TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De tot acht jaar cel veroordeelde Vlaardingse pleegouders Johnny van den B. en Daisy W. hebben hun ouderlijk gezag over hun biologische kind verloren, evenals de voogdij over een ander kind dat bij hen woonde. Dat blijkt uit een pas gepubliceerde uitspraak in een civiele zaak van de rechtbank in Rotterdam waarover het AD berichtte.
1 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het is voorlopig klaar met het winterse weer. "Deze week staan zelfs de eerste echte lentedagen op het programma met woensdag zeer lokaal zelfs bijna 20 graden", schrijft Weeronline. Dinsdag verwacht het weerbureau de eerste "lenteachtige" taferelen.
9 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Tijdens de jaarlijkse herdenking van het bombardement op Nijmegen hebben actievoerders van XR Justice Now de toespraak van de Amerikaanse ambassadeur Joe Popolo verstoord. De politie heeft negen mensen opgepakt wegens verstoring van de openbare orde, aldus een woordvoerder.
9 uur geleden
BOXTEL (ANP) - De verdachte die is opgepakt voor het neersteken van een vrouw in Boxtel (Noord-Brabant) is een 62-jarige vrouw uit dezelfde plaats. De politie meldt dat de bewoonster zondagochtend de voordeur van haar woning aan de Annastraat opende en toen werd neergestoken. Ze raakte ernstig gewond. De verdachte zit vast.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ruim zeshonderd mensen staan zondagmiddag op de Dam in Amsterdam om daar te herdenken dat Rusland deze week vier jaar geleden Oekraïne binnenviel. Aan een protestmars vanaf het Museumplein deden zo'n driehonderd tot vierhonderd mensen mee.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam nemen zo'n 300 tot 400 mensen deel aan een protestmars vanaf het Museumplein naar de Dam om te herdenken dat Rusland deze week vier jaar geleden Oekraïne binnenviel.
10 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Het overlijden van Koos Postema heeft tot veel reacties geleid uit media en politiek. Zondag werd bekend dat de radio- en tv-presentator op 93-jarige leeftijd is overleden.
11 uur geleden