'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De olieprijzen liepen in de nacht van zondag op maandag op na de mededeling van de Amerikaanse president Donald Trump dat een Iraans vredesvoorstel "volkomen onacceptabel" is. Amerikaanse olie werd ruim 4 procent duurder en liep op naar ruim 99 dollar per vat. Een vat Brent, de maatstaf voor olie uit het Midden-Oosten en de Noordzee, ging met ruim 3 procent in prijs omhoog tot zo'n 105 dollar per vat.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent gaat op bezoek in Japan en Zuid-Korea in aanloop naar de top tussen president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping in Beijing die komende week plaatsvindt.
15 uur geleden
MILAAN (ANP/BLOOMBERG) - Het Italiaanse modehuis Armani kan mogelijk een minderheidsbelang van 15 procent dat te koop wordt gezet gaan verdelen onder drie beoogde kopers. Dat meldt de krant La Repubblica. Die verkoop maakt deel uit van de wensen van de vorig jaar overleden oprichter Giorgio Armani.
19 uur geleden
RIYAD (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De wereld heeft door de oorlog in het Midden-Oosten in de afgelopen twee maanden de levering van ongeveer 1 miljard vaten olie misgelopen. Het zal tijd kosten voor de oliemarkt om te stabiliseren zodra de leveringen weer op gang komen. Dat zei topman Amin Nasser van het Saudische staatsolieconcern Saudi Aramco na bekendmaking van kwartaalcijfers.
20 uur geleden
DOHA (ANP/BLOOMBERG) - Een tanker met vloeibaar gemaakt aardgas (lng) uit Qatar is door de Straat van Hormuz gevaren. Volgens persbureau Bloomberg is dat de eerste lng-tanker uit Qatar die door de belangrijke waterweg is gegaan sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten.
21 uur geleden
RIYAD (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het Saudische staatsolieconcern Saudi Aramco heeft in het eerste kwartaal meer winst geboekt dankzij de sterk gestegen olieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. Wel verstoort de Iranoorlog de export van Saudi Aramco, omdat de Straat van Hormuz vrijwel volledig is afgesloten voor olietankers. Saudi Aramco transporteert daarom olie via een pijpleiding naar de Rode Zee om vanuit daar te kunnen exporteren.
22 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Het Duitse defensiebedrijf Helsing staat op het punt om met een nieuwe financieringsronde 1,2 miljard dollar op te halen om zijn activiteiten uit te breiden. Dat meldt de Britse zakenkrant Financial Times op basis van ingewijden. Daarmee verstevigt het bedrijf uit München zijn positie als een van Europa's meest waardevolle start-ups. De onderneming, gesteund door techmiljardair Daniel Ek, maakt onder meer geavanceerde drones.
1 dag geleden