'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met kleine uitslagen gesloten na de zware koersverliezen een dag eerder. Beleggers op Wall Street hebben een lang weekend voor de boeg, want op maandag is de Amerikaanse beurshandel dicht voor President's Day.
3 uur geleden
ATHENE (ANP/RTR) - Duizenden Griekse boeren protesteren in de hoofdstad Athene tegen de hoge kosten voor hun productie en de concurrentie van landbouwproducten uit het buitenland. Volgens de boeren doet de overheid te weinig om hen te helpen. Ze hebben tientallen tractoren meegenomen en willen de hele nacht doorbrengen voor het parlementsgebouw in Athene.
4 uur geleden
ROME (ANP/RTR) - De Italiaanse overheid verbiedt stakingen door personeel op luchthavens tijdens de Olympische Spelen die in het noorden van het land worden gehouden. Transportminister Matteo Salvini wil voorkomen dat reizigers overlast ondervinden tijdens het internationale sportevenement.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bouwer Heijmans was vrijdag een uitblinker op de Amsterdamse aandelenbeurs dankzij jaarcijfers die goed werden ontvangen door beleggers. Het algehele sentiment op het Damrak was eveneens positief na de forse koersverliezen een dag eerder.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het oordeel van de Hoge Raad vorige maand dat de rente voor belastingschulden van bedrijven niet verhoogd mag worden, kost de schatkist dit jaar 264 miljoen euro. Dat schrijft demissionair staatssecretaris Eugène Heijnen (Fiscaliteit) vrijdag aan de Tweede Kamer.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tesla verwacht zijn geavanceerde rijhulpsysteem Full Self-Driving (Supervised) binnenkort naar Nederland te brengen. Daarmee kunnen Tesla-rijders zonder handen aan het stuur door het verkeer gaan, zolang ze als bestuurder blijven opletten. In eerste instantie gaat het wel nog om demonstraties. Tesla hoopt dat het zelfrijdende systeem ergens dit voorjaar ook echt door gewone automobilisten op de openbare weg mag worden gebruikt.
9 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Applied Materials behoorde vrijdag tot de grote winnaars op de beurzen in New York. De grootste fabrikant van chipapparatuur in de Verenigde Staten presteerde afgelopen kwartaal beter dan verwacht. Ook gaf het bedrijf, dat een belang heeft in het Nederlandse Besi, een sterke verwachting af voor het huidige kwartaal. Volgens topman Gary Dickerson profiteert het bedrijf van versnelde investeringen in AI en de grote vraag naar krachtige en energiezuinige chips. Het aandeel werd 14 procent hoger gezet.
9 uur geleden