TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
LOENEN (ANP) - De politie heeft een verdachte aangehouden voor een zedendelict bij een zorginstelling in Loenen. Dat bevestigde het Openbaar Ministerie donderdag na berichtgeving van Omroep Gelderland. De man werd begin maart opgepakt.
1 uur geleden
EPE (ANP) - Van nagenoeg alle inwoners van de gemeente Epe zijn bij de datahack van 12 maart bij de gemeente gegevens gestolen. Het gaat om hun naam, adres, geboortedatum, -plaats en -land, geslacht en burgerservicenummer (bsn), is duidelijk geworden na onderzoek. Van sommige mensen die een gemeentelijke voorziening hadden aangevraagd, kunnen ook zaken als contactgegevens, bankrekeningnummer of kopie van het identiteitsbewijs zijn gestolen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie ontdekte vorig jaar voor het eerst in vijf jaar minder drugslabs. In 2025 ging het om 142 plekken waar synthetische drugs, heroïne, cocaïne of een combinatie daarvan werden geproduceerd. Een jaar eerder werd een recordaantal van 167 labs ontdekt. Ook het aantal dumpingen van drugsafval daalde flink. Vorig jaar trof de politie 117 dumpingen van drugs aan. Bijna de helft minder dan een jaar eerder.
1 uur geleden
BEVERWIJK (ANP) - Een medewerker van een goudwisselkantoor in Beverwijk is overleden door een gewelddadige overval op woensdag, meldt de politie. Een 19-jarige man uit de Noord-Hollandse plaats is hierna aangehouden.
2 uur geleden
WIJHE (ANP) - Opvangorgaan COA mag in de komende winters waarschijnlijk jonge asielzoekers opvangen op een vakantiepark in de buurt van de plaats Heino in Overijssel. Op het terrein is in de komende vijf jaar tussen oktober en april plek voor maximaal 140 jongeren tussen 15 en 18 jaar oud.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad voor de rechtspraak maakt zich zorgen over de zorgvuldigheid van het wetgevingsproces. In het jaarverslag over 2025 geeft de raad aan dat "de kwaliteit van het wetgevingsproces onder druk staat". Daardoor zou de uitvoerbaarheid en de kwaliteit van wetten in het gedrang komen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Veilig Thuis kreeg vorig jaar opnieuw meer meldingen van vermoedelijk huiselijk geweld en kindermishandeling. Dat melden Veilig Thuis en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van voorlopige cijfers. Het advies- en meldpunt kreeg 136.000 meldingen binnen; een jaar eerder waren dat er nog 129.000.
7 uur geleden