'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenkoersen in New York stegen maandag voor de vierde handelsdag op rij, gestuwd door hoop op een snel einde van het conflict tussen de VS en Iran. Ook koopjesjagers die instapten zorgden voor hogere koersen. Het optimisme werd gedurende de handelsdag wel kortstondig getemperd, nadat president Donald Trump opnieuw dreigde alle bruggen en energiecentrales in Iran te zullen vernietigen als er voor dinsdag geen overeenkomst wordt bereikt.
3 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De dieselprijs is in Duitsland in het paasweekend gestegen naar een recordhoogte van gemiddeld 2,44 euro per liter, maakte de autovereniging ADAC bekend. Nederlandse automobilisten betalen echter nog altijd fors meer. Zij moeten gemiddeld 2,80 euro neertellen, 36 cent meer dan in Duitsland.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Amerikanen kochten in het eerste kwartaal van dit jaar 12 procent meer tweedehands elektrische auto's dan in dezelfde periode vorig jaar. De verkoop van gebruikte elektrische auto's is sterk gestegen, mede door de scherpe stijging van de benzineprijzen. Dat meldt de Financial Times op basis van cijfers van marktonderzoeker Cox Automotive. In totaal werden er 93.500 auto's verkocht.
8 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De gasvoorraden in Nederland worden langzaamaan weer aangevuld. Volgens data van gasnetbeheerder Gasunie is de huidige gasvoorraad maandag licht gestegen tot 5,1 procent, na een dieptepunt van 4,5 procent vorige week. Vanaf april mogen energiebedrijven de gasopslagen weer vullen voor de komende winter. De vraag was of dat ging gebeuren vanwege de hoge gasprijs als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten.
9 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Beleggers op Wall Street deden het maandag bij de opening voorzichtig aan, na een eerste positieve week die een verliesreeks van vijf weken doorbrak. De hoop op een spoedig einde van de oorlog tussen de VS en Iran ondersteunde de handel.
10 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz is gestegen naar het hoogste niveau sinds de eerste dagen van de Iranoorlog, nu meer landen veilige doorvaartovereenkomsten met Iran lijken te hebben gesloten. Dat concludeert persbureau Bloomberg na een analyse van de locatiedata van schepen.
12 uur geleden
DUIVEN (ANP) - IKEA heeft zijn winkel in Duiven maandag noodgedwongen dichtgehouden, omdat een internetkabel in de buurt is beschadigd. Dat is een domper voor de meubelketen, want tweede paasdag is normaal juist een dag dat veel mensen traditiegetrouw naar de woonboulevards trekken.
12 uur geleden