TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat hij heeft ingestemd "met het opschorten van de bombardementen en aanvallen op Iran voor een periode van twee weken". Eerder op dinsdag vroeg bemiddelaar Pakistan de Verenigde Staten en Iran om een wapenstilstand van twee weken.
38 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Diverse ziekenhuizen houden de ontwikkelingen rond een cyberaanval op softwareleverancier ChipSoft nauwlettend in de gaten. Ze zijn door expertisecentrum Z-CERT op de hoogte gebracht van de aanval op het bedrijf, dat onder meer een grote speler is in elektronische patiëntendossiers, meldt onder meer ziekenhuis Rijnstate in Arnhem. Ook dat ziekenhuis gebruikt de bewuste software, maar benadrukt dat gegevens daar veilig zijn.
39 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - Israël maakt deel uit van het twee weken durende staakt-het-vuren met Iran, melden de Israëlische staatsomroep Kan en CNN op basis van een hoge functionaris van het Witte Huis.
40 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - De uitspraken die rapper Ye in het verleden heeft gedaan, zijn op zich geen reden om een vergunning te weigeren, "hoe verwerpelijk ook". Dat zegt burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem dinsdag. Ye, ook bekend als Kanye West, treedt op 6 en 8 juni op in stadion GelreDome in de Gelderse hoofdstad.
5 uur geleden
RITTHEM (ANP) - De politie gaat ervan uit dat de piloot van het neergestorte sportvliegtuigje bij Middelburg het voertuig opzettelijk heeft laten neerstorten. Dat meldt een woordvoerder. De piloot is overleden.
6 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De spelers en staf van PSV zijn iets na 18.00 uur verschenen op het bordes van het stadhuis in Eindhoven. Daar wordt de selectie, die voor de derde keer op rij landskampioen is, gehuldigd. Op het plein worden in de uitzinnige rood-witte menigte met fans veel rode fakkels afgestoken. Ook klinken er af en toe knallen, ondanks het vuurwerkverbod van de gemeente.
8 uur geleden
VREDEPEEL (ANP) - Nederland krijgt een extra Patriot-luchtverdedigingsbatterij. Kopers verdringen zich voor het schaarse Amerikaanse systeem en een bestelling duurt al gauw een jaar of acht, maar Nederland heeft voorrang gekregen.
10 uur geleden