'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
LOS ANGELES (ANP/BLOOMBERG) - Het hoofd van de organisatie achter de Olympische Spelen in Los Angeles, Casey Wasserman, verkoopt zijn talenten- en sportmarketingbureau nadat zijn banden met Jeffrey Epstein aan het licht zijn gekomen. In een bericht aan het personeel schrijft Wasserman dat die controverse te veel afleidt van het werk dat zijn agentschap doet. Wasserman hoeft niet te vertrekken als voorzitter van het organisatiecomité voor de Spelen in Los Angeles in 2028.
23 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De snelle opmars van kunstmatige intelligentie (AI) zal in Nederland bijdragen aan een langdurige ontslaggolf. Daarvoor waarschuwt Ingrid Thijssen in een interview met De Telegraaf bij haar afscheid als voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW. Volgens haar gaat AI op grote schaal banen veranderen en doen verdwijnen, terwijl Nederland daar nog onvoldoende op is voorbereid.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland telt voor het vierde jaar op rij minder bloemen- en plantenzaken. Dat blijkt uit cijfers uit het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KVK) die het ANP voor Valentijnsdag analyseerde. Er waren aan het begin van 2026 zo'n 6400 bloemen- en plantenzaken. Een jaar eerder was dat nog iets meer dan 6500.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Mensen die twee jaar werkloos zijn, leveren tot wel 66.000 euro in door de maatregelen van het nieuwe kabinet. Dat stelt vakbond CNV op basis van een analyse. De bond zegt dat dit komt door de verlaging van het maximumdagloon met 20 procent en de halvering van de WW-duur van 24 naar 12 maanden.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met kleine uitslagen gesloten na de zware koersverliezen een dag eerder. Beleggers op Wall Street hebben een lang weekend voor de boeg, want op maandag is de Amerikaanse beurshandel dicht voor President's Day.
11 uur geleden
ATHENE (ANP/RTR) - Duizenden Griekse boeren protesteren in de hoofdstad Athene tegen de hoge kosten voor hun productie en de concurrentie van landbouwproducten uit het buitenland. Volgens de boeren doet de overheid te weinig om hen te helpen. Ze hebben tientallen tractoren meegenomen en willen de hele nacht doorbrengen voor het parlementsgebouw in Athene.
12 uur geleden
ROME (ANP/RTR) - De Italiaanse overheid verbiedt stakingen door personeel op luchthavens tijdens de Olympische Spelen die in het noorden van het land worden gehouden. Transportminister Matteo Salvini wil voorkomen dat reizigers overlast ondervinden tijdens het internationale sportevenement.
14 uur geleden