TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft woensdag een 32-jarige man uit Rotterdam aangehouden voor het mishandelen van een buschauffeur. Dat meldt de politie. De man zou op 7 maart en 10 april dezelfde buschauffeur tijdens zijn dienst hebben mishandeld.
20 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 31-jarige Oekraïner Roman D., verdacht van het neersteken van mensen rond de Dam in maart vorig jaar, zei eind vorig jaar tegen gevangenispersoneel over zijn daden dat hij vindt "dat de belastingbetaler uit Europa moet boeten" voor het financieren van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
22 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Nog steeds raken er kuikens, eenden en andere pluimveedieren gewond voordat ze worden geslacht, constateert de NVWA. De waakhond ziet wel dat het percentage dieren dat gewond raakt afneemt.
53 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft woensdag een tweede verdachte aangehouden in het onderzoek naar het in brand steken van een man in een rolstoel in Utrecht. Het gaat om een 55-jarige man, meldt de politie. Dinsdag werd kort na het incident al een 37-jarige verdachte aangehouden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie registreerde vorig jaar een "zorgwekkend hoog" aantal gevallen van antisemitisme, zegt Eddo Verdoner, Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB). Het gaat om 867 gevallen in 2025, vrijwel gelijk aan de 880 meldingen in het jaar ervoor.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar waren er opnieuw meer meldingen van discriminatie. De toename van het aantal meldingen bij twee organisaties kwam door een bericht dat PVV-leider Geert Wilders plaatste op X, staat in een onderzoek dat minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) woensdag in ontvangst neemt.
3 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Het valt nog niet uit te sluiten dat patiëntgegevens zijn ingezien tijdens de cyberaanval bij softwareleverancier ChipSoft. Dat zeggen twee ziekenhuizen tegen het ANP na berichtgeving van de NOS.
3 uur geleden