TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - De rook van de grote natuurbrand op de Veluwe heeft ook Engeland bereikt. Op satellietbeelden is zichtbaar dat de rookpluim over Norwich trekt. Rond 17.00 uur was de pluim duidelijk voor de kust van Engeland te zien.
22 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - De gemeente Nunspeet is voorbereid op een eventuele evacuatie van bewoners als de brand op het militaire oefenterrein ASK bij 't Harde zich uitbreidt. Dat zegt burgemeester Céline Blom van Nunspeet. In de naburige gemeente Elburg is opvang ingericht, mocht het zover komen.
23 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - Om de grote natuurbrand bij 't Harde te helpen blussen, zijn inmiddels vijf helikopters van de luchtmacht ingezet. Het Defensie Helikopter Commando (DHC) meldt via X dat een vierde Chinook en een Cougar naar het gebied op de Veluwe zijn gestuurd. Dat zijn twee verschillende types transporthelikopters.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De grote brand die woedt op het militair oefenterrein Artillerie Schietkamp (ASK) bij 't Harde is nog niet onder controle. Dat zegt een woordvoerster van de veiligheidsregio ter plaatse. De brandweer is druk met het blussen van de brand en de woordvoerster denkt dat dit "nog zeker de hele nacht" gaat duren.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Een deel van de A28 is afgesloten door de hevige natuurbrand op militair oefenterrein 't Harde. Tussen Harderwijk en Wezep is de snelweg in beide richtingen afgesloten, meldt de ANWB. Ook de N309 en de N795 richting Epe zijn dicht vanwege de brand die woensdagmiddag op het oefenterrein uitbrak.
2 uur geleden
DEN HAM (ANP) - In een bos bij het Overijsselse Den Ham woedde woensdag een natuurbrand. Deze was rond 17.45 uur onder controle, meldt Brandweer Twente.
2 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De grote brand op het militaire oefenterrein bij 't Harde ontstond tijdens een militaire oefening op het schietterrein, zegt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee woensdag. Maar of de brand ook veroorzaakt is door de oefening is nog niet bekend. Daar doet de marechaussee onderzoek naar.
4 uur geleden