TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Stadsherstel Amsterdam heeft nog geen zicht op de schade aan de Vondelkerk na de verwoestende brand tijdens de nieuwjaarsnacht. Vrijdag worden in overleg met de brandweer en politie dronebeelden gemaakt om zo meer duidelijkheid te krijgen over de omvang. "Het is nog te gevaarlijk om de kerk in te gaan", zegt een woordvoerster van de organisatie die sinds 1996 eigenaar van de kerk is.
2 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De verdachte van het dodelijke vuurwerkongeluk in Nijmegen tijdens oud en nieuw is een 44-jarige man uit Nijmegen. Dat laat een woordvoerder van de politie vrijdagmiddag weten. De man is donderdagmiddag vrijgelaten, al moet hij beschikbaar blijven tijdens het onderzoek. Wat de relatie is tussen de verdachte en het slachtoffer wil de politie niet zeggen.
3 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De drie Nederlandse brandwondencentra kunnen in totaal zes gewonden van de cafébrand in Zwitserland opvangen. Dat laat het Martini Ziekenhuis in Groningen weten naar aanleiding van een bericht van de NOS.
3 uur geleden
PUTTE (ANP) - Een groep jongeren heeft tijdens de jaarwisseling brandgesticht in een woning in het Noord-Brabantse Putte, door de ramen kapot te maken en vervolgens vuurwerk naar binnen te gooien. Een man (40), de vriend van de bewoonster, wilde samen met zijn vriendin de groep stoppen en werd mishandeld.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI meldt dat komende nacht en zaterdag zwaardere sneeuwbuien op enkele plekken voor een sneeuwlaag van 5 tot 10 centimeter kunnen zorgen. Op meerdere plaatsen kan 3 tot 5 centimeter komen te liggen. Het weerinstituut heeft waarschuwingscode geel verlengd tot zondag 11.00 uur.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Verschillende omwonenden van de Vondelkerk in Amsterdam zijn inzamelingsacties gestart na de verwoestende brand in de nieuwjaarsnacht. Op meerdere crowdfundingsites zijn doneeracties begonnen om geld op te halen om de kerk te herstellen.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De twee tieners van 16 en 18 jaar die donderdagavond zijn doodgeschoten in Amsterdam Nieuw-West woonden allebei in een opvanglocatie voor asielzoekers van het COA. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van Het Parool. Wat de aanleiding was voor de schietpartij, weet de politie nog niet.
5 uur geleden