'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Franse president Emmanuel Macron gaat de Europese Unie vragen om het krachtige "antidwanginstrument" in te zetten als de Verenigde Staten tarieven opleggen vanwege het conflict over Groenland. Dat heeft zijn team zondag gemeld.
7 uur geleden
SEOUL (ANP/AFP) - De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft de extra importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump wil opleggen aan een aantal Europese landen "een fout" genoemd. Ze voegde eraan toe dat ze Trump over haar mening had verteld.
8 uur geleden
BERLIJN (ANP/RTR) - Een grote Duitse brancheorganisatie voor machine- en fabrieksbouw heeft de Europese Commissie opgeroepen maatregelen te nemen tegen het plan van Donald Trump. De Amerikaanse president wil extra importheffingen opleggen aan een aantal Europese landen vanwege het conflict over Groenland.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Democraten in de Amerikaanse Senaat willen met een wetsvoorstel voorkomen dat de door president Donald Trump aangekondigde importheffingen voor acht Europese landen worden ingevoerd. Dat zegt de Democratische fractievoorzitter in de Senaat Chuck Schumer.
16 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De ondernemersorganisatie voor de Nederlandse technologische industrie FME is verontrust over de nieuwe heffingen die de Verenigde Staten Nederland en zeven andere Europese landen wil opleggen. Dat zegt voorzitter Theo Henrar in reactie op de aankondiging van president Donald Trump.
22 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten spelen met de aangekondigde heffingen voor Europese landen vooral China en Rusland in de kaart, zegt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Volgens haar dreigen zowel de VS als Europa hierdoor armer te worden en hebben alleen hun tegenstanders daar baat bij.
22 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De ambassadeurs van alle lidstaten van de Europese Unie komen zondag samen om te praten over de nieuwe Amerikaanse heffingen, meldt voorzitter Cyprus. Een aantal getroffen landen zei eerder al dat ze met een gezamenlijke Europese reactie wilden komen op de tarieven.
22 uur geleden