Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
STARBASE (ANP) - De testvlucht van ruimtevaartbedrijf SpaceX, die donderdagavond plaatselijke tijd zou worden uitgevoerd met de raket Starship, is uitgesteld.
37 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Ondanks dat Iran en de Verenigde Staten nog van mening verschillen over de uraniumvoorraad van Iran en de controle van de Straat van Hormuz, zijn er "goede tekenen" in de besprekingen. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio donderdag gezegd.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten sturen 5000 Amerikaanse militairen naar Polen, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op zijn Truth Social. Eerder meldden meerdere media dat het aantal Amerikaanse militairen flink zou dalen in Polen en Duitsland.
4 uur geleden
NUUK (ANP/BLOOMBERG) - De opening van een nieuw Amerikaans consulaat in de Groenlandse hoofdstad Nuuk heeft geleid tot protesten. Inwoners zijn bezorgd over de plannen van de Amerikaanse president Donald Trump voor het eiland. Honderden mensen verzamelden zich met anti-Amerikaanse spandoeken en posters.
4 uur geleden
ISTANBUL (ANP/RTR) - Een Turkse rechtbank heeft de belangrijkste oppositieleider Özgür Özel afgezet door het partijcongres waarbij hij in 2023 werd verkozen ongeldig te verklaren. Oppositiepartij CHP noemt de uitspraak een "gerechtelijke staatsgreep" en roept op tot protesten en juridische stappen.
7 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De driedaagse militaire oefening van Rusland met Belarus is afgelopen. Dat zei president Vladimir Poetin, die samen met zijn Belarussische ambtgenoot Aleksandr Loekasjenko donderdag toezag op de oefening per videoverbinding. Belangrijk onderdeel van de exercitie was het trainen met het nucleaire arsenaal.
10 uur geleden
ROME (ANP) - Italië wil sancties tegen een Israëlische minister voor zijn behandeling van de activisten van de Global Sumud Flotilla. Minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas gevraagd om dat op de agenda te zetten voor de volgende bijeenkomst van buitenlandministers, schrijft hij op X.
12 uur geleden