TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Mobiele Eenheid grijpt in bij de onrust in de Haagse Schilderswijk. Kort na 23.00 uur gaf burgemeester Jan van Zanen een noodbevel uit voor een deel van de wijk, waar het onrustig is geworden na de WK-overwinning van Marokko op Canada.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In meerdere steden zijn fans van het nationale elftal van Marokko de straat opgegaan om de overwinning op Canada te vieren. Zo staan er onder meer menigtes in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Amersfoort.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft ruim 270 demonstranten aangehouden die probeerden de A12 bij Utrecht te blokkeren. 21 demonstranten die met voertuigen de snelweg blokkeerden, zitten nog vast, meldt de politie. De rest is naar huis gestuurd.
5 uur geleden
HOUTEN (ANP) - De demonstranten die langs de A12 bij Houten zaten, zijn door de politie weggehaald. Het ging om demonstranten van Extinction Rebellion (XR) en Utrecht for Palestine (U4P) die probeerden de snelweg te blokkeren. Ze zijn na eerdere waarschuwingen van de politie in een arrestantenbus weggevoerd, zo constateerde een verslaggever van het ANP.
10 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Klimaatdemonstranten van Extinction Rebellion (XR) proberen zaterdag de A12 te betreden. Dat ziet een ANP-verslaggever. Ter hoogte van Laagraven hebben enkele demonstranten rond 12.45 uur een poging gedaan. Ze voeren actie tegen subsidies voor fossiele brandstoffen. Ook Utrecht for Palestine (U4P) doet mee.
10 uur geleden
ZEIST (ANP) - De politie is van mening dat het gebruik van geweld tegen een zwangere vrouw door een agent in een asielzoekerscentrum in Zeist "direct noodzakelijk" was. Dat deelt de politie zaterdagochtend in een schriftelijke verklaring nadat de NOS vragen had gesteld over de kwestie. In de verklaring stelt de politie dat "iedere geweldsinzet via een zorgvuldig proces wordt getoetst".
14 uur geleden
SNEEK (ANP) - Bij een brand in een flat aan de Oude Koemarkt in Sneek zaterdagochtend is een 61-jarige vrouw om het leven gekomen, meldt de politie. De brand brak rond 05.00 uur uit op de vierde verdieping van het pand in de binnenstad.
14 uur geleden