'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
SCHIPHOL (ANP) - Luchthaven Schiphol kampt zaterdag opnieuw met de uitval van honderden vluchten en flinke vertragingen door overlast van winterweer. Volgens een woordvoerder is het beeld vergelijkbaar met vrijdag toen er ook veel annuleringen en vertragingen waren.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenbeurzen zijn vrijdag op de eerste dag van het nieuwe beursjaar gemengd gesloten. Chipaandelen hebben hun opmars van 2025, dankzij het aanhoudende optimisme over AI, voortgezet.
17 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - De prijs van aluminium is vrijdag voor het eerst sinds 2022 gestegen tot meer dan 3000 dollar per ton, omgerekend ongeveer 2551 euro. Daarmee zet het metaal, dat veel wordt gebruikt in bijvoorbeeld de auto-industrie en de bouw, zijn opmars van vorig jaar voort.
18 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Franse ministers hebben een melding gemaakt bij justitie over Grok. Dat is de chatbot van Elon Musks start-up xAI. De chatbot heeft "seksuele en seksistische" inhoud gegenereerd die "overduidelijk illegaal" was, melden de ministers vrijdag in een verklaring.
20 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de beurs in Amsterdam heeft de eerste handelsdag van 2026 met een flinke plus afgesloten. Besi, ASML en ASMI voerden de lijst aan. De chipbedrijven profiteerden op het Damrak van een techrally in Azië.
21 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Op Schiphol worden zaterdag naar verwachting nog eens honderden vluchten geannuleerd door het winterse weer. Ook verwacht de luchthaven honderden vertragingen door onder meer sneeuwbuien, het ijsvrij maken van vliegtuigen en de ongunstige windrichting.
22 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Veel gepensioneerden krijgen dit jaar een flink hoger pensioen. Van zo'n 1,4 miljoen mensen die zijn gestopt met werken en al over zijn naar het nieuwe stelsel, gaat de uitkering gemiddeld met 13 procent omhoog. Pensioenconsultant Corine Reedijk van adviesbureau Aon, dat de cijfers deelde, kan zich zo'n hoge gemiddelde stijging op jaarbasis niet herinneren.
22 uur geleden