'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - Whirlpool ging donderdag hard omlaag op de beurzen in New York. De in Michigan gevestigde fabrikant van koelkasten en wasmachines verlaagde de winstverwachting voor het hele jaar met ongeveer de helft. Ook schort het concern het dividend op om schulden af te betalen. Het historisch lage consumentenvertrouwen door de oorlog in het Midden-Oosten weerhoudt veel mensen ervan de duurdere huishoudelijke apparaten van het bedrijf te kopen.
1 uur geleden
CHICAGO (ANP/BLOOMBERG) - McDonald's heeft in het eerste kwartaal een hogere omzet behaald door stijgende wereldwijde verkopen. Volgens de Amerikaanse fastfoodketen werd ook geprofiteerd van grotere bestellingen van klanten op de thuismarkt.
3 uur geleden
DEVENTER (ANP) - Nederlanders zijn afgelopen weken meer met de auto gaan rijden, ondanks de flink gestegen brandstofprijzen. Wel hebben automobilisten hun tankgedrag aangepast, want er wordt meer over de grens getankt. Dat meldt mobiliteitsadviesbureau Goudappel op basis van data van het Nederlands Verplaatsingspanel.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie verwacht nog deze maand een akkoord over een deel van de handelsdeal met de Verenigde Staten. Het dagelijks bestuur van de EU, het Europees Parlement en de lidstaten kwamen afgelopen nacht niet tot een voorlopig akkoord over de deal. De zogenoemde triloog wordt dinsdag 19 mei voortgezet.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het faillissement van papierfabriek Coldenhove in Eerbeek is een nieuwe klap voor het Gelderse dorp. Door het woensdag uitgesproken faillissement van Coldenhove verliezen 110 werknemers hun baan. Het is de tweede papierfabriek in Eerbeek die de deuren sluit, want drie jaar geleden ging ook al de fabriek van Stora Enso dicht.
4 uur geleden
ZEIST (ANP) - Verzekeraar Achmea schrapt 350 banen bij bekende merken als Zilveren Kruis, Centraal Beheer en Interpolis. Het concern brengt de distributieorganisaties van zijn verschillende merken begin volgend jaar samen in een nieuwe divisie. Overlap tussen de teams moet worden verminderd en er zullen taken verder worden geautomatiseerd.
5 uur geleden
OSLO (ANP/AFP/RTR) - De Noorse centrale bank heeft donderdag de rente met een kwart procentpunt verhoogd naar 4,25 procent. De Norges Bank is daarmee de eerste centrale bank in Europa die de leenkosten verhoogt sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten. Economen hadden verwacht dat Noorwegen de rente deze maand nog onveranderd zou laten. Wel rekenden ze op een renteverhoging in juni.
6 uur geleden