Startkapitaal DNB kwam van ondernemers met belangen in slavernij
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandsche Bank (DNB) was op verschillende manieren betrokken bij slavernij. Dat is de conclusie van het onderzoek 'Dienstbaar aan de keten?' van de Universiteit Leiden naar de betrokkenheid van DNB bij het Nederlandse slavernijverleden, vanaf de oprichting in 1814 tot aan de afschaffing van de slavernij in 1863. Zo kwam het startkapitaal van de bank voor een deel van ondernemers met directe belangen in de plantageslavernij. Van de kleine groep van zestien hoofdinvesteerders en bestuurders hadden er maar vijf geen "directe intensieve betrokkenheid bij slavernij".
Twee van de zestien investeerders zijn in Suriname geboren als kinderen van plantage-eigenaren. Dat is volgens de onderzoekers "illustratief voor de nabijheid van slavernij in deze groep". "Meer dan hun tijdgenoten", waren vooraanstaande DNB'ers "persoonlijk, bestuurlijk en politiek betrokken bij koloniale slavernij", concluderen zij. Sommige bestuurders waren direct betrokken bij het management van plantages.
Een aantal van hen verdedigde ook de politieke belangen van slaveneigenaren. Zo waren ze betrokken bij de totstandkoming van de wetgeving waarmee de slavernij werd afgeschaft. Slaveneigenaren kregen na de Nederlandse afschaffing van de slavernij een compensatie. "Die wetgeving was voordelig voor de slaveneigenaren, mede door de bijdrage van vooraanstaande DNB’ers", aldus het onderzoek. Van de zes DNB-bestuurders kregen er drie een tegemoetkoming na het afschaffen van de slavernij, waaronder de president.
Handelshuizen
Na de oprichting was DNB indirect betrokken bij de Nederlandse koloniale slavernij. Zo werd er geen onderscheid gemaakt tussen klanten die wel of niet betrokken waren bij slavernij. De bank verleende ook diensten aan handelshuizen die bij slavernij betrokken waren. Die beleenden goederen aan DNB die door middel van slavenarbeid waren gemaakt. Bijna 30 procent van de goederen die bij DNB werden beleend, waren door tot slaaf gemaakten geproduceerd.
In het dagelijkse betalingsverkeer ondersteunde DNB het ministerie van Koloniën. Daardoor had de bank een belangrijke rol in het uitbetalen van compensatie aan slaveneigenaren. Het dagelijkse slavernijgerelateerde financiële verkeer in de koloniën verliep niet via DNB, omdat de bank lange tijd geen vestigingen heeft geopend buiten Amsterdam.
De onderzoekers wijzen er wel op dat DNB in de negentiende eeuw nog niet de grote centrale bank en toezichthouder is van nu. Ook was slavernij nog niet bij wet verboden en was de verhouding tussen het parlement en het staatshoofd anders. "Ook opvattingen over oneigenlijke vormen van belangenverstrengeling verschillen van wat wij nu gewend zijn", stellen ze. Koning Willem I en de Nederlandse regering waren vanaf het begin ook investeerders van DNB, maar zijn niet gerekend tot de groep van zestien hoofdinvesteerders.
Meer uit Financieel
RIYAD (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De wereld heeft door de oorlog in het Midden-Oosten in de afgelopen twee maanden de levering van ongeveer 1 miljard vaten olie misgelopen. Het zal tijd kosten voor de oliemarkt om te stabiliseren zodra de leveringen weer op gang komen. Dat zei topman Amin Nasser van het Saudische staatsolieconcern Saudi Aramco na bekendmaking van kwartaalcijfers.
1 uur geleden
DOHA (ANP/BLOOMBERG) - Een tanker met vloeibaar gemaakt aardgas (lng) uit Qatar is door de Straat van Hormuz gevaren. Volgens persbureau Bloomberg is dat de eerste lng-tanker uit Qatar die door de belangrijke waterweg is gegaan sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten.
1 uur geleden
RIYAD (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Het Saudische staatsolieconcern Saudi Aramco heeft in het eerste kwartaal meer winst geboekt dankzij de sterk gestegen olieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten. Wel verstoort de Iranoorlog de export van Saudi Aramco, omdat de Straat van Hormuz vrijwel volledig is afgesloten voor olietankers. Saudi Aramco transporteert daarom olie via een pijpleiding naar de Rode Zee om vanuit daar te kunnen exporteren.
3 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Het Duitse defensiebedrijf Helsing staat op het punt om met een nieuwe financieringsronde 1,2 miljard dollar op te halen om zijn activiteiten uit te breiden. Dat meldt de Britse zakenkrant Financial Times op basis van ingewijden. Daarmee verstevigt het bedrijf uit München zijn positie als een van Europa's meest waardevolle start-ups. De onderneming, gesteund door techmiljardair Daniel Ek, maakt onder meer geavanceerde drones.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Werknemersvertegenwoordigers binnen bedrijven houden zich nog te weinig bezig met de ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie (AI) op de werkvloer. "AI speelt een steeds grotere rol voor werknemers. Daarom is het essentieel dat or-leden zich verdiepen in AI en weten wat er binnen hun organisatie of sector gebeurt", waarschuwen de vakbonden De Unie en de VCP.
21 uur geleden
FRANKFURT (ANP/BLOOMBERG) - De Europese Centrale Bank (ECB) twijfelt nog over de volgende rentestap in juni. Volgens ECB-president Christine Lagarde worden beleidsmakers geconfronteerd met "enorme onzekerheid" en hebben zij "veel meer data" nodig om de gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten goed te kunnen inschatten.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alle voetbalwedstrijden in de Eredivisie zijn komend seizoen live te zien bij Ziggo, zonder dat klanten een extra pakket nodig hebben. Daarvoor gaat wel de maandprijs van het abonnement voor alle klanten, dus ook voor mensen die niet van sport houden, met 2,50 euro omhoog. Klanten van Ziggo krijgen vanaf 1 juli de ESPN-zenders 2, 3 en 4 in hun digitale tv-pakketten.
1 dag geleden