Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
SANTIAGO (ANP/BLOOMBERG) - Chileense wetenschappers waren dicht bij een vaccin tegen het hantavirus, maar moesten hun onderzoek staken omdat het geld op was. Dat schrijft persbureau Bloomberg. Voordat het vaccin getest kon worden op mensen, kwam het project stil te liggen tijdens de coronapandemie.
45 minuten geleden
LOS ANGELES (ANP) - De Amerikaanse filmregisseur Erik Fleming is woensdag veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf voor het leveren van ketamine aan acteur Matthew Perry, meldden Amerikaanse media. Perry verdronk in 2023 in zijn jacuzzi door de gevolgen van de ketaminedosis. Fleming pleitte schuldig in augustus 2024.
47 minuten geleden
LONDEN (ANP) - Gezondheidsminister Wes Streeting gaat zichzelf donderdag opwerpen als mogelijke opvolger van premier Keir Starmer, verwachten Britse media. De Labour-leider staat onder grote druk om af te treden, maar wil daar vooralsnog niets van weten. Volgens onder meer The Times heeft hij tegen partijgenoten gezegd de strijd met Streeting niet uit de weg te gaan.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Israël heeft sinds het begin van het bestand vorige maand nog duizenden huizen in Libanon verwoest, meldt het Libanese nationale onderzoeksinstituut. De overheidsorganisatie telde sinds 17 april al 5386 huizen die totaal vernietigd zijn en nog eens 5246 die schade hebben opgelopen.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije heeft de Russische ambassadeur ontboden vanwege een droneaanval op het westen van Oekraïne, dicht bij de grens met Hongarije. Dat deelde premier Péter Magyar mee na het eerste kabinetsoverleg sinds hij afgelopen weekend werd geïnstalleerd als leider van het land.
2 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - De NAVO zal de Amerikaanse ideeën over een groter Europees en een kleiner Amerikaans aandeel in het bondgenootschap overnemen, zegt NAVO-topman Mark Rutte. 'NAVO 3.0', zoals de VS het noemen, is "de logische volgende stap", meent Rutte. Hij verwacht dat de 32 landen dat op de komende NAVO-top zullen vastleggen.
4 uur geleden
BOEKAREST (ANP/RTR) - Oekraïne en Litouwen hebben een dronedeal gesloten, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky na een ontmoeting met de Litouwse president Gitanas Nauseda in Boekarest. Oekraïne stuurt een militair expertteam om in Litouwen te werken aan "de ontwikkeling van de noodzakelijke veiligheidscapaciteiten".
4 uur geleden