TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Voormalig advocaat Inez Weski (71) heeft donderdag uitgehaald naar het Openbaar Ministerie in een discussie over het voorlezen van notities uit het dossier. "Wat de officier van justitie nu zegt, is bullshit", zei de voormalige advocate, die aan het begin van de zitting verklaarde te zwijgen. De opmerking kwam Weski te staan op een vermaning van de voorzitter.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kunstdetective Arthur Brand zegt dat de gestolen Roemeense gouden helm uit het Drents Museum terecht is. Hij heeft dit gehoord in zijn netwerk, maar wil niet zeggen van wie. Brand spreekt van een "fantastisch resultaat". Hij vermoedt dat dit is gelukt via onderhandelingen.
2 uur geleden
SSEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie maakt donderdagmiddag "nieuwe ontwikkelingen" bekend in het onderzoek naar de kunstroof uit het Drents Museum. Om 14.00 uur is in het museum een persbijeenkomst, waar vertegenwoordigers van het OM Noord-Nederland en het Drents Museum de pers te woord staan en het nieuws toelichten.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Voormalig advocaat Inez Weski heeft donderdag aan het begin van haar strafproces gezegd dat zij geen vragen kan en zal beantwoorden van de rechtbank. "Ik kan mijn geheimhoudingsplicht ook nu niet verbreken", aldus Weski. Zij staat terecht op verdenking van deelname aan de criminele organisatie van haar voormalige cliënt Ridouan Taghi.
3 uur geleden
SOEST (ANP) - Op de Valeriaanstraat in Soest is in de nacht van woensdag op donderdag een flinke brand uitgebroken in een woning. Het huis is zo zwaar beschadigd dat de bewoners "voorlopig niet terug kunnen naar de woning", aldus een woordvoerder van de veiligheidsregio Utrecht.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Vondelpark wordt het eerste gebied in Amsterdam waar niet meer op een fatbike mag worden gereden. Het verbod gaat op 11 mei in. Fatbikebestuurders krijgen twee weken om te wennen. Daarna wordt er gehandhaafd en riskeren ze een boete, meldt de gemeente.
16 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Omroepen KRO-NCRV, Omroep MAX en Omroep WNL willen samen een omroephuis gaan vormen. Dat laten de omroepen woensdag weten.
17 uur geleden