TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - Wegens mogelijke gladheid door sneeuwval is ook voor de provincies Flevoland en Noord-Holland code geel afgegeven door het KNMI. De sneeuwbuien trekken van het zuiden van het land richting het noorden. Code geel was al gegeven voor Utrecht, Gelderland, Limburg, Noord-Brabant en Zuid-Holland en geldt vanaf de nacht tot het begin van de donderdagmiddag.
32 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) wil weten waarom de Technische Universiteit Delft de namen van klimaatactivisten heeft doorgegeven aan de politie. De privacytoezichthouder heeft de universiteit en de politie om uitleg gevraagd. Dat bevestigt de waakhond na een bericht van het Hoger Onderwijs Persbureau.
4 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De Provinciale Staten van Friesland steunen het plan om het schaatstoernooi bij de Olympische Spelen in 2030 naar schaatsstadion Thialf te halen. De Friese politiek nam een voorstel aan dat het provinciebestuur oproept de lobby voor Thialf breed te ondersteunen. Ook staan de Staten open voor een financiële bijdrage vanuit de provincie.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De rechtbank in Amsterdam heeft woensdag een 26-jarige man, verdacht van het leveren van het wapen waarmee rapper Bigidagoe is doodgeschoten, op vrije voeten gesteld. Dinsdag eiste het Openbaar Ministerie nog tien jaar gevangenisstraf tegen de man. De advocaat van de verdachte, Willem van Vliet, bevestigt een bericht van Crimesite over de vrijlating.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - NS heeft het afgelopen weekend ongeveer 200.000 mensen van en naar carnavalssteden vervoerd, volgens de vervoerder ongeveer evenveel als vorig jaar. Zij veroorzaakten wel meer viezigheid dan vorig jaar.
5 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Meer mensen gaan met griepachtige klachten naar de huisarts, en daardoor houdt de epidemie aan. Die begon vorige week.
6 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Een 31-jarige man uit Arnhem is woensdag veroordeeld tot een gevangenisstraf van achttien jaar voor de moord op zijn ex-vrouw in april vorig jaar. Het Openbaar Ministerie had twintig jaar geëist.
7 uur geleden