'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De brede S&P 500-index en de technologiegraadmeter Nasdaq zijn vrijdag met nieuwe recordstanden gesloten, geholpen door een sterk cijfer over de Amerikaanse banenmarkt. Het banenrapport van de overheid viel veel beter uit dan verwacht. Wel werd bekend dat het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten naar een nieuw dieptepunt is gezakt door zorgen bij huishoudens over een hoge inflatie die de koopkracht ondermijnt.
7 uur geleden
SUNNYVALE (ANP/BLOOMBERG) - De producent van AI-chips Cerebras Systems wil meer geld ophalen met zijn beursgang op Wall Street dan eerder gepland. Volgens bronnen tegen persbureau Bloomberg is Cerebras van plan de uitgifteprijs bij de beursgang te verhogen vanwege de grote interesse van investeerders. Mogelijk kan het bedrijf maandag met een bekendmaking komen.
8 uur geleden
STUTTGART (ANP/DPA/BLOOMBERG) - De Duitse sportwagenfabrikant Porsche sluit drie dochterondernemingen die niet actief zijn in de autoproductie. Daardoor gaan ongeveer vijfhonderd banen verloren. Met de ingreep wil Porsche verder snijden in de kosten en zich meer focussen op de kernactiviteiten.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse AEX-index is vrijdag met een kleine min het weekend ingegaan. Beleggers op het Damrak deden het even rustig aan na een drukke week met veel kwartaalcijfers van grote bedrijven. De aandacht ging nu onder meer uit naar het belangrijke Amerikaanse banenrapport dat beter uitviel dan verwacht. De chipfondsen ASML, Besi en ASMI stonden wel bij de stijgers in de AEX.
12 uur geleden
ANN ARBOR (ANP) - Het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten is naar een nieuw dieptepunt gezakt door toenemende zorgen over een hoge inflatie door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat meldt de Universiteit van Michigan op basis van voorlopige cijfers voor de meimaand. Amerikaanse huishoudens zijn bezorgd dat de hoge inflatie de koopkracht en eigen financiële situatie schaadt.
13 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De beurzen in New York gingen vrijdag omhoog ondanks de hernieuwde spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran. Naast de ontwikkelingen in het Midden-Oosten verwerkten beleggers het banenrapport van de Amerikaanse overheid. Volgens dat rapport zijn er in de grootste economie ter wereld in april 115.000 banen bijgekomen. Dat was meer dan verwacht. De werkloosheid bleef onveranderd op 4,3 procent.
14 uur geleden
VLAARDINGEN (ANP) - Kunstmestproducent Yara heeft last van een protestactie van Extinction Rebellion bij zijn locatie in Vlaardingen. Demonstranten hebben daar de toegangsweg naar de fabriekspoort geblokkeerd. Hierdoor wordt de aan- en afvoer gehinderd, laat het bedrijf weten.
15 uur geleden