TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In het schooljaar 2024/25 waren er 5000 vacatures in het basis- en voortgezet onderwijs minder dan in het schooljaar ervoor. In het mbo en het speciaal basisonderwijs nam de vraag naar nieuwe werknemers juist toe. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
57 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De plannen van de nieuwe regeringscoalitie leggen veel nadruk op verbetering van de kwaliteit van leven op de lange termijn. Maar de bezuinigingen die daar tegenover staan, dreigen toch al kwetsbare groepen harder te raken en kunnen ertoe leiden dat de ongelijkheid toeneemt. Daarvoor waarschuwt het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een reflectie op het coalitieakkoord.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeente Amsterdam stelt bij de rechter dat "beloftes aan bewoners juridisch niets waard zijn". Dat concludeert Alexander Klöpping via LinkedIn op basis van een schriftelijk verweer van de gemeente in een zaak over massatoerisme. Het Parool berichtte eerder al over het verweer. Vorig jaar stapte Stichting Amsterdam Heeft Een Keuze, met steun van Klöpping, naar de rechter omdat er ondanks een verordening te veel toeristen overnachten in de hoofdstad.
10 uur geleden
PHILIPSBURG (ANP) - Luc Mercelina, minister-president van Sint Maarten, heeft de regering van Nederland gefeliciteerd met de succesvolle totstandkoming van een nieuwe regering onder leiding van minister-president Rob Jetten. Mercelina zegt uit te kijken naar samenwerking met de regering van minister-president Jetten in een geest van wederzijds respect en gedeelde verantwoordelijkheid.
11 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De Nederlandse tv-kijker heeft de uitzendingen rond de Olympische Winterspelen van Milaan-Cortina 2026 goed weten te vinden. Dat meldt de NOS, waar het mondiale sportevenement de afgelopen weken te volgen was.
12 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ex-advocaat Inez Weski en haar advocaten hebben maandag in een extra ingelaste zitting in haar strafzaak opnieuw gevraagd om extra onderzoek naar de detentieomstandigheden van Weski na haar arrestatie. Weski (71) wordt verdacht van deelname aan de criminele organisatie van haar voormalige cliënt Ridouan Taghi.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie mag Richard R., alias Rico de Chileen, vervolgen voor het voorbereiden van liquidaties. Dat is de uitkomst van een procedure in het geboorteland van R., Chili. Zijn advocaat bevestigt maandag berichtgeving hierover van De Telegraaf.
14 uur geleden