'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn met verliezen de handel uitgegaan. Nieuwe aanvallen van Iran op omliggende landen voeden de vrees voor een nieuwe escalatie in de vijandelijkheden met de Verenigde Staten. Daardoor neemt de hoop op een snelle vredesdeal in het Midden-Oosten weer wat af.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Eurocommissaris Wopke Hoekstra (Klimaat) heeft geen goed woord over voor nieuwe importheffingen waarmee de Verenigde Staten dreigen. Tegen nieuwszender BNR zegt hij dat de Europese Commissie zal vasthouden aan eerdere afspraken met de Amerikaanse regering, die woensdag met nieuwe importheffingen voor de EU dreigde.
1 uur geleden
ATHENE (ANP/DPA) - De Europese Commissie heeft Griekenland voor het eerst sinds de schuldencrisis van de lijst afgehaald van lidstaten met economische onevenwichtigheden. Volgens premier Kyriakos Mitsotakis eindigt daarmee een "negatief hoofdstuk dat zestien jaar geleden begon".
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse miljardair Bill Ackman wil zijn belang in Universal Music Group verkopen. Eerder deze week werd bekend dat het muziekconcern achter artiesten als Taylor Swift, Harry Styles en Billie Eilish het ongevraagde overnamebod van Ackmans investeringsfirma Pershing Square verwerpt.
3 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Ondernemersorganisatie FME noemt het voorstel van de Europese Commissie voor meer technologische onafhankelijkheid "een belangrijke stap om minder afhankelijk te worden van de VS en China". Maar volgens de ondernemersorganisatie voor technologische industrie moet er ook naar randvoorwaarden worden gekeken.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De aandelenbeurs in Amsterdam is woensdag met een licht verlies gesloten. Beleggers op het Damrak volgden daarmee het overwegend negatieve sentiment op andere Europese beurzen en op Wall Street. Nieuwe aanvallen van Iran op Koeweit en Bahrein wakkerden zorgen aan over de oorlog in het Midden-Oosten. Eerder optimisme over een vredesdeal verdween naar de achtergrond.
5 uur geleden
PARIJS (ANP) - Topman Benjamin Smith van Air France-KLM krijgt zijn miljoenenbeloning. Een meerderheid van de aandeelhouders is akkoord met het salaris en de bonussen van de Canadese topman. De Nederlandse overheid had eerder laten weten bezwaar aan te tekenen tegen de financiële beloning.
6 uur geleden