'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
STOCKHOLM (ANP) - Energieleverancier Vattenfall heeft vorig jaar flink minder winst gemaakt, ondanks de gestegen gas- en elektriciteitsprijzen. Ook de omzet liep terug, meldt het Zweedse bedrijf in zijn resultaten.
58 minuten geleden
KOPENHAGEN (ANP/BLOOMBERG) - Sieradenmerk Pandora gaat producten met een platinumlaag aanbieden om minder afhankelijk te zijn van zilver, waarvan de prijs de afgelopen tijd sterk schommelt.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat hij zich niet moet bemoeien met de overname van Warner Bros. Discovery. Dat zei hij in een interview met NBC News. Netflix en Paramount Skydance willen Warner Bros. Discovery al langere tijd overnemen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Kansspelautoriteit (Ksa) wil een einde aan het delen van weddenschappen via bijvoorbeeld sociale media. Dit is een manier van reclame die ook bij kwetsbare groepen terecht kan komen en dat mag niet, stelt de Ksa. De toezichthouder roept aanbieders van onlinekansspelen daarom op te stoppen met de 'Deel je bet'-optie.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Shell stond donderdag bij de dalers op de Amsterdamse beurs. Het olie- en gasconcern zag de nettowinst flink stijgen in het vierde kwartaal van 2025 door opbrengsten uit de verkoop van onderdelen. Zonder die opbrengsten realiseerde Shell echter het zwakste kwartaalresultaat in bijna vijf jaar door de lagere olie- en gasprijzen. Het concern keert wel meer dividend uit en gaat opnieuw voor 3,5 miljard dollar aan eigen aandelen inkopen. Het aandeel verloor 2 procent.
2 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/BLOOMBERG) - De Deense containerrederij A.P. Møller-Maersk gaat duizend kantoorbanen schrappen om de kosten te drukken. Dat komt neer op 15 procent van de functies binnen de ondersteunende afdelingen en minder dan 1 procent van het totale personeelsbestand.
2 uur geleden
SANTA MONICA (ANP) - Het aantal maandelijks actieve gebruikers van de socialemedia-app Snapchat in Nederland is gegroeid naar meer dan 6 miljoen. Dat komt neer op ongeveer een op de drie Nederlanders, stelt een woordvoerder van de app, die vooral onder jongeren populair is.
2 uur geleden