TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De akoestische gitaar van George Kooymans is voor 28.000 euro geveild. Dat heeft Stichting ALS Nederland zondagavond bekendgemaakt. De totale opbrengst van de onlineveiling bedraagt ruim 57.000 euro. Het bedrag wordt gedoneerd aan onderzoek naar de dodelijke zenuw- en spierziekte ALS, waaraan de zanger en gitarist van Golden Earring vorig jaar is overleden.
8 uur geleden
VLAGTWEDDE (ANP) - Bij een pluimveebedrijf in het Groningse Vlagtwedde, gemeente Westerwolde, is vogelgriep vastgesteld. De ongeveer 35.000 leghennen op de locatie worden gedood, laat het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) weten.
14 uur geleden
BREDA (ANP) - Een 38-jarige man heeft zaterdagavond voor flink wat overlast gezorgd in het centrum van Breda. De man vernielde prullenbakken, trok borden omver en betastte verschillende vrouwen. Hij is aangehouden en zit nog vast. Tijdens zijn aanhouding plaste de man in de politiebus en beet hij een politiebeambte in de hand.
17 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Mensen moeten tot maandagochtend rekening houden met gladheid wanneer ze de weg opgaan en hun rijstijl daarop aanpassen. Volgens Rijkswaterstaat kan het op veel plaatsen glad worden. Strooiwagens staan klaar om te strooien, voegt de organisatie toe.
17 uur geleden
SINT JOOST (ANP) - Een politieauto heeft zaterdagnacht een aanrijding gehad met een ander voertuig bij het Limburgse dorp Sint Joost. Volgens de politie is de bestuurder van de aangereden auto met de ambulance naar een ziekenhuis gebracht.
18 uur geleden
MILAAN (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima hebben shorttracker Jens van 't Wout gefeliciteerd met zijn tweede gouden medaille tijdens de Olympische Winterspelen. Het koningspaar spreekt in een bericht op sociale media van "een razend spannende finale".
20 uur geleden
WASSENAAR (ANP) - Meer dan de helft van de Nederlanders steunt delen van de rechtse MAGA-ideologie van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat blijkt uit een onderzoek van instituut Clingendael. 54 procent van de ondervraagden gelooft dat de 'westerse beschaving', waarbij de definitie daarvan aan henzelf is gelaten, bedreigd wordt. Een grote groep staat kritisch tegenover migratie en progressieve ideeën.
22 uur geleden