'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
DUBLIN (ANP/DPA/AFP) - Protesten tegen hoge brandstofprijzen in Ierland gaan hun vierde dag in, waardoor problemen bij de bevoorrading van tankstations toenemen. Demonstranten blokkeren onder andere brandstofdepots en een belangrijke raffinaderij.
2 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - Intertoys neemt de bekende speelgoedwebshop Lobbes.nl over. De speelgoedwinkelketen krijgt een meerderheidsbelang van 75 procent in moederbedrijf Wings Holding.
4 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Bouwmarkten zien de verkoop van jerrycans verder toenemen, blijkt uit een rondgang van het ANP. Doordat de brandstofprijzen in de buurlanden nog altijd lager zijn, loont het om meer benzine mee te nemen uit het buitenland. De ANWB raadt Nederlanders af om dit te doen.
4 uur geledenMONTREAL (ANP/RTR) - Piloten van luchtvaartmaatschappijen die zich zorgen maken over de veiligheid bij het vliegen in het Midden-Oosten vrezen negatieve gevolgen als ze weigeren vluchten uit te voeren. Dit hebben piloten volgens IFALPA, een wereldwijde pilotenvakbond, aangegeven. De zorgen gaan bijvoorbeeld over ontslag of minder salaris.
5 uur geledenMILAAN (ANP) - Stefano Gabbana is gestopt als voorzitter van het Italiaanse modehuis Dolce & Gabbana. Dat meldde persbureau Bloomberg op basis van Italiaanse bedrijfsgegevens. Dolce & Gabbana bevestigde het nieuws later. De medeoprichter van Dolce & Gabbana trad al in december af, maar dat is nu pas naar buiten gekomen.
5 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse staat heeft zijn belang in ABN AMRO verder afgebouwd naar iets minder dan 25 procent. Dat komt naar voren uit meldingen bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM).
6 uur geledenAMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de aandelenbeurs in Amsterdam is vrijdag licht hoger geopend, waarmee werd voortgeborduurd op de kleine winst van een dag eerder. Beleggers blijven de ontwikkelingen rond de wapenstilstand in het Midden-Oosten nauwlettend volgen. Later op de dag komen nog cijfers over de inflatie en het consumentenvertrouwen in de Verenigde Staten.
6 uur geleden