'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
HAARLEM (ANP) - De failliete aanbieder van groentelunches op scholen TommyTomato maakt een doorstart. Dankzij investeerder Impact First Group is het gelukt om het bedrijf nieuw leven in te blazen. Medeoprichter Bas Turk verwacht de levering van lunches na de meivakantie te kunnen hervatten.
6 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index is vrijdag licht lager geopend. Beleggers namen wat gas terug na de recente sterke opmars, die volgde op signalen over een waarschijnlijke verlenging van het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran. Ook zei de Amerikaanse president Donald Trump dat de oorlog in Iran "vrij snel voorbij zou moeten zijn", waarmee hij zijn optimistische voorspellingen over het einde van het conflict herhaalde.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie stelt geld beschikbaar voor hulp aan vissers die door de hoge brandstofprijzen in de problemen zijn gekomen. Lidstaten van de Europese Unie mogen daarvoor geld gebruiken uit een fonds dat is bedoeld voor de verduurzaming van de visserij. Daarin zit nog zo'n 760 miljoen euro.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldbank hebben de samenwerking met Venezuela weer opgestart. Topvrouw Kristalina Georgieva van het IMF kondigt in een statement aan de betrekkingen met de regering van Venezuela onder het bewind van waarnemend president Delcy Rodríguez te hervatten. Daarmee legitimeren de instellingen de interim-regering verder en creëren ze nieuwe mogelijkheden voor financiële steun.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hotels, campings en huisjesparken ontvingen in 2025 meer dan 52 miljoen gasten. Dat is iets meer dan in 2024, toen ruim 51 miljoen gasten in Nederland verbleven. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van voorlopige cijfers. De stijging komt door meer buitenlands toerisme.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het wordt op meer tankstations mogelijk om statiegeldflesjes en -blikjes in te leveren aan de kassa. Op tankstations aan de snelweg was dit al wettelijk verplicht, maar het wordt nu ook mogelijk op bijna vijfhonderd tankstations buiten de snelweg. Daarvoor heeft Statiegeld Nederland, onderdeel van inzamelingsstichting Verpact, een samenwerking gesloten met Shell.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het aantal ondernemers dat stopt is in het eerste kwartaal van dit jaar voor het eerst in 2,5 jaar afgenomen. Dat ziet de Kamer van Koophandel (KVK). Er zijn ook meer nieuwe bedrijven begonnen ten opzichte van een jaar eerder.
8 uur geleden