TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
ATHENE (ANP) - Hulporganisaties zijn kritisch op het plan van demissionair asielminister David van Weel (VVD) om asielzoekers terug te sturen naar Griekenland, als dat hun oorspronkelijke land van aankomst was. Dat mocht jarenlang niet van rechters wegens erbarmelijke omstandigheden in opvangkampen. Die zijn volgens Van Weel verbeterd. Hulporganisaties Artsen zonder Grenzen en Stichting Bootvluchteling, maar ook de ombudsman van Griekenland trekken dat in twijfel.
12 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het uitbreiden van het gebruik van de enkelband kan ervoor zorgen dat het cellentekort kleiner wordt, schrijft de Inspectie Justitie en Veiligheid in het rapport Vrijheid aan banden. Volgens de inspectie zijn de voorwaarden voor enkelbandgebruik helder genoeg en werkt het momenteel ook goed.
22 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het seksueel misbruik van jonge meisjes door Mels van B., verdachte in de geruchtmakende Barendrechtse zedenzaak, heeft diep ingegrepen in het leven van de gezinnen van de slachtoffers. Donderdag hoort de rechtbank vijftien verklaringen van betrokken ouders en slachtoffers. "Je hebt ons kind iets onherstelbaars aangedaan", zei een moeder in de rechtszaal in haar verklaring tegen de verdachte. "Je hebt haar vrijheid en onschuld weggenomen."
29 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De restauratie van het schilderij De Stier van Paulus Potter is na anderhalf jaar afgerond. Vanaf eind februari is het beroemde schilderij uit de zeventiende eeuw weer te zien in de 'Potterzaal' van museum Mauritshuis in Den Haag. "Het gehele werk is ontdaan van vergeelde vernislagen, de overschilderingen uit het verleden zijn verwijderd, beschadigingen hersteld en het schilderij 'straalt' weer", meldt het museum.
33 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nog niet eerder waren er zo weinig geregistreerde woninginbraken als vorig jaar. De politie telde in 2025 ongeveer 21.600 inbraken, ruim 800 minder dan het jaar ervoor. Dat is het laagste aantal sinds de politie begon met het bijhouden van deze cijfers in 2012, blijkt uit een analyse van ANP.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland kijkt welwillend naar het inzetten van Nederlandse militairen op Groenland. Dat zegt demissionair buitenlandminister David van Weel op BNR Nieuwsradio. Het definitieve besluit volgt "voor het einde van de week," zegt de VVD'er. Het zou gaan om enkele militairen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Drinkwaterbedrijven en waterschappen vragen het nieuwe kabinet dringend maatregelen te nemen, zodat Nederland over voldoende schoon drinkwater blijft beschikken. "Alle tien drinkwaterbedrijven moeten voor 2030 hun productiecapaciteit uitbreiden. Het is helemaal niet zeker dat dit lukt; zonder snelle actie ontstaan in steeds meer regio's knelpunten", schrijven ze samen in een manifest.
4 uur geleden