'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
BRUSSEL (ANP) - De voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen is ook na haar telefoongesprek met de Amerikaanse president Donald Trump optimistisch over de handelsdeal tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Trump dreigde na het gesprek met hogere importheffingen als de Europeanen de deal niet voor 4 juli doorvoeren, maar Von der Leyen heeft er vertrouwen in dat dat gaat lukken.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Shake Shack ging donderdag hard onderuit op de aandelenbeurzen in New York. De hamburgerketen heeft in het eerste kwartaal een omzet behaald die tegenviel bij de verwachtingen van kenners. De Amerikaanse fastfoodketen heeft onder meer last van stijgende kosten voor rundvlees en slecht weer.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump geeft de Europese Unie tot 4 juli de tijd om de handelsdeal met de Verenigde Staten in te voeren. Hij dreigt anders de importheffingen voor het landenblok te verhogen, stelt de president in een bericht op zijn socialemediaplatform Truth Social.
8 uur geleden
PARIJS (ANP/BLOOMBERG/DPA/AFP) - Frankrijk heeft zijn onderzoek naar Elon Musk en diens socialemediaplatform X opgevoerd, nadat de miljardair niet kwam opdagen voor een vrijwillig verhoor waarvoor hij was opgeroepen. Dat meldden Franse aanklagers donderdag.
9 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Harrods heeft tientallen mensen een vergoeding gegeven na seksueel misbruik door de inmiddels overleden eigenaar Mohamed Al Fayed. Meer dan 75 slachtoffers hebben een "volledige compensatie" gekregen na het indienen van een claim bij het beroemde Londense warenhuis.
10 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Britse adverteerders vinden dat Google zijn eigen advertentiedienst online heeft voorgetrokken. Zij hebben daarover een claim ingediend in het Verenigd Koninkrijk en eisen een schadevergoeding tot 3 miljard pond (bijna 3,5 miljard euro).
10 uur geleden
KEULEN (ANP/AFP) - Het Duitse AI-vertaalbedrijf DeepL schrapt ongeveer een kwart van de banen. Topman en oprichter Jarek Kutylowski meldt donderdag op LinkedIn dat zo'n 250 werkplekken bij DeepL verdwijnen vanwege de opmars van kunstmatige intelligentie.
10 uur geleden