Uiterst rechts aan kop na eerste ronde Franse verkiezingen
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het radicaal-rechtse Rassemblement National (RN) gaat aan kop na de eerste ronde van de Franse parlementsverkiezingen. De partij en haar bondgenoten kregen volgens de officiële uitslagen ongeveer 33 procent van de stemmen, berichten Franse media.
De partij van Marine Le Pen en Jordan Bardella eindigde daarmee boven het blok van linkse partijen, dat zo'n 28 procent van de stemmen kreeg. De Renaissance-partij van president Emmanuel Macron en haar bondgenoten eindigden op de derde plaats, met ongeveer een vijfde van de stemmen.
De uitkomst wordt gezien als een klap voor Macron. Die schreef vervroegd parlementsverkiezingen uit nadat RN de Europese verkiezingen had gewonnen. De toekomstige zetelverdeling in het parlement wordt pas duidelijk nadat op 7 juli ook een tweede verkiezingsronde is gehouden.
Tijdens die tweede ronde moet opnieuw worden gestemd in kiesdistricten waar nog niemand definitief heeft gewonnen. Kandidaten konden in de eerste ronde een zetel bemachtigen door meer dan de helft van de stemmen te krijgen in hun district. Waar dat niet lukte, volgt nog een stemronde met de koplopers.
'Catastrofe'
Als RN dan een meerderheid van de zetels in de Nationale Vergadering in handen krijgt, zou de partij een regering kunnen vormen. President Macron hoeft dan niet af te treden, maar krijgt wel een premier onder zich uit een ander politiek kamp. Die praktijk staat in Frankrijk bekend als 'cohabitation'. Namens het RN zou dan Bardella (28) de minister-president worden.
Tegenstanders van zijn partij maken zich op voor nog een week intens campagnevoeren. De huidige premier Gabriel Attal, die zijn baan dreigt te verliezen, waarschuwde na publicatie van exitpolls dat uiterst-rechts nu voor "de poorten van de macht" staat. Raphaël Glucksmann, uit de linkse alliantie, zei dat "we nog zeven dagen hebben om Frankrijk voor een catastrofe te behoeden".
Linkse partijencoalitie
Partijen hebben nog mogelijkheden om RN dwars te zitten in de tweede ronde. Zo kunnen ze in kiesdistricten eigen kandidaten terugtrekken zodat een andere tegenstander van de partij van Bardella kansrijker is. Macron pleitte in een verklaring voor een "democratische en republikeinse" alliantie.
Toch ligt samenwerking met links voor zijn aanhangers ook gevoelig omdat het uiterst linkse La France Insoumise (LFI) tot de linkse partijencoalitie behoort. Minister van Financiën Bruno Le Maire zei op de radio dat hij kiezers niet gaat oproepen op kandidaten van die partij te stemmen. "La France Insoumise is een gevaar voor het land, RN een gevaar voor de republiek."
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd met aanvallen op Iraanse "snelle aanvalsschepen", als die de blokkade van de Golf van Oman negeren. "Als een van deze schepen ook maar in de buurt komt van onze blokkade, zal het onmiddellijk worden uitgeschakeld", schrijft Trump op Truth Social.
41 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije zal onder nieuw bewind de EU-miljardenlening aan Oekraïne niet langer blokkeren. Die verkiezingsbelofte herhaalde premier-in-spé Péter Magyar daags na zijn verkiezingsoverwinning tijdens een persconferentie in Boedapest. Wel voegde hij eraan toe dat Hongarije, gezien de economische situatie in het land, niet kan bijdragen aan die financiële handreiking van de EU aan Kyiv.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - NAVO-topman Mark Rutte kijkt ernaar uit om samen te werken met het nieuwe bewind in Hongarije, dat een einde maakte aan zestien jaar Orbán. Rutte heeft zondagavond meteen met aankomend premier Péter Magyar gebeld, laat hij weten.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - Een centrum van het Rode Kruis in de Libanese stad Tyre is maandag aangevallen, zegt de hulporganisatie. Volgens het Libanese staatspersbureau NNA viel daarbij een dode en raakten voertuigen van het Rode Kruis beschadigd. Het Internationale Comité van het Rode Kruis zegt in een reactie zich zorgen te maken over de aanvallen op hulpverleners. Zondag kwam een vrijwilliger van de organisatie om het leven door een aanval van een Israëlische drone.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP) - De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar stuurt na zijn verkiezingsoverwinning aan op een aanpassing van de grondwet. Hij wil dat premiers in de toekomst maximaal twee ambtstermijnen kunnen krijgen. Magyar verklaarde dat op een persconferentie nadat hij met zijn Tisza-partij de nationalistische premier Viktor Orbán had verslagen na zestien jaar aan de macht.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse krijgsmacht heeft zeevaarders gewaarschuwd voor de aanstaande maritieme blokkade in het Midden-Oosten. Die geldt voor schepen uit alle landen en wordt om 16.00 uur Nederlandse tijd ingesteld in de Golf van Oman en de Arabische Zee, ten oosten van de Straat van Hormuz.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, is bezorgd dat gesprekken over veiligheid in het Midden-Oosten ontsporen door "de aanhoudende aanvallen op Libanon". Ze hamert erop dat de aanvallen op Libanon moeten stoppen. "Je kunt geen stabiliteit in het Midden-Oosten of de Golfregio hebben zolang Libanon in brand staat."
3 uur geleden