Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas hebben de betrekkingen met de VS deze week een behoorlijke klap gekregen vanwege de situatie rondom Groenland. "En die onderlinge meningsverschillen komen vooral Rusland en China ten goede", zei ze voorafgaand aan overleg met de EU-leiders.
17 minuten geleden
DAVOS (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump is onderweg van het World Economic Forum (WEF) naar Washington, meldt hij op zijn eigen platform Truth Social. Trump schrijft dat hij een "ongelooflijke tijd" heeft gehad in Davos, waar hij een toespraak gaf en met NAVO-chef Mark Rutte afspraken maakte over Groenland.
18 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Oekraïne moet weer de belangrijkste prioriteit worden, zei de Poolse premier Donald Tusk. "Dit is een cruciale kwestie voor de veiligheid van Europa", zei Tusk bij aankomst in Brussel voor de ingelaste EU-top met regeringsleiders. "Het mag niet zo zijn dat Oekraïne, door zowel noodzakelijke als onnodige afleidingen en emoties, naar de achtergrond is verdwenen."
19 minuten geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - Ruim 134.000 mensen zijn ontheemd in het noordoosten van Syrië na gevechten en een bestand tussen het regeringsleger en Koerdische strijders. In drie dagen is het aantal ontheemden in de provincie Hasakeh gestegen tot zeker 134.803 personen, vergeleken met 5725 geregistreerde gevallen zondag, meldt de Internationale Organisatie voor Migratie van de Verenigde Naties.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Franse president Emmanuel Macron zegt "uiterst waakzaam" te blijven, ook nu de ergste crisis over Groenland voorbij lijkt te zijn. Dat zei hij voorafgaand aan overleg met de EU-leiders in Brussel. "We staan klaar om de middelen die tot onze beschikking staan te gebruiken, mochten we opnieuw het doelwit van bedreigingen worden", zei hij.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz is "zeer dankbaar" dat de Amerikaanse president Donald Trump zijn "oorspronkelijke plan om Groenland te annexeren heeft laten varen". Dat zei hij voorafgaand aan een ingelaste EU-top over de Groenland-kwestie. "En ik ben ook dankbaar dat hij heeft afgezien van het opleggen van extra tarieven op 1 februari", zei hij.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zijn officieel geen lid meer van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). President Donald Trump trok zijn land een jaar geleden op de eerste dag van zijn presidentschap al terug uit die VN-organisatie, maar moest nog een jaar wachten tot de stap formeel werd gezet.
1 uur geleden