'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
WASHINGTON (ANP/RTR) - De werkgelegenheid in de Verenigde Staten heeft in maart forse groei laten zien na de sterke krimp een maand eerder. Volgens het maandelijkse banenrapport van de Amerikaanse overheid ging het om een groei met 178.000 arbeidsplaatsen. In februari kromp de arbeidsmarkt in de grootste economie ter wereld nog met een bijgestelde 133.000 banen.
17 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - Luchtvaartmaatschappijen dreigen over zes weken vluchten te moeten gaan annuleren als de Straat van Hormuz afgesloten blijft. Het tekort aan kerosine zal dan ook de vanuit Nederland actieve maatschappijen raken, waarschuwt branchevereniging BARIN. Vooral intercontinentale vluchten zullen dan worden geschrapt om brandstof te besparen, verwacht voorzitter Marnix Fruitema.
2 uur geleden
ROME (ANP/BLOOMBERG/AFP) - De oorlog in het Midden-Oosten stuwt ook de wereldwijde voedselprijzen. Volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) stegen deze in maart voor de tweede maand op rij, gedreven door met name hogere energieprijzen.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Een containerschip van een Franse eigenaar is door de Straat van Hormuz gevaren, meldt persbureau Bloomberg. Daarmee lijkt de eerste doorvaart van een West-Europees schip sinds de start van de Iranoorlog volgens het persbureau een feit.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Investeerders van Vesteda hebben het bedrijf weer wat financiële lucht gegeven, nadat ze hebben ingestemd met een pakket maatregelen. Donderdag leek de grootste commerciële woningbelegger van Nederland nog verder onder financiële druk te komen, waardoor mogelijk veel woningen zouden moeten worden verkocht.
5 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De Nederlandse gasvoorraden worden "voorzichtig" weer aangevuld. Dat laat Gasunie vrijdagochtend weten. Donderdag vond de eerste vulling plaats. Door een koude winter was de gasvoorraad tot het laagste niveau in zeker tien jaar gezakt. Vanaf april mogen energiebedrijven de gasopslagen weer vullen voor de komende winter. De vraag was of dat ging gebeuren vanwege de hoge gasprijs als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten.
6 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Diesel is vrijdag fors in prijs gestegen aan de Nederlandse pomp door de aanhoudende Iranoorlog. Volgens consumentencollectief UnitedConsumers is de adviesprijs voor een liter diesel bij de grote oliemaatschappijen met meer dan 10 eurocent omhooggegaan.
6 uur geleden