Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
ROME (ANP/RTR) - De Italiaanse premier Giorgia Meloni zegt dat een Amerikaanse inval in Groenland "ernstige consequenties" zal hebben voor de NAVO. Ze pleitte tijdens haar traditionele nieuwjaarspersconferentie voor een "aanzienlijke" aanwezigheid van de NAVO in het arctische gebied, inclusief Groenland.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Inwoners van de Oekraïense hoofdstad Kyiv zijn opgeroepen "tijdelijk" de stad te verlaten. Door een nachtelijke Russische aanval is een groot deel van de stad zonder verwarming komen te zitten. Die oproep doet burgemeester Vitali Klitsjko, die kort ervoor meldde dat circa de helft van de appartementencomplexen in de Oekraïense hoofdstad was afgesloten van het warmtenet.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De VS hebben plannen voor een mogelijke nieuwe aanval gericht tegen Venezuela teruggedraaid. Dat zegt de Amerikaanse president Donald Trump. Volgens het Amerikaanse staatshoofd hangt het besluit samen met de bereidheid tot samenwerking die het Zuid-Amerikaanse land heeft laten zien sinds de operatie waarbij president Nicolás Maduro gevangen werd genomen, begin januari.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - Bij een grootschalige aanval op de Oekraïense hoofdstad Kyiv is de ambassade van Qatar geraakt door een Russische drone. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op sociale media. Onduidelijk is hoe groot de schade is. Zelensky sprak lof uit voor de rol die Qatar speelt in de onderhandelingen over krijgsgevangenen.
3 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De nachtelijke drone- en raketaanval op Oekraïne is een "test" voor de Europese Oekraïense bondgenoten en de NAVO. Dat schrijft buitenlandminister Andri Sybiha op X. "Een aanval zo dicht bij de EU- en NAVO-grens is een bedreiging van de veiligheid op het Europese continent en een test van de trans-Atlantische gemeenschap", aldus Sybiha. Bij de aanval werd onder meer de westelijke regio Lviv geraakt, niet ver van de grens met EU-land Polen. Volgens het Kremlin was de aanval gericht tegen onder meer energie-infrastructuur en dronefabrieken.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De grootschalige nachtelijke aanval op Oekraïne is een represaille voor de vermeende Oekraïense aanval op een buitenverblijf van president Vladimir Poetin eind december. Dat stelt het Kremlin. Bij de aanval werd onder meer de moderne, hypersonische Oresjnik-raket ingezet. Doelwit van de aanval waren onder andere de energie-infrastructuur en plekken waar drones werden geproduceerd.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump leek in een interview op Fox News aan te kondigen dat de Verenigde Staten "grondaanvallen" tegen drugskartels in Mexico van plan zijn. "We gaan beginnen met grondaanvallen, wat de drugskartels betreft", zei Trump. "De kartels runnen Mexico. Het is heel erg triest om te zien wat er daar gebeurt."
7 uur geleden