Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
BERLIJN/LONDEN/PARIJS (ANP/AFP) - De leiders van Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië hebben verklaard bereid te zijn "noodzakelijke en proportionele defensieve acties" te ondernemen als reactie op Iraanse vergeldingsaanvallen, met als doel de militaire capaciteiten van Teheran "bij de bron te vernietigen". Dat schrijven de landen, ook bekend als E3, in een gezamenlijke verklaring.
3 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft een verzoek van de Verenigde Staten geaccepteerd om Britse bases te gebruiken voor defensieve aanvallen op Iraanse raketten in opslagdepots of lanceerinstallaties.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger zegt in Teheran het hoofdkwartier van de Iraanse Revolutionaire Garde, de elitetroepen van het Iraanse regime, te hebben vernietigd. Sinds zaterdagochtend voeren de Verenigde Staten samen met Israël aanvallen uit op Iran om de regering van dat land omver te werpen.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Turkije is bereid te bemiddelen in de strijd in het Midden-Oosten, schrijft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zondagavond op X. Ze verwelkomt die bereidheid, net zoals de insteek van Turkije om een oplossing te vinden via vreedzame middelen. "We zijn het erover eens dat diplomatie de enige haalbare weg voorwaarts is", schrijft de politica.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De gebeurtenissen in Iran mogen niet leiden tot escalatie, stelt EU-buitenlandchef Kaja Kallas zondagavond in een verklaring namens de 27 EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Als dat wel gebeurt, bedreigt dat onder meer het Midden-Oosten en Europa met onvoorspelbare gevolgen, ook op economisch gebied.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - De partij van de voormalige Iraanse president Mahmud Ahmadinejad heeft ontkend dat hij dood is. Het Iraanse staatspersbureau ILNA meldde dat hij zaterdag bij een luchtaanval op zijn huis in het oosten van Teheran was omgekomen, maar dat klopt volgens de partij Dolate Bahar niet, aldus hetzelfde persbureau. Ook familieleden zouden hebben gezegd dat de 69-jarige politicus niet om het leven is gekomen.
6 uur geleden
KARACHI (ANP/RTR) - Bij pro-Iraanse protesten in verschillende plaatsen in Pakistan zijn volgens plaatselijke media meer dan twintig doden gevallen. Bij het consulaat van de VS in de havenstad Karachi vielen negen doden en tientallen gewonden toen er geschoten werd.
6 uur geleden