'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
UTRECHT (ANP) - Vakbond FNV heeft het kabinet per brief opgeroepen om niet te tornen aan het weekend, vrije avonden en feestdagen in de Winkeltijdenwet. "Steeds weer zien we dat dit kabinet de rekening neerlegt bij gewone werkenden. Eerst de afbraak van WW, WIA en AOW, nu dreigt ook nog het weekend te worden opgeofferd", zegt FNV-bestuurder Linda Vermeulen. "Wij zeggen heel duidelijk: schaf het weekend niet af."
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Federal Reserve heeft Jerome Powell benoemd tot tijdelijk voorzitter van de raad van bestuur. Dit blijft hij totdat zijn opvolger Kevin Warsh officieel wordt beëdigd als hoofd van de Amerikaanse centrale bank.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met forse verliezen het weekend ingegaan, na de koerswinsten een dag eerder. De chipfondsen op Wall Street stonden bij de dalers. De olieprijzen gingen juist flink omhoog.
13 uur geleden
HOUSTON (ANP/BLOOMBERG) - Door de sterk gestegen olieprijzen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten zijn er meer boorplatforms in de Verenigde Staten actief aan het boren naar olie. Volgens de grote Amerikaanse oliedienstverlener Baker Hughes zijn er deze week 415 boorplatforms daarmee bezig. Dat is het hoogste aantal sinds november vorig jaar.
14 uur geleden
MOSKOU (ANP/BLOOMBERG) - De economie van Rusland is in het eerste kwartaal met 0,2 procent gekrompen vergeleken met een jaar eerder. Dat meldt het Russische statistiekbureau. Daarmee is de economie van Rusland voor het eerst sinds 2023 gekrompen. Eerder deze week verlaagde het ministerie van Economische Zaken al zijn groeiverwachting voor de economie voor heel dit jaar.
16 uur geleden
BEIJING (ANP/RTR/AFP) - China en de Verenigde Staten gaan een handelsraad en een investeringsraad oprichten. Dat zijn de landen volgens de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi overeengekomen na een topontmoeting.
17 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - The Magnum Ice Cream Company was vrijdag de grote winnaar bij de hoofdfondsen op de aandelenbeurs in Amsterdam. Het ijsjesbedrijf profiteerde op het Damrak van geruchten over een mogelijke overname en steeg bijna 9 procent. De koerswinst van Magnum kon echter niet voorkomen dat de AEX-index de handelsdag flink lager eindigde.
17 uur geleden