TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Bijna de helft van de Zuid-Hollandse gemeenten huisvest al te lang te weinig statushouders. Van de vijftig gemeenten hebben er 22 al zeker twee jaar niet genoeg asielzoekers met een verblijfsvergunning woonruimte gegeven. De provincie kan dan besluiten om die huisvesting op kosten van een gemeente zelf te regelen, maar Zuid-Holland ziet daar nog steeds van af.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) en de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) doen onderzoek naar een incident waarbij twee KLM-vliegtuigen elkaar op zaterdagochtend raakten op Schiphol. Dat bevestigen beide organisaties.
3 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De Stichting Gilles de la Tourette, die zich in Nederland inzet om de aandoening meer bekendheid te geven, lanceert eind maart een campagne rond de Nederlandse release van de Britse tragikomedie I Swear. De film, een van de winnaars bij de BAFTA's, gaat over het leven van Tourette-activist John Davidson. Davidson was zondag aanwezig bij de BAFTA-ceremonie en veroorzaakte opschudding toen hij door zijn vocale tics het n-woord riep.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In bijna 70 gemeenten in alle 25 veiligheidsregio's is een proef met noodsteunpunten begonnen. Dat maakte de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) dinsdagavond bekend.
8 uur geleden
BLESKENSGRAAF (ANP) - De ME heeft in de Zuid-Hollandse plaats Bleskensgraaf ingegrepen bij een demonstratie tegen een asielzoekerscentrum. Het protest liep uit de hand. Demonstranten gooiden glas en stenen naar agenten en staken zwaar vuurwerk af. Een politiewoordvoerder meldt dat niemand is aangehouden en niemand gewond raakte.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 61-jarige man uit Hillegom is door de Haagse rechtbank veroordeeld tot het betalen van 302.000 euro aan de Nederlandse staat. Pieter K. heeft mensen opgelicht en het geld dat hij inzamelde aan privé-uitgaven besteed.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Iraanse ambassadeur moest dinsdagmiddag naar het ministerie van Buitenlandse Zaken om zich te verantwoorden voor een Nederlandse diplomatieke zending die door Iran in beslag is genomen. Het is nog niet bekend of de zending inmiddels is vrijgegeven. Het ministerie spreekt van een "diplomatiek incident" en noemt het "onacceptabel".
17 uur geleden