TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
WAGENINGEN (ANP) - De regen die dit weekend valt, helpt vooralsnog weinig om het risico op natuurbranden te verkleinen. Dat zegt onderzoeker Gerbert Roerink van Wageningen University & Research. "Het gevaar is nog niet geweken."
19 minuten geleden
ERMELO (ANP) - De politie onderzoekt of de brand die zaterdag woedde bij een dessertbedrijf in Ermelo mogelijk is aangestoken. Dat bevestigt een woordvoerster van de politie zondag na berichtgeving door Omroep Gelderland.
1 uur geleden
IJSSELSTEIN (ANP) - Bij het gemeentehuis en het Fulcotheater in IJsselstein zijn in de nacht van zaterdag op zondag vernielingen aangericht. Dat bevestigt een woordvoerder van de politie na berichtgeving door RTV Utrecht. Voor zover bekend zijn er nog geen aanhoudingen verricht.
1 uur geleden
HOOGEVEEN (ANP) - In het centrum van Hoogeveen is in de nacht van zaterdag op zondag een grote brand uitgebroken aan de Jonkheer de Jongestraat. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio Drenthe begon het met een autobrand die is overgeslagen naar een woning.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hevige buien die gepaard gaan met onweer zijn zaterdagavond via het zuiden Nederland binnengetrokken. Op sommige plekken zorgde dat voor overlast. Zo werd de voetbalwedstrijd in Nijmegen tussen NEC en Telstar tijdelijk stilgelegd.
14 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De inzet van de buitenlandse brandweerdiensten is niet meer nodig bij het bestrijden van de natuurbranden. Dat laten minister David van Weel van Justitie en Veiligheid en voorzitter Hein van der Loo van het Interregionaal Beleidsteam (IRBT) weten.
16 uur geleden
BUDEL (ANP) - De brandweer gaat bij het bestrijden van de natuurbrand bij Weert en Budel over op een andere tactiek. Er worden daar nu voor het eerst twee zogenoemde handcrews ingezet, meldt de brandweer. Dat zijn specialistische brandweerteams die met handgereedschap de brand tegengaan op plekken waar blusvoertuigen niet kunnen komen.
18 uur geleden