TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Vier jonge mannen uit Utrecht moeten op 14 en 15 september voor de rechter verschijnen voor het verspreiden van een zogeheten 'bangalijst'. Daarop stonden namen, persoonlijke gegevens en foto's van vrouwelijke studenten, met daarbij seksuele, grove en beledigende opmerkingen. De lijst ging in maart 2024 rond op internet en in groepsapps, aldus het OM.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquêtecommissie corona heeft "een strijd moeten leveren" om documenten los te krijgen over de besluitvorming tijdens de coronapandemie. Dat heeft commissievoorzitter Daan de Kort (VVD) gezegd tijdens een persconferentie. De enquêtecommissie begint volgende week met haar openbare verhoren.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeente Amsterdam vangt 230 extra vluchtelingen op wegens het tekort aan opvangplekken bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. De 230 vluchtelingen worden opgenomen in bestaande opvanglocaties in de stad voor de duur van zes maanden, meldt de gemeente donderdag.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Onder anderen oud-premier Mark Rutte, voormalig gezondheidsminister Hugo de Jonge en oud-directeur van het RIVM Jaap van Dissel worden verhoord door de parlementaire enquêtecommissie over het coronabeleid. Dat werd donderdagmiddag bekendgemaakt tijdens een persconferentie. Ook voormalig justitieminister Ferd Grapperhaus, hoogleraar virologie Marion Koopmans en oud-minister van Volksgezondheid Bruno Bruins moeten voor de commissie verschijnen. Die laatste twee zijn als eerste aan de beurt, op 29 mei.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De twee vrouwen die verdacht worden van mishandeling van hun kinderen in Stadskanaal blijven veertien dagen langer vastzitten.
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - De opvanglocatie bij het aanmeldcentrum in Ter Apel zit nog vol, wat betekent dat er ook donderdag niet voor alle asielzoekers plek is. Dat meldt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Om hoeveel mensen het gaat, is nog niet bekend.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De advocaten van Inez Weski (71) verwachten in hoger beroep te gaan tegen het vonnis in de zaak van hun cliënt. "Het ligt wel voor de hand dat er een hoger beroep zal komen van de kant van de verdediging", zei advocaat Geert-Jan Knoops na de uitspraak. De rechtbank bevond Weski schuldig, maar legde een straf op gelijk aan het voorarrest van 42 dagen. Dat betekent dat zij niet terug de cel in hoeft.
3 uur geleden