TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
ASSEN (ANP) - De advocaten van de 37-jarige Douglas Chesley W. hebben de rechtbank in Assen donderdag gevraagd akkoord te gaan met procesafspraken. W. is een van de verdachten in de zaak over de roof van Roemeense kunstschatten uit het Drents Museum. Hij heeft de afspraken met het Openbaar Ministerie gemaakt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink gaat deze week hard zijn best doen om in de Eerste Kamer steun te krijgen voor de twee strenge asielwetten. "Jazeker wel. Ik zet alles in wat nodig is", zei de CDA-bewindsman donderdagmiddag tegen journalisten. Die steun voor één van deze wetten is onzeker geworden toen de PVV woensdag bekendmaakte wél voor de wetten van partijgenoot Marjolein Faber te stemmen, maar niet voor de reparatie van de toevoeging die een illegaal verblijf strafbaar maakt.
4 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - De Roemeense kunstschatten die begin 2025 werden gestolen uit het Drents Museum in Assen zullen snel weer te zien zijn in Roemenië. Het Roemeense ministerie van Cultuur heeft aangekondigd dat de gouden helm van Cotofenesti en de twee Dacische armbanden dinsdag worden gepresenteerd in het Nationaal Historisch Museum in Boekarest.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rotterdam Airport en Eindhoven Airport hebben toch natuurvergunningen nodig, heeft de rechter bepaald. Het kabinet vond enkele jaren geleden dat dat niet nodig was, maar natuurorganisaties en omwonenden hebben dat aangevochten.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Rijkswaterstaat roept weggebruikers bij drukte door de werkzaamheden aan de snelweg A2 komend weekend op niet af te wijken van de omleidingsroute. "Rijd niet binnendoor of op de navigatie", zegt een woordvoerster. Meerdere omliggende gemeenten hadden de afgelopen weekenden veel last van sluipverkeer, omdat de A2 richting Utrecht dicht was tussen de knooppunten Everdingen en Oudenrijn.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gedupeerde ouders gaan niets merken van de vondst van tientallen miljoenen documenten met betrekking tot het schandaal rond de kinderopvangtoeslag in een datakluis van de Belastingdienst. Ook niet als daar gegevens bij zitten waaruit blijkt dat zij ten onrechte of te ruimhartig zijn gecompenseerd. Dat heeft partijloos staatssecretaris Sandra Palmen (Herstel Toeslagen) gezegd in een Kamerdebat.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tientallen websites die zogenoemde designerdrugs aanboden, zijn offline gehaald op last van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). "Het gebruik ervan kan levensgevaarlijk zijn", melden de overheidsdiensten.
5 uur geleden