Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse regering is van plan om mogelijk al deze week aan te kondigen dat meerdere landen hebben ingestemd met de vorming van een coalitie die schepen escorteert door de Straat van Hormuz, een belangrijke doorvoerroute die langs de Iraanse kust loopt. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van Amerikaanse functionarissen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iraanse autoriteiten hebben vijfhonderd mensen gearresteerd die ervan worden beschuldigd informatie te hebben gedeeld met vijanden. Dat zei Ahmadreza Radan, een brigadegeneraal die als politiechef van de Islamitische Republiek fungeert, zondag tegen staatsmedia.
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - De belangrijkste toegangspoort van Gaza, de grensovergang met Egypte in Rafah, gaat woensdag open voor beperkt personenverkeer in beide richtingen. Dat meldt COGAT, de Israëlische militaire instantie die verantwoordelijk is voor humanitaire zaken.
4 uur geleden
BAGDAD (ANP/AFP) - Bij een raketaanval op het internationale vliegveld van de Iraakse hoofdstad Bagdad zijn vijf gewonden gevallen. Volgens de autoriteiten van de luchthaven gaat het om vier medewerkers en beveiligers en een ingenieur. De Verenigde Staten hebben op dat vliegveld een diplomatieke post.
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zondag een video van zichzelf geplaatst waarin te zien is hoe hij een kop koffie haalt en een praatje maakt met een medewerker. Dit deed hij nadat Iraanse staatsmedia geruchten hadden verspreid dat hij dood of gewond zou zijn.
5 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De Hongaarse premier Viktor Orbán en zijn belangrijkste uitdager Peter Magyar hebben beiden zondag grote marsen gehouden, vier weken voor de spannende verkiezingen in het land. Tienduizenden mensen bezochten beide bijeenkomsten in de hoofdstad Boedapest.
6 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - Door de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran zijn volgens mensenrechtenorganisatie HRANA meer dan 3000 mensen omgekomen, onder wie meer burgers dan militairen. De in de VS gevestigde ngo zegt zich bij die cijfers te baseren op een uitgebreid Iraans netwerk, evenals op meldingen uit de gezondheidszorg en van hulpdiensten.
6 uur geleden