'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
DEN HAAG (ANP) - Energiebedrijven zijn "ernstig bezorgd" over plannen van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) voor een zogenoemd invoedingstarief voor grote elektriciteitsproducenten. Daarmee moeten bijvoorbeeld zonneparken, windparken en elektriciteitscentrales meebetalen aan de kosten voor het uitbreiden van het volle stroomnet.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Brussel wil meer ruimte geven aan grote fusies binnen de Europese Unie. Dat staat in een herziene richtlijn voor fusies die de Europese Commissie donderdag naar buiten brengt.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal patentaanvragen in Nederland is vorig jaar toegenomen. Volgens Octrooicentrum Nederland is de hoeveelheid Nederlandse verzoeken voor het eerst vier jaar gestegen, terwijl buitenlandse aanvragen terugliepen.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de aandelenbeurs in Amsterdam is donderdag flink hoger geëindigd. Beleggers hadden aandacht voor de kwartaalresultaten van verschillende bedrijven op het Damrak en het besluit van de Europese Centrale Bank (ECB) om de rente in de eurozone onveranderd te laten. De olieprijzen daalden, nadat ze de afgelopen dagen waren opgelopen naar het hoogste niveau in vier jaar door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De economie van de Verenigde Staten heeft in het eerste kwartaal nog weinig te lijden gehad onder de oorlog in Iran. Het bruto binnenlands product (bbp) steeg harder dan in de laatste drie maanden van 2025, meldt het Bureau of Economic Analysis op basis van een eerste raming. Nu veel bedrijven geld steken in de ontwikkeling of inzet van kunstmatige intelligentie, stijgen de investeringen hard.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een Nederlandse claimstichting sleept Netflix voor de rechter om prijsverhogingen die de streamingdienst de afgelopen jaren heeft doorgevoerd voor lopende abonnementen. Stichting Bescherming Consumentenbelang stelt dat die onrechtmatig zijn en wil dat het bedrijf gedupeerde consumenten terugbetaalt.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederlandse en Poolse landbouworganisaties willen dat de Europese Commissie snel ingrijpt vanwege de kunstmestcrisis die is ontstaan door de blokkade van de Straat van Hormuz. Aanhoudende geopolitieke spanningen, zoals de verstoringen in de zeestraat, hebben de beschikbaarheid van grondstoffen voor minerale meststoffen volgens de organisaties "aanzienlijk" beperkt, wat leidde tot een snelle prijsstijging.
4 uur geleden