'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
MÜNCHEN (ANP/DPA) - BMW roept wereldwijd honderdduizenden auto's terug vanwege een technisch mankement dat brand kan veroorzaken. Dit meldde de Duitse autofabrikant woensdag.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Randstad was woensdag de grootste verliezer in de AEX-index. Het uitzendconcern heeft in het laatste kwartaal van 2025 een lagere omzet geboekt. Het bedrijf had het vooral op de Europese markt moeilijk. De opbrengsten in onder andere Nederland en Duitsland daalden aanzienlijk.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Consumentenbond wil dat het nieuwe kabinet snel wettelijk regelt dat toezichthouders sneller kunnen ingrijpen in slecht functionerende markten. De belangenbehartiger voor consumenten doet deze oproep nadat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) maandag meldde te gaan controleren of telecomaanbieders zich houden aan hun verplichtingen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De recente massaontslagen bij Heineken, ASML en ABN AMRO zijn nog maar een voorproefje, denkt oud-ASML-topman Peter Wennink. "Er komt nog veel meer aan in het bedrijfsleven en bij de overheid. Kunstmatige intelligentie (AI) kan de productiviteit zoveel verhogen. Als wij dat niet doen, doen andere landen dat. Maar het is niet alleen digitalisering. De kostenstijgingen spelen ook in de zorg, defensie en klimaat en energie. We moeten iets doen", zei Wennink tijdens het evenement State of Dutch Tech in Den Haag tegen het ANP.
4 uur geleden
VEGHEL (ANP) - De overname van HEMA door een investeringsvehikel van de familie Van Eerd is woensdag afgerond. In december werd bekend dat investeringsvehikel Mississippi Ventures de resterende helft van de aandelen van de winkelketen wilde overnemen. Nu heeft het vehikel van de familie achter supermarktketen Jumbo alle benodigde goedkeuringen ontvangen.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Speelgoedbedrijf Mattel, bekend van Barbie, Hot Wheels en Fisher-Price, was woensdag een opvallende verliezer op de aandelenbeurzen in New York. Mattel kwam met tegenvallende cijfers over de belangrijke feestdagenperiode en ook met een verwachting voor een lagere winst per aandeel in 2026. Het aandeel dook in de vroege handel op Wall Street ruim 26 procent in het rood.
4 uur geleden
JIAXING (ANP) - De beslissing van de ondernemingskamer over Nexperia verlengt "een periode van aanzienlijke onzekerheid" rond de chipmaker, stelt het Chinese moederbedrijf Wingtech. Rechters van de ondernemingskamer besloten dat er een onderzoek moet komen naar Nexperia, omdat er gegronde redenen zijn voor twijfel aan het juiste beleid bij het bedrijf. Daarmee blijft ook een maatregel in stand waardoor Wingtech als aandeelhouder op afstand wordt gezet bij de besluitvorming over Nexperia.
5 uur geleden