TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De stroomstoring in Amsterdam is na ongeveer anderhalf uur voorbij. Dat meldt een woordvoerder van Liander. Grote delen van Amsterdam zaten sinds ongeveer 16.00 uur zonder stroom.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De stroomstoring die woensdag kort na 16.00 uur begon in Amsterdam, treft daar 50.000 klanten. Dat zegt een woordvoerster van netbeheerder Liander.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op de Dam in Amsterdam hebben enkele honderden mensen zich verzameld voor een solidariteitsmars voor Iraniërs onder de naam 'United voor freedom'. De betogers, met name Joden en Iraniërs, willen zich solidair tonen met het Iraanse volk en zich uitspreken tegen het islamitische regime. Vanaf de Dam lopen ze rond 17.00 uur naar het Amerikaanse consulaat op het Museumplein.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De veiligheidsregio heeft een NL-Alert uitgegeven omdat de stroom in grote delen van Amsterdam is uitgevallen. Het is onbekend hoe lang dit gaat duren. "Gebruik geen lift en controleer of buren hulp nodig hebben", staat in de waarschuwing.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op de Dam in Amsterdam hebben een kleine tweehonderd mensen zich verzameld voor een solidariteitsmars voor Iraniërs onder de naam 'United voor freedom'. De betogers, Joden en Iraniërs, willen zich solidair tonen met het Iraanse volk en zich uitspreken tegen het islamitische regime. Vanaf de Dam lopen ze rond 17.00 uur naar het Amerikaanse consulaat op het Museumplein.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ongeveer honderd mensen hebben woensdagmiddag aan de Koekamp in Den Haag gedemonstreerd tegen het Iraanse regime. De demonstranten droegen de voormalige vlag van Iran, uit de tijd van de sjah. Ook hadden ze foto's bij zich van de voormalige kroonprins Reza Pahlavi. Hij moet de leider van Iran worden, zei een demonstrant tegen een verslaggever van het ANP.
6 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De politie is op zoek naar een verdachte van een schietincident in Eindhoven, meldt een politiewoordvoerder. De man was in een woning aan het Stationsplein waar woensdag is geschoten.
7 uur geleden