TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie mag Richard R., alias Rico de Chileen, vervolgen voor het voorbereiden van liquidaties. Dat is de uitkomst van een procedure in het geboorteland van R., Chili. Zijn advocaat bevestigt maandag berichtgeving hierover van De Telegraaf.
58 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De jaarlijkse paddentrek gaat van start. Dat schrijft RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland) op zijn website. In heel Nederland trekken de komende tijd amfibieën naar het water om zich voort te planten.
2 uur geleden
ASSEN (ANP) - De politierechter in Assen heeft activist Jan H. (54) een celstraf van zes weken opgelegd, waarvan een maand voorwaardelijk, voor het oproepen tot grenscontroles door burgers. Deze controles hebben daarna ook daadwerkelijk plaatsgevonden. "Ik vind dat u hier over de grens bent gegaan", zei de rechter.
4 uur geleden
ASSEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag 45 dagen cel geëist, waarvan dertig voorwaardelijk, tegen activist Jan H. (54) omdat hij in juni op zijn Facebookpagina zou hebben opgeroepen tot grenscontroles door burgers. Ook eiste justitie een verbod op het plaatsen van berichten op Facebook en WhatsApp in groepen met meer dan tien deelnemers.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft via X Rob Jetten gefeliciteerd met zijn aanstelling als premier. "Van economie tot veiligheid - we zullen samenwerken in het belang van Nederland en heel Europa", schrijft ze.
6 uur geleden
TER APEL (ANP) - In het aanmeldcentrum in het Groningse Ter Apel zaten ook tijdens het weekeinde meer asielzoekers dan toegestaan. De totale dwangsom voor opvangorgaan COA is daardoor opgelopen tot boven de 4 miljoen euro.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Enkele tientallen klimaatactivisten voeren maandag actie buiten paleis Huis ten Bosch in Den Haag. Daar wordt het nieuwe kabinet beëdigd. De demonstranten zijn bij de paleishekken op de grond gaan zitten en hebben fietsen neergelegd. Ook tonen ze spandoeken met 'Jetten, doe wat je beloofd hebt'.
7 uur geleden