'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
ROME (ANP/AFP) - De oorlog in het Midden-Oosten en de sterk gestegen energieprijzen door het conflict raken de groei van de Italiaanse economie. Dat zegt de Italiaanse centrale bank. Het negatieve effect hangt wel sterk af van de duur en omvang van de oorlog. Als de oorlog snel is afgelopen, zal de impact beperkt blijven. Maar bij een langdurige strijd wordt de economie zeer hard geraakt, aldus de centrale bank.
5 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Tata Steel legt zijn Direct Sheet Plant (DSP), oftewel gietwalsinstallatie, in IJmuiden tijdelijk stil. Volgens Tata Steel hebben recente metingen laten zien dat bij een schoorsteen bij de DSP de uitstoot van chroom-6 hoger is dan de wettelijke norm.
7 uur geleden
AMSTELVEEN (ANP) - De beloning van topvrouw Marjan Rintel van KLM is vorig jaar met bijna 32 procent gestegen. De toename valt samen met een besparingsoperatie bij de luchtvaartmaatschappij, bedoeld om de winstgevendheid te verbeteren.
8 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Israël heeft de productie bij het enorme Leviathan-gasveld voor de Israëlische kust weer hervat. De productie werd aan het begin van de oorlog met Iran stilgelegd uit veiligheidsoverwegingen. Dat gasveld is belangrijk voor de export van Israëlisch gas naar Egypte en Jordanië.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De werkgelegenheid in de Verenigde Staten heeft in maart forse groei laten zien na de sterke krimp een maand eerder. Volgens het maandelijkse banenrapport van de Amerikaanse overheid ging het om een groei met 178.000 arbeidsplaatsen. In februari kromp de arbeidsmarkt in de grootste economie ter wereld nog met een bijgestelde 133.000 banen.
9 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Luchtvaartmaatschappijen dreigen over zes weken vluchten te moeten gaan annuleren als de Straat van Hormuz afgesloten blijft. Het tekort aan kerosine zal dan ook de vanuit Nederland actieve maatschappijen raken, waarschuwt branchevereniging BARIN. Vooral intercontinentale vluchten zullen dan worden geschrapt om brandstof te besparen, verwacht voorzitter Marnix Fruitema.
11 uur geleden
ROME (ANP/BLOOMBERG/AFP) - De oorlog in het Midden-Oosten stuwt ook de wereldwijde voedselprijzen. Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) stegen deze in maart voor de tweede maand op rij, gedreven door met name hogere energieprijzen.
12 uur geleden