'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
JAKARTA (ANP/RTR) - Indonesië heeft de toegang tot de chatbot Grok van Elon Musks bedrijf xAI tijdelijk geblokkeerd. De regering van het land vindt het risico te groot dat het programma pornografische beelden genereert met hulp van kunstmatige intelligentie.
38 minuten geleden
HOUSTON (ANP/BLOOMBERG) - De topman van oliemaatschappij Exxon, Darren Woods, noemt Venezuela momenteel "ongeschikt om in te investeren". Dat zei Woods vrijdag in het Witte Huis, waar president Donald Trump topbestuurders van oliebedrijven had uitgenodigd om te praten over de mogelijkheden voor de olie-industrie in Venezuela.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zullen beslissen welke oliebedrijven actief mogen zijn in Venezuela. Dat heeft de Amerikaanse president Donald Trump gezegd voorafgaand aan een ontmoeting met bestuurders van oliebedrijven in het Witte Huis, waar wordt gepraat over de heropbouw van de Venezolaanse olie-industrie.
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De focus bij de gesprekken die de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag heeft met topbestuurders van oliebedrijven ligt op de olie-industrie van Venezuela en het verlagen van de prijzen voor Amerikanen. Dat schreef Trump op zijn socialemediaplatform Truth Social.
13 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - Het vrijhandelsakkoord van de Europese Unie met de zogenoemde Mercosur-landen Argentinië, Brazilië, Uruguay en Paraguay wordt op 17 januari formeel ondertekend in Paraguay. Dat meldt het Argentijnse ministerie van Buitenlandse Zaken. Over de deal is 25 jaar onderhandeld.
14 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de aandelenbeurs in Amsterdam is vrijdag met stevige winst het weekend ingegaan, geholpen door flinke plussen voor de zwaargewichten ASML en Shell. Daarmee was sprake van herstel voor de hoofdindex op het Damrak na de forse verliesbeurten in de voorgaande twee handelsdagen.
16 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse Hooggerechtshof doet vrijdag geen uitspraak in een zaak over de importheffingen van president Donald Trump. Eerder was het onduidelijk of hierover nu een oordeel zou komen.
16 uur geleden