Startkapitaal DNB kwam van ondernemers met belangen in slavernij
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandsche Bank (DNB) was op verschillende manieren betrokken bij slavernij. Dat is de conclusie van het onderzoek 'Dienstbaar aan de keten?' van de Universiteit Leiden naar de betrokkenheid van DNB bij het Nederlandse slavernijverleden, vanaf de oprichting in 1814 tot aan de afschaffing van de slavernij in 1863. Zo kwam het startkapitaal van de bank voor een deel van ondernemers met directe belangen in de plantageslavernij. Van de kleine groep van zestien hoofdinvesteerders en bestuurders hadden er maar vijf geen "directe intensieve betrokkenheid bij slavernij".
Twee van de zestien investeerders zijn in Suriname geboren als kinderen van plantage-eigenaren. Dat is volgens de onderzoekers "illustratief voor de nabijheid van slavernij in deze groep". "Meer dan hun tijdgenoten", waren vooraanstaande DNB'ers "persoonlijk, bestuurlijk en politiek betrokken bij koloniale slavernij", concluderen zij. Sommige bestuurders waren direct betrokken bij het management van plantages.
Een aantal van hen verdedigde ook de politieke belangen van slaveneigenaren. Zo waren ze betrokken bij de totstandkoming van de wetgeving waarmee de slavernij werd afgeschaft. Slaveneigenaren kregen na de Nederlandse afschaffing van de slavernij een compensatie. "Die wetgeving was voordelig voor de slaveneigenaren, mede door de bijdrage van vooraanstaande DNB’ers", aldus het onderzoek. Van de zes DNB-bestuurders kregen er drie een tegemoetkoming na het afschaffen van de slavernij, waaronder de president.
Handelshuizen
Na de oprichting was DNB indirect betrokken bij de Nederlandse koloniale slavernij. Zo werd er geen onderscheid gemaakt tussen klanten die wel of niet betrokken waren bij slavernij. De bank verleende ook diensten aan handelshuizen die bij slavernij betrokken waren. Die beleenden goederen aan DNB die door middel van slavenarbeid waren gemaakt. Bijna 30 procent van de goederen die bij DNB werden beleend, waren door tot slaaf gemaakten geproduceerd.
In het dagelijkse betalingsverkeer ondersteunde DNB het ministerie van Koloniën. Daardoor had de bank een belangrijke rol in het uitbetalen van compensatie aan slaveneigenaren. Het dagelijkse slavernijgerelateerde financiële verkeer in de koloniën verliep niet via DNB, omdat de bank lange tijd geen vestigingen heeft geopend buiten Amsterdam.
De onderzoekers wijzen er wel op dat DNB in de negentiende eeuw nog niet de grote centrale bank en toezichthouder is van nu. Ook was slavernij nog niet bij wet verboden en was de verhouding tussen het parlement en het staatshoofd anders. "Ook opvattingen over oneigenlijke vormen van belangenverstrengeling verschillen van wat wij nu gewend zijn", stellen ze. Koning Willem I en de Nederlandse regering waren vanaf het begin ook investeerders van DNB, maar zijn niet gerekend tot de groep van zestien hoofdinvesteerders.
Meer uit Financieel
FRANKFURT (ANP/DPA) - De Duitse brancheorganisatie voor wegtransport vraagt de overheid om financiële steun door de sterke stijging van dieselprijzen. Volgens de vereniging van transport- en logistieke bedrijven BGL werkt de dure diesel uiteindelijk door in de consumentenprijzen.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Door de stijgende energieprijzen en het uitblijven van overheidsmaatregelen komt de Nederlandse chemiesector in zware problemen, waarschuwt de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten. "Er is een gebrek aan urgentie bij het kabinet", zei ze in het programma Buitenhof.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het gros van de ondernemers in het midden- en kleinbedrijf wil dat het kabinet spoedig met maatregelen komt om de torenhoge energie- en brandstofprijzen te dempen, meldt Ondernemend Nederland (ONL) na onderzoek. De ondernemersvereniging pleit voor een structurele verlaging van de energie- en brandstofprijzen en niet voor een "tijdelijke pleister".
16 uur geleden
ROME (ANP/BLOOMBERG) - De Italiaanse regering verwacht dat de steun aan bedrijven en gezinnen, bedoeld om hen te beschermen tegen hoge prijzen veroorzaakt door de Iranoorlog, de begrotingspositie van het land niet schaadt. Volgens de Italiaanse economieminister Giancarlo Giorgetti verkeert Italië in een "solide" positie om de crisis aan te pakken.
19 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Ongeveer 52.000 mensen hebben zaterdag een koopwoning bezichtigd tijdens de Open Huizen Dag van makelaarsorganisatie NVM. Dat zijn er meer dan tijdens de vorige editie in oktober. Toen bekeken 45.000 mensen een huis.
1 dag geleden
YAOUNDÉ (ANP) - Wereldwijde afspraken om geen invoerheffingen in te voeren voor digitale handel worden mogelijk verlengd. Binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) is de afspraak dat "elektronische transmissies", zoals downloads of digitale diensten, niet te maken mogen krijgen met importheffingen. India verzette zich aanvankelijk tegen een verlenging van die overeenkomst, maar laat zijn bezwaren op de WTO-top in Kameroen mogelijk vallen.
1 dag geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De werkzaamheden in de haven van Salalah in Oman liggen ongeveer 48 uur stil na een aanval zaterdagochtend, verwacht Maersk. De haven werd geëvacueerd na een "veiligheidsincident" dat schade heeft veroorzaakt aan een hijskraan. Volgens Maersk waren drones betrokken bij de aanval en werden explosies gemeld.
1 dag geleden