Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Nederlandse Europarlementariërs van de Partij voor de Dieren, SGP, PVV en BBB roepen op tijdelijk te stoppen met de maandelijkse vergadering in Straatsburg vanwege de dreigende energietekorten. Dat doen ze in een brief aan voorzitter van het Europees Parlement Roberta Metsola. Daarin vragen ze alle vergaderingen van het parlement in Brussel te houden tot het rustiger is in het Midden-Oosten.
17 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer hoorde donderdag pas dat Peter Mandelson eigenlijk niet door de veiligheidsscreening was gekomen voordat hij ambassadeur in de Verenigde Staten zou worden. Dat heeft de hooggeplaatste minister Darren Jones gezegd tegen Sky News. Starmer reageerde volgens Jones "ziedend".
1 uur geleden
TYRUS (ANP) - Vele duizenden Libanezen proberen terug te keren naar het zuiden van het land, nadat ze waren verdreven door de Israëlische aanvallen. Ze keren terug omdat er een wapenstilstand is ingegaan.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - Een aantal Europese landen, waaronder Nederland, zou kunnen helpen met het ruimen van zeemijnen in de Straat van Hormuz, heeft de Franse minister van Defensie Catherine Vautrin gezegd tegen de Franse televisiezender TF1. In Parijs is vrijdag een overleg om te kijken hoe er weer veilig door de zeestraat gevaren zou kunnen worden, zodra de strijd voorbij is.
1 uur geleden
NAYPYIDAW (ANP/AFP/RTR) - De nieuwe president van Myanmar, Min Aung Hlaing, heeft alle doodstraffen in het land omgezet naar levenslange gevangenisstraffen. Ook krijgen duizenden gevangenen ter ere van het Myanmarese Nieuwjaar een strafvermindering, onder wie de afgezette oud-leider Aung San Suu Kyi.
2 uur geleden
LAS VEGAS (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de oorlog met Iran tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Las Vegas donderdag gebagatelliseerd als "een kleine uitstap". Ook voorspelde hij dat het conflict "vrij snel" voorbij zal zijn.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De progressieve Democraat Analilia Mejia heeft een tussentijdse verkiezing voor een zetel in het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden in de staat New Jersey gewonnen. Dat melden Amerikaanse media, waaronder Politico.
7 uur geleden