Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft een racistische video verwijderd met oud-president Barack Obama en diens vrouw Michelle als apen. Het bericht is niet meer te zien op Trumps spreekbuis Truth Social. Het Witte Huis verklaarde dat de beelden per ongeluk door een medewerker waren geplaatst.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse politie heeft vrijdag op twee adressen huiszoekingsbevelen uitgevoerd in verband met een onderzoek naar "wangedrag in een openbaar ambt". In een verklaring zegt de politie dat "een 72-jarige man" betrokken is bij het wangedrag. In het persbericht noemt de politie geen naam, maar tegenover Sky News bevestigt ze dat de doorzoekingen verband houden met het onderzoek naar oud-bewindspersoon Peter Mandelson.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De zwarte Republikeinse senator Tim Scott roept president Donald Trump op de video waarin oud-president Barack Obama en zijn vrouw Michelle worden afgebeeld als apen, offline te halen. "Ik hoop dat het nep is, want het is het meest racistische dat ik ooit uit dit Witte Huis heb gezien", schrijft hij op X.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie komt met een nieuw sanctiepakket tegen Rusland, het twintigste. De nieuwe sancties richten zich onder meer op Russische energie, financiële diensten en handel, laat voorzitter van de Commissie Ursula von der Leyen weten.
5 uur geleden
OSLO (ANP) - De Noorse kroonprinses Mette-Marit heeft excuses aangeboden voor haar "vriendschap met Epstein". Het Noorse hof deelde vrijdag een verklaring van de kroonprinses. "Het is belangrijk voor mij om mijn excuses aan te bieden aan iedereen die ik teleurgesteld heb", schrijft Mette-Marit. De vrouw van kroonprins Haakon biedt ook haar excuses aan "voor de situatie waarin ik de koninklijke familie heb gebracht, vooral de koning en koningin".
6 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - De activisten die afgelopen jaar met een scheepsvloot probeerden Gaza te bereiken maar werden gestopt door Israël, gaan een nieuwe poging ondernemen. Dat zegt een van de destijds gearresteerde opvarenden, Thiago Avila. De flotilla zal op dezelfde dag als de eerdere missie vertrekken, 29 maart. Tegelijkertijd zal een groep over land vertrekken in een poging Gaza te bereiken.
6 uur geleden
MILAAN (ANP) - In Milaan zijn ongeveer duizend mensen de straat opgegaan om te protesteren tegen de aanwezigheid van de Amerikaanse immigratiedienst ICE tijdens de Olympische Spelen. Volgens nieuwssite Rai News organiseerden studenten een mars en droegen ze borden met leuzen als 'ICE out'.
7 uur geleden