Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
GENÈVE (ANP) - De VN-mensenrechtenraad houdt vrijdag een spoedzitting over Iran, staat in een brief die persbureau Reuters in handen heeft. Bij de dodelijke protesten vielen volgens een Iraanse overheidsfunctionaris minstens 5000 doden. Landen willen de "alarmerende geweldpleging" tegen demonstranten bespreken.
31 minuten geleden
DAVOS (ANP) - Europa moet sneller onafhankelijk worden, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie dinsdag in Davos. Het gaat daarbij van "veiligheid tot economie, van defensie tot democratie", aldus de politica tijdens haar speech op het World Economic Forum. De "seismische verandering" die Europa nu doormaakt, maakt dat volgens haar noodzakelijk.
39 minuten geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - De Russische gezant Kirill Dmitriev wil tijdens het World Economic Forum in Davos met de Amerikaanse delegatie spreken over pogingen de oorlog in Oekraïne te beëindigen. "Ik kan bevestigen dat hij inderdaad dergelijke plannen heeft met enkele vertegenwoordigers van de Amerikaanse delegatie", zei een Russische regeringswoordvoerder. Hij trad niet in detail over welke Amerikanen de gezant dan wil ontmoeten.
43 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR) - Het is onzeker of de Oekraïense president Volodymyr Zelensky deze week naar Davos gaat. Hij heeft daar volgens een Oekraïense bron nog geen besluit over genomen.
55 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël is begonnen met het slopen van het hoofdkwartier van VN-hulporganisatie UNRWA in Oost-Jeruzalem. De hulporganisatie noemt het een "ongekende aanval" op UNRWA en een schending van het internationaal recht en "de privileges en immuniteiten van de Verenigde Naties".
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De EVP, de grootste partij in het Europees Parlement, ziet de handelsdeal van de EU en de VS als grootste troef tegen intimidatie van de Verenigde Staten om Groenland. Dat zei de voorzitter van de EVP, Manfred Weber, dinsdag.
2 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP) - China heeft een uitnodiging gekregen om toe te treden tot de vredesraad van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat meldt het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, dat in het midden liet of het land zal ingaan op de uitnodiging.
2 uur geleden