'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
BERLIJN (ANP/DPA) - Piloten van luchtvaartmaatschappij Lufthansa gaan maandag en dinsdag staken, heeft vakbond Cockpit aangekondigd. De piloten staken voor een betere pensioensregeling en een nieuwe cao. Ook personeel van dochterondernemingen CityLine en Eurowings doet mee aan de actie, net als Lufthansa Cargo.
2 uur geleden
DUBLIN (ANP) - Twee op de drie tankstations in Ierland zitten zaterdag aan het eind van de dag vermoedelijk zonder brandstof als de blokkades in het land aanhouden. Daarvoor waarschuwt de Ierse brancheorganisatie voor brandstoffenleveranciers bij de publieke omroep RTE. Sinds dinsdag vinden protestacties in Ierland plaats, waarbij onder meer brandstofdepots en een belangrijke raffinaderij worden geblokkeerd.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/BLOOMBERG) - Twee grote Chinese schepen geladen met ruwe olie lijken de Straat van Hormuz te passeren, schrijft persbureau Bloomberg. Enkele uren eerder is een Grieks schip door de belangrijke zeestraat gevaren. Dit zou een aanzienlijke toename betekenen van het olietransport, enkele dagen nadat een staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran was aangekondigd.
7 uur geleden
ANTWERPEN (ANP/BLOOMBERG/AFP) - Thailand heeft een steunpakket goedgekeurd om zijn economie te beschermen tegen de hoge olieprijzen die het gevolg zijn van de oorlog in het Midden-Oosten. Zo komt het Aziatische land met hogere brandstofsubsidies, uitkeringen en goedkopere leningen.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse techconcern IBM heeft een schikking getroffen van 17 miljoen dollar met de Amerikaanse overheid, die een onderzoek had ingesteld naar het diversiteits-, gelijkheids- en inclusiebeleid van het bedrijf. Omgerekend gaat het om 14,5 miljoen euro.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Europa kan een serieuze defensieindustrie opzetten, maar dan moet er wel meer werk gemaakt worden van standaardisatie en snellere aanbestedingsprocedures. Daarop hamert de Nederlandse bestuurder bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF) Marnix van Rij in gesprek met het ANP.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tesla's geavanceerde rijhulpsysteem Full Self-Driving (Supervised) wordt toegelaten op de openbare weg in Nederland. Dat heeft de RDW, de vroegere Rijksdienst voor het Wegverkeer, bekendgemaakt. Met het systeem kunnen Tesla-rijders zonder handen aan het stuur door het verkeer gaan, zolang ze als bestuurder blijven opletten. Nederland is het eerste Europese land waar het zelfrijdende systeem wordt geïntroduceerd.
20 uur geleden