'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
DAVOS (ANP) - De investeringsdrift in bepaalde delen van de AI-technologiesector heeft kenmerken van een zeepbel, zegt Google-onderzoeker Demis Hassabis tegen Financial Times. De chef van Googles onderzoeksafdeling naar kunstmatige intelligentie DeepMind verwacht dat zijn eigen werkgever daar weinig last van krijgt.
24 minuten geleden
PARIJS (ANP/BELGA) - Voedingsmiddelenconcern Danone heeft zijn terugroepactie van babyvoeding uitgebreid. Eerder werd bekend dat het Franse bedrijf in Singapore partijen babyvoeding terughaalde. Nu doet het bedrijf achter merken als Nutrilon en Nutricia dat ook in Frankrijk en een aantal andere landen.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De olieprijzen zijn vrijdag behoorlijk gestegen door het oplopen van de spanningen rond Iran. De aandelenmarkten op Wall Street sloten de handelssessie evenwel af op een relatief rustige noot, na een turbulente week waarbij beleggers vooral reageerden op de dreiging van gewapend conflict over Groenland.
13 uur geleden
PRAAG (ANP/BLOOMBERG) - De Tsjechische miljardair Michal Strnad heeft vrijdag miljarden verdiend bij de Amsterdamse beursgang van zijn defensieconcern Czechoslovak Group (CSG). Volgens de Bloomberg Billionaires Index is hij door de enorme koerssprong nu goed voor een vermogen van 36,9 miljard dollar.
14 uur geleden
AMSTELVEEN (ANP) - KLM mijdt voorlopig meerdere luchtruimen in het Midden-Oosten. Zo wordt niet meer over Iran, Irak en Israël gevlogen en niet over diverse Golfstaten. Dat betekent ook dat er tot nader order niet meer wordt gevlogen naar de bestemmingen Dubai, Riyadh, Dammam en Tel Aviv.
15 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten zetten zich schrap voor een grote winterstorm, die in het weekend over het land zal razen. Er wordt onder meer grote hinder verwacht voor de luchtvaart. De gouverneurs van Texas en New York hebben zelfs een noodtoestand uitgeroepen.
15 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De zilverprijs is vrijdag voor het eerst gestegen tot meer dan 100 dollar per troy ounce (31,1 gram). Omgerekend is dat bijna 85 euro. Het record werd ingegeven door de stijgende vraag naar veilige beleggingen zoals zilver maar ook goud. De goudprijs zit inmiddels dicht tegen de mijlpaal van 5000 dollar.
16 uur geleden