'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
WASHINGTON (ANP) - President Donald Trump heeft de extra 25 procent strafheffing op Indiase goederen, die hij had opgelegd vanwege de aankopen van Russische olie door het land, opgeheven.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Dow-Jonesindex is voor het eerst door de grens van 50.000 punten gegaan en daar ook boven geëindigd. Andere beursgraadmeters in New York hebben vrijdag de handelsweek ook positief afgesloten. Chipbedrijven klommen op de beurs na aangekondigde investeringen in AI-datacentra door Amazon en Google-moederbedrijf Alphabet.
10 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Oud-leden van het ledenparlement van FNV leggen zich niet neer bij een hervorming van de grootste vakbond van Nederland en stappen naar de Hoge Raad. Daarmee vechten ze een eerdere uitspraak van de ondernemingskamer aan. Die oordeelde eind vorig jaar dat de tijdelijke toezichthouders Lodewijk Asscher en Ton Heerts eenmalig de statuten bij FNV mochten wijzigen om een bestuurscrisis te bezweren.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Roestvrijstaalproducent Aperam is vrijdag met dubbele cijfers gestegen op de beurs in Amsterdam na beter dan verwachte kwartaalresultaten. Bovendien ziet de markt er voor de staalmaker goed uit, dankzij investeringen in defensie. Het aandeel is bijna 12 procent gestegen.
14 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Winkelconcern Ahold Delhaize heeft een arbitragezaak aangespannen tegen Servië omdat het land de winstmarges van supermarkten beperkt. Volgens het moederbedrijf van Albert Heijn, Delhaize en bol schendt de Servische regering met die maatregel een investeringsverdrag met Nederland.
15 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Amazon ging vrijdag ruim 9 procent onderuit op de beurs in New York. Het bedrijf voert de investeringen in AI-infrastructuur fors op, waardoor de kapitaaluitgaven dit jaar oplopen tot 200 miljard dollar. De enorme investeringen van Amerikaanse techconcerns in AI houden de gemoederen flink bezig.
16 uur geleden
STAMFORD (ANP) - Het Amerikaanse tabaksconcern Philip Morris heeft dankzij zijn alternatieven voor het traditionele roken vorig jaar een recordomzet geboekt. De sigaretten van bijvoorbeeld het merk Marlboro werden wel minder verkocht, maar de groei van bijvoorbeeld de populaire Zyn-nicotinezakjes en vapes maakte die daling meer dan goed.
16 uur geleden