'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
BIEL (ANP) - Het Zwitserse horlogeconcern Swatch roept klanten via sociale media op niet in grote drommen naar zijn winkels te komen om zijn nieuwe horloge, dat is uitgebracht met het peperdure luxemerk Audemars Piguet. Zaterdag moesten meerdere Swatch-winkels verspreid over de wereld noodgedwongen worden gesloten door een overweldigende toestroom van belangstellenden. Volgens het bedrijf is al die haast nergens voor nodig, want de bewuste collectie blijft nog maanden beschikbaar.
44 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - Ondanks de blokkade van de Straat van Hormuz varen er af en toe wel olietankers door de zeestraat. Zo heeft persbureau Bloomberg uit scheepvaartgegevens ontdekt dat een tanker met Iraakse olie erin is geslaagd door de straat te gaan en richting India te varen.
1 uur geleden
KUALA LUMPUR (ANP/BLOOMBERG) - Maleisië heeft maatregelen genomen om zijn luchtvaartsector te helpen, nu luchtvaartmaatschappijen worstelen met fors gestegen brandstofprijzen door de Iranoorlog. De regering van het Aziatische land heeft onder meer 5 miljoen ringgit, zo'n 1,1 miljoen euro, uitgetrokken voor kortingen op vliegtickets.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten hebben een ontheffing van Russische oliesancties laten verlopen. De regering-Trump maakte het eerder mogelijk voor landen als India om tijdelijk gesanctioneerde Russische olie die al op tankers op zee is te kopen. Die stap was bedoeld om de impact van de flink gestegen olieprijzen door de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz te verlichten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - ASML gaat het Indiase Tata Electronics helpen bij het opzetten van een chipfabriek, een van de eerste in het Aziatische land. Dat hebben de bedrijven bekendgemaakt tijdens het tweedaagse bezoek van de Indiase premier Narendra Modi aan Nederland.
18 uur geleden
TOKIO (ANP/AFP) - Een Japans farmaciebedrijf heeft artsen gewaarschuwd om een medicijn voor zeldzame auto-immuunziekten niet meer aan nieuwe patiënten voor te schrijven, nadat twintig mensen die het middel gebruikten zijn overleden. Volgens Kissei Pharmaceutical zou Tavneos ernstige leverproblemen kunnen veroorzaken.
19 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - China en de Verenigde Staten zijn overeengekomen om de heffingen op sommige producten te verlagen om de onderlinge handel te bevorderen. Dat heeft het Chinese ministerie van Handel naar buiten gebracht. Het ministerie publiceerde de verklaring op zaterdag na de tweedaagse top in Beijing tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese leider Xi Jinping.
20 uur geleden