TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
WEERT (ANP) - De natuurbrand bij Weert breidt zich niet meer verder uit, zegt de veiligheidsregio. Volgens een woordvoerder beslaat de brand nu een gebied van naar schatting 700.000 vierkante meter, oftewel 70 hectare. Het lukt de brandweer om de brand binnen die zone te houden via zogeheten 'stoplijnen'.
1 uur geleden
WINTELRE (ANP) - In de afgelopen dagen waren er al meerdere kleine brandjes op de Oirschotse Hei ten westen van Eindhoven. Die waren snel uit. Op de momenten dat die vuren uitbraken, waren militairen niet aan het oefenen op het terrein. Dat zegt de Koninklijke Marechaussee.
1 uur geleden
WEERT (ANP) - De natuurbrand bij Weert breidt zich steeds verder uit, meldt de veiligheidsregio. Het vuur springt op meerdere plekken over via boomtoppen.
3 uur geleden
WINTELRE (ANP) - De brand op de Oirschotse Heide ten westen van Eindhoven is nog niet onder controle. Het vuur breidt zich nog uit, laat een woordvoerder van de brandweer weten. De brand heeft een geschatte omvang van ongeveer 500 bij 500 meter.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Natuurbranden zorgden in april al vijf keer voor NL-Alerts, twee meer dan in heel 2025. Dat blijkt uit een ANP-analyse van alle gepubliceerde NL-Alerts in 2026 en 2025.
3 uur geleden
WINTELRE (ANP) - De brand op de Oirschotse Heide bij Eindhoven is aan één kant onder controle, in de buurt van het dorp Wintelre. Daar neemt de rookontwikkeling af. Aan de andere kant is het vuur nog niet onder controle. De brandweer verwacht geen grote uitbreidingen meer, maar denkt nog uren bezig te zijn met blussen. Het nablussen wordt mogelijk nachtwerk, vertelt een woordvoerder.
3 uur geleden
WEERT (ANP) - In verschillende delen van Nederland staan donderdag natuurgebieden in brand. In het Gelderse 't Harde brak woensdag een brand uit op een militair oefenterrein. Die brand is donderdag nog niet onder controle gebracht. Inmiddels staat ook een oefenterrein in Weert deels in brand, evenals een stuk van de Oirschotse Heide in Noord-Brabant. Daar waren militairen aan het oefenen toen het vuur ontstond.
3 uur geleden