Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
BERLIJN (ANP/RTR) - Ook Duitsland stuurt militairen naar Groenland. Denemarken kondigde eerder op woensdag aan de militaire aanwezigheid op het eiland te versterken, ook met hulp van bondgenoten.
2 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/AFP) - Mexico heeft bemiddeling aangeboden tussen Cuba en de Verenigde Staten. President Claudia Sheinbaum stelde dat haar regering zich wil inzetten voor het "bevorderen van de dialoog" tussen de landen.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het overleg tussen Denemarken, Groenland en de Verenigde Staten heeft het geschil over Groenland niet opgelost, meldt de Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen. Hij zegt dat de "fundamentele meningsverschillen" nog steeds bestaan, maar dat ze in gesprek blijven met de Amerikanen. Er wordt nu een werkgroep "op hoog niveau" opgericht om verder te praten over de toekomst van Groenland.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - In Oekraïne wordt de noodtoestand afgekondigd voor de energiesector, zegt president Volodymyr Zelensky. Russische aanvallen hebben de afgelopen tijd geleid tot grootschalige stroomuitval in de koude winter.
2 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - Denemarken steekt 88 miljard Deense kronen (bijna 12 miljard euro) in het versterken van de defensie van Groenland, zegt minister van Defensie Troels Lund Poulsen. Volgens hem is dat nodig voor de veiligheid van het Noordpoolgebied.
4 uur geleden
OSLO (ANP) - Het dodental door de protesten in Iran is opgelopen tot zeker 3428. Dat meldt mensenrechtenorganisatie Iran Human Rights, die ook spreekt over minstens 10.000 arrestaties sinds het begin van de onrust.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse gezant Steve Witkoff heeft de tweede fase aangekondigd van het bestandsakkoord voor de Gazastrook. Hij spreekt op X van een "overgang van een staakt-het-vuren naar demilitarisering, technocratisch bestuur en wederopbouw".
5 uur geleden