TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Omwonenden die hun huis niet meer in kunnen na de grote explosie en brand in het centrum van Utrecht, worden opgevangen in hotel Karel V. Dat ligt niet ver van de getroffen Visscherssteeg. Een woordvoerster van de gemeente weet niet om hoeveel mensen het gaat.
29 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Burgemeester Sharon Dijksma is geraakt door de explosie en brand in het centrum van Utrecht en maakt zich zorgen over de mensen die gewond zijn geraakt. Dat zegt ze donderdagmiddag vlakbij de Visscherssteeg, waar de brand nog altijd woedt. Volgens Veiligheidsregio Utrecht gaat het om zeker vier gewonden. Mogelijk liggen er ook mensen onder het puin.
42 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de explosie in het centrum van Utrecht zijn zeker vier mensen gewond geraakt, meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio. Eerder sprak hij van zeker één gewonde.
42 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Het Rode Kruis meldt uit voorzorg vrijwilligers te hebben opgeroepen om naar het calamiteitenhospitaal in Utrecht te gaan, dat donderdagmiddag is geopend na een of meerdere explosies in de binnenstad. "Ons noodhulpteam is ter plaatse en ondersteunt de hulpdiensten in het centrum", laat de hulporganisatie weten.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het UMC Utrecht opent een calamiteitenhospitaal wegens de explosie donderdagmiddag in het centrum van Utrecht. Dat meldt een woordvoerster van het ziekenhuis.
1 uur geleden
ALMELO (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een celstraf van twaalf jaar geëist tegen de 66-jarige Ype van der M. uit Ridderkerk voor het opzettelijk veroorzaken van een explosie en een fatale brand in een woning in het Overijsselse Vroomshoop. Op 27 december 2024 kwamen daarbij de twee bewoners van de woning aan de Meidoornlaan en drie honden om het leven.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Aan de Visscherssteeg in het centrum van Utrecht is donderdagmiddag een "gigantische explosie" geweest, meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio. Daarbij is zeker één gewonde gevallen. Hoe die persoon eraan toe is, weet hij niet.
1 uur geleden