Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
RIYAD (ANP/RTR) - Saudi-Arabië heeft eind maart meerdere aanvallen uitgevoerd op Iran, meldt persbureau Reuters op basis van westerse en Iraanse functionarissen. Dat is voor zover bekend nog niet eerder gebeurd. De aanvallen zouden vergeldingen zijn voor eerdere Iraanse aanvallen.
45 minuten geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk wil met mijnbestrijdingsdrones, gevechtsvliegtuigen en droneafweersystemen helpen de scheepvaart in de Straat van Hormuz weer op gang te krijgen. Een Britse torpedobootjager is al op weg naar de door Iran geblokkeerde zeestraat, zegt defensieminister John Healey na overleg met gelijkgezinde landen, waaronder Nederland.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Oekraïne ontvangt in juni het eerste deel van de EU-lening van 90 miljard euro, heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas dinsdag bekendgemaakt. Het geld gaat Oekraïne aan drones besteden. "Die vormen momenteel de belangrijkste capaciteit om de Russische troepen terug te dringen", zei Kallas na afloop van de vergadering van EU-ministers van Defensie in Brussel.
2 uur geleden
CARDIFF (ANP) - In Wales is voor het eerst een leider benoemd die zijn land zou willen afscheiden van het Verenigd Koninkrijk. Het parlement, de Senedd, heeft de nationalistische Rhun ap Iorwerth gekozen als eerste minister, nadat zijn partij Plaid Cymru vorige week de grootste werd bij de verkiezingen.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - Meer dan honderd Labour-parlementariërs hebben een steunbetuiging aan de Britse premier Keir Starmer getekend. Hij staat onder zware druk om af te treden, maar deze partijgenoten blijven achter hun leider staan.
4 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - Duitsland werkt aan een actievere vorm van cyberdefensie en wil gaan terugslaan na een toename van cyberaanvallen. Minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt kondigde nieuwe wetgeving aan om dat mogelijk te maken.
7 uur geleden
LONDEN (ANP) - Steeds meer parlementariërs van de Britse Labourpartij spreken zich uit voor het vertrek van hun politieke leider, premier Keir Starmer. Omroep BBC meldt dat inmiddels 81 van de 403 Labour-parlementsleden duidelijk hebben gemaakt een andere leider te willen. Dat zijn er voldoende om een leiderschapsverkiezing af te dwingen waarmee ze Starmer opzij kunnen schuiven.
8 uur geleden