Startkapitaal DNB kwam van ondernemers met belangen in slavernij
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandsche Bank (DNB) was op verschillende manieren betrokken bij slavernij. Dat is de conclusie van het onderzoek 'Dienstbaar aan de keten?' van de Universiteit Leiden naar de betrokkenheid van DNB bij het Nederlandse slavernijverleden, vanaf de oprichting in 1814 tot aan de afschaffing van de slavernij in 1863. Zo kwam het startkapitaal van de bank voor een deel van ondernemers met directe belangen in de plantageslavernij. Van de kleine groep van zestien hoofdinvesteerders en bestuurders hadden er maar vijf geen "directe intensieve betrokkenheid bij slavernij".
Twee van de zestien investeerders zijn in Suriname geboren als kinderen van plantage-eigenaren. Dat is volgens de onderzoekers "illustratief voor de nabijheid van slavernij in deze groep". "Meer dan hun tijdgenoten", waren vooraanstaande DNB'ers "persoonlijk, bestuurlijk en politiek betrokken bij koloniale slavernij", concluderen zij. Sommige bestuurders waren direct betrokken bij het management van plantages.
Een aantal van hen verdedigde ook de politieke belangen van slaveneigenaren. Zo waren ze betrokken bij de totstandkoming van de wetgeving waarmee de slavernij werd afgeschaft. Slaveneigenaren kregen na de Nederlandse afschaffing van de slavernij een compensatie. "Die wetgeving was voordelig voor de slaveneigenaren, mede door de bijdrage van vooraanstaande DNB’ers", aldus het onderzoek. Van de zes DNB-bestuurders kregen er drie een tegemoetkoming na het afschaffen van de slavernij, waaronder de president.
Handelshuizen
Na de oprichting was DNB indirect betrokken bij de Nederlandse koloniale slavernij. Zo werd er geen onderscheid gemaakt tussen klanten die wel of niet betrokken waren bij slavernij. De bank verleende ook diensten aan handelshuizen die bij slavernij betrokken waren. Die beleenden goederen aan DNB die door middel van slavenarbeid waren gemaakt. Bijna 30 procent van de goederen die bij DNB werden beleend, waren door tot slaaf gemaakten geproduceerd.
In het dagelijkse betalingsverkeer ondersteunde DNB het ministerie van Koloniën. Daardoor had de bank een belangrijke rol in het uitbetalen van compensatie aan slaveneigenaren. Het dagelijkse slavernijgerelateerde financiële verkeer in de koloniën verliep niet via DNB, omdat de bank lange tijd geen vestigingen heeft geopend buiten Amsterdam.
De onderzoekers wijzen er wel op dat DNB in de negentiende eeuw nog niet de grote centrale bank en toezichthouder is van nu. Ook was slavernij nog niet bij wet verboden en was de verhouding tussen het parlement en het staatshoofd anders. "Ook opvattingen over oneigenlijke vormen van belangenverstrengeling verschillen van wat wij nu gewend zijn", stellen ze. Koning Willem I en de Nederlandse regering waren vanaf het begin ook investeerders van DNB, maar zijn niet gerekend tot de groep van zestien hoofdinvesteerders.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De beurzen in New York gingen dinsdag verder omhoog na het lange weekend in de Verenigde Staten. Beleggers op Wall Street bleven optimistisch over een naderend einde aan de oorlog in het Midden-Oosten. Zo zei de Amerikaanse president Donald Trump afgelopen weekend dat er grotendeels overeenstemming is over een vredesakkoord met Iran.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De oorlog in het Midden-Oosten zet de financiële stabiliteit in Nederland verder onder druk. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) en het Centraal Planbureau (CPB) waarschuwen dinsdag in rapporten voor toenemende risico's, terwijl De Nederlandsche Bank (DNB) bedreigingen signaleert door de aanhoudende geopolitieke en economische turbulentie in combinatie met de opmars van AI.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De kans op cyberaanvallen in Nederland is toegenomen door nieuwe vormen van kunstmatige intelligentie. AI-gedreven cyberaanvallen zouden zomaar tot uitval van betalingsverkeer kunnen leiden als banken en andere instellingen hun digitale beveiliging niet snel verbeteren, waarschuwt De Nederlandsche Bank (DNB).
2 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG/RTR) - Albert Manifold, voorzitter van het Britse olie- en gasconcern BP, is per direct ontslagen. De raad van bestuur van het bedrijf heeft hem vanwege "ernstige zorgen" uit zijn functie ontheven. De zorgen hebben betrekking op goed bestuur, toezicht en gedrag. BP brengt daarbij geen verdere details naar buiten.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - FNV gaat staken bij makers van melkproducten, kaas, yoghurt en babyvoeding. De vakbond had een ultimatum gesteld aan de Nederlandse Zuivel Organisatie (NZO) in een conflict over een nieuwe cao. Wanneer de stakingen plaatsvinden en welke omvang deze zullen hebben, kan een woordvoerder van FNV nog niet zeggen.
3 uur geleden
MARTORELL (ANP/BLOOMBERG/BELGA) - Jonathan Andic, de zoon van Mango-oprichter Isak Andic, treedt tijdelijk af als vicevoorzitter van de raad van bestuur van de Spaanse modeketen. Dat laat hij weten in een brief, gepubliceerd door persbureau EFE. Jonathan wordt in verband gebracht met de dood van zijn vader in december 2024.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Personeelstekorten blijven in Nederland problemen geven voor werkgevers. Dat meldt werkgeversvereniging AWVN na een ledenonderzoek. Bijna driekwart van de werkgevers krijgt volgens de onderzoekers hun planning niet rond.
5 uur geleden