'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn woensdag met stevige plussen geopend, in navolging van de sterke koerswinsten in Azië en Europa door de wapenstilstand tussen de Verenigde Staten en Iran. De olieprijzen gingen hard onderuit, omdat Iran heeft toegezegd de Straat van Hormuz te heropenen voor de scheepvaart.
12 minuten geleden
RIYAD (ANP/RTR) - Een belangrijke oliepijpleiding in Saudi-Arabië is getroffen door een aanval, melden persbureaus Bloomberg en Reuters op basis van ingewijden. Het gaat om een leiding die van het oosten van het land naar het westen loopt en de Saudi's in staat stelt olie te exporteren via de Rode Zee, waarmee ze de blokkade van de Straat van Hormuz omzeilen.
30 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Iranoorlog drukt zwaar op de economieën van landen in het Midden-Oosten zelf. De Wereldbank stelt in een nieuw rapport dat de economische groei daar dit jaar waarschijnlijk meer dan halveert.
33 minuten geleden
QATAR (ANP/BLOOMBERG) - Qatar is begonnen met werkzaamheden voor hervatting van de productie van vloeibaar gemaakt aardgas (lng) bij een grote fabriek na de wapenstilstand die is afgesproken door de Verenigde Staten en Iran. Die grote gasfaciliteit in Ras Laffan Industrial City raakte kort na het uitbreken van de oorlog beschadigd door een Iraanse aanval, waarop de productie werd stilgelegd.
58 minuten geleden
OAKLAND (ANP/BLOOMBERG) - Elon Musk wil dat Sam Altman, topman van ChatGPT-moederbedrijf OpenAI, uit zijn functie wordt gezet. De eis is onderdeel van de juridische strijd die de miljardair tegen het bedrijf voert.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ben Cohen, medeoprichter van ijsmerk Ben & Jerry's, raadt consumenten aan minder Magnums te kopen, om daarmee Ben & Jerry's te helpen "bevrijden". Dat vertelde de Amerikaanse zakenman op een bijeenkomst in Rotterdam.
2 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Ruim honderd klimaatdemonstranten voeren woensdag in Zaandam actie tegen winkelconcern Ahold Delhaize, ziet een verslaggever van het ANP. Milieudefensie demonstreert tegenover de locatie van de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering van het moederbedrijf van onder meer Albert Heijn.
2 uur geleden