Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse regering bereidt zich voor op een nieuwe reeks militaire aanvallen op Iran, melden bronnen aan CBS News. Er is nog geen definitief besluit genomen, benadrukken de bronnen. Vrijdag meldde nieuwssite Al Arabiya nog dat een conceptvoorstel voor een volledig bestand in Iran juist snel mogelijk is.
1 uur geleden
STARBASE (ANP) - Raket Starship van het ruimtevaartbedrijf SpaceX is in de nacht van vrijdag op zaterdag succesvol gelanceerd. Om 00.30 uur (Nederlandse tijd) steeg de onbemande raket op. Ruim tien minuten later was op beelden die SpaceX op X deelde te zien dat de raket in de ruimte was.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten, Tulsi Gabbard, stapt op. Fox News meldt dat op basis van haar ontslagbrief. Haar man kreeg onlangs de diagnose van een zeldzame vorm van botkanker. Ze stopt op 30 juni om haar man te steunen.
9 uur geleden
FEZ (ANP/AFP) - Het dodental door het instorten van een pand in de Marokkaanse stad Fez is opgelopen tot vijftien. Dat meldden lokale autoriteiten. Onder de doden zijn twee kinderen. Ook zijn er nog enkele gewonden.
9 uur geleden
HAVANA (ANP/RTR) - Duizenden mensen hebben zich bij de Amerikaanse ambassade in de Cubaanse hoofdstad Havana verzameld om te protesteren tegen de aanklachten tegen de voormalige president Raúl Castro. Volgens de VS was Castro betrokken bij het neerhalen van twee civiele vliegtuigjes dertig jaar geleden. Daarbij vielen vier doden.
10 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - De Verenigde Staten hebben "geen concreet beroep" op de NAVO gedaan om te helpen de geblokkeerde Straat van Hormuz weer open te krijgen, zegt buitenlandminister Marco Rubio. Maar als de blokkade voortduurt, kunnen Europese bondgenoten niet blijven wachten tot de strijd echt voorbij is voor ze in actie komen, waarschuwt hij.
11 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië en Duitsland roepen Israël gezamenlijk op om te stoppen met het uitbreiden van illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Het land moet beschuldigingen tegen Israëlische troepen, die zouden bijdragen aan het toenemende geweld op de Westoever, onderzoeken, aldus de landen in een verklaring.
12 uur geleden