TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
TER APEL (ANP) - Bij het aanmeldcentrum in Ter Apel deelt het Rode Kruis ook zondag maaltijden uit aan asielzoekers die in afwachting zijn van een plek om de nacht door te brengen, meldt een woordvoerder van de hulporganisatie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gemeente Den Haag roept strandgangers zondagmiddag op met de fiets, scooter of het openbaar vervoer naar het strand te komen. De parkeerplaatsen Kijkduin en Scheveningen zijn vol, meldt de gemeente.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Nederlandse kabinet heeft nog geen excuses gekregen van Israël voor de behandeling van activisten van de Global Sumud Flotilla. Buitenlandminister Tom Berendsen had daar wel om gevraagd toen hij afgelopen woensdag de Israëlische ambassadeur ontbood, maar zegt in het programma Buitenhof dat hij die nog niet heeft gekregen.
7 uur geleden
VUGHT (ANP) - Ruim 130 gedetineerden zijn geëvacueerd naar andere gevangenissen na een brand die zaterdagavond ontstond in de wasruimte op een gevangenisvleugel van de PI Vught. De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) meldt dat de hele afdeling met 162 gevangenen is ontruimd vanwege wateroverlast.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door de brand zaterdagnacht in een seniorencomplex aan de Wagenstraat in het centrum van Den Haag is een dode gevallen. Dat zegt een woordvoerder van de politie. De overledene is de bewoner van de woning waar de brand uitbrak. Eerder meldde de veiligheidsregio nog dat er geen gewonden waren.
9 uur geleden
TER APEL (ANP) - Twee bussen met tientallen asielzoekers zijn zondag om 8.40 uur weer terug aangekomen in Ter Apel. Dat ziet een verslaggever van het ANP. De mensen hebben de nacht doorgebracht in congrescentrum Hanzeplaza in Groningen en wachten weer voor de ingang van het aanmeldcentrum op een plek binnen. Volgens een woordvoerder van het Rode Kruis gaat het om zo'n 105 personen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In een flat in een seniorencomplex aan de Wagenstraat in Den Haag heeft in de nacht van zaterdag op zondag brand gewoed. Daarbij zijn geen gewonden gemeld, aldus de veiligheidsregio.
14 uur geleden