TNO krijgt geld voor extreem nauwkeurig richtsysteem satelliet
DEN HAAG (ANP) - Europa gaat over ruim tien jaar, als eerste, vanuit de ruimte op zoek naar zwaartekrachtgolven. Om dat te kunnen doen, wil TNO de extreem gevoelige apparaten bouwen die de metingen moeten helpen uitvoeren. De instantie krijgt 1,39 miljoen euro subsidie om de richtsystemen te ontwikkelen. Het geld komt van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie, het Netherlands Space Office.
Albert Einstein stelde meer dan een eeuw geleden dat het heelal bestaat uit ruimte en tijd. Die vormden volgens hem één geheel, dat hij ruimtetijd noemde. Deze is de ruggengraat van het heelal. Bij een grote gebeurtenis, bijvoorbeeld als zwarte gaten botsen, ontstaat een schokgolf die het hele heelal doortrekt, als rimpels in een vijver. Pas sinds een paar jaar is het mogelijk om die trillingen te meten. In de Verenigde Staten en Italië zijn gevoelige detectoren gebouwd. Die hebben inmiddels al tientallen golven waargenomen. Het baanbrekende onderzoek werd in 2017 beloond met een Nobelprijs.
Europa wil een stap verder gaan en vanuit de ruimte zelf meten. Daar worden golven 'zichtbaar' die vanaf de aarde niet ontdekt kunnen worden. Daarvoor ontwikkelt Europa het netwerk LISA. De naam is een afkorting van Laser Interferometer Space Antenna, oftewel een ruimte-antenne die lasers gebruikt om verstoringen te meten. LISA moet uit drie satellieten bestaan. Die moeten op 50 miljoen kilometer afstand van de aarde rond de zon draaien, in een driehoek met een tussenafstand van precies 2,5 miljoen kilometer.
Verschoven
Elke satelliet moet constant een laserstraal naar de andere sondes sturen. TNO wil het richtsysteem bouwen dat ervoor zorgt dat de straal exact op de goede plek aankomt na 2,5 miljoen kilometer. Dat is ruim zes keer de afstand van de aarde tot de maan. "Dat is zo precies dat iemand vanuit Groningen een mug op de Euromast in Rotterdam zou kunnen aanwijzen", legt het instituut uit.
Als de straal onderweg dan toch iets is verschoven, weten wetenschappers dat dit komt door een nieuwe zwaartekrachtgolf. Vervolgens kunnen ze uitrekenen waar de golf vandaan komt. Zo kunnen ze beter begrijpen hoe het universum in elkaar zit.
Het is nog niet bekend wanneer de satellieten daadwerkelijk de ruimte in gaan. De voorlopige lanceerdatum is rond 2037.
Meer uit Binnenland
KATWIJK (ANP) - De musical Soldaat van Oranje wordt op 12 juli voor de laatste keer gespeeld. Dat heeft de producent maandag bekendgemaakt. De voorstelling over de oorlogsjaren van Erik Hazelhoff Roelfzema speelt vanaf oktober 2010 en is daarmee de langstlopende musical in de Nederlandse geschiedenis.
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De ANWB waarschuwt voor files op de wegen naar en in Noord-Italië in de periode van de Olympische Spelen. Die beginnen volgende week vrijdag in Milaan en Cortina d'Ampezzo. De organisatie verwacht extra drukte en tijdelijke verkeersmaatregelen.
1 uur geleden
BREDA (ANP) - De 33-jarige Elias M. moet achttien jaar de cel in voor het aanranden en doden van een 75-jarige vrouw uit het Brabantse Halsteren. De rechtbank in Breda heeft hem ook veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. De opgelegde straf is iets lager dan de twintig jaar celstraf en tbs die het Openbaar Ministerie had geëist.
1 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft maandag in de rechtbank in Den Bosch celstraffen van acht tot zestien jaar geëist tegen drie mannen die terechtstaan voor een explosie bij een woning in het Brabantse Nieuwkuijk. Door de aanslag in de nacht van 15 op 16 november 2024 raakte een 50-jarige vrouw zwaargewond. Haar rechterbeen is geamputeerd. Ook aan haar linkerbeen liep ze zwaar letsel op.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Donald Trump doelde met zijn uitspraken over niet-Amerikaanse NAVO-militairen die zouden zijn weggebleven van de frontlinie tijdens de oorlog in Afghanistan niet op Nederlandse militairen. Dat zei de Amerikaanse ambassadeur Joseph Popolo maandag op X.
2 uur geleden
DE BILT (ANP) - In de nacht van dinsdag op woensdag valt waarschijnlijk veel sneeuw in het noorden van het land. In Groningen kan het pak sneeuw op sommige plekken 10 centimeter dik worden, in andere gebieden zo'n 3 tot 8 centimeter, verwacht het KNMI.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Publieke omroepen moeten samen met streamingdiensten series kunnen maken, stelt Tweede Kamerlid Mohammed Mohandis (GroenLinks-PvdA). Het is volgens Mohandis nu nog onduidelijk of omroepen die samenwerking mogen aangaan, of dat dit het dienstbaarheidsverbod schendt. Hij wil dat dit wordt opgehelderd.
5 uur geleden