TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Onderzoekers van het Erasmus MC in Rotterdam hebben ontdekt waardoor bepaalde varianten van de vogelgriep gevaarlijker worden dan andere. Dat er tijdens het vermenigvuldigen van een virus fouten kunnen ontstaan, was al bekend, maar hoe dat gebeurt was volgens de onderzoekers tot nu toe "een onopgelost mysterie". Uit het onderzoek blijkt dat een bepaald enzym in dat proces vastgeklemd kan raken, waardoor er gevaarlijke foutjes in het virus kunnen ontstaan.
10 minuten geleden
LAREN (ANP) - Gitarist Jan de Hont is donderdag op 83-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn familie vrijdag laten weten aan het ANP. De Hont woonde al enige tijd in het Rosa Spier Huis in Laren, een woonvoorziening voor oudere kunstenaars.
31 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - Provinciale Staten van Noord-Brabant hebben Ina Adema voorgedragen voor herbenoeming als commissaris van de Koning. De 57-jarige Adema (VVD) is sinds 2020 commissaris in Brabant. Ze werd toen benoemd voor zes jaar. Als de minister van Binnenlandse Zaken akkoord gaat met de aanbeveling, begint ze in oktober aan haar tweede termijn tot 2033.
32 minuten geleden
WESTERWOLDE (ANP) - De maximale dwangsom van vijf miljoen euro die het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) aan de gemeente Westerwolde moet betalen voor de overvolle opvang bij Ter Apel is vrijdag bereikt. Dat meldt een woordvoerder van de gemeente.
57 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - "Zeer verontrustend", noemt Zvi Aviner Vapni, de Israëlische ambassadeur in Nederland, de brandstichting bij de synagoge in Rotterdam. "In een tijd waarin antisemitisme in Nederland toeneemt, is het essentieel om ons krachtig te verzetten tegen haat en de veiligheid van de joodse gemeenschap te waarborgen."
1 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft op het kantoor van Tata Steel in IJmuiden administratieve gegevens opgeëist. Die vordering is onderdeel van het al jaren lopende strafrechtelijke onderzoek naar de staalproducent. Wat voor gegevens precies zijn meegenomen, wil het OM niet zeggen.
1 uur geleden
WESTERWOLDE (ANP) - De maximale dwangsom van vijf miljoen euro die het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) aan de gemeente Westerwolde moet betalen voor het overschrijden van een maximumaantal personen in de opvang bij Ter Apel wordt mogelijk vandaag bereikt. Dat meldt een woordvoerder van die gemeente vrijdag.
2 uur geleden