Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - De in de VS gevestigde Iraanse dissident en voormalig kroonprins Reza Pahlavi heeft Iraniërs opgeroepen tot meer protest. "Ons doel is niet langer om alleen de straten op te gaan; het doel is om ons voor te bereiden op het innemen en behouden van de stadscentra", aldus de criticus van het regime op sociale media. Pahlavi voegde eraan toe dat hij denkt "in de nabije toekomst" te kunnen terugkeren naar Iran.
2 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - In de Amerikaanse stad Minneapolis zijn vrijdagavond (lokale tijd) protesten uitgebroken bij zeker twee hotels, meldt een verslaggever van CNN. De demonstranten vermoeden dat agenten van de immigratiepolitie (ICE) in die hotels verblijven, aldus de zender. Volgens een verslaggever zijn het de "hevigste protesten tot nu toe". In Minneapolis wordt al enkele dagen gedemonstreerd.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - In New York is een zeldzaam exemplaar van een comic uit 1938 van Superman verkocht voor 15 miljoen dollar (zo'n 13 miljoen euro). Volgens Amerikaanse media is het een recordbedrag dat is neergeteld voor een oud stripboek. De strip, met als titel Action Comics No. 1, lag in 1938 in de winkel voor 10 dollarcent.
4 uur geleden
PYONGYANG (ANP) - Noord-Korea meldt zaterdag dat er afgelopen zondag een Zuid-Koreaanse "observatiedrone" door hun luchtruim vloog. De drone schond volgens Pyongyang de soevereiniteit van Noord-Korea en is neergehaald, aldus staatszender KCNA. Op foto's die staatspersbureau KCNA deelt, zijn brokstukken van een drone te zien. Zuid-Korea ontkent het nieuws en zegt niet te werken met het type drone dat is afgebeeld.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het duurt nog zeker tot woensdag voordat vier astronauten met een SpaceX-capsule vanuit het Internationale Ruimtestation (ISS) terugkeren naar de aarde. Het eerst mogelijke vertrekmoment is woensdagavond om 23.00 uur (Nederlandse tijd), laat de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA weten. Of de bemanning van Crew 11 dan ook daadwerkelijk kan vertrekken, hangt van de weersomstandigheden af.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Nationale Opera van de Verenigde Staten vertrekt uit het Kennedy Center in Washington. In een verklaring, die vrijdag als eerste naar buiten werd gebracht door The New York Times, laat de Nationale Opera weten "te streven naar een vroegtijdige beëindiging van de samenwerking" met het centrum. Het centrum was sinds 1971 de thuisbasis van de Nationale Opera.
7 uur geleden
SYDNEY (ANP/AFP/RTR) - De Australische premier Anthony Albanese waarschuwt zaterdag voor "extreem en gevaarlijk" weer en "bosbranden in meerdere staten". In deelstaat Victoria is zaterdag de noodtoestand afgekondigd om de hulpdiensten meer bevoegdheden te geven bij het blussen van bosbranden. Zeker 130 gebouwen in die staat zijn in vlammen opgegaan.
9 uur geleden