TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Bij een pro-Koerdische demonstratie in Amsterdam heeft een opstootje plaatsgevonden. Op het Rokin raakten mensen kort slaags met elkaar, zag een ANP-verslaggever.
56 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Om de Noord-Zuidlijn in Amsterdam door te trekken naar Schiphol en Hoofddorp, is nog 3 tot 6 miljard euro nodig. Dat staat in een overzicht van financiële problemen op het gebied van infrastructuur en waterstaat dat het kabinet met de Tweede Kamer heeft gedeeld.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan Nico Scholten is afgelopen woensdag op 93-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie zaterdag in een overlijdensbericht in NRC. Hij is burgemeester geweest van verschillende gemeenten, zat in de jaren zeventig en tachtig in de Tweede Kamer en eind jaren negentig in de Eerste Kamer. Hij was lid van de ARP en na de partijfusie van het CDA. In 1983 verliet hij de christendemocratische partij om later de overstap naar de PvdA te maken.
4 uur geleden
WAALWIJK (ANP) - In Waalwijk is vrijdagavond een man (25) met de Angolese nationaliteit aangehouden die werd gezocht voor medeplichtigheid aan moord en gewelddadige ordeverstoring in het Verenigd Koninkrijk, meldt de politie. Het zou gaan om de moord op een 16-jarige jongen in Manchester op 5 november 2020.
4 uur geleden
DE BILT (ANP) - De waarschuwing voor gladheid door ijzel voor het noordoosten van het land is verlengd. Oorspronkelijk liep code oranje tot 11.00 uur, maar in Overijssel duurt deze nu tot 12.00 uur, in Drenthe tot 13.00 uur en in Groningen tot 14.00 uur.
5 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het is zaterdagochtend rustig op de weg in het noorden, waar code oranje geldt voor gladheid door ijzel. "Mensen hoeven niet naar hun werk en veel sportwedstrijden zijn afgelast, dus ouders met kinderen hoeven niet de weg op. Dat scheelt enorm", zegt een woordvoerder van Rijkswaterstaat. Desondanks zijn er hier en daar ongelukken gebeurd.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kiezers zouden bij de gemeenteraadsverkiezingen samen met een vrouw moeten gaan stemmen die dat nog niet doet, of een vrouw overtuigen naar de stembus te gaan. Die oproep doet Stem op een Vrouw om de genderkloof bij het opkomstpercentage te dichten. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen in 2022 ging 57 procent van de mannen tegenover 44 procent van de vrouwen stemmen, is te zien op de site van ondezoeksbureau Ipsos.
9 uur geleden