Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de afgelopen dagen een uitgebreide lijst ontvangen met mogelijke militaire opties voor een aanval tegen Iran. Dat schrijft The New York Times op basis van anonieme bronnen. Een eventuele interventie zou twee doelen moeten dienen: schade toebrengen aan de nucleaire infrastructuur en raketinstallaties van het land of de positie van het islamitische regime verzwakken.
11 minuten geleden
MIAMI (ANP) - Donald Trump heeft donderdag de belastingdienst (IRS) en het ministerie van Financiën aangeklaagd voor 10 miljard dollar. De Amerikaanse president houdt de instanties verantwoordelijk voor het lekken van zijn belastingaangiftes aan de media in 2019 en 2020.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Wie veroordeeld wordt voor zware misdrijven zoals georganiseerde criminaliteit, levens- of zedendelicten loopt het risico de Belgische nationaliteit te verliezen. De Belgische Kamer heeft daarvoor een wetsontwerp van minister Annelies Verlinden van Justitie goedgekeurd. Het intrekken van de nationaliteit kan alleen als de dader in de vijftien jaar voorafgaand aan de feiten Belg is geworden.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Een man uit de Amerikaanse staat Minnesota is aangeklaagd voor het zich voordoen als FBI-agent in een poging Luigi Mangione, de verdachte van de moord op de CEO van een zorgverzekeraar, uit een gevangenis in New York te bevrijden. Hij had een barbecuevork en een mes met een bot blad bij zich, blijkt uit gerechtelijke documenten.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Republikeinse en Democratische leiders in de Amerikaanse Senaat en het Witte Huis hebben een akkoord bereikt over een belangrijk pakket begrotingsvoorstellen. Daarmee kan worden voorkomen dat overheidsinstanties vanaf zaterdag deels worden gesloten, aldus een medewerker van de Democratische leiding in de Senaat.
5 uur geleden
ABUJA (ANP) - Een vermoedelijk jihadistische aanval heeft tientallen mensen het leven gekost in het noordoosten van Nigeria. Dat meldden lokale bronnen aan persbureau AFP. De aanval is nog niet opgeëist. Het is het zoveelste geweldsincident in de Sahel-regio.
5 uur geleden
HUELVA (ANP) - De Spaanse koning Felipe en koningin Letizia hebben nabestaanden van de treinramp in Zuid-Spanje een hart onder de riem gestoken. Het koningspaar was aanwezig bij een grote herdenking in Huelva, waar ze uitgebreid de tijd namen om met familieleden van de tientallen slachtoffers te spreken.
7 uur geleden