Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
CRANS-MONTANA/LAUSANNE (ANP) - Ongeveer 13 volwassenen en 8 minderjarigen onder de slachtoffers van de brand in het Zwitserse Crans-Montana hebben brandwonden over meer dan 60 procent van hun lichaam, heeft een arts van de universiteitskliniek in Lausanne, waar ze zijn opgenomen, tegen de Zwitserse zender RTS gezegd.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Militaire oefeningen van China rond Taiwan hebben "onnodig" de spanningen verhoogd, zegt woordvoerder Tommy Pigott van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij verzoekt China om op te houden met de militaire druk.
4 uur geleden
CARACAS (ANP) - De Venezolaanse president Nicolás Maduro is "klaar" om met de Verenigde Staten te praten over de strijd tegen drugs en over olie. Dat heeft hij gezegd in een interview met het televisiestation VTV, dat donderdag werd uitgezonden.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De donderdag beëdigde burgemeester van New York, Zohran Mamdani, heeft beloofd "stoutmoedig" te besturen. Hij zei bij zijn inaugurele toespraak te willen aantonen dat linkse politiek kan slagen. "We zullen iets doen wat New Yorkers beter kunnen dan iedereen: we zullen een voorbeeld voor de wereld zijn."
7 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - In het Zwitserse Crans-Montana hebben zich honderden mensen verzameld bij de bar waar in de nieuwjaarsnacht een dodelijke brand plaatsvond. Volgens omroep SRF legden velen bloemen neer of staken kaarsjes aan voor de slachtoffers van de brand, die volgens de politie ongeveer veertig doden en meer dan honderd gewonden tot gevolg had.
11 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Rusland heeft de Verenigde Staten gevraagd om te stoppen met de achtervolging van een olietanker op de Atlantische Oceaan, schrijft The New York Times. Dat schip was onderweg naar Venezuela om olie op te halen, maar de VS hebben een blokkade ingesteld voor olietankers die naar dat land varen.
12 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - Bij de brand in een Zwitserse bar zijn ongeveer veertig doden gevallen, meldt de lokale politie op een persconferentie. Ongeveer honderd mensen raakten gewond.
15 uur geleden