'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
UTRECHT (ANP) - Demonstraties en acties aan het spoor in de Rotterdamse haven veroorzaken reputatieschade voor Nederland als "betrouwbare logistieke toegangspoort van Europa". Dat laat spoorbeheerder ProRail maandag weten, een dag na opnieuw acties aan het spoor.
34 minuten geleden
AUSTIN (ANP/BLOOMBERG) - Elon Musk wil zijn ruimtevaartbedrijf SpaceX "binnenkort" naar de beurs brengen. Dat zei de rijkste man ter wereld en topman van Tesla maandag. Eerder werd door Amerikaanse persbureaus al gemeld dat SpaceX waarschijnlijk deze week een aanvraag voor een beursgang in New York zou kunnen indienen.
39 minuten geleden
DELFT (ANP/RTR) - IKEA schrapt wereldwijd 850 banen om kosten te besparen en de organisatie te vereenvoudigen. De reorganisatie moet eind van het kalenderjaar klaar zijn. Of er ook banen in Nederland op het spel staan, is nog niet bekend. IKEA Nederland heeft nog niet gereageerd op vragen van het ANP.
57 minuten geleden
BEMMEL (ANP) - Bouwbedrijf Heijmans werkt samen met Joosten Groep en Rijkswaterstaat aan een nieuw systeem dat vervuiling van grondwater langs de weg tegen moet gaan. Van maandag tot en met woensdag wordt het systeem getest langs de A58 tussen Eindhoven en Tilburg.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Energieleverancier Eneco wil dat de overheid voldoende ruimte laat voor de rol van bedrijven in de energietransitie. Aanleiding voor de oproep van het energiebedrijf is de steeds grotere rol van de overheid in de productie van energie, zoals kernenergie en warmtenetten, waardoor de marktwerking onder druk komt te staan.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere websites voor schoonmaakhulp hebben de informatie op hun sites aangepast nadat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) ze hierop had aangesproken. Het was volgens de waakhond eerder niet duidelijk voor consumenten dat ze een abonnement afsloten voor de dienst, omdat ze niet goed werden geïnformeerd.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak ging maandag verder omlaag na de verliesbeurt op vrijdag. De olieprijzen liepen verder op door de aanhoudende spanningen in het Midden-Oosten na een nieuwe waarschuwing van de Amerikaanse president Donald Trump aan Iran. In een bericht op Truth Social schreef Trump zondag dat "de klok tikt" en dat er "niets meer over zal zijn" van Iran als het land niet snel in actie komt.
3 uur geleden