TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De zes bestuurders die nog vastzaten na de blokkade van de A12 op zaterdag, zijn maandag vrijgelaten. Dat laat de politie weten.
14 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Ongeveer 21.000 mensen waren maandag bij het bezoek van de koninklijke familie aan Dokkum. "Het was overal druk, gezellig druk, maar nergens te druk", zegt burgemeester Johannes Kramer van de gemeente Noardeast-Fryslân, waar de Friese vestingstad onder valt.
14 uur geleden
GOES (ANP) - Asielzoekers kunnen vanaf dinsdag worden opgevangen in de Zeelandhallen in Goes. Het gebouw is goedgekeurd voor gebruik, laat opvangorgaan COA maandag weten.
14 uur geleden
BREDA (ANP) - De Havermarkt in het centrum van Breda is vol. Dat meldt de gemeente Breda. Voor het plein geldt het principe: één persoon in, één persoon uit. Aan de Haven, Sint Janstraat, op het Kasteelplein en op het Kerkplein is nog wel ruimte om Koningsdag te vieren.
14 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het Stadhuisplein en Oudkerkhof in de binnenstad van Utrecht zijn vol, meldt de gemeente. Er mogen geen nieuwe mensen de pleinen op. Ook op de Neude en het Janskerkhof wordt het erg druk.
14 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft de viering van Koningsdag in de Friese stad Dokkum afgesloten. Aan het einde van het programma sprak hij van een "onvergetelijke dag" en bedankte hij alle betrokkenen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de treinen is het maandagmiddag "druk maar beheersbaar", meldt een woordvoerder van de NS. Het wordt langzaamaan drukker in de hoofdstad en andere grote steden, vooral op de plekken waar grote evenementen zijn rond Koningsdag.
17 uur geleden