Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Het staat nog niet vast dat de Britse premier Keir Starmer onder druk opstapt. Dat zei minister Darren Jones, de hoofdsecretaris van de premier, tegen Times Radio. Starmer heeft in de loop van de ochtend een kabinetsbijeenkomst met ministers die willen dat hij vertrekt. Ondertussen hebben zeker 72 van de 403 parlementariërs van zijn Labourpartij duidelijk gemaakt dat ze een andere leider willen.
35 minuten geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Bij een Israëlische luchtaanval op Kfar Dounine in het zuiden van Libanon zijn zes personen omgekomen. Dat meldt het Libanese staatspersbureau NNA.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - Een Amerikaanse organisatie die zich inzet voor meer transparantie, stelt het ongeveer 3,5 miljoen pagina's tellende dossier rond Jeffrey Epstein tentoon in New York. Voor de pop-up-expositie in de wijk Tribeca zijn de documenten gebundeld in 3437 delen.
4 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/DPA) - In de eerste nacht na het driedaagse staakt-het-vuren heeft Rusland droneaanvallen uitgevoerd op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Dat meldt de militaire leiding van de stad op Telegram. Bij aanvallen op de regio Dnipropetrovsk vielen daarnaast een dode en vier gewonden, melden de regionale autoriteiten.
4 uur geleden
TOKIO (ANP/AFP) - In Japan is in de twaalf maanden tot maart van dit jaar een recordaantal beren waargenomen en gedood, zo blijkt uit voorlopige overheidsgegevens. Er werden ruim twee keer zoveel beren gezien als twee jaar eerder, toen het laatste record werd gevestigd.
4 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/AFP) - Mexico ziet af van het plan om het schooljaar eerder te beëindigen in verband met het WK voetbal deze zomer. Vorige week maakte het ministerie van Onderwijs bekend dat het overwoog de schoolvakantie veertig dagen eerder te laten beginnen.
7 uur geleden
WASSENBERG (ANP/DPA) - Bij een schietpartij in de Duitse plaats Wassenberg, vlak bij de Nederlandse grens ter hoogte van Roermond, is maandagavond een man om het leven gekomen. De politie is een klopjacht begonnen op de dader en heeft onder meer een helikopter ingezet, meldt een woordvoerder van de Duitse politie.
7 uur geleden