TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
BARCELONA (ANP) - Vijf Nederlanders vertrekken zondag in verschillende boten vanuit Barcelona richting Gaza. Ze zijn onderdeel van een internationale vloot die Palestijnen hulp wil bieden. Later vertrekken vanuit Italië en Griekenland nog tien Nederlanders.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bernard Z. (35), een van de verdachten die komende week terechtstaat voor de kunstroof in het Drents Museum in Assen in januari vorig jaar, heeft geen deal gesloten met justitie. Zijn advocaat bevestigt zaterdag een bericht hierover van RTL Nieuws.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen is kritisch op het voornemen van het kabinet om te besparen op de bijstand. Van Zutphen heeft daarom een brief geschreven aan minister Thierry Aartsen (VVD) van Werk en Participatie, vertelt hij zaterdag in het NOS Radio 1 Journaal.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In Den Haag vieren ADO-fans dat hun club vrijdagavond kampioen is geworden in de eerste divisie. Er wordt vuurwerk afgestoken en automobilisten en scooterrijders claxonneren. Bij het stadion van ADO Den Haag zijn tientallen mensen samengekomen, ziet een ANP-verslaggever. Daar is vuurwerk te horen en groene rook te zien.
23 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Frank van Leeuwen heeft het 27e seizoen van De Slimste Mens gewonnen. De presentator van Goedemorgen Nederland versloeg in de finale van de kennisquiz van KRO-NCRV actrice Delilah Warcup-Van Eyck en theatermaker Bibi Roos.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De eerste NS-conducteurs krijgen eind deze maand een bodycam uitgereikt. Het kan nog tot eind dit jaar duren voordat alle treinbeambten er een kunnen dragen tijdens hun werk. Dat meldt staatssecretaris Annet Bertram (Openbaar Vervoer, CDA) aan de Tweede Kamer.
23 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA) roept staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen op de strenge communicatiemaatregelen op de zwaarst bewaakte afdelingen van gevangenissen te schrappen. In november werd het toezicht in zwaarbeveiligde inrichtingen zoals de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught aangescherpt als gevolg van een nieuwe gevangeniswet.
23 uur geleden