Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse Senaat heeft een voorstel goedgekeurd om ongeveer 70 miljard dollar (60 miljard euro) uit te trekken voor het immigratiebeleid van de regering-Trump. Het geld gaat volgens Amerikaanse media als The Hill en Politico onder meer naar diensten als vreemdelingenpolitie ICE en grensbewakingsdienst Border Patrol.
18 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie moet sms'jes die haar voorzitter Ursula von der Leyen uitwisselt met staatshoofden en regeringsleiders bewaren. Dat stelt de EU-ombudsvrouw Teresa Anjinho na een onderzoek naar een verwijderd sms'je van de Franse president Emmanuel Macron aan Von der Leyen.
53 minuten geleden
OSLO (ANP) - De Noorse kroonprinses Mette-Marit is op de wachtlijst geplaatst voor een longtransplantatie. Dat heeft het Noorse hof vrijdag bekendgemaakt. Volgens haar arts is de ontwikkeling van haar chronische longziekte ernstig en is een transplantatie noodzakelijk.
1 uur geleden
BOEKAREST (ANP/RTR) - Een onbekende militaire zeedrone is vrijdagochtend in de haven van het Roemeense Constanța ontploft. De explosie maakte geen slachtoffers, laat het Roemeense ministerie van Defensie weten.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse regering zegt zich niet te herkennen in Amerikaanse kritiek na de dood van student Henry Nowak. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken stelde dat de zaak laat zien dat niet alle groepen gelijk worden behandeld door de Britse politie. De Britse minister van Justitie David Lammy zei bij Sky News zich niet te herkennen in "deze karikatuur van Groot-Brittannië met een strafrechtssysteem met dubbele standaarden".
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - De Israëlische krijgsmacht (IDF) waarschuwt inwoners van drie dorpen ten noorden van de rivier de Litani om te vertrekken. Er staan aanvallen aan te komen, zegt de krijgsmacht. Aanvallen op de zuidelijke stad Tyrus kostten volgens de Libanese burgerbescherming aan zeven mensen het leven.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - In Oekraïne is vrijdag een lokaal bestand ingegaan in de omgeving van de kerncentrale Zaporizja. Dat moet reparaties aan een hoogspanningslijn mogelijk maken, zodat een mogelijk nucleair ongeval kan worden voorkomen, meldt het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA). Dat bemiddelde tussen de strijdende partijen.
3 uur geleden