Startkapitaal DNB kwam van ondernemers met belangen in slavernij
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandsche Bank (DNB) was op verschillende manieren betrokken bij slavernij. Dat is de conclusie van het onderzoek 'Dienstbaar aan de keten?' van de Universiteit Leiden naar de betrokkenheid van DNB bij het Nederlandse slavernijverleden, vanaf de oprichting in 1814 tot aan de afschaffing van de slavernij in 1863. Zo kwam het startkapitaal van de bank voor een deel van ondernemers met directe belangen in de plantageslavernij. Van de kleine groep van zestien hoofdinvesteerders en bestuurders hadden er maar vijf geen "directe intensieve betrokkenheid bij slavernij".
Twee van de zestien investeerders zijn in Suriname geboren als kinderen van plantage-eigenaren. Dat is volgens de onderzoekers "illustratief voor de nabijheid van slavernij in deze groep". "Meer dan hun tijdgenoten", waren vooraanstaande DNB'ers "persoonlijk, bestuurlijk en politiek betrokken bij koloniale slavernij", concluderen zij. Sommige bestuurders waren direct betrokken bij het management van plantages.
Een aantal van hen verdedigde ook de politieke belangen van slaveneigenaren. Zo waren ze betrokken bij de totstandkoming van de wetgeving waarmee de slavernij werd afgeschaft. Slaveneigenaren kregen na de Nederlandse afschaffing van de slavernij een compensatie. "Die wetgeving was voordelig voor de slaveneigenaren, mede door de bijdrage van vooraanstaande DNB’ers", aldus het onderzoek. Van de zes DNB-bestuurders kregen er drie een tegemoetkoming na het afschaffen van de slavernij, waaronder de president.
Handelshuizen
Na de oprichting was DNB indirect betrokken bij de Nederlandse koloniale slavernij. Zo werd er geen onderscheid gemaakt tussen klanten die wel of niet betrokken waren bij slavernij. De bank verleende ook diensten aan handelshuizen die bij slavernij betrokken waren. Die beleenden goederen aan DNB die door middel van slavenarbeid waren gemaakt. Bijna 30 procent van de goederen die bij DNB werden beleend, waren door tot slaaf gemaakten geproduceerd.
In het dagelijkse betalingsverkeer ondersteunde DNB het ministerie van Koloniën. Daardoor had de bank een belangrijke rol in het uitbetalen van compensatie aan slaveneigenaren. Het dagelijkse slavernijgerelateerde financiële verkeer in de koloniën verliep niet via DNB, omdat de bank lange tijd geen vestigingen heeft geopend buiten Amsterdam.
De onderzoekers wijzen er wel op dat DNB in de negentiende eeuw nog niet de grote centrale bank en toezichthouder is van nu. Ook was slavernij nog niet bij wet verboden en was de verhouding tussen het parlement en het staatshoofd anders. "Ook opvattingen over oneigenlijke vormen van belangenverstrengeling verschillen van wat wij nu gewend zijn", stellen ze. Koning Willem I en de Nederlandse regering waren vanaf het begin ook investeerders van DNB, maar zijn niet gerekend tot de groep van zestien hoofdinvesteerders.
Meer uit Financieel
LONDEN (ANP) - De olieproducerende landen van OPEC+ zullen tijdens hun vergadering op zondag naar verwachting instemmen met een verdere verhoging van hun productiequota vanaf augustus. Dat zeggen bronnen tegenover persbureau Reuters. Hierdoor komt er extra olie op de markt op een moment dat de olieprijzen dalen, mede doordat de Straat van Hormuz geleidelijk weer volledig wordt opengesteld.
35 minuten geleden
BONN (ANP) - Fietsfabrikant Accell, bekend van merken als Batavus, Lapierre en Raleigh, is te koop gezet door zijn nieuwe aandeelhouders. Een mogelijke koper is Dutech Holdings, een bedrijf uit Singapore dat ook andere Europese fietsmerken bezit.
37 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - KLM stelt de hervatting van vluchten naar Saudi-Arabië en Dubai nog langer uit door de onrust in het Midden-Oosten. Volgens de luchtvaartmaatschappij zal nu zeker tot en met 23 augustus niet worden gevlogen naar de Saudische steden Riyad en Dammam en naar Dubai. Medio juni meldde KLM nog tot en met 9 augustus niet naar die bestemmingen te vliegen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het dagelijks leven in Nederland is in juni 2,9 procent duurder geworden dan een jaar eerder, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van een snelle raming. De inflatie is daarmee flink afgenomen vergeleken met de 3,5 procent in mei.
3 uur geleden
WELLINGTON (ANP/AFP/RTR) - Het is internetondernemer Kim Dotcom opnieuw niet gelukt om zijn uitlevering van Nieuw-Zeeland naar de Verenigde Staten tegen te houden. Een rechter in Wellington oordeelde in hoger beroep dat er geen juridische basis is om de uitlevering tegen te houden. Justitie in de VS wil de Duitser vervolgen omdat door zijn toedoen auteursrechten massaal zouden zijn geschonden.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De installatie van nieuwe windmolens en zonnepanelen stagneert. In het afgelopen kwartaal kwam er "niet of nauwelijks nieuw windvermogen bij", meldt het platform Energieopwek.nl. Nieuwe zonnepanelen worden momenteel niet veel geïnstalleerd, waarschijnlijk omdat de financieel gunstige salderingsregeling op 1 januari 2027 wordt afgeschaft.
3 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - De inflatie in de eurozone is in juni gedaald naar 2,8 procent op jaarbasis door een kleinere stijging van de energieprijzen. Dat meldt het Europees statistiekbureau Eurostat op basis van een voorlopige raming.
3 uur geleden