TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam is in de nacht van maandag op dinsdag een zeer grote brand uitgebroken. Dat meldt de veiligheidsregio.
31 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De angst om iets fout te doen bij het reanimeren blijkt voor mensen de grootste drempel om zich aan te melden voor burgerhulpverlening, blijkt uit onderzoek in opdracht van de Hartstichting. Burgerhulpverleners zijn mensen met een reanimatiecertificaat die na een oproep in een landelijk netwerk direct naar een slachtoffer kunnen voor de eerste hulp.
2 uur geleden
WOERDEN (ANP) - In de buurt van Woerden is een trein ontruimd nadat er brand was geconstateerd. Volgens NS staan zo'n 120 gestrande reizigers in een weiland naast het traject tussen Utrecht en Rotterdam. De brandweer is ter plaatse en het vuur in de trein is uit. Niemand raakte gewond.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66'er Nathalie van Berkel trekt zich terug als kandidaat-staatssecretaris van Financiën, nadat meerdere media berichtten over onjuistheden in haar cv, meldt beoogd premier Rob Jetten.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beoogde landbouwminister Jaimi van Essen (D66) wil een "andere film" afspelen op het stikstofdossier. Na zijn gesprek met de aankomende premier Rob Jetten maakte hij niet concreet hoe zijn beleid anders wordt. Hij maakte vooral duidelijk welke toon hij wil aanslaan. "Mijn werkweek begint in de regio, begint met bezoek aan de sector, begint met compassie voor de sector."
12 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het onderzoek van de politie naar de explosie in de Utrechtse Visscherssteeg van donderdag 15 januari is afgerond. Dat schrijft het Utrechtse college in een brief aan de gemeenteraad. De resultaten van het onderzoek liggen nu bij het Openbaar Ministerie, dat ze beoordeelt.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "niet eenvoudig" om landen buiten de Europese Unie vluchtelingen of afgewezen asielzoekers te laten opvangen, stelt denktank Clingendael in een rapport dat is opgesteld voor het ministerie van Asiel en Migratie. Onderzoekers schrijven dat zulke samenwerkingen weliswaar juridisch haalbaar worden als het Europese migratiepact deze zomer van kracht wordt, maar dat er nog veel problemen in de weg zitten.
13 uur geleden