Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije zegt het gastransport naar Oekraïne geleidelijk op te schorten tot er weer olie vloeit door de Droezjba-pijpleiding. Die bij een aanval beschadigde verbinding levert Russische olie via Oekraïne naar onder meer Hongarije. De pijpleiding is al weken een twistpunt tussen de Ruslandgezinde regering van de Hongaarse premier Viktor Orbán en Kyiv.
3 uur geledenSLAMABAD/TEHERAN/ANKARA (ANP/RTR) - Er zijn geen directe of indirecte contacten tussen Iran en de VS volgens de Iraanse ambassadeur in Pakistan, Reza Amiri Moghadam. Hij voegt eraan toe dat bevriende landen proberen een basis te leggen voor een dialoog tussen Teheran en Washington, om een einde te maken aan de oorlog.
3 uur geledenMADRID (ANP/RTR/AFP) - De huidige oorlog in het Midden-Oosten stelt de wereld mogelijk voor "veel grotere" problemen dan de Amerikaanse invasie van Irak in 2003. Dat zei de Spaanse premier Pedro Sánchez tegenover het parlement. "Dit is niet hetzelfde scenario als de illegale oorlog in Irak. We staan voor iets veel ergers, veel ergers, met in potentie gevolgen die veel breder en verder strekken", aldus Sánchez.
4 uur geledenLONDEN (ANP) - De politie heeft in Londen twee mannen aangehouden in verband met de brandstichting in geparkeerde ambulances van een Joodse vrijwilligersorganisatie afgelopen maandag. De zaak wordt gezien als een "antisemitisch haatmisdrijf".
5 uur geledenWASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten hebben Iran een vijftienpuntenplan voor een einde aan de oorlog in het Midden-Oosten voorgelegd. Dat meldt The New York Times op basis van ingewijden. Het plan zou zijn overhandigd door Pakistan, dat dinsdag al aankondigde "klaar te zijn" de rol van gastland op zich te nemen voor mogelijke vredesgesprekken.
6 uur geledenTSJERNIHIV (ANP/RTR) - Bijna 150.000 Oekraïners zitten zonder stroom door een Russische aanval op energievoorzieningen bij Tsjernihiv, meldt de regionale netbeheerder. De gouverneur van de aan Rusland en Belarus grenzende regio meldde eerder deze week ook al grootschalige stroomuitval, toen door een droneaanval.
7 uur geledenTEHERAN (ANP/RTR) - Een woordvoerder van het Iraanse leger heeft de Verenigde Staten bespot om uitlatingen over mogelijke onderhandelingen over het conflict in het Midden-Oosten. Volgens Iraanse staatsmedia zei hij dat Washington "met zichzelf onderhandelt".
8 uur geleden