TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie doet onderzoek naar de vermeende mishandeling van twee kinderen in Groningen. Dat bevestigt een woordvoerster na berichtgeving door Dagblad van het Noorden (DvhN). Verder laat zij niets los over de zaak. De kinderen, een meisje van 6 en een jongen van 7, zouden jarenlang stelselmatig ernstig zijn mishandeld door hun moeders.
40 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - In Rotterdam is herdacht dat de stad 86 jaar geleden, op 14 mei 1940, werd getroffen door een bombardement door nazi-Duitsland. Daarbij kwamen bijna 900 mensen om het leven en raakten 80.000 Rotterdammers hun huis kwijt door branden na de bommenregen.
55 minuten geleden
APELDOORN (ANP) - De politie heeft woensdagavond in Apeldoorn vijf mensen aangehouden bij een demonstratie tegen noodopvang voor asielzoekers. Op de rotonde in de wijk De Maten is de afgelopen tijd vaker geprotesteerd tegen de opvangplannen van de Gelderse gemeente.
3 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - De politie heeft dinsdag een jongen uit Utrecht aangehouden voor betrokkenheid bij de vernieling van het gemeentehuis in Loosdrecht op Koningsdag. Die avond werden onder andere meerdere ramen van het pand ingegooid en hekken vernield.
6 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - De politie heeft woensdagavond tijdens een anti-azc-protest in Loosdrecht onder meer mensen opgepakt voor het bezitten van vuurwerk en openbare dronkenschap. Dit is donderdag bekendgemaakt. Eerder werd al gemeld dat het ging om vier aanhoudingen.
7 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De twaalf medewerkers van het Radboudumc die uit voorzorg in quarantaine zitten omdat ze mogelijk zijn blootgesteld aan het hantavirus, zijn niet besmettelijk geweest voor anderen. "Bloedonderzoek heeft dit bevestigd", meldt het Nijmeegse ziekenhuis op een pagina met veelgestelde vragen over de situatie.
16 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - De politie heeft het azc-protest in Loosdrecht woensdagavond beëindigd en daarbij is tegen enkele demonstranten het waterkanon gebruikt. Dat was rond 22.00 uur.
17 uur geleden