Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse minister van Marine, John Phelan, vertrekt per direct. Dat meldt het Pentagon. Het geeft geen uitleg voor het plotselinge vertrek.
52 minuten geleden
TAYRI (ANP/RTR) - Israëlische aanvallen in Zuid-Libanon hebben aan zeker twee mensen het leven gekost. Volgens bronnen zijn ook journalisten en hulpverleners getroffen.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het referendum over de kiesdistricten in de Amerikaanse staat Virginia was volgens president Donald Trump doorgestoken kaart. De kiezers stemden dinsdag in met een kieskaart die bij de volgende verkiezingen in november waarschijnlijk in het voordeel werkt van de Democraten. Trump stelde een dag later op Truth Social dat het briefstemmen verdacht verliep, zonder bewijs te leveren.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat acht vrouwen die in Iran geëxecuteerd dreigden te worden snel vrijkomen. Hij had gevraagd om ze te laten gaan als teken van goede wil in aanloop naar onderhandelingen. De Iraanse justitie ontkende dat er plannen lagen voor doodstraffen.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse toponderhandelaar en parlementsvoorzitter Mohammed Qalibaf heeft opnieuw geëist dat de VS hun blokkade van de scheepvaart van of naar Iraanse havens stopzetten. Hij noemde het bestand dat twee landen hebben en door president Donald Trump is verlengd "zinloos" door de blokkade. "De zeeblokkade, de gijzeling van de wereldeconomie en de zionistische oorlogszucht moeten overal stoppen" om een echte wapenstilstand mogelijk te maken, aldus Qalibaf.
5 uur geleden
ATHENE (ANP/RTR/AFP) - Het Griekse parlement heeft ingestemd met het opheffen van de onschendbaarheid van dertien politici die worden beschuldigd van betrokkenheid bij een fraudeschandaal. Tientallen mensen zouden hebben gedaan alsof ze stukken land bezaten om zo subsidies te kunnen krijgen van de EU. Leden van regeringspartij Néa Dimokratía zouden daarbij hebben geholpen.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP) - President Donald Trump acht het mogelijk dat er vrijdag een tweede ronde van de gesprekken met Iran in de Pakistaanse hoofdstad komt. Hij zei dit tegen de New York Post. Hij meent dat in Iran aan een voorstel wordt gewerkt om de onderhandelingen mee te voeren, maar de leiding van het land zou nog verdeeld zijn.
9 uur geleden