'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
LEIDEN (ANP) - De Leidse biotechnoloog Pharming heeft toestemming gekregen om zijn tweede medicijn ook in de Europese Unie op de markt te brengen. Volgens het beursgenoteerde bedrijf is Joenja in het landenblok de eerste goedgekeurde behandeling voor APDS, een zeldzame aandoening van het immuunsysteem.
9 minuten geleden
MEXICO-STAD (ANP) - De EU en Mexico hebben afgesproken hun afzetmarkten voor elkaar te verruimen door importtarieven verder af te schaffen. Daarvoor zijn de voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, voorzitter van de EU-leiders António Costa en de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum vrijdag bijeen voor een voorlopige verklaring in Mexico-Stad.
45 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbonden FNV, CNV en De Unie dreigen met acties bij I-SEC, een van de drie beveiligingsbedrijven op Schiphol. Ze geven de onderneming nog een week om problemen met de roosters op te lossen, anders worden op de luchthaven acties op touw gezet. Dat stelt FNV-bestuurder Serda Karabulut na berichtgeving door De Telegraaf. Aan welke acties de bonden denken, wil hij nog niet zeggen. Dat zou nog "voorbarig" zijn.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Kevin Warsh is ingezworen als het nieuwe hoofd van de Federal Reserve, de Amerikaanse centrale bank. President Donald Trump benadrukte bij de ceremonie dat de nieuwe Fed-voorzitter "volledig onafhankelijk" is in zijn nieuwe functie. Daarmee leek Trump de financiële markten gerust te willen stellen, aangezien hij als president veel kritiek heeft gehad op het Fed-beleid van de terugtredende Fed-baas Jerome Powell.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse AEX-index is vrijdag opnieuw hoger gesloten. Daarmee werd het slotrecord van een dag eerder weer aangescherpt. Volgens analisten stemde hoop op het einde van de Iran-oorlog beleggers positief. Net als eerder deze week waren de chipbedrijven de grote winnaars.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De beurzen in New York zijn vrijdag opnieuw met winst begonnen. Beleggers bleven optimistisch over een spoedig einde aan de oorlog in het Midden-Oosten. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio verklaarde enige beweging te zien bij Iran in de vredesbesprekingen, maar gaf niet aan op welke vlakken Iran bereid is tot concessies. De twee landen verschillen nog altijd van mening over de uraniumvoorraad van Iran en de controle van de Straat van Hormuz.
6 uur geleden
BEIJING (ANP/RTR) - Wingtech heeft in China een rechtszaak aangespannen tegen de Nederlandse chipfabrikant Nexperia en een aantal bestuurders. Nexperia is een dochterbedrijf van Wingtech, maar de ondernemingen zijn sinds vorig jaar verwikkeld in een felle ruzie over de controle over de chipmaker. Wingtech houdt de Nijmeegse chipmaker verantwoordelijk voor 8 miljard yuan schade, ongeveer 1 miljard euro.
6 uur geleden