TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten noemt de aanval met een vuurwerkbom op het partijkantoor van zijn eigen partij D66 "een laffe daad van intimidatie".
24 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) noemt de aanval met een vuurwerkbom donderdagavond op het partijkantoor van D66 een "laffe daad". Dat doet de CDA-bewindsman in een reactie op X. "Laat het duidelijk zijn: geweld hoort niet thuis in onze democratie."
31 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft een persoon aangehouden voor de explosie die donderdagavond plaatsvond bij het partijkantoor van D66 in Den Haag. De explosie aan de Lange Houtstraat was even na 21.00 uur, meldt de politie. Niemand raakte gewond.
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij het partijkantoor van D66 in Den Haag is donderdagavond iets na 21.00 uur een explosie geweest, bevestigt de politie na berichtgeving door De Telegraaf. Het pand aan de Lange Houtstraat in de Haagse binnenstad is daardoor beschadigd. Niemand raakte gewond, zegt een politiewoordvoerder.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Talpa maakt geen nieuwe afleveringen van Familie Gillis: Massa is Kassa "zolang er sprake is van hoger beroep of cassatie" in de zaken waarin Peter Gillis donderdag is veroordeeld. Dat laat een woordvoerder van het mediabedrijf desgevraagd weten aan het ANP.
3 uur geleden
SANTA CRUZ (ANP) - Het Nederlandse cruiseschip Hondius legt niet aan bij Tenerife, maar gaat daar alleen voor anker. Dat meldt de president van de Canarische Eilanden, Fernando Clavijo, volgens Spaanse media. Hij stelt dat passagiers er met een boot worden opgehaald en zo naar het vliegveld worden gebracht. De Spaanse minister van Volksgezondheid bevestigt dat het schip wegblijft uit de haven.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions heeft de "juiste procedure" gevolgd toen bleek dat er aan boord van de Hondius een 69-jarige Nederlander was overleden. Dat laat het bedrijf weten in reactie op een video die online rondgaat, waarop te zien is dat de kapitein spreekt van een natuurlijk overlijden.
4 uur geleden