'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
CUPERTINO (ANP) - Apple heeft in het afgelopen kwartaal, met de belangrijke feestdagenperiode, een recordomzet behaald dankzij een zeer sterke verkoop van de nieuwe iPhone 17. Volgens het Amerikaanse technologieconcern kwam de omzet uit op 143,8 miljard dollar. Dat is 16 procent meer dan een jaar eerder.
3 uur geledenNEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - Amazon voert gesprekken met OpenAI over een investering van 50 miljard dollar in het moederbedrijf van ChatGPT. Dat meldt zakenkrant The Wall Street Journal op basis van bronnen. OpenAI zou in totaal 100 miljard dollar aan nieuw kapitaal willen ophalen voor verdere groei.
3 uur geledenNEW YORK (ANP) - Meta Platforms, het moederbedrijf van Facebook, WhatsApp en Instagram, was donderdag een uitblinker op de aandelenbeurzen in New York na goed ontvangen cijfers. Ook Microsoft opende de boeken, maar die resultaten vielen beleggers op Wall Street tegen en het aandeel ging hard omlaag.
3 uur geledenWASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft bevel gegeven voor heropening van het luchtruim boven Venezuela voor verkeersvliegtuigen uit de Verenigde Staten. Volgens Trump kunnen Amerikaanse burgers snel weer naar Venezuela vliegen en zullen ze daar veilig zijn.
6 uur geledenWASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Amerikaanse president Donald Trump wil volgende week bekendmaken wie hij gaat voordragen als opvolger van voorzitter Jerome Powell bij de Amerikaanse centrale bank. De termijn van voorzitter Powell bij de Federal Reserve loopt in mei af.
7 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de aandelenbeurs in Amsterdam is donderdag vrijwel vlak gesloten. Zwaargewicht Shell stond bij de winnaars dankzij een flinke stijging van de olieprijzen. De chipfondsen ASML, ASMI en Besi gingen juist verder omlaag na de verliezen een dag eerder. Verder kwam ING met kwartaalcijfers naar buiten.
8 uur geledenLONDEN (ANP) - De wereldwijde vraag naar goud is vorig jaar naar een recordniveau gestegen. Dat meldt de World Gold Council (WGC), de brancheorganisatie voor de internationale goudhandel. Volgens de WGC bedroeg de totale vraag vorig jaar 5002 ton. Het is voor het eerst dat de vraag boven de 5000 ton uitkwam.
9 uur geleden