Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance vertrekt uit Islamabad nadat hij Iran een "laatste en beste" voorstel heeft gedaan. Een akkoord bleef uit na 21 uur overleg, zei hij zondag tegen verslaggevers. Het stuklopen van de gesprekken brengt het fragiele staakt-het-vuren in gevaar. Dat werd deze week voor een periode van twee weken ingesteld, op verzoek van Pakistan.
32 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP) - In Hongarije zijn de stembureaus geopend voor de parlementsverkiezingen. Die worden ook buiten Hongarije nauwlettend gevolgd, met het oog op de ommezwaai die een winst van de oppositie kan betekenen.
48 minuten geleden
PORT-AU-PRINCE (ANP/AFP) - Bij een verdrukking bij een toeristische trekpleister in het noorden van Haïti zijn zaterdag zeker 30 mensen om het leven gekomen. Dat hebben de autoriteiten bekendgemaakt. Ze waarschuwen dat het dodental nog kan oplopen.
2 uur geleden
N i e u w bericht, meer quotes in 4e en 5e alinea
6 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De Iraanse en Amerikaanse delegaties zijn in Islamabad begonnen aan een nieuwe gespreksronde, met Pakistaanse functionarissen als bemiddelaars. Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim.
8 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël en de VS zijn in hun gezamenlijke campagne tegen Iran erin geslaagd de nucleaire en ballistische raketprogramma's van dat land te "vernietigen". Dat zei de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zaterdag in een televisietoespraak, op het moment dat de VS en Iran in Pakistan onderhandelen.
10 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - Oekraïne meldt dat na het ingaan van het paasbestand om 16.00 uur lokale tijd, Rusland het bestand 469 keer heeft geschonden. Dat schrijft de Oekraïense legerleiding op Telegram.
10 uur geleden