TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De gemeenteraad van Utrecht heeft Sharon Dijksma aanbevolen voor herbenoeming als burgemeester van de stad. De raad heeft dat donderdagochtend besloten. Dijksma (PvdA) is sinds december 2020 burgemeester van Utrecht. De raad laat weten haar graag nog eens zes jaar in die functie te willen zien, meldt de gemeente Utrecht.
46 minuten geleden
ROSMALEN (ANP) - Het Armoedefonds en de VNG roepen de Staat op om mensen die in armoede leven van een noodpakket te voorzien. De overheid adviseert mensen om onder meer een noodradio en contant geld in huis te halen, maar een groot deel van de mensen met geldzorgen kan dat niet betalen, meldt het fonds op basis van eerder eigen onderzoek.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Dit jaar moeten er 14.500 nieuwe beroepsmilitairen en reservisten bijkomen. Het UWV heeft de behoefte aan nieuwe mensen samen met Defensie in kaart gebracht. Bij 8 van de 10 vacatures gaat het dan niet om een gevechtsfunctie, maar om een ondersteunende baan in een specifiek vakgebied. Gezien de ontwikkelingen in de wereld wil Defensie de krijgsmacht uitbreiden.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het winterweer zorgt voor een drukkere ochtendspits dan gewoonlijk op donderdag. ANWB ziet rond 08.30 uur een "iets drukkere donderdagochtendspits dan normaal", met 800 kilometer file. Vooral in Noord-Holland is het drukker, maar het verkeer past zich aan, zegt een woordvoerster. Er hebben zich volgens de verkeersdienst geen noemenswaardige incidenten door de gladheid voorgedaan.
6 uur geleden
DE BILT (ANP) - Voor het hele land behalve Zeeland heeft het KNMI donderdagochtend code geel uitgeroepen. Op veel plaatsen sneeuwt het, of heeft het gesneeuwd, waardoor het glad is. De meeste gladheid verdwijnt in de loop van de dag weer.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na D66 en de VVD heeft ook bij het CDA de Tweede Kamerfractie ingestemd met het coalitieakkoord dat de partijleiders eerder deze week sloten. Dat heeft partijleider Henri Bontenbal na een uren durend fractieoverleg bekendgemaakt.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD-fractie is volgens partijleider Dilan Yeşilgöz "erg positief" over het akkoord dat ze heeft uitonderhandeld met D66 en CDA. Kort na middernacht meldde Yeşilgöz op X dat haar fractie akkoord is gegaan, en even later kwam ze het overleg toelichten op de gang van de partij in de Tweede Kamer.
12 uur geleden