TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
HAAKSBERGEN (ANP) - Een meerderheid van de Haaksbergse gemeenteraad heeft er vertrouwen in dat het asielreferendum in de Twentse gemeente rechtmatig is verlopen en stemt in met een lijst criteria die gaat gelden bij de locatiekeuze voor asielopvang.
1 uur geleden
ROERMOND (ANP) - In Roermond is afgelopen vrijdag een gedetineerde ontsnapt aan zijn begeleiders na een ziekenhuisbezoek. Dat bevestigt een woordvoerder van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) na berichtgeving door het AD. De man is nog voortvluchtig.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als de gemeenteraad van Gorinchem besluit tot een herstemming vanwege mogelijke stemfraude, dan hoeft dat niet voor de hele gemeente opnieuw. Volgens de Kiesraad kan dit beperkt blijven tot een of enkele stembureaus. In dat geval worden alleen de personen opgeroepen die tijdens de verkiezingsdag hun stem zelf of via een volmacht hebben uitgebracht op de betreffende locatie, laat de Kiesraad weten.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De vijfde verdachte die donderdag werd aangehouden voor betrokkenheid bij de explosie bij de synagoge in Rotterdam, wordt net als de andere vier verdacht van terrorisme. De 19-jarige man uit Tilburg werd woensdag voorgeleid aan de rechter-commissaris en die besloot dat hij nog in ieder geval veertien dagen blijft vastzitten.
6 uur geleden
HARDENBERG (ANP) - Het asielzoekerscentrum in Hardenberg is ook woensdag in gebruik, en daarom krijgt opvangorgaan COA de eerste dwangsom van de gemeente. Die bedraagt 55.000 euro per dag. Het gebouw had dicht moeten zijn, de overeenkomst van het COA en Hardenberg is verlopen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft Govinda B. (34) veroordeeld tot vijf jaar cel en tbs met dwangverpleging voor het bedreigen en mishandelen van vijf vrouwen met wie hij een relatie had. Dat gebeurde vanaf 2022 tot zijn aanhouding in oktober 2024. Volgens de rechtbank heeft de man uit Delft meermalen de vrouwen gedreigd te zullen verkrachten. Ook maakte hij seksvideo's en verspreidde hij die. In een aantal gevallen waren de slachtoffers buiten bewustzijn.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In Den Haag zijn maandag twee mannen aangehouden op verdenking van betrokkenheid bij grootschalige oplichting. Volgens de politie gaat het om meerdere gevallen van fraude in heel Nederland, waarbij slachtoffers grote sommen geld verloren. De oplichters zouden zich telefonisch hebben voorgedaan als medewerkers van de helpdesk van een bank en zo in totaal enkele honderdduizenden euro's hebben buitgemaakt.
8 uur geleden