'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De brede S&P 500-index op Wall Street is donderdag met een nieuw slotrecord geëindigd. Amerikaanse beleggers trokken zich op aan berichten dat de VS en Iran dicht bij een deal zijn. Verder waren techbedrijven duidelijk weer in trek.
35 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer heeft kritiek geuit op een Duits wetsvoorstel dat streamingdiensten verplicht om te investeren in de Duitse filmsector. Hij noemde de maatregelen discriminerend en een schending van het handelsakkoord tussen de Europese Unie en de VS.
1 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - Anthropic is van plan snel nieuwe AI-modellen breed beschikbaar te maken met mogelijkheden die vergelijkbaar zijn met die van zijn model Mythos. Deze zijn ergens in de komende weken al te verwachten. Het gaat om een opmerkelijke aankondiging. Mythos behelst technologie waarvan het Amerikaanse bedrijf eerder zei dat die te gevaarlijk was om aan het grote publiek beschikbaar te stellen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie is akkoord gegaan met een grote zuivelsamensmelting waarbij ook het Nederlandse DOC Kaas is betrokken. De Zweeds-Deense zuivelcoöperatie Arla Foods mag van Brussel het Duitse DMK en het uit 1895 stammende DOC Kaas inlijven. De commissie ziet geen reden om voorwaarden te stellen omdat er geen gevaren zijn voor de concurrentie.
3 uur geleden
MILAAN (ANP/BLOOMBERG) - Sportwagenfabrikant Ferrari was donderdag een stevige winnaar op de beurs in Milaan na geruststellende woorden van topman Benedetto Vigna. Hij verklaarde dat er al bestellingen binnen zijn voor het eerste volledig elektrische model van het Italiaanse bedrijf. Eerder deze week kreeg de beurskoers nog een knauw na een golf aan kritiek op de gepresenteerde Ferrari Luce die 550.000 euro kost.
4 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De oorlog in het Midden-Oosten heeft ervoor gezorgd dat het aantal vliegtuigpassagiers wereldwijd vorige maand is gedaald. Volgens de internationale luchtvaartbrancheorganisatie IATA vlogen mensen in april 3,4 procent minder dan in dezelfde maand in 2025.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Warenhuisketen de Bijenkorf heeft veel last van zuinige consumenten. De klantbestedingen zijn afgelopen jaar op vergelijkbare basis met meer dan 8 procent gedaald. De Bijenkorf merkte ook dat zijn webshop minder bezoekers kreeg dan een jaar eerder.
6 uur geleden