TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het voormalige hoofdkantoor van verzekeraar Aegon in Den Haag wordt omgebouwd tot een nationaal centrum voor digitale veiligheid. In dat House of Cyber moeten onder meer het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) van het ministerie van Justitie en Veiligheid, onderzoeksinstituut TNO en het ministerie van Defensie gaan samenwerken.
2 uur geleden
HATTEM (ANP) - Acht Gelderse gemeenten op en rond de Noord-Veluwe zijn bezorgd over de plannen van de beoogde coalitie voor Lelystad Airport. D66, VVD en CDA willen de luchthaven openstellen voor burgerluchtvaart, met jaarlijks zo'n 10.000 vluchten.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - VNG-voorzitter Sharon Dijksma noemt het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord verantwoord, vooruitstrevend en gericht op grote doorbraken. "In het akkoord zien we duidelijke erkenning, waardering en bereidheid tot samenwerking met gemeenten. Veel van onze bouwstenen zijn terug te vinden, wat vertrouwen geeft dat we samen stappen kunnen zetten", reageert de Utrechtse burgemeester.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie is "blij en opgelucht" dat het nieuwe kabinet 512 miljoen euro per jaar wil investeren in de politie. Met het geld komt er financiële ruimte om de kwaliteit van het politiewerk te verbeteren en de organisatie "bij de tijd te brengen". "Dit draagt direct bij aan de veiligheid in ons land", zegt korpschef Janny Knol.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De verdachten in een proces over de moord op Vincent Jalink in 2016 ontkennen dat zij een opdracht hebben gegeven of ontvangen om de 38-jarige man om te brengen. Jalink werd op de avond van 27 mei van dat jaar bij zijn woning in Diemen met twaalf kogels doodgeschoten voor de ogen van zijn toen 9-jarige zoontje. Schutter Gideon G. is als enige veroordeeld. Hij kreeg in 2023 in hoger beroep 22 jaar celstraf.
11 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De provincie Flevoland en de gemeente Lelystad zijn "ontzettend blij" dat de nieuwe regeringscoalitie Lelystad Airport ook voor burgervluchten wil openstellen. "Opening van Lelystad Airport voor vakantievluchten is voor Lelystad en de regio van groot belang", stelt burgemeester Mieke Baltus. "Samen met de provincie Flevoland en Lelystad Airport hebben wij ons er altijd hard voor gemaakt en er is flink geïnvesteerd."
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - NS-directeur Wouter Koolmees ziet toekomst in de Lelylijn, een spoorverbinding die Noord-Nederland moet verbinden met de Randstad en mogelijk ook met Duitsland. "Hij gaat er komen. Maar de vraag is wanneer", zei Koolmees in Den Haag, waar een 'masterplan' voor de Lelylijn en een financieel advies van Klaas Knot werden gepresenteerd.
11 uur geleden