Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
COLOMBO (ANP/AFP/RTR) - Na het zinken van een Iraans marineschip voor de Sri Lankaanse kust zijn meerdere doden geborgen. Het reddingswerk gaat door, zegt de Sri Lankaanse marine. Hoeveel opvarenden zijn omgekomen, zijn gered en nog worden vermist is onduidelijk.
56 minuten geleden
NAJAF (ANP/AFP) - De hoogste sjiitische geestelijke in Irak, grootayatollah Ali Al-Hussein al-Sistani, heeft de moslims opgeroepen solidair te zijn met Iran. Hij noemt de aanvallen van Israël en de VS op Iran "een ongerechtvaardigde oorlog".
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Het Israëlische leger heeft de Libanese bevolking ten zuiden van de rivier de Litani opgedragen daar weg te gaan. De mensen moeten voor hun eigen veiligheid naar het noorden en de rivier oversteken.
1 uur geleden
SYDNEY (ANP/AFP) - De Canadese premier Mark Carney heeft de situatie in het Midden-Oosten omschreven als het falen van de internationale orde. Dat deed hij tijdens een bezoek aan het Lowy Institute in Sydney.
3 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft in een televisietoespraak zijn weerzin geuit tegen de aanvallen op Iran. "Spanje zegt nee tegen oorlog", aldus Sánchez, die eraan toevoegde dat dit is hoe de grootste rampen voor de mensheid beginnen. "Spanje is tegen deze ramp."
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Een uitvaartplechtigheid van drie dagen is aangekondigd ter ere van de omgekomen hoogste leider van Iran, Ali Khamenei, aldus Iraanse staatsmedia. De plechtigheid begint woensdag 19.30 uur Nederlandse tijd in het centrum van Teheran, in en rond de moskee die is genoemd naar zijn voorganger, ayatollah Ruhollah Khomeini (1902-1989).
4 uur geleden
NEW YORK/TEHERAN (ANP) - Sinds het begin van de oorlog in Iran zijn tot nu toe 1097 burgerdoden in Iran gevallen, volgens gegevens van een mensenrechtenorganisatie. Onder hen bevinden zich 181 kinderen. Dat meldt het in de VS gevestigde Human Rights Activists News Agency (HRANA), dat over een uitgebreid netwerk in Iran beschikt.
7 uur geleden