TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Zo'n zeventig betogers hebben buiten voor de Eerste Kamer in Den Haag geprobeerd senatoren te overtuigen tegen de asielwetten te stemmen. "Senatoren, laat je horen", riepen ze, gevolgd door "uitvoering niet effectief" en "voor niemand biedt dit perspectief".
12 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Omroep Ongehoord Nederland! (ON!) moet oud-hoofdredacteur Arnold Karskens 100.000 euro betalen. Dat heeft het gerechtshof Den Haag dinsdag bepaald. Zijn ontslag blijft wel in stand.
1 uur geleden
TEOTIHUACÁN (ANP) - Door de schietpartij in de Mexicaanse stad Teotihuacán is maandag een Nederlander gewond geraakt, meldt het Duitse persbureau dpa op basis van de Mexicaanse autoriteiten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) doet onderzoek naar Yes We Can Clinics. De kliniek voor hulp aan jonge mensen met psychische problemen of verslaving was onderwerp van een kritische aflevering van het programma BOOS begin deze maand.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Veel studentensteden hebben regels die het realiseren van meer studentenkamers belemmeren. Dat meldt de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) na onderzoek onder vijftien gemeenten, waaronder Amsterdam, Leiden, Utrecht, Groningen en Eindhoven. De studentenbond hoopt dat gemeenten het beleid rond woningdeelregels versoepelen, zodat er meer studentenkamers bijkomen en de tekorten worden verminderd.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Rode Kruis vreest dat ondanks maatregelen van het kabinet meer mensen om hulp komen vragen doordat ze door stijgende brandstof- en energieprijzen in geldnood komen. De organisatie krijgt al signalen van mensen die zeggen hun boodschappen niet meer te kunnen betalen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een handjevol NS-hoofdconducteurs is vanaf dinsdag aan het werk met een bodycam. Het is de bedoeling dat alle hoofdconducteurs er aan het eind van het jaar een dragen. Volgens een NS-woordvoerder gaat het om zo'n 3500 medewerkers. Een bodycam werkt de-escalerend, zo bleek uit een eerdere proef van de NS met de apparaten. Als er toch iets gebeurt kunnen de beelden dienen als bewijsmateriaal.
6 uur geleden