'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Philips heeft ziekenhuizen gewaarschuwd om bepaalde vernevelaars voor beademingsapparaten niet meer te gebruiken. Het gaat om opzetstukken die medicijnen vernevelen zodat patiënten deze kunnen inademen. Het apparaat kan door de kleine vloeistofdruppeltjes echter defect raken. Patiënten krijgen dan mogelijk te weinig zuurstof zonder dat het apparaat hiervoor waarschuwt, bevestigde een woordvoerder na berichtgeving door het Eindhovens Dagblad.
7 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De vakbonden gaan weer praten met de overheid over de cao voor rijksambtenaren. Zaterdagochtend lieten FNV, CNV, AC Rijksvakbonden en CMHF Overheid weten een uitnodiging voor hervatting van het cao-overleg door minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA) te verwelkomen. Door rijksambtenaren worden al een tijd stakingen uitgevoerd. Dinsdag legden hun acties zelfs de Tweede Kamer lam omdat personeel het werk neerlegde.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met stevige winsten het weekend ingegaan door het nieuws dat Iran de Straat van Hormuz volledig heropent voor de commerciële scheepvaart. De olieprijzen gingen juist hard omlaag door de hoop bij beleggers op vrede in het Midden-Oosten. Verder was Netflix een opvallende daler op Wall Street na een slecht ontvangen kwartaalbericht van de videostreamingdienst.
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Venezuela heeft een "moeilijke weg" te gaan om economische stabiliteit te bereiken. Dat heeft topvrouw Kristalina Georgieva van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) vrijdag gezegd. Donderdag werd nog bekend dat het IMF en de Wereldbank de samenwerking met Venezuela weer hervatten.
13 uur geleden
BOXTEL (ANP) - Vleesverwerker Vion Food Group verkoopt twee slachterijen in het zuiden van Duitsland als onderdeel van zijn reorganisatie waarbij het bedrijf zich wil focussen op de activiteiten in de Benelux. Vion zegt een principeakkoord te hebben gesloten over de verkoop van die vestigingen. Een evaluatie van de overige Duitse locaties van het bedrijf loopt nog.
13 uur geleden
ARLINGTON (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De oorlog in het Midden-Oosten heeft nog geen impact gehad op de leveringen van passagiersvliegtuigen van Boeing aan klanten. Dat zei Boeing-topman Kelly Ortberg op de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van het bedrijf vrijdag. Daarnaast krijgt Boeing meer defensieorders door de oorlog.
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Oliebedrijven gingen vrijdag hard omlaag op de Europese aandelenbeurzen door de gekelderde olieprijzen na het nieuws dat de Straat van Hormuz wordt heropend door Iran voor de commerciële scheepvaart. Luchtvaartmaatschappijen profiteerden juist van de sterke daling van de olieprijzen omdat zij erg gevoelig zijn voor hoge kerosineprijzen.
16 uur geleden