TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DOKKUM (ANP) - In Dokkum en de Friese dorpen in de buurt zijn al veel festiviteiten in het weekend vóór Koningsdag, wanneer de koninklijke familie op bezoek komt. Dinsdag is een groot deel van het programma bekendgemaakt. Er zijn optredens van onder meer de Bankzitters, Kris Kross, Kraantje Pappie en Miss Montreal, en er is een speciaal geschreven koningslied.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nu bijna een miljoen mensen op de vlucht zijn geslagen, stijgen de noden in Libanon "razendsnel". Dat zegt Benoit de Gryse, directeur van Stichting Vluchteling, vanuit Beiroet. De Gryse vertrok afgelopen zondag naar de hoofdstad van Libanon om te onderzoeken hoe zijn stichting het beste hulp kan bieden en om aandacht te vragen voor het menselijk lijden.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De provincie Groningen neemt maatregelen om het aantal vogels en vleermuizen dat in aanraking komt met kleine windturbines te verminderen. Groningen kijkt onder meer of het mogelijk is de turbines in de maand augustus 's nachts stil te zetten.
2 uur geleden
HARDENBERG (ANP) - De gemeente Hardenberg heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) definitief een last onder dwangsom opgelegd voor het niet volgens afspraak sluiten van twee asielopvanglocaties binnen de gemeente. Dat heeft het gemeentebestuur dinsdag besloten. Het COA krijgt van de gemeente een week om de overtreding te beëindigen.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Oud-topvoetballer Quincy Promes (34) heeft toegegeven dat hij tijdens een feest in Abcoude een ver familielid "eenmaal met een zakmesje heeft gestoken". Dat zei een van de advocaten van Promes dinsdag tijdens een voorbereidende zitting in de strafzaak tegen hem. Promes heeft volgens raadsvrouw Carry Knoops zijn eerdere stilzwijgen doorbroken en "voor het eerst echt openheid van zaken gegeven".
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag in de rechtbank in Den Haag een celstraf van zeven maanden geëist tegen rapper Kempi, op verdenking van onder meer bedreiging en poging tot dwang. Ook wil het OM dat er een contactverbod van drie jaar wordt opgelegd aan de artiest, die eigenlijk Jerrely Slijger heet.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft ruim honderd tips binnengekregen over twee explosies in Amsterdam. Veel daarvan gaan over de scooter waarmee de verdachten bij de joodse school aan de Zeelandstraat aankwamen voordat daar een explosie plaatsvond, laat een woordvoerder weten.
6 uur geleden