'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
DEN HAAG (ANP) - De gemiddelde pensioenleeftijd is vorig jaar gestegen, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In 2025 gingen ruim 100.000 werknemers gemiddeld op 66 jaar en 4 maanden met pensioen, ruim 2,5 maanden later dan in 2024.
34 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De verkoop van volledig elektrische auto's in de hele Europese Unie is in maart met bijna 50 procent toegenomen ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar. Dat meldt de Europese autobrancheorganisatie ACEA. Nederland vormt daarin wel een uitzondering.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Door de onrust in het Midden-Oosten was het een lastig eerste kwartaal voor pensioenfondsen. Ambtenarenpensioenfonds ABP en metalektrofonds PME zagen hun financiële positie verslechteren, maar houden niettemin een stevige buffer over. Daardoor houden aangesloten gepensioneerden en andere deelnemers zicht op een mogelijke pensioenverhoging, als de fondsen volgend jaar overgaan naar het nieuwe pensioenstelsel.
5 uur geleden
AUSTIN (ANP) - Tesla heeft in het eerste kwartaal van dit jaar zijn winst opgevoerd, nadat de elektrische autofabrikant vorig jaar nog last had van lagere verkopen en hogere kosten. De elektrische autofabrikant van topman Elon Musk boekte een nettowinst van 477 miljoen dollar, omgerekend zo'n 407,5 miljoen euro. Dat is 17 procent meer dan in het eerste kwartaal van vorig jaar.
8 uur geleden
HSINCHU (ANP/BLOOMBERG) - Het Taiwanese TSMC, de grootste producent van geavanceerde chips voor AI-toepassingen ter wereld, is voorlopig niet van plan om de geavanceerdste machines van het Nederlandse ASML aan te schaffen. Het bedrijf wil hiermee wachten tot in 2029 om kosten te besparen, heeft een hoge leidinggevende bij TSMC tegen verslaggevers gezegd.
8 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen op Wall Street in New York zijn woensdag met winsten de handel uitgegaan, nadat de Amerikaanse president Donald Trump aankondigde de wapenstilstand met Iran te verlengen. De brede S&P 500-index en techbeurs Nasdaq sloten op een recordstand. De Straat van Hormuz is nog altijd gesloten en de olieprijzen stegen daardoor opnieuw.
8 uur geleden
SUNNYVALE (ANP) - Dan Shapero is de nieuwe topman van socialmediaplatform LinkedIn, onderdeel van Microsoft. De nieuwe topman werkt al ruim achttien jaar bij LinkedIn, waarvan de afgelopen vijf jaar als operationeel topman.
10 uur geleden