TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het onderzoek van de politie naar de explosie in de Utrechtse Visscherssteeg van donderdag 15 januari is afgerond. Dat schrijft het Utrechtse college in een brief aan de gemeenteraad. De resultaten van het onderzoek liggen nu bij het Openbaar Ministerie, dat ze beoordeelt.
56 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "niet eenvoudig" om landen buiten de Europese Unie vluchtelingen of afgewezen asielzoekers te laten opvangen, stelt denktank Clingendael in een rapport dat is opgesteld voor het ministerie van Asiel en Migratie. Onderzoekers schrijven dat zulke samenwerkingen weliswaar juridisch haalbaar worden als het Europese migratiepact deze zomer van kracht wordt, maar dat er nog veel problemen in de weg zitten.
1 uur geleden
NICE (ANP/BELGA) - Tom van der Bruggen, die in de jaren tachtig de beroemde speelgoedblokken van het merk Kapla uitvond, is op 80-jarige leeftijd overleden, meldt zijn echtgenote. Hij overleed afgelopen weekend in zijn woonplaats, de Franse stad Nice.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Drie Palestijnen krijgen vooralsnog geen hulp van het ministerie van Buitenlandse Zaken om Gaza te verlaten en naar Nederland te reizen. Hun verzoek om bijstand van Nederland af te dwingen werd afgewezen door de rechter.
4 uur geleden
TER APEL (ANP) - Bij het aanmeldcentrum in Ter Apel was het dit weekend weer druk. Ondanks de afspraak niet meer dan 2000 mensen op het terrein te hebben, waren er alle dagen 2100 mensen of meer. De dagen ervoor waren er zo'n veertig tot honderd mensen minder. De boete die het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) hiervoor moet overmaken aan de gemeente Westerwolde is opgelopen naar 3,7 miljoen euro.
6 uur geleden
HOEK VAN HOLLAND (ANP) - De Koninklijke Marechaussee heeft zaterdagavond zeventien mensen aangetroffen in een koeltrailer in Hoek van Holland. Onder hen bevonden zich zes minderjarigen. Twee verdachten zijn aangehouden op verdenking van mensensmokkel, meldt de marechaussee maandag.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Treinreizigers moeten vanaf komend weekend rekening houden met drukkere treinen en een langere reistijd door werkzaamheden op meerdere trajecten, meldt de NS. De dienstregeling in heel Nederland kan volgens de vervoerder last hebben van deze werkzaamheden. Op sommige trajecten rijden helemaal geen treinen vanwege geplande werkzaamheden. De NS adviseert mensen hun reis kort voor vertrek te plannen.
7 uur geleden