'Grote farmaceut is steeds meer financiële instelling geworden'
AMSTERDAM (ANP) - 's Werelds grootste farmaceutische bedrijven hebben zich sinds de millenniumwisseling steeds meer omgevormd tot investeringsmaatschappijen. Dit heeft als gevolg dat overnames en beloningen voor aandeelhouders ten koste gaan van de ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Dat stelt de Nederlandse onderzoeksorganisatie SOMO na bestudering van de jaarrekeningen van de grootste 27 farmaconcerns ter wereld.
De "financialisering" van farmareuzen, zoals SOMO de verschuiving noemt, zou onder andere blijken uit de flink toegenomen kasreserves van de concerns. Waar de onderzochte bedrijven in 2000 nog 83 miljard dollar aan financiële reserves hadden, was dit in 2018 circa 219 miljard dollar. Tegelijkertijd staken de bedrijven zich dieper in de schulden. Ging het aan het begin van deze eeuw nog nog om 20 procent van de omzet, achttien jaar later stond het totaal aan geleend geld gelijk aan 72 procent van de omzet.
Dat extra kapitaal vloeide volgens SOMO slechts in beperkte mate naar onderzoek, ontwikkeling en productie van nieuwe geneesmiddelen. Zo daalden verhoudingsgewijs investeringen in kapitaalgoederen, zoals productielocaties en apparatuur. Veel vaker werd het beschikbare geld gebruikt voor het opkopen van andere bedrijven, met als doel hun patenten in de wacht te slepen. Door vooral winst te willen maken met het uitventen van die eigendomsrechten, gedragen farmareuzen zich volgens SOMO steeds meer als rentenier dan ontwikkelaar van medicijnen.
Zwakheden
Ook het bedrag dat naar aandeelhouders gaat, is explosief gestegen. In de onderzochte periode verviervoudigde het bedrag dat farmareuzen per jaar aan dividend en de inkoop van aandelen besteedden tot 146 miljard dollar in 2018. Deze beloningen bedroegen kort na de millenniumwisseling 88 procent van alle onderzoeks- en ontwikkelingskosten. In 2018 was die verhouding 123 procent.
Volgens SOMO, dat vaker kritisch rapporteert over de farmaceutische industrie, legt de huidige coronacrisis de zwakheden van de sector bloot. Doordat verhoudingsgewijs weinig werd geïnvesteerd in medicijnen, is de wereld nu minder goed voorbereid op de pandemie. Bovendien is de schuldenberg een financieel risico nu de crisis het minder gemakkelijk maakt goedkoop geld te lenen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De verkoopgolf in technologieaandelen hield dinsdag aan op Wall Street, gevoed door groeiende zorgen over de hoge waarderingen in de sector. Daarbij maken beleggers zich steeds meer zorgen of de enorme investeringen in AI wel terugverdiend kunnen worden. Ook zorgen over mogelijke renteverhogingen van de Amerikaanse centrale bank hangen boven de markten.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel, D66) hekelt Amerikaanse voorstellen die ASML zouden dwingen zijn export naar China verder te beperken. "Exportcontrole werkt gewoon het beste als landen samenwerken uit overtuiging en niet als beleid over de grenzen wordt opgelegd", zei hij in een gesprek met media na overleg in Washington.
8 uur geleden
PARAMARIBO (ANP/RTR) - Het Maleisische staatsoliebedrijf Petronas heeft opnieuw een belangrijke olie- en gasvondst gedaan voor de kust van Suriname. Dat maakte de Surinaamse president Jennifer Simons dinsdag bekend tijdens een energieconferentie. De vondst werd gedaan in het zogeheten Blok 52 in het diepzeegebied, dat op ongeveer 125 kilometer van de kust ligt.
8 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - Een evacuatieplan is in gang gezet om honderden schepen met ongeveer 11.000 zeevarenden die vastzitten in de Golf veilig via de Straat van Hormuz te laten vertrekken. Dat gebeurde nadat Iran en de VS een staakt-het-vuren hadden bereikt, maakte een scheepvaartagentschap van de Verenigde Naties dinsdag bekend.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP/BLOOMBERG) - De stroomprijs in Nederland stijgt woensdagavond naar verwachting tot het hoogste niveau in jaren, blijkt uit gegevens van handelsplatform Epex Spot. Ook in andere Europese landen stijgt de stroomprijs door een recordvraag naar koeling vanwege de hoge temperaturen. Als gevolg daarvan gaat de dynamische stroomprijs naar het hoogste niveau ooit, volgens vergelijkingssite Keuze.nl.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Heineken eindigde dinsdag bovenaan de AEX-index op de aandelenbeurs in Amsterdam. De bierbrouwer heeft de Braziliaan Rafael Oliveira als nieuwe topman benoemd. Hij volgt Dolf van den Brink op, die in januari aankondigde te vertrekken. De AEX-index sloot dinsdag fors lager doordat de chipbedrijven eindigden met flinke minnen.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Voor het eerst sinds 2008 hebben architectenbureaus weer genoeg opdrachten voor ongeveer een halfjaar, maakte de Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus (BNA) bekend na onderzoek. Dat is opvallend omdat de sector de afgelopen jaren juist te maken had met vertragingen bij bouwprojecten en economische onzekerheid.
13 uur geleden