'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
Eindhoven (ANP) - Meerdere vluchten naar Eindhoven Airport zijn omgeleid wegens slecht zicht. De landingsbanen zijn door mist niet goed zichtbaar voor aankomende vluchten.
12 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Tsjechische defensiebedrijf Czechoslovak Group (CSG) krijgt vrijdag een notering aan de aandelenbeurs in Amsterdam. Daarbij gaat het om een verkoop van aandelen aan institutionele investeerders uit Nederland en daarbuiten in een zogeheten directe plaatsing. Het gaat dan bijvoorbeeld om pensioenfondsen en andere grote investeringspartijen.
51 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het bezit van cryptobeleggingen in Nederland is explosief gestegen, meldt De Nederlandsche Bank (DNB). Volgens de centrale bank bezaten Nederlandse bedrijven, instellingen en huishoudens eind 2020 nog voor zo'n 81 miljoen euro aan dergelijke beleggingen. In oktober vorig jaar was dit opgelopen tot 1,2 miljard euro.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index ging dinsdag verder omlaag na de zware koersval een dag eerder, die volgde op de heffingsdreiging van Donald Trump. De Amerikaanse president wil acht Europese landen, waaronder Nederland, straffen met een extra importheffing van 10 procent vanwege hun steun aan Groenland. Na de eerste schrikreactie letten beleggers nu vooral op het World Economic Forum in het Zwitserse Davos. Daar staat de kwestie Groenland hoog op de agenda.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Betaalbedrijf Adyen wil Herna Verhagen als nieuwe president-commissaris. Verhagen stond dertien jaar aan het roer bij PostNL en vertrok daar in april vorig jaar. De huidige president-commissaris Piero Overmars stelt zich na zijn huidige termijn niet opnieuw verkiesbaar en treedt eind 2026 terug uit de raad van commissarissen.
1 uur geleden
WAALWIJK (ANP/BLOOMBERG) - Coatingspecialist Stahl uit Waalwijk komt mogelijk in Duitse handen. Het Duitse chemieconcern Henkel, onder meer bekend van de wasmiddelen van Persil en haarverzorging van Schwarzkopf, is in gesprek met de Franse investeerder Wendel over een mogelijke overname van de Nederlandse onderneming. Dat hebben Henkel en Wendel laten weten.
1 uur geleden
TOKIO (ANP/AFP/RTR) - Het aantal Chinese toeristen in Japan is in december sterk gedaald door de oplopende diplomatieke spanningen tussen China en Japan over Taiwan. Volgens de Japanse overheid nam het aantal Chinese bezoekers in de laatste maand van 2025 met bijna de helft af tot 300.000 in vergelijking met een jaar eerder.
1 uur geleden