'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - De chipbedrijven ASMI, Besi en ASML gingen maandag omlaag op de Amsterdamse beurs. De zorgen over de forse investeringen van bedrijven in kunstmatige intelligentie (AI) en de hoge koerswaarderingen van AI-aandelen laaiden weer op. Zakenkrant The Wall Street Journal meldde afgelopen weekend dat de megadeal tussen AI-chipbedrijf Nvidia en OpenAI, het bedrijf achter de populaire chatbot ChatGPT, is vastgelopen. ASMI, Besi en ASML zakten rond de 3 procent.
23 minuten geleden
DE MEERN (ANP) - Het aantal hypotheekaanvragen heeft in januari een stevige daling laten zien vergeleken met de eerste maand van vorig jaar. Volgens het Hypotheken Data Netwerk (HDN) namen vooral de aanvragen voor de aankoop van een woning af. Dit waren er ruim een kwart minder dan een jaar terug.
25 minuten geleden
BERLIJN (ANP/DPA/BLOOMBERG) - Het openbaar vervoer in de meeste Duitse steden wordt maandag ontregeld door een landelijke staking die vakbond Verdi heeft uitgeroepen. Met de actie wil Verdi meer druk zetten op werkgevers voor betere afspraken rond werk- en rusttijden en bonussen voor werken in weekenden en nachten.
50 minuten geleden
CANBERRA (ANP/AFP) - Snapchat heeft 415.000 accounts van gebruikers geblokkeerd in het kader van het Australische verbod op sociale media voor personen onder de 16 jaar, meldde het bedrijf maandag. Het socialemediabedrijf waarschuwde echter dat sommige jongeren mogelijk de leeftijdsverificatie omzeilen.
1 uur geleden
ZEIST (ANP) - Nederlandse industriebedrijven hebben in januari voor het eerst in acht maanden minder nieuwe orders binnengekregen. Dat meldt de Nederlandse Vereniging voor Inkoopmanagement (Nevi) op basis van een maandelijkse peiling. De ondervraagde ondernemingen schreven de terugval vooral toe aan de zwakke binnenlandse vraag. Mede hierdoor heeft de bedrijvigheid in de Nederlandse industrie in januari amper groei laten zien.
1 uur geleden
SINGAPORE (ANP/BLOOMBERG) - De prijzen van goud en zilver gingen maandag verder omlaag, na de scherpe prijsdalingen op vrijdag. De prijzen van die edelmetalen kwamen onder grote druk te staan nadat de Amerikaanse president Donald Trump Kevin Warsh had voorgedragen als nieuwe voorzitter van de Federal Reserve. Sinds begin vorig jaar hebben de prijzen van goud en zilver een enorme opmars gemaakt.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Winkeliers in Nederland hebben in december meer omzet gedraaid dan een jaar eerder, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De totale omzet in de detailhandel steeg met 3 procent, na een stijging van 4,3 procent in november. Het volume, ofwel de hoeveelheid verkochte spullen of voedingsmiddelen, lag 1,5 procent hoger dan een jaar geleden. In heel 2025 heeft de detailhandel 3,6 procent meer omgezet dan in 2024.
2 uur geleden