TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
GOUDSWAARD (ANP) - De 29-jarige man die wordt verdacht van een dubbele verkrachting in het Zuid-Hollandse Goudswaard is een thuisloze inwoner van de gemeente Hoeksche Waard. Dat meldt buurgemeente Nissewaard. Wel verbleef de man wisselende periodes in Spijkenisse.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Tussen de stations Amsterdam Sloterdijk en Schiphol rijden er naar verwachting tot in de loop van dinsdagavond geen treinen, meldt ProRail. Tijdens een inspectie zijn bij drie verschillende wissels dezelfde technische problemen ontdekt.
5 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Een 21-jarige man uit Zoetermeer is vorige week woensdag opgepakt in verband met een schietincident in het winkelcentrum Kronenburg in Arnhem, meldt de politie dinsdag. Hierbij raakte op zaterdag 21 februari een omstander lichtgewond.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het OM gaat niet in hoger beroep in de Barendrechtse zedenzaak. Vorige week kreeg de 46-jarige Mels van B. uit Barendrecht achttien jaar cel en tbs met dwangverpleging opgelegd voor het jarenlang ernstig seksueel misbruiken van jonge meisjes.
7 uur geleden
ARNHEM (ANP) - In een onderzoek naar sextortion, waarin meerdere aangiftes werden gedaan, zijn dinsdag twee mensen aangehouden. Het gaat om mannen van 22, beide afkomstig uit Arnhem. Ze worden ervan verdacht meerdere slachtoffers te hebben afgeperst, meldt de politie.
7 uur geleden
BREDA (ANP) - In een aftakking van de Beneden-Merwede waar vorige week maandag een schoen met een voet van de sinds december 2023 vermiste 16-jarige Yoran Krol werd gevonden, heeft de politie eerder nog een schoen met daarin een voet van een andere vermiste persoon gevonden. Het gaat om de 75-jarige Marijke die in maart 2024 vermist raakte, meldt de politie dinsdag.
7 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - In Den Bosch is het hoger beroep begonnen in de zaak over het seksueel misbruik van zeven oppaskinderen in de omgeving van Eindhoven. "Het is een walgelijke en laffe daad dat ik zoveel leed heb toegebracht. Ik heb ze pijn gedaan, angsten bezorgd en beschadigd. Er is geen enkel excuus voor wat ik heb gedaan", zei verdachte Nancy D. (57) bij aanvang. "Samen vormden we een giftige cocktail, waarbij slachtoffers zijn gevallen", zei verdachte Peter S. (62) op de eerste zittingsdag.
9 uur geleden