'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
ANTWERPEN (ANP/BLOOMBERG/AFP) - Thailand heeft een steunpakket goedgekeurd om zijn economie te beschermen tegen de hoge olieprijzen die het gevolg zijn van de oorlog in het Midden-Oosten. Zo komt het Aziatische land met hogere brandstofsubsidies, uitkeringen en goedkopere leningen.
22 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse techconcern IBM heeft een schikking getroffen van 17 miljoen dollar met de Amerikaanse overheid, die een onderzoek had ingesteld naar het diversiteits-, gelijkheids- en inclusiebeleid van het bedrijf. Omgerekend gaat het om 14,5 miljoen euro.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Europa kan een serieuze defensieindustrie opzetten, maar dan moet er wel meer werk gemaakt worden van standaardisatie en snellere aanbestedingsprocedures. Daarop hamert de Nederlandse bestuurder bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF) Marnix van Rij in gesprek met het ANP.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tesla's geavanceerde rijhulpsysteem Full Self-Driving (Supervised) wordt toegelaten op de openbare weg in Nederland. Dat heeft de RDW, de vroegere Rijksdienst voor het Wegverkeer, bekendgemaakt. Met het systeem kunnen Tesla-rijders zonder handen aan het stuur door het verkeer gaan, zolang ze als bestuurder blijven opletten. Nederland is het eerste Europese land waar het zelfrijdende systeem wordt geïntroduceerd.
12 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Aan de winstreeks op Wall Street van de laatste dagen kwam vrijdag een einde. De graadmeters op de aandelenbeurzen in New York gingen overwegend met verliezen de handel uit. Beleggers leken wat voorzichtiger te worden in aanloop naar de vredesgesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran, die in het weekend beginnen.
14 uur geleden
AMSTELVEEN (ANP) - KLM heeft de hervatting van zijn vluchten van en naar Dubai uitgesteld tot in juni. Ondanks het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten van deze week vindt de luchtvaartmaatschappij de situatie in de regio nog steeds te onzeker. Daarom is besloten de vluchten tot en met 14 juni te annuleren.
14 uur geleden
ASSEN (ANP) - De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) begint maandag met werkzaamheden om de gaswinning in het Groningse Warffum te hervatten. De gaswinning op de locatie was tijdelijk stilgelegd. Bij het opstarten bleek dat zich een hoeveelheid water en zand in de bodem van de put heeft opgehoopt. Daarom moet de put worden schoongemaakt.
15 uur geleden