Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse jazzlegende Sonny Rollins is op 95-jarige leeftijd overleden. Dat hebben zijn woordvoerder Terri Hinte en zijn familie bekendgemaakt. De tenorsaxofoonist overleed in zijn huis in Woodstock, New York. De doodsoorzaak van Rollins is niet bekend.
1 uur geleden
LA PAZ (ANP/AFP) - Het aanbod van de Boliviaanse president Rodrigo Paz om zijn salaris te halveren heeft demonstranten tegen zijn regering er niet van overtuigd dat ze moeten ophouden met protesteren.
2 uur geleden
BEIROET (ANP) - Colombiaanse huurlingen zijn door een bedrijf uit de Verenigde Arabische Emiraten ingehuurd en reisden via militaire bases van de VAE voordat ze naar Soedan werden gestuurd om daar de gewelddadige Rapid Support Forces (RSF) te ondersteunen. Dat meldt Human Rights Watch in een rapport.
3 uur geleden
JAIPUR (ANP) - Ondanks de Amerikaanse aanvallen op doelen in Iran is een akkoord om de oorlog te beëindigen nog steeds mogelijk. Dat zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio tijdens een bezoek aan India tegen verslaggevers.
3 uur geleden
WASHINGTON/TEHERAN/DOHA (ANP) - De Amerikaanse strijdkrachten hebben maandag doelen aangevallen in het zuiden van Iran. Het betrof onder andere boten die mijnen wilden leggen en raketlanceerinstallaties. Het Amerikaanse Centrale Commando (CENTCOM) omschrijft de aanvallen als defensieve handelingen, bedoeld om "onze troepen te beschermen tegen bedreigingen van de Iraanse strijdkrachten".
5 uur geleden
OTTAWA (ANP) - De Canadese premier Mark Carney heeft de Israëlische president Isaac Herzog gezegd dat de behandeling van activisten van de Global Sumud Flotilla onacceptabel is. Carney wil een onafhankelijk onderzoek naar de gebeurtenissen.
7 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - Een Spaanse opvarende van het Nederlandse cruiseschip m/v Hondius is positief getest op het hantavirus. Dat meldt het Spaanse ministerie van Volksgezondheid maandag.
13 uur geleden