RvS door het stof: 'strenge lijn' toeslagen te laat losgelaten
DEN HAAG (ANP) - De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State had de strenge lijn in kinderopvangtoeslagzaken eerder moeten en kunnen wijzigingen. De hoogste algemene bestuursrechter heeft wel met die lijn geworsteld, maar is te laat van koers gewijzigd, heeft niet doorgepakt en halve maatregelen genomen. Dat schrijft de afdeling zelf in een uiterst kritisch 'reflectierapport'.
In het interne debat bij de bestuursrechter werd rechtseenheid (dat de wet steeds op dezelfde manier wordt uitgelegd) als belangrijker gezien dan de schrijnende gevallen. In minderheid hebben rechters hierover wel aan de bel getrokken, maar naar hen is te weinig geluisterd, concludeert Bart Jan van Ettekoven, voorzitter van de afdeling bestuursrechtspraak.
"Dat verwijten wij onszelf", aldus Van Ettekoven. "Ouders die in de problemen zijn gekomen omdat wij te lang de strenge lijn hebben toegepast, bieden wij onze excuses aan. We hadden betere rechtsbescherming moeten bieden."
1800 hogerberoepszaken
De hoogste bestuursrechter gaf de Belastingdienst steeds gelijk bij de strenge toepassing van de alles-of-nietsregeling bij de kinderopvangtoeslag (als een aanvrager niet kon aantonen recht te hebben op het volledige bedrag aan toeslagen, moest de ouder het hele voorschot terugbetalen). Tot het najaar van 2019 hield de Raad van State deze werkwijze in stand, ondanks signalen dat de wet minder streng kon worden toegepast. Dit principe was een belangrijk onderdeel van de toeslagenaffaire.
De Raad van State behandelde ruim 1800 hogerberoepszaken die met de kinderopvangtoeslag te maken hadden. Daarvan ging ruim de helft (1000) over de alles-of-nietsbenadering.
Leren van fouten
Van Ettekoven zegt dat de afdeling wil leren van de fouten. Bestuursrechters zullen zich kritischer opstellen tegenover overheidsorganisaties. In sommige gevallen hield de Belastingdienst namelijk bewust stukken achter in zaken, waardoor de rechters niet een compleet beeld kregen. "We zijn wel echt wakkergeschud", zegt Van Ettekoven.
In het onderzoek zijn ook tal van onderwerpen opgenomen waarbij de hoogste bestuursrechter ook mogelijk last heeft (gehad) van tunnelvisie of te weinig oog voor de menselijke aspecten van uitspraken. Bestuursrechters zullen bij dit soort zaken "extra alert zijn", aldus Van Ettekoven.
De afdeling besloot eerder dit jaar tot de 'zelfreflectie', nadat een Kamercommissie harde conclusies had getrokken, ook over de rol van de bestuursrechter. "De bestuursrechtspraak heeft zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd", oordeelde de commissie in het rapport 'Ongekend onrecht'.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het gasverbruik op treinstations is de afgelopen vijf jaar met 60 procent afgenomen, meldt ProRail. Dat komt onder meer doordat de spoorbeheerder de verwarming in hallen, wachtruimtes en toiletten alleen nog aanzet als dat noodzakelijk is. Voorheen werden die ruimtes standaard verwarmd.
23 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het plan om rechters te verbieden taakstraffen op te leggen bij geweld tegen hulpverleners, krijgt stevige kritiek van de Raad van State. Pas dit voorstel aan of dien het niet in, luidt de boodschap van de belangrijkste kabinetsadviseur aan het kabinet. Die vindt dat de bewegingsvrijheid van rechters en officieren van justitie te veel wordt ingeperkt door dit wetsvoorstel.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Rijksmuseum heeft een nieuwe Rembrandt ontdekt. Het is het schilderij Het visioen van Zacharias in de tempel, uit 1633. Twee jaar diepgaand onderzoek heeft aangetoond dat het echt door Rembrandt is geschilderd, meldt het museum maandag.
1 uur geleden
VUGHT (ANP) - Gedetineerden in de zwaarste gevangenisregimes kunnen hun advocaten weer ontvangen. Een groep van 46 advocaten heeft besloten hun staking op te schorten. Ze hervatten maandag hun bezoeken aan de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught en de vier Afdelingen voor Intensief Toezicht (AIT).
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen voelden zich vaker onveilig in 2025 dan twee jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van een bevolkingsonderzoek over veiligheid. Vorig jaar voelde 37 procent van de mensen zich weleens onveilig, bij het vorige peilmoment in 2023 was dat nog bijna 35 procent.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Bij de ingang van het kantoor van de Deense rederij Maersk aan de Boompjes in Rotterdam zijn in de nacht van zondag op maandag vernielingen aangericht en verschillende ruiten met rode verf beklad. Dat meldt de politie na berichtgeving van Rijnmond. De politie laat weten onderzoek te doen naar het voorval.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De wachttijden voor medische zorg in Nederland zijn de afgelopen jaren verder opgelopen. Dit blijkt uit de ANP-analyse van data over wachttijden voor medisch-specialistische zorg, bijgehouden door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Vorig jaar had iets meer dan de helft van de behandelingen in een polikliniek een te lange wachttijd. Volgens landelijke afspraken over de zorg zou dit maximaal vier weken moeten zijn. In 2022 ging het nog om ongeveer 45 procent van de behandelingen.
4 uur geleden