TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Duizenden mensen zijn zaterdag iets na 16.00 uur aangekomen op het Museumplein in Amsterdam na een mars tegen fascisme en racisme. Die vertrok rond 15.00 uur vanaf de Dam. Toen ging het nog om een paar honderd demonstranten, maar onderweg sloten veel mensen zich bij de stoet aan, zag een ANP-verslaggever.
5 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Sarah Janneh en Kiki Schippers maken dit jaar kans op de Annie M.G. Schmidtprijs, de prijs voor het beste theaterlied van het voorgaande jaar. De nominaties werden zaterdag bekendgemaakt in het NPO Radio 1-programma De Taalstaat.
8 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem heeft zaterdagochtend in Arnhem de Nederlandse regering opgeroepen om excuses te maken aan Molukkers in Nederland voor de wijze waarop zij zijn behandeld vanaf 1951. In dat jaar kwamen duizenden mensen naar Nederland na een dienstbevel van de regering. Nederland haalde hen na de Indonesische onafhankelijkheid in 1949 hierheen, in afwachting van de vestiging van een eigen onafhankelijke republiek op het eiland Ambon. Die staat is er tot op heden niet gekomen.
8 uur geleden
SCHOONHOVEN (ANP) - De politie is nog altijd op zoek naar de auto waarin vermoedelijk de schutter is gevlucht na het neerschieten van een uit Iran afkomstige politiemedewerker. Dat laat een politiewoordvoerster weten. Of er al tips zijn binnengekomen over de Toyota Yaris, die wegreed richting Lopik, kan ze in het belang van het onderzoek niet delen.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De anti-abortusorganisatie Schreeuw om Leven heeft op een misleidende manier reclame gemaakt voor hulp aan onbedoeld zwangere vrouwen. Op de gratis Boomerangkaart, waar de hulp werd aangeboden, ontbreekt de naam en visie van de adverteerder. Hierdoor is de kaart volgens de Reclame Code Commissie (RCC) in strijd met de Nederlandse Reclame Code. Dat blijkt uit een uitspraak van de commissie van begin maart.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft een verdachte aangehouden voor de dodelijke schietpartij vorig weekend op het Koningin Wilhelminaplein in Amsterdam Nieuw-West. Het gaat om een 24-jarige man uit de hoofdstad, meldt de politie.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tienduizenden vrijwilligers ruimen zaterdag door heel Nederland zwerfafval op tijdens de 24e editie van de Landelijke Opschoondag. Bij organisator Verpact, dat namens het bedrijfsleven verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van verpakkingen, zijn zeker 1525 acties aangemeld.
13 uur geleden