'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - Aandelen van Meta Platforms waren woensdag in trek onder beleggers op Wall Street. Het moederbedrijf van Facebook en Instagram is begonnen met de verkoop van de eerste consumentenabonnementen voor zijn Meta AI-chatbot. Dat wordt gezien als een belangrijke stap in het opbouwen van een businessmodel dat de honderden miljarden dollars aan investeringen in kunstmatige intelligentie moet compenseren.
34 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Oprichter Ed Bindels van Apple-keten Amac doet een stap terug. Hij is niet langer topman van de Nederlandse verkoper van Apple-producten, maar gaat bij het bedrijf verder als voorzitter van de raad van commissarissen. Volgens Amac was de topfunctie voor Bindels niet meer te combineren met zijn werkzaamheden bij de door hem opgezette horecagelegenheid Liemès en het recent geopende Apple Museum.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Verenigde Staten zijn "teleurgesteld" dat Nederland de verkoop tegenhoudt van het bedrijf achter DigiD aan een Amerikaanse onderneming. De VS en Nederland hadden eruit kunnen komen, meent de Amerikaanse ambassade.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Verfconcern AkzoNobel was woensdag de grote winnaar op de beurs in Amsterdam. Beleggers zetten het aandeel 19,5 procent hoger nadat bekend was geworden dat AkzoNobel begin deze maand een overnamebod van het Japanse Nippon Paint en het Amerikaanse Sherwin-Williams had afgewezen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Consument & Markt (ACM) grijpt in bij energieleverancier Kikker Energie. Uit onderzoek van de toezichthouder komt naar voren dat het bedrijf zich niet houdt aan de vergunningsvoorwaarden. Kikker krijgt de tijd om verbeteringen door te voeren. Als het bedrijf dat niet doet, kan de ACM in het uiterste geval de vergunning intrekken.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn overwegend hoger aan de nieuwe handelsdag begonnen. Optimisme over investeringen in AI zorgde opnieuw voor winsten bij fabrikanten van halfgeleiders, waarbij vooral gekeken wordt naar de grote behoefte aan geheugenchips. Beleggers bleven ook hoopvol over vorderingen in vredesgesprekken tussen de Verenigde Staten en Iran.
7 uur geleden
SHANGHAI (ANP/BLOOMBERG) - Het moederbedrijf van de Chinese webwinkel Temu heeft in het eerste kwartaal meer omzet geboekt. Wel viel de groei tegen vergeleken met de verwachtingen van analisten. Het bedrijf, PDD Holdings, heeft nog altijd last van hevige concurrentie in China.
7 uur geleden