bij de Hernhutters terecht. Daarna gaat hij naar het gymnasium in Leiden, om later dokter te worden. “Op de strenge kostschool heeft hij heimwee en ook in Leiden voelt Jan zich regelmatig eenzaam.” Dan wordt het 1848 en breken er rellen uit. “Opeens staat Jacob bij Jan in Leiden op de stoep. Uit vrees voor anarchie wil hij vluchten naar Amerika en hij krijgt Jan zover om mee te gaan. In de brieven hoor je Iman bijna zuchten en kreunen, maar Jan is niet voor reden vatbaar. Uiteindelijk betaalt Iman boer Leenhouts, die ook naar Amerika gaat, duizend gulden om Jan te begeleiden. Een absurd bedrag voor die tijd.” Maar Jan blijkt geen lieverdje en troggelt bijvoorbeeld geld af van de kinderen Leenhouts. De boer wil zich niet langer ontfermen over Jan en wil - keurig netjes - de overgebleven zeshonderd gulden terugsturen naar Iman. “Iman schrijft dat hij het geld mag houden. Is het zwijggeld voor behoud van zijn goede naam?”

Eerbetoon

Na twee jaar in de Verenigde Staten keert Jan terug. “Jan heeft de goede familienaam te grabbel gegooid, maar Iman strijkt met de hand over zijn hart en regelt dat Jan in Duitsland voor dokter kan studeren. Maar op de dag dat Jan in Duitsland arriveert, overlijdt hij.” De Klerk heeft nergens een doodsoorzaak kunnen achterhalen. Ook nog levende afstammelingen zijn hem onbekend. “Ik zou graag een nazaat aan de telefoon krijgen door het boek.” De Klerk biedt een gevoelig inkijkje in het leven van de familie Van den Bosch, maar hij noemt het boek toch een eerbetoon aan Jan. “In de basis was Jan geen foute jongen.” Daarbij beschreef Jan pakkend grote wereldgebeurtenissen, vindt De Klerk. “In je loopbaan hoop je eens zo’n schat te ontdekken en dat gebeurde toen een mevrouw, geen familielid, met deze brieven, die ze al dertig jaar in haar bezit had, naar het archief kwam.”

‘In de Polder bij elkander, het korte leven van Jan van den Bosch (1830-1850) in brieven’ is verschenen bij Uitgeverij Het Paard van Troje in Goes en verkrijgbaar bij diverse boekhandels.

Meer uit Beveland

Wie houdt Grote Kerk in Goes deze zomer open?

GOES - De Grote of Maria Magdalenakerk is het monumentale hart van de stad. Een prachtige kruisbasiliek waarvan het koor bijna 600 jaar oud is. Tijdens het seizoen komen er duizenden bezoekers en dat aantal groeit nog steeds.  

1 uur geleden
‘Kiek uut’ voor kiekendiefkuikens op akkers

Het oogstseizoen is weer begonnen. ‘Oppassen dus voor een van de grootste roofvogels van ons land: de bruine kiekendief’, waarschuwt het Steunpunt Bruine Kiekendief.

5 uur geleden
Openwaterles voor kinderen is leuk, maar vooral ook belangrijk

GOES - Bij het Goese Meer leren en genieten basisschoolkinderen sinds mei van allerlei wateractiviteiten. Onder leiding van docenten en studenten van sportopleiding CIOS in Goes vergroten de leerlingen hun zelfredzaamheid op het water. Leuk, maar ook een must, stellen CIOS-medewerkers Joeri Cloosterman en Hedy van Eck, want de cijfers over de zwemvaardigheid van kinderen en ongelukken in het water worden er niet beter op.

5 uur geleden
Fietscafé in wijkcentrum De Spinne in Goes

GOES – Zaterdagmiddag 2 juli houdt de Fietsersbond een fietscafé in wijkcentrum De Spinne in Goes. De deelnemers maken onder meer een fietsrondje door Goes om te bekijken wat er goed geregeld is en wat er beter kan.

23 uur geleden
Bijeenkomst in Borssele over nieuw hoogspanningsstation

BORSSELE - In dorpshuis Vijverzicht in Borssele vindt dinsdag (5 juli) een openbare informatiebijeenkomst plaats over de komst van een nieuw hoogspanningsstation in de omgeving van het Sloegebied. Eén van de bespreekpunten is waar dit station precies gebouwd moet worden. Netbeheerder Tennet heeft locaties in kaart gebracht en vraagt nu inwoners, ondernemers en organisaties mee te denken.

1 dag geleden
Open water is andere koek dan zwembad

GOES - Basisschoolleerlingen in de gemeente Goes kunnen dankzij een project van de gemeente en sportopleiding CIOS de klas verruilen voor open water. De kinderen, zoals Kelvin en Yinthe van de Holtkampschool, doen ervaring op met watersporten in de buitenlucht, dat heel anders is dan zwemmen in het zwembad.  

1 dag geleden
Gemeente Goes betaalt mee aan groen dak voor inwoners

GOES - Inwoners van de gemeente Goes kunnen sinds vorige week subsidie aanvragen voor een groen dak. Hiermee wil de gemeente inwoners helpen bij het klimaatbestendig maken van hun huis en tuin.

2 dagen geleden