TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
HAARLEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie wil dat een inmiddels 18-jarige man uit Heemskerk zeker zes maanden de cel in gaat voor poging tot doodslag in vereniging en openlijke geweldpleging in Beverwijk. Die misdrijven zou hij hebben gepleegd in september met jongeren uit Beverwijk, rond een langer lopend conflict met jongeren uit Haarlem. Volgens het OM heeft hij bekend betrokken te zijn.
29 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Mediabedrijf Talpa moet Yvonne Coldeweijer blijven doorbetalen in het conflict over de beëindiging van een overeenkomst voor een televisieprogramma dat uiteindelijk niet doorging. Dat heeft de voorzieningenrechter in Amsterdam bepaald.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 38-jarige Marvin B. die vastzit omdat hij in januari in Leiderdorp zijn ex-vriendin (52) zou hebben gedood, heeft het geweld dat hij gebruikte gefilmd. B. maakte zes filmpjes, meldde het Openbaar Ministerie donderdag bij een eerste inleidende zitting in de rechtbank in Den Haag. De opnames, sommige met commentaar, zou hij hebben verstuurd naar een dochter van het slachtoffer en naar twee van haar vriendinnen.
1 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - Vier verdachten die donderdag terechtstonden in de zaak rond de dood van de broer van zangeres S10, mogen hun proces in vrijheid afwachten. Dat heeft de rechtbank in Alkmaar beslist aan het slot van een regiezitting, waarbij de verdediging wensen voor verder onderzoek kenbaar kon maken. Het viertal komt op 14 april op vrije voeten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensenrechtenorganisaties stappen naar de rechter om vervolging van verhuurplatform Booking.com af te dwingen. Het gaat om de organisatie The Rights Forum samen met enkele partnerorganisaties.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Softwareleverancier ChipSoft heeft woensdagavond softwaresystemen van elektronische patiëntendossiers offline gehaald. Dat bevestigen diverse ziekenhuizen na berichtgeving van techsite Tweakers. ChipSoft heeft te maken met een cyberaanval.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De natuur van de Waddenzee staat onder grote druk, schrijft het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in een notitie. "Het ecosysteem vertoont structurele tekenen van overbelasting." Onder meer door visserij, defensie-activiteiten en baggeren gaat de natuur steeds verder achteruit.
3 uur geleden