Waarschuwing voor 'sluipende uitholling' budget lagere overheden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten en provincies moeten steeds meer doen met te weinig geld. Daarvoor waarschuwt de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) donderdag in een advies aan demissionair minister Hugo de Jonge (Binnenlandse Zaken). De ROB spreekt van "sluipende uitholling van de financiële beleidsruimte".
Wees duidelijk over de rol van gemeenten en provincies, is het advies. "Wat is de rol van decentrale overheden, autonoom of automaat?" Als overheden meer ruimte hebben om eigen beslissingen te nemen, moeten ze ook meer financiële risico's dragen, redeneert de Raad. Maar als ze veel taken van bovenaf krijgen opgelegd, moeten ze daarvoor ook genoeg geld krijgen.
De ROB zag hetzelfde probleem al in 2021, en heeft er toen een belangrijk advies over uitgebracht. Sindsdien is volgens de Raad weinig veranderd. Integendeel, verslechtering dreigt. Het komt regelmatig voor dat de uitgaven voor taken die Den Haag oplegt sneller stijgen dan het geld dat provincies en gemeenten hiervoor krijgen.
Begrotingswetten
De adviseurs stellen voor om de begrotingswetten aan te passen. Die zijn nu vooral gericht op het sluitend krijgen van de Rijksbegroting, terwijl volgens de ROB te weinig rekening wordt gehouden met het huishoudboekje van provincies en gemeenten.
Tot 1997 moest de Financiële-verhoudingswet worden aangepast als de spelregels over de verdeling van geld over decentrale overheden veranderden. Daardoor werd hier ook een politieke discussie over gevoerd in het parlement. De raad stelt voor om deze praktijk weer in ere te herstellen.
Een nieuwe manier om geld te verdelen onder gemeenten en provincies zorgt voor onrust. Vanaf 2027 wordt naar de groei van de economie (bruto binnenlands product) gekeken om te bepalen hoeveel geld gemeenten en provincies krijgen. Hier wordt volgens de Raad over het hoofd gezien dat de kosten voor decentrale overheden niet steevast gelijklopen met de economische groei.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver voelt zich "plat gezegd gewoon bedonderd" door defensieminister Dilan Yeşilgöz. Zij verzweeg tijdens een debat over de inzet van de Zr. Ms. Evertsen in het Middellandse Zeegebied dat een kanon aan boord van het fregat niet werkt. De VVD-bewindsvrouw had die informatie gewoon moeten delen, vindt Klaver.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gevluchte Iraniërs hoeven voorlopig niet terug te keren naar hun land, meldde premier Rob Jetten (D66) donderdag tijdens het debat over de oorlog aldaar. Het kabinet heeft eerder de beslissingen over asielaanvragen gepauzeerd, maar had nog geen formeel besluit- en vertrekmoratorium ingesteld. Asielminister Bart van den Brink is dat laatste aan het voorbereiden.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nog enkele honderden gestrande reizigers willen uit het Midden-Oosten worden gerepatrieerd, zei buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) tijdens een debat in de Tweede Kamer. Het gaat onder meer om zo'n tweehonderd mensen uit de Verenigde Arabische Emiraten, waar steden zoals Dubai en Abu Dhabi liggen. Ook zitten nog tientallen Nederlanders vast in landen als Jordanië, Israël, Irak, Iran, Qatar of Saudi-Arabië.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten krijgt van zowel links als rechts kritiek op het standpunt van het minderheidskabinet over de oorlog in Iran. Wel zijn partijen in de Tweede Kamer verdeeld over de aanval van de Verenigde Staten en Israël.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat meer risico's nemen op het stroomnet om een aansluitstop in het midden van het land te voorkomen, door een deel van de reserveruimte in te zetten. Dat schrijft staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Energie, CDA) in een Kamerbrief.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA wil opheldering van het kabinet over berichtgeving dat het kanon op Zr. Ms. Evertsen niet werkt. Het luchtverdedigings- en commandofregat gaat meedoen aan een missie in het oosten van de Middellandse Zee om Cyprus en het NAVO-grondgebied te beschermen.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als mensen aan een chatbot vragen op welke partij ze moeten stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, krijgen ze vrijwel nooit het advies om op een lokale partij te stemmen. Dat concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens. Die is niet alleen de toezichthouder voor privacy, maar ook voor kunstmatige intelligentie (AI).
8 uur geleden