TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - BNNVARA komt zondag met twee extra uitzendingen ter ere van Sonja Barend, heeft de omroep laten weten. Eerder op de dag werd bekendgemaakt dat de televisiepersoonlijkheid op 86-jarige leeftijd is overleden.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Sonja Barend heeft "ontzettend veel" betekend voor het televisie-interview, zegt Nieuwsuur-presentator Marielle Tweebeeke naar aanleiding van het overlijden van de talkshowpresentatrice. Zondag werd bekend dat Barend zaterdag op 86-jarige leeftijd is overleden.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Met het overlijden van Sonja Barend is "een Amsterdammer in hart en nieren heengegaan", reageert Femke Halsema. Volgens de Amsterdamse burgemeester kon je Barend in de Amsterdamse binnenstad dikwijls tegenkomen. "Statig, vrolijk, met altijd een scherpe observatie gereed."
2 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Televisiepersoonlijkheid Sonja Barend is op 86-jarige leeftijd overleden. Dat meldt omroep BNNVARA namens haar familie. Barend overleed zaterdag thuis in het bijzijn van haar familie.
7 uur geleden
BARCELONA (ANP) - De eerste veertig van in totaal zo'n tachtig boten zijn vanuit de haven in Barcelona vertrokken richting Gaza om daar hulp te bieden. Op deze Global Sumud Flotilla zijn ongeveer vijfhonderd mensen, de andere helft vertrekt later vanuit Italië en Griekenland. Vanuit Spanje zijn zes Nederlanders mee, een meer dan gedacht omdat op de boot van Greenpeace ook een landgenoot meevaart, weet hoofd van de Nederlandse delegatie Marieke Stam sinds kort.
7 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De man die afgelopen vrijdag op klaarlichte dag een buschauffeur mishandelde in Rotterdam, wordt ook gezocht voor het eerder mishandelen van dezelfde buschauffeur. De vorige mishandeling vond op zaterdag 7 maart plaats, meldt de politie zondag. Er is inmiddels beeld van de verdachte verspreid waar hij herkenbaar op staat.
11 uur geleden
BARCELONA (ANP) - Vijf Nederlanders vertrekken zondag in verschillende boten vanuit Barcelona richting Gaza. Ze zijn onderdeel van een internationale vloot die Palestijnen hulp wil bieden. Later vertrekken vanuit Italië en Griekenland nog tien Nederlanders.
1 dag geleden