TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
SOEST (ANP) - Aan de Rumpler in Soesterberg is vrijdagavond asbest aangetroffen, meldt de Veiligheidsregio Utrecht. De hulpdiensten waren massaal aanwezig in de wijk waar het asbest werd gevonden, maar er is geen acuut gezondheidsgevaar.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De bruine kroeg komt op de Nederlandse lijst van immaterieel erfgoed. Dat heeft fractievoorzitter van de PvdA in Amsterdam Lian Heinhuis vrijdagavond bekendgemaakt in het tv-programma Café Kockelmann.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Telegraaf heeft een passage verwijderd uit een artikel van 5 maart over Nederlanders die vastzitten in het Midden-Oosten. Het gaat om een interview met een vrouw, Tamara Harema, die zelf repatriëringsvluchten zou organiseren van Oman naar Nederland. Eerder haalde de krant al de bijbehorende foto weg. Onderzoekscollectief Bellingcat meldde donderdag dat de foto vermoedelijk met AI was gemaakt en dat de vluchten waar Harema over sprak, niet leken te bestaan.
7 uur geleden
TILBURG (ANP) - De politie heeft vrijdagmiddag woningen doorzocht in Tilburg van personen die worden verdacht van betrokkenheid bij de explosie bij de synagoge in Rotterdam. Een woordvoerder van de politie bevestigt berichtgeving hierover door Omroep Brabant.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Simpelere regels zijn volgens meerdere gemeenteraadskandidaten een manier om meer woningen te bouwen, zeggen ze in het NOS-radiodebat in aanloop naar de verkiezingen. Een deel van die regels ligt buiten de macht van gemeenten.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft naar aanleiding van de Iranoorlog de afgelopen dagen gebeld met de staatshoofden van Jordanië, Oman en Qatar. Hij belde ook met de kroonprins van Koeweit. De koning wil met de gesprekken steun en solidariteit bieden, laat de Rijksvoorlichtingsdienst weten. De komende dagen belt hij nog andere staatshoofden in de regio.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten mogen zelf regels maken over het gebruik van onder meer staalslakken. Dat schrijft staatssecretaris Annet Bertram (Milieu, CDA) in een Kamerbrief nadat hierover onduidelijkheid was ontstaan onder gemeenten. Landelijk is er al een tijdelijk verbod en een vergunningplicht voor staalslakken, omdat dit restproduct van de staalproductie giftig kan zijn.
9 uur geleden