TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
EMMEN (ANP) - In dierenpark Wildlands in Emmen wordt onderzoek gedaan naar vogelgriep. Dat gebeurt omdat er aanwijzingen zijn dat het virus aanwezig is in enkele dode vogels, meldt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur.
24 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken vindt het "onbegrijpelijk dat Rusland vandaag onder eigen vlag mag meedoen aan de Paralympische Spelen, terwijl ze blijven aanvallen". Hij verwijst op X naar aanvallen die Rusland in de nacht van vrijdag op zaterdag heeft uitgevoerd op energie-infrastructuur en spoorwegen in Oekraïne.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook een repatriëringsvlucht van KLM van Oman naar Amsterdam is tot nader order uitgesteld "vanwege de veiligheidssituatie", meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. De vlucht zou zondag om 00.45 uur vertrekken vanuit de hoofdstad Muscat.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Iraniërs zijn zaterdag in een mars door Amsterdam naar het Amerikaanse consulaat gelopen. Ze herdachten omgekomen Amerikaanse militairen en riepen de Nederlandse regering op meer te doen voor het Iraanse volk, dat lijdt onder de oorlog met Israël en de Verenigde Staten.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruben B., de verdachte van de moord op de Haagse garagehouder Loek van Dam in 1992, is enkele weken voordat de rechtbank uitspraak doet in de heropende zaak vrijgelaten. Dat bevestigt zijn advocaat Elizabeth Bijl na berichtgeving door Omroep West.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een nieuwe repatriëringsvlucht van Muscat in Oman naar Amsterdam is uitgesteld "vanwege de veiligheidssituatie". Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken over de vlucht van Corendon, die zaterdagmiddag zou vertrekken.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Volgens de familie van Jan Lenferink zal de overleden presentator vast "gniffelen" om de ontstane verwarring over zijn geboortejaar. Online staat dat Lenferink op 9 december 1948 is geboren, maar eigenlijk kwam hij drie jaar eerder al ter wereld.
13 uur geleden