TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De politie heeft twee busjes die de snelweg A2 op probeerden te komen, staande gehouden. Daardoor was de A2 tussen Kruisdonk en Maastricht-Airport in de richting van Eindhoven voor een korte tijd gesloten, meldt de politie op X.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft een landelijk team opgezet dat de inzet coördineert als het gaat om de beveiliging van Joodse objecten. Dit team, Nationale Staf Grootschalig Bijzonder Optreden (NSGBO), geeft leiding op strategisch niveau, laat de politie weten. Aanleiding zijn de explosie bij een synagoge in Rotterdam en een aanslag bij een Joodse school in Amsterdam-Buitenveldert.
1 uur geleden
ASSEN (ANP) - Burgemeesters Anno Hiemstra (Aa en Hunze), Jan Zwiers (Midden-Drenthe) en Marco Out (Assen) uiten collectief hun begrip voor "vragen en zorgen" bij inwoners door de aardbeving die hun gemeenten in de nacht van vrijdag op zaterdag trof.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) is "geschokt, bedroefd en zeer verontrust door de aanslag op een Joodse school in Amsterdam". Dat laat directeur Naomi Mestrum weten. Ze dringt aan op "concrete maatregelen" van bestuurders en politici tegen het toenemende aantal antisemitische incidenten.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij een Joodse school aan de Zeelandstraat in Amsterdam-Buitenveldert heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag een explosie plaatsgevonden. Politie en brandweer waren er snel bij. De schade is beperkt gebleven, zegt burgemeester Femke Halsema.
8 uur geleden
SOEST (ANP) - Aan de Rumpler in Soesterberg is vrijdagavond asbest aangetroffen, meldt de Veiligheidsregio Utrecht. De hulpdiensten waren massaal aanwezig in de wijk waar het asbest werd gevonden, maar er is geen acuut gezondheidsgevaar.
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De bruine kroeg komt op de Nederlandse lijst van immaterieel erfgoed. Dat heeft fractievoorzitter van de PvdA in Amsterdam Lian Heinhuis vrijdagavond bekendgemaakt in het tv-programma Café Kockelmann.
18 uur geleden