RvS door het stof: 'strenge lijn' toeslagen te laat losgelaten
DEN HAAG (ANP) - De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State had de strenge lijn in kinderopvangtoeslagzaken eerder moeten en kunnen wijzigingen. De hoogste algemene bestuursrechter heeft wel met die lijn geworsteld, maar is te laat van koers gewijzigd, heeft niet doorgepakt en halve maatregelen genomen. Dat schrijft de afdeling zelf in een uiterst kritisch 'reflectierapport'.
In het interne debat bij de bestuursrechter werd rechtseenheid (dat de wet steeds op dezelfde manier wordt uitgelegd) als belangrijker gezien dan de schrijnende gevallen. In minderheid hebben rechters hierover wel aan de bel getrokken, maar naar hen is te weinig geluisterd, concludeert Bart Jan van Ettekoven, voorzitter van de afdeling bestuursrechtspraak.
"Dat verwijten wij onszelf", aldus Van Ettekoven. "Ouders die in de problemen zijn gekomen omdat wij te lang de strenge lijn hebben toegepast, bieden wij onze excuses aan. We hadden betere rechtsbescherming moeten bieden."
1800 hogerberoepszaken
De hoogste bestuursrechter gaf de Belastingdienst steeds gelijk bij de strenge toepassing van de alles-of-nietsregeling bij de kinderopvangtoeslag (als een aanvrager niet kon aantonen recht te hebben op het volledige bedrag aan toeslagen, moest de ouder het hele voorschot terugbetalen). Tot het najaar van 2019 hield de Raad van State deze werkwijze in stand, ondanks signalen dat de wet minder streng kon worden toegepast. Dit principe was een belangrijk onderdeel van de toeslagenaffaire.
De Raad van State behandelde ruim 1800 hogerberoepszaken die met de kinderopvangtoeslag te maken hadden. Daarvan ging ruim de helft (1000) over de alles-of-nietsbenadering.
Leren van fouten
Van Ettekoven zegt dat de afdeling wil leren van de fouten. Bestuursrechters zullen zich kritischer opstellen tegenover overheidsorganisaties. In sommige gevallen hield de Belastingdienst namelijk bewust stukken achter in zaken, waardoor de rechters niet een compleet beeld kregen. "We zijn wel echt wakkergeschud", zegt Van Ettekoven.
In het onderzoek zijn ook tal van onderwerpen opgenomen waarbij de hoogste bestuursrechter ook mogelijk last heeft (gehad) van tunnelvisie of te weinig oog voor de menselijke aspecten van uitspraken. Bestuursrechters zullen bij dit soort zaken "extra alert zijn", aldus Van Ettekoven.
De afdeling besloot eerder dit jaar tot de 'zelfreflectie', nadat een Kamercommissie harde conclusies had getrokken, ook over de rol van de bestuursrechter. "De bestuursrechtspraak heeft zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd", oordeelde de commissie in het rapport 'Ongekend onrecht'.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Kinderen spelen gemiddeld weer iets vaker buiten dan twee jaar geleden. Dat blijkt uit onderzoek van Jantje Beton en branchevereniging Spelen & Bewegen. Gemiddeld speelt een kind nu 7,6 uur per week buiten, tegenover 7,2 uur in 2024. In 2022 was het nog 9,9 uur per week.
27 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een celstraf van zestien maanden, waarvan acht voorwaardelijk, geëist tegen de 33-jarige Stefan V. voor het vernielen van 32 graven en urnen op begraafplaats Westduin in Den Haag. Dat gebeurde in februari en maart vorig jaar. V. ontkende donderdag in de rechtbank in Den Haag dat hij achter de vernielingen zit.
2 uur geleden
ALMELO (ANP) - Een 43-jarige man is donderdag veroordeeld tot een gevangenisstraf van achttien jaar en tien maanden. In augustus 2024 had hij zijn ex ontvoerd en verkracht. Ook probeerde hij haar te vermoorden door haar te wurgen, nadat zij een einde had gemaakt aan hun relatie. Van de rechtbank in Almelo moet hij haar ook een schadevergoeding van ruim 30.000 euro betalen.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De rechtbank in Rotterdam heeft de 25-jarige Thomas D. donderdag veroordeeld tot twee jaar celstraf, waarvan een jaar voorwaardelijk, voor verboden wapenbezit. D. vervulde volgens het OM een "leidende rol" bij de Geuzenbond, die door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is aangemerkt als extreemrechts. De straf komt overeen met de eis van het Openbaar Ministerie.
4 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in hoger beroep dertien jaar cel geëist tegen Richard R. (52), alias Rico de Chileen, voor het leidinggeven aan een criminele organisatie die liquidaties pleegde, handelde in drugs en geld witwaste. De rechtbank veroordeelde R. in 2021 na een eis van veertien jaar tot elf jaar cel, omdat niet alle beschuldigingen werden bewezen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) ziet niets in een algemeen verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties. Zo'n verbod perkt het demonstratierecht in en zet het onder druk, stelt de advocatenorde.
6 uur geleden
BUNNIK (ANP) - BAM gaat de bevindingen en aanbevelingen bestuderen die de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) donderdag naar buiten bracht over het brughijsongeval in Lochem. Dat laat het bouwbedrijf weten.
6 uur geleden