'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - Heineken is in de Verenigde Staten een rechtszaak begonnen tegen de regering-Trump vanwege te veel betaalde importheffingen. Dat bevestigt een woordvoerder van de bierbrouwer na eerdere berichtgeving in het NRC.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De aandelenbeurs in Amsterdam is donderdag met verlies gesloten. Zorgen over een lange patstelling in de oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran kregen de overhand. Beleggers verwerkten ook kwartaalberichten van onder andere Besi en Heineken.
1 uur geleden
EKE (ANP/BELGA) - Medewerkers van Aldi hebben in België het werk neergelegd omdat de supermarktketen overweegt op zondagen open te gaan. Vakbond BBTK zegt dat het personeel daar niet blij mee is. In minstens tien supermarkten in Vlaanderen heeft het personeel het werk donderdag neergelegd en zijn de winkels gesloten, stelt een vertegenwoordiger van de vakbond.
2 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Nederlanders aten een recordaantal aardbeien in 2025. Dat meldt belangenvereniging GroentenFruit Huis. In totaal aten Nederlanders bijna zes reguliere bakjes per persoon.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - Aandeelhouders van Warner Bros. Discovery hebben ingestemd met de overname van het entertainment- en mediaconcern door concurrent Paramount Skydance. Door die deal van 110 miljard dollar (94 miljard euro) ontstaat een fusiebedrijf dat duizenden bekende films en series in huis heeft, naast veel Amerikaanse televisiezenders.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Aandeelhouders van olieconcern BP hebben twee door het management aangedragen resoluties met een meerderheid weggestemd op de aandeelhoudersvergadering donderdag. Een teken voor de nieuwe topvrouw Meg O'Neill en nieuwe voorzitter Albert Manifold dat ze geen onvoorwaardelijke steun van de aandeelhouders hebben.
3 uur geleden
PAWTUCKET (ANP) - Speelgoedfabrikant Hasbro heeft in het eerste kwartaal van 2026 de verwachtingen van analisten overtroffen. Zowel de omzet als de winst steeg in het eerste kwartaal, meldt het bedrijf donderdag in een bericht aan beleggers. Het bedrijf profiteerde naar eigen zeggen vooral van de populariteit van het kaartspel Magic: The Gathering.
3 uur geleden