'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
BEIJING (ANP/BLOOMBERG/AFP) - De overname van het van oorsprong Chinese AI-bedrijf Manus door Facebook-moederconcern Meta Platforms mag niet doorgaan van China. Chinese autoriteiten blokkeren de deal waarmee 2 miljard dollar is gemoeid, zonder daarvoor een duidelijke reden te noemen.
31 minuten geledenSCHIPHOL (ANP) - Nederlandse Transavia-reizigers worden niet geraakt door geschrapte vluchten om de hoge kerosineprijzen. Volgens een woordvoerster van de luchtvaartmaatschappij heeft alleen het Franse deel van Transavia besloten om in mei en juni een deel van haar vluchten te schrappen. Vluchten vanuit Nederland worden niet getroffen.
32 minuten geledenJERSEY CITY (ANP/BLOOMBERG/BELGA) - Farmaciebedrijf Organon, met een productievestiging in Oss, komt in Indiase handen. Het bedrijf Sun Pharmaceutical telt bijna 12 miljard dollar neer voor de onderneming die gespecialiseerd is in geneesmiddelen voor vrouwen. Het gaat om een van de grootste buitenlandse overnames door een Indiaas bedrijf ooit.
1 uur geledenALMERE (ANP) - Oud-ASML-bestuurder Martin van den Brink is per direct vertrokken als commissaris bij chiptoeleverancier ASMI. Die stap volgt volgens het bedrijf uit Almere op een "beoordeling dat de andere professionele activiteiten van de heer Van den Brink op termijn zouden kunnen leiden tot belangenverstrengeling".
2 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - De AEX-index aan de beurs in Amsterdam liet maandagochtend een klein verlies zien. Daarmee raakte een mogelijk nieuw record voor de hoofdgraadmeter aan het Damrak tijdens de dunne handel op Koningsdag weer wat uit beeld. Beleggers verwerkten onder meer wisselende signalen over de oorlog in het Midden-Oosten.
2 uur geledenSTUTTGART (ANP/BLOOMBERG) - Sereact, een Duitse ontwikkelaar van roboticasoftware, heeft 110 miljoen dollar aan nieuwe financiering opgehaald voor het ontwikkelen van een AI-model dat robots slimmer maakt en meer geschikt voor het uitvoeren van verschillende taken. Het geld komt zowel van bestaande geldschieters als van nieuwe investeerders.
3 uur geledenSINGAPORE (ANP/BLOOMBERG) - De waarde van bitcoin is gestegen tot het hoogste niveau in bijna drie maanden. De handel wordt gesteund door optimisme rond de oorlog in het Midden-Oosten. Na een nieuwsbericht van Axios is de hoop toegenomen dat de vredesonderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran weer op gang kunnen komen.
3 uur geleden