'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
PARIJS (ANP/BLOOMBERG) - De Franse gamesontwikkelaar Ubisoft heeft donderdag op de beurs in Parijs zijn grootste koersdaling ooit laten zien. Nadat de maker van Assassin's Creed aankondigde dat het gameprojecten zou annuleren, studio's zou sluiten en zijn verwachtingen zou bijstellen, verloren de aandelen bijna 40 procent van hun waarde.
5 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de grote Amerikaanse bank JPMorgan Chase en diens topman Jamie Dimon voor de rechter gedaagd. Hij beschuldigt de bank ervan hem om politieke redenen geen bankdiensten meer te willen aanbieden. Voor dit zogenoemde 'debanken' zou Trump nu miljarden aan compensatie willen.
50 minuten geleden
DAVOS (ANP/BLOOMBERG) - Tesla gaat waarschijnlijk tegen het einde van volgend jaar mensachtige Optimus-robots verkopen aan het grote publiek. Dat zei Elon Musk op het World Economic Forum (WEF) in het Zwitserse Davos. Volgens de topman van de autofabrikant zal de toekomst van het bedrijf steeds meer afhangen van dergelijke humanoïde robots.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De hoofdindex aan de Amsterdamse beurs is donderdag weer boven de 1000 punten gesloten. Daarmee overheerst de opluchting bij beleggers dat de geopolitieke rel tussen de Verenigde Staten en Europa over Groenland weer wat tot bedaren lijkt te komen. Vorige week kwam de AEX-index al boven de grens van 1000 punten, maar daarna zakte de graadmeter door de angst voor nieuwe Amerikaanse heffingen en de mogelijkheid van een gewapend conflict.
2 uur geleden
FRANKFURT (ANP) - Een Nederlands plan met uitzonderingen op de verplichte acceptatie van contant geld gaat veel te ver. Dat stelt de Europese Centrale Bank (ECB) in een kritisch adviesrapport, waarin de centrale bank zegt "zeer bezorgd" te zijn omdat het plan de status van wettig betaalmiddel van eurocontanten dreigt te ondermijnen.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn donderdag verder omhooggegaan. Amerikaanse beleggers reageerden woensdag al opgelucht op de afnemende geopolitieke spanningen tussen de Verenigde Staten en Europa over Groenland. De Amerikaanse president Donald Trump zei woensdag in Davos dat hij Groenland niet met geweld zou innemen. Ook zei hij na een gesprek met NAVO-chef Mark Rutte dat er een raamwerk is voor een "toekomstige deal" rond Groenland. Trump trok daardoor zijn dreigement van een extra importheffing voor een aantal Europese landen, waaronder Nederland, weer in.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Amerikaanse economie is in het derde kwartaal iets harder gegroeid dan eerder aangenomen, volgens een nieuwe raming van het Bureau of Economic Analysis. Met een plus van 4,4 procent zette de grootste economie ter wereld in de zomermaanden de sterkste kwartaalgroei in twee jaar neer.
4 uur geleden