Volop aandacht voor discussie over Gouden Koets in expositie
AMSTERDAM (ANP) - Na een restauratie van ruim vijf jaar is de Gouden Koets vanaf vrijdag weer te zien voor publiek. En wel in Amsterdam, de stad waar het koninklijke rijtuig zijn herkomst vindt aangezien koningin Wilhelmina hem in 1898 cadeau kreeg van de Amsterdammers. De expositie De Gouden Koets in het Amsterdam Museum vertelt over de geschiedenis van het pronkstuk maar staat ook uitgebreid stil bij de maatschappelijke discussie over het rijtuig.
Een tentoonstelling maken over de veelbesproken Gouden Koets was best een spannende opgave, erkent artistiek directeur Margriet Schavemaker. Vlak voordat koning Willem-Alexander toestemming gaf voor de bruikleen, kwam het museum in 2019 in opspraak vanwege het besluit de term Gouden Eeuw niet meer te gebruiken, aangezien dit de lading van de zeventiende eeuw niet voldoende zou dekken. "We schrokken van de reacties, juist omdat we het gesprek erover heel erg wilden verbreden." Daarom liet het museum bij deze expositie 25 mensen met verschillende achtergronden meedenken, om alle kanten van de Gouden Koets te belichten. Zo waren er onder meer historici, de voorzitter van de Koninklijke bond Oranjevereniging, diverse experts op het gebied van het koloniale verleden en een republikein bij betrokken.
Hoewel de koets in het verleden doelwit was van onder meer rookbommen (1966), een verfbom (2002) en een waxinelichthouder (2010) is hij tegenwoordig onderwerp van een discussie. Dit komt door het paneel Hulde der Koloniën, geschilderd door Nicolaas van der Waay. Volgens het museum beschouwt een groeiend aantal mensen het rijtuig als beladen erfgoed. De diverse meningen - van zowel critici als liefhebbers - zijn al direct in de eerste zaal te vinden. De expositie gaat verder in op de relatie tussen de Oranjes en de koloniale wereld en ook op de vraag in hoeverre de makers van de koets de omstreden beeltenis baseerden op de in 1883 drukbezochte koloniale wereldtentoonstelling op het Museumplein. Aan het eind van de expositie is een aparte ruimte waar mensen met elkaar in gesprek kunnen over de toekomst van de Gouden Koets.
Cadeau
De koets volgde vanuit het idee om namens de stad een cadeau te geven voor de inhuldiging van de nieuwe koningin. Met een huis-aan-huiscampagne werd gevraagd een kwartje te doneren. Hoeveel die actie uiteindelijk heeft opgebracht, is niet bekend. Het rijtuig kostte vermoedelijk 70.000 gulden. Uiteindelijk nam Wilhelmina hem in 1901 pas in gebruik bij haar huwelijk, vermoedelijk omdat haar moeder voor de inhuldiging al een andere koets had besteld. Sindsdien deed hij dienst bij inhuldigingen, huwelijken en doopfeesten van de Oranjes en sinds 1903 op Prinsjesdag.
In het museum zijn verder honderden cultuurhistorische objecten, schilderijen, Oranjesnuisterijen, kledingstukken, spotprenten, foto's en filmpjes te zien die de geschiedenis van de Gouden Koets belichten. Ook hebben zestien hedendaagse kunstenaars speciaal voor de expositie een kunstwerk gemaakt, onder wie Erwin Olaf, Naomie Pieter en Nelson Carrilho.
Prinsjesdag
Koning Willem-Alexander opent de tentoonstelling donderdag. Hij zei eerder dat na afronding van de restauratie zou worden beslist of de Gouden Koets blijft rijden. Ook liet hij weten dat hij de discussie erover volgt, maar er niet aan deelneemt.
De Gouden Koets reed voor het laatst met Prinsjesdag 2015. Het rijtuig staat de komende acht maanden in een glazen behuizing op de binnenplaats van het museum.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - Volgende week komt er een grootschalige actie met politie op de Merwedebrug. Dat zei minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) donderdagavond in het televisieprogramma Goedenavond Nederland. Sinds 18 juli mogen zware voertuigen niet meer over de verzwakte brug rijden, maar niet alle vrachtwagens houden zich aan het verbod.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Enkele honderden mensen liepen donderdagavond mee in een stille tocht voor de 34-jarige vrouw die afgelopen weekend werd doodgeschoten in een woning aan de New Yorksingel in Den Haag. Een woordvoerder van de familie schat dat er ongeveer 450 mensen aanwezig waren. De stoet vertrok kort na 19.00 uur bij het huis van de ouders van de vrouw en liep naar de New Yorksingel, waar ze met haar kinderen woonde.
8 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een tram en een lijnbus zijn donderdagmiddag in Utrecht op elkaar gebotst. Daarbij zijn drie mensen gewond geraakt. Twee van hen zijn naar het ziekenhuis gebracht, meldt de politie. Volgens vervoersbedrijf Transdev is de buschauffeur een van de gewonden die door de ambulance zijn meegenomen.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Door een landelijke storing in het reisinformatiesysteem van de NS is er geen informatie zichtbaar op borden op stations in heel Nederland en kunnen er ook geen berichten worden omgeroepen op de stations. Dat meldt de NS. Ook de informatie in de app is door de storing niet altijd actueel, zegt een woordvoerder.
9 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Er is een verband tussen de stroomstoring bij bedrijven aan de Botlekweg en Merseyweg in het Rotterdamse Botlekgebied en de brand in een transformatorhuis op de Maasvlakte, meldt de veiligheidsregio. Een van de getroffen bedrijven was Esso. De raffinage moest deels worden stilgelegd en er werd afgefakkeld.
11 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Jacques Wallage, voormalig politicus van de Partij van de Arbeid, is woensdag op 79-jarige leeftijd overleden. De gemeente Groningen, waar Wallage opgroeide, woonde en studeerde, meldt dat donderdag. Van 1998 tot 2009 was hij er burgemeester.
11 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Voor de achtste keer dit jaar is er sprake van een regionaal zeer hete dag met een temperatuur van 35 graden of meer. Dat is een record, meldt Weeronline. In 2020 werden zeven zeer hete dagen gemeten.
12 uur geleden