'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
DANIA BEACH (ANP) - De Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Spirit Airlines staakt per direct alle activiteiten. De budgetvlieger kwam in financiële problemen toen de Iranoorlog een sterke stijging van de brandstofkosten veroorzaakte. Gesprekken met de Amerikaanse regering over noodsteun liepen op niets uit.
2 uur geleden
NUENEN (ANP) - Vleesverwerker Esro Vlees uit Nuenen heeft faillissement aangevraagd na een ingreep van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De toezichthouder verdenkt het bedrijf ervan onveilig vlees te verhandelen en heeft de vergunning ingetrokken. De directie van Esro Vlees stelt dat dit "onvermijdelijk" heeft geleid tot het faillissement.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De gesprekken tussen de Amerikaanse regering en luchtvaartmaatschappij Spirit Airlines zijn beëindigd zonder een akkoord om de in moeilijkheden verkerende luchtvaartmaatschappij te redden. Dat melden bronnen die op de hoogte zijn van de gesprekken aan persbureau Bloomberg.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlanders blijven voorzichtig met het boeken van hun zomervakantie. Reisbranchevereniging ANVR ziet dat mensen wel op vakantie willen, maar door wat onrust rondom vliegen meer voor zekerheid gaan.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met een gemengd beeld gesloten. Beleggers hielden onder meer de ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten in de gaten en hoopten op een akkoord om het conflict te beëindigen. De olieprijzen gingen verder omlaag.
13 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse luchtvaartmaatschappij Spirit Airlines bereidt zich voor om de activiteiten te staken. Dat melden ingewijden aan The Wall Street Journal.
14 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - De aankondiging van de Amerikaanse president Donald Trump vrijdag om de importheffing op auto's en vrachtwagens uit de Europese Unie te verhogen naar 25 procent, laat zien dat de Verenigde Staten een onbetrouwbare handelspartner zijn. Dat heeft de voorzitter van de handelscommissie van het Europees Parlement, Bernd Lange, gezegd.
16 uur geleden