TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse rapper Ye krijgt vooralsnog geen inreisverbod opgelegd, meldt minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie, CDA). Organisaties als het Centraal Joods Overleg hadden hiertoe opgeroepen, nadat het Verenigd Koninkrijk de artiest de toegang had ontzegd voor zijn komst naar een festival in Londen. Door antisemitische uitingen staat de rapper ter discussie.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 40-jarige bankmedewerkster die op 26 maart dood werd gevonden in een woning aan de Koninginneweg in Amsterdam-Zuid, is waarschijnlijk slachtoffer van een misdrijf.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Europese Unie heeft sinds 2021 831 miljoen euro subsidie toegekend aan projecten in de provincie Utrecht. De provincie meldt dat niet eerder in een zesjarig Europees programma zo'n groot bedrag is toegewezen. Ook gaat het om bijna een verdubbeling in vergelijking met de vorige periode (2014-2020).
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Persoonsgegevens heeft 'een aantal' datalekmeldingen ontvangen van klanten van softwareleverancier Chipsoft. Dat meldt een woordvoerder, die geen specifiek aantal noemt. "We verwachten dat het er meer zullen worden. De meldingen moeten officieel binnen 72 uur worden gedaan."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland en zeven grote bondgenoten zullen nu er een staakt-het-vuren is, helpen bij het beschermen van de Straat van Hormuz. Dat zeggen ze in een verklaring, die ook is ondertekend door Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Italië, Canada, Denemarken, Spanje en de voorzitters van de Europese Commissie en de raad van EU-regeringsleiders.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rafik A. (57) vindt de strafzaak tegen hem een "samenzwering". Dat bleek woensdag bij de start van zijn proces in de rechtbank in Den Haag. De Syriër zou zich in 2013 en 2014 in zijn vaderland schuldig hebben gemaakt aan verschillende gevallen van foltering, marteling, seksueel geweld en verkrachting. Hij wordt vervolgd voor 25 feiten, zei de officier van justitie.
3 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie gaat Corné H. (30) vervolgen voor een gijzeling in de PI Vught op 5 december afgelopen jaar. Hij hield toen een groep medewerkers urenlang tegen hun wil vast en bedreigde ze met een mes. H. zat in de penitentiaire inrichting in afwachting van plaatsing in een tbs-kliniek, een maatregel die hem was opgelegd nadat hij in maart 2024 vier mensen had gegijzeld in een café in Ede.
4 uur geleden