Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
CANNES (ANP) - John Travolta heeft vrijdag op het filmfestival van Cannes een ere-Palm ontvangen. De Amerikaanse acteur werd op het podium verrast met de prijs door festivaldirecteur Thierry Frémaux.
41 minuten geleden
MANCHESTER (ANP) - Andy Burnham, de man die vaak wordt genoemd als mogelijke opvolger van de Britse premier Keir Starmer, mag van zijn partij meedoen aan een tussentijdse verkiezing voor een zetel in het parlement, meldt de BBC. Dat is een eerste stap naar een mogelijke machtsovername door de populaire burgemeester van Manchester.
1 uur geleden
BEIJING (ANP) - De Chinese president Xi Jinping heeft de uitnodiging van de Amerikaanse president Donald Trump geaccepteerd en gaat dit najaar op bezoek in de Verenigde Staten. Dat meldt het Chinese staatspersbureau Xinhua.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Belgische regeringscoalitie touwtrekt opnieuw over de NAVO-afspraak om meer uit te geven aan defensie. Twee regeringspartijen willen meer tijd nemen om zo harde bezuinigingen elders te voorkomen. Defensieminister Theo Francken is bang dat België opnieuw "de grootste freerider van de NAVO" wordt.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - Rusland probeert bondgenoot Belarus dieper in de oorlog met Oekraïne te trekken, stelt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Volgens hem zijn de Russen van plan om vanuit Belarus ofwel Oekraïne of een NAVO-land aan te vallen.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese grensbewakingsdienst Frontex zag in de eerste vier maanden van dit jaar een forse afname van het aantal keren dat de grens naar de EU illegaal werd overgestoken. Er is een daling te zien van 40 procent vergeleken met dezelfde periode vorig jaar.
4 uur geleden
CARACAS (ANP) - De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk hebben hoogverrijkt uranium uit Venezuela weggehaald en naar de VS gebracht. Dat meldden de landen in een verklaring. Het materiaal werd eind april verpakt en begin mei naar de Amerikaanse staat South Carolina gebracht.
5 uur geleden