Eerste Kamer heeft moeite met noodbevoegdheid pandemie-aanpak
DEN HAAG (ANP) - In de Eerste Kamer tekent zich een meerderheid af voor de pandemiewet van zorgminister Ernst Kuipers. Maar zowel voor- als tegenstanders van de wet hebben grote moeite met vooral de noodbevoegdheid die de minister in de aangepaste Wet publieke gezondheid (Wpg) krijgt, zoals de pandemiewet officieel heet.
Als bij een pandemie de volksgezondheid ernstig en acuut gevaar loopt, wil Kuipers direct maatregelen kunnen nemen. Bij de wetsbehandeling in de Tweede Kamer zei hij dat die bevoegdheid "cruciaal" is voor de "effectieve bestrijding" van toekomstige pandemieën. Die bevoegdheid lag in de Tweede Kamer moeilijk, maar ook in de Eerste Kamer, zo bleek maandag in het eerste deel van het debat over de wet.
De wet moet zorgen voor een wettelijke grondslag om bij een pandemie maatregelen te kunnen nemen. Die was er niet toen corona uitbrak, waardoor het kabinet het lang met tijdelijke wetgeving moest doen. Die tijdelijke coronawet maakte het bijvoorbeeld mogelijk om de mondkapjesplicht en de avondklok in te voeren, en om tot het sluiten van scholen en horeca over te gaan. Bij de vijfde verlenging van die tijdelijke wet, was het welletjes voor de Eerste Kamer. De senaat stemde een jaar geleden tegen de 'zoveelste' verlenging. Sindsdien heeft het kabinet geen juridische grondslag meer om maatregelen af te dwingen.
Gereedschapskist
De aanpassing van de Wpg moet dat juridische gat dichten. Bij een (dreigende) pandemie krijgt het kabinet een gereedschapskist met maatregelen die het kan nemen, maar daar is altijd vooraf instemming van de Tweede Kamer voor nodig. De Tweede Kamer heeft daarnaast een blokkeringsmogelijkheid afgedwongen voor maatregelen die via de noodbevoegdheid worden ingesteld. De minister moet die vooraf melden. Zonder tegengeluid van de Kamer worden die 24 uur later van kracht.
Coalitiepartijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie zullen ondanks de grote zorgen over de noodbevoegdheid instemmen met het wetsvoorstel. Ook GroenLinks, PvdA en SP lijken dat te gaan doen. Als zij dat inderdaad gaan doen, is er een meerderheid.
Debat
Het debat wordt dinsdag voortgezet. Minister Kuipers komt dan als eerste aan het woord.
Een aantal partijen, waaronder de PVV, wilde het debat uitstellen. De partijen wilden het verzoek van de BoerBurgerBeweging (BBB) inwilligen om het debat pas te voeren als de nieuwe Eerste Kamer is geïnstalleerd. BBB zit nog niet in de senaat, maar wordt naar alle waarschijnlijkheid vanuit het niets de grootste fractie. Een meerderheid verwierp dit voorstel.
Meer uit Gezond
UTRECHT (ANP) - Van jongeren die recent hebben gevapet, gebruikt nog steeds een meerderheid de verboden vapes met een smaakje. Dat concludeert het Trimbos-instituut uit cijfers verzameld in 2025. Bijna alle ondervraagde jongeren die vapen, weten dat de verkoop van vapes met een smaakje verboden is in Nederland.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Elk jaar komen minstens 38 kinderen op de spoedeisende hulp terecht doordat ze een batterij hebben ingeslikt, meldt het Emma Kinderbuikcentrum van het Amsterdam UMC op basis van eigen onderzoek. Vooral bij jonge kinderen kan dit ernstige gevolgen hebben en zelfs leiden tot overlijden, melden de onderzoekers.
1 dag geleden
UTRECHT (ANP) - Er leven bijna 70.000 mensen in Nederland die de afgelopen twintig jaar op jongvolwassen leeftijd te horen kregen dat ze kanker hadden. Zij kampen nog lange tijd met de gevolgen van kanker en de behandeling, zoals vruchtbaarheidsproblemen, verminderd inkomen en impact op relaties. Dat meldt het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL).
1 dag geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verwacht weinig overlast van paasvuren die dit weekend worden aangestoken. Grote delen van het land krijgen niet of beperkt te maken met slechte luchtkwaliteit. Alleen in gebieden met paasvuren, met name in het oosten en noorden, kan de luchtkwaliteit lokaal korte tijd slechter zijn.
5 dagen geleden
UTRECHT (ANP) - Patiënten hebben veel moeite om te vinden waar ze de beste zorg kunnen krijgen. Informatie over de kwaliteit van behandelingen is nauwelijks beschikbaar. Er zijn wel landelijke doelstellingen, maar die worden niet gehaald. Zorginstituut Nederland en belangenorganisatie Patiëntenfederatie Nederland concluderen dat na een gezamenlijk onderzoek.
6 dagen geleden
GRONINGEN (ANP) - Inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen hebben aantoonbaar vaker last van angsten en depressieve klachten, stellen het UMCG en de Rijksuniversiteit Groningen. Onderzoekers hebben het verband tussen de aardbevingen door de gaswinning en de toename van mentale klachten naar eigen zeggen bewezen.
1 week geleden
HAARLEM (ANP) - De Noord-Hollandse politiek heeft gezondheid een centrale plek gegeven in het provinciale beleid. Een meerderheid van Provinciale Staten (48-4) stemde in met het voorgestelde beleidskader, waarin staat dat een gezonde leefomgeving "volwaardig moet worden meegewogen" bij alle keuzes die de provincie maakt. Alleen PVV en Forum voor Democratie stemden tegen.
1 week geleden