'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
LONDEN (ANP/AFP) - De Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO) investeert dit jaar 5 miljard euro in het herstel van landen die getroffen zijn door de oorlog in het Midden-Oosten. Daarbij gaat het om Irak, Jordanië, Libanon, de Westelijke Jordaanoever en Gaza "en geraakte buureconomieën" als Egypte, Turkije, Armenië en Azerbeidzjan.
14 minuten geleden
ATHENE (ANP/AFP) - De eerste niet-Iraanse olietanker sinds het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran is donderdag door de Straat van Hormuz gevaren. Dat meldt de website MarineTraffic, die de locatiegegevens van schepen bijhoudt.
53 minuten geleden
NYON (ANP/BLOOMBERG) - Nike is in exclusieve onderhandelingen om de wedstrijdballen te maken die gebruikt worden in de mannenedities van de Champions League en andere Europese voetbaltoernooien voor clubs. Daarmee neemt het Amerikaanse sportkledingconcern mogelijk een contract over dat zijn Duitse rivaal Adidas al een kwart eeuw in handen heeft.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De aandelenbeurs in Amsterdam is donderdag met een bescheiden winst gesloten. Een dag eerder noteerde de AEX-index nog stevige winsten doordat beleggers opgelucht reageerden op een staakt-het-vuren dat de Verenigde Staten, Israël en Iran aankondigden. Maar er is veel onzekerheid rond die wapenstilstand.
3 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - OpenAI schort ambitieuze plannen voor uitbreiding van zijn datacenters in het Verenigd Koninkrijk op, maakte het bedrijf bekend. Het Britse Stargate-project dreigt volgens het bedrijf achter ChatGPT te duur te worden door hoge energiekosten en regelgeving. Voor de regering van premier Keir Starmer is het een tegenvaller, want in zijn plannen voor economische groei spelen AI en datacenters een belangrijke rol.
3 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Gasunie-dochter Hynetwork en het Belgische Fluxys hydrogen gaan een waterstofverbinding tussen Nederland en België aanleggen. Daarover hebben ze een overeenkomst ondertekend. Volgens een verklaring moet de verbinding rond 2030 klaar zijn.
4 uur geleden
FRANKFURT (ANP/DPA) - Luchtvaartmaatschappij Lufthansa schrapt vrijdag enkele honderden vluchten vanwege de staking van cabinepersoneel in Duitsland. Op de luchthaven van Frankfurt is 75 procent van de bijna 350 geplande vluchten geannuleerd. Daarnaast zijn tientallen vluchten uit het vliegschema van andere grote luchthavens zoals Hamburg en Berlijn gehaald.
4 uur geleden