'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
EMMEN (ANP) - Ruim vijfhonderd werknemers van de Nederlandse afdelingen van kunststoffabrikant Envalior leggen vanaf vrijdagmiddag 12.00 uur het werk neer voor onbepaalde tijd. Dat doen zij uit onvrede over het eindbod voor loonsverhoging van de werkgever. De werknemers van de fabrieken in Emmen en Geleen voerden deze en vorige week ook al actie voor een beter loonbod.
1 minuut geleden
DAVOS (ANP) - De Verenigde Staten blijven zich inzetten voor de uitvoering van de handelsovereenkomst tussen de VS en de Europese Unie. Dat schrijft de Amerikaanse handelsminister Howard Lutnick in een bericht op X, na een ontmoeting met Eurocommissaris Maroš Šefčovič (Handel) in Davos.
3 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De voedingsmiddelensector heeft de code rondom reclame gericht op kinderen aangescherpt. Daarmee wordt reclame voor ongezond voedsel verboden voor jongeren onder de 16 jaar. Brancheorganisatie FNLI presenteerde de nieuwe reclamecode donderdag aan staatssecretaris Judith Tielen van Jeugd, Preventie en Sport, maar waakhond Foodwatch is kritisch.
4 minuten geleden
ANKARA (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Turkse centrale bank heeft het rentetarief voor de vijfde maand op rij verlaagd. Met de lagere leenkosten wil de centrale bank de Turkse economie stimuleren. De rente werd verlaagd met 1 procentpunt en bedraagt nu 37 procent. Economen hadden gerekend op een grotere renteverlaging van 1,5 procentpunt.
56 minuten geleden
NUUK (ANP/BLOOMBERG/RTR) - Het Groenlandse pensioenfonds overweegt zijn beleggingen in Amerikaanse aandelen te verkopen. Topman Søren Schock Petersen van SISA pension denkt dat het stoppen met de investeringen een symbolisch standpunt zou zijn tegen het dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump om het Arctische eiland in te lijven.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - FNV maakt zich zorgen over de gevolgen voor spoorpersoneel als militair vervoer over het spoor voorrang krijgt. De vakbond zegt dat machinisten, conducteurs, verkeersleiders en planners het risico lopen mee te moeten werken aan militaire transporten. "Deze mensen tekenen niet automatisch voor reservist", aldus vakbondsbestuurder Henri Janssen.
2 uur geleden
DAVOS (ANP/DPA) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz spreekt van "stappen in de juiste richting" nu de Amerikaanse president Donald Trump de voorgenomen importheffingen om Groenland heeft geschrapt. Merz verwelkomt de stap van Trump, zei hij op het World Economic Forum in Davos.
2 uur geleden