Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De leider van Iran, ayatollah Ali Khamenei, heeft dinsdag gewaarschuwd dat Amerikaanse pogingen de regering van Iran omver te werpen gedoemd zijn te mislukken. Hij sprak aan het begin van naar verwachting tweedaagse onderhandelingen tussen beide landen in Genève. Die gaan over het omstreden Iraanse nucleaire programma. De diplomaten uit Oman zijn tussenpersonen in de gesprekken.
21 minuten geleden
GENÈVE (ANP) - Migranten en vluchtelingen in Libië zijn het slachtoffer van "wrede en systematisch gepleegde" mishandelingen en andere schendingen van de mensenrechten. Daarbij worden moord, verkrachting, afpersing en marteling gepleegd, volgens een nieuw rapport van het mensenrechtenbureau van de VN en de VN-missie in het Noord-Afrikaanse land.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - De Verenigde Staten en Iran hebben hun onderhandelingen hervat in Genève. Dat berichten Iraanse staatsmedia, die schrijven dat de twee partijen berichten uitwisselen via bemiddelaars uit Oman.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse burgerrechtenactivist Jesse Jackson is op 84-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie. Jackson was een predikant, maar vooral bekend om zijn strijd voor gelijke rechten voor zwarte Amerikanen. Hij probeerde in 1984 en 1988 president van de Verenigde Staten te worden. Volgens zijn naasten overleed hij vredig, "omgeven door zijn familie".
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De Amerikaanse ambassadeur Bill White moet dinsdag om 14.00 uur op het ministerie van Buitenlandse Zaken uitleg geven over zijn uithaal naar België. Het gaat om een bericht van White op X, waarin hij maandag schreef dat België antisemitisme veel beter moet aanpakken. Dat heeft in de Belgische regering tot zeer verontwaardigde reacties geleid.
2 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/RTR) - Oekraïne meldt dat Rusland in aanloop naar hervatting van het diplomatieke overleg over de oorlog weer een grote aanval heeft uitgevoerd. Daarbij zouden tientallen raketten en honderden drones zijn afgevuurd. Minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha reageerde verontwaardigd en verweet Rusland op X het vredesproces niet serieus te nemen.
3 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse regering heeft aangekondigd de regels voor het afschieten van wolven te versoepelen. Nu mogen boeren wolven alleen afschieten als die vee in beschermde omheiningen aanvallen, maar na een beleidswijziging mag dat ook buiten die omheiningen.
14 uur geleden