RvS door het stof: 'strenge lijn' toeslagen te laat losgelaten
DEN HAAG (ANP) - De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State had de strenge lijn in kinderopvangtoeslagzaken eerder moeten en kunnen wijzigingen. De hoogste algemene bestuursrechter heeft wel met die lijn geworsteld, maar is te laat van koers gewijzigd, heeft niet doorgepakt en halve maatregelen genomen. Dat schrijft de afdeling zelf in een uiterst kritisch 'reflectierapport'.
In het interne debat bij de bestuursrechter werd rechtseenheid (dat de wet steeds op dezelfde manier wordt uitgelegd) als belangrijker gezien dan de schrijnende gevallen. In minderheid hebben rechters hierover wel aan de bel getrokken, maar naar hen is te weinig geluisterd, concludeert Bart Jan van Ettekoven, voorzitter van de afdeling bestuursrechtspraak.
"Dat verwijten wij onszelf", aldus Van Ettekoven. "Ouders die in de problemen zijn gekomen omdat wij te lang de strenge lijn hebben toegepast, bieden wij onze excuses aan. We hadden betere rechtsbescherming moeten bieden."
1800 hogerberoepszaken
De hoogste bestuursrechter gaf de Belastingdienst steeds gelijk bij de strenge toepassing van de alles-of-nietsregeling bij de kinderopvangtoeslag (als een aanvrager niet kon aantonen recht te hebben op het volledige bedrag aan toeslagen, moest de ouder het hele voorschot terugbetalen). Tot het najaar van 2019 hield de Raad van State deze werkwijze in stand, ondanks signalen dat de wet minder streng kon worden toegepast. Dit principe was een belangrijk onderdeel van de toeslagenaffaire.
De Raad van State behandelde ruim 1800 hogerberoepszaken die met de kinderopvangtoeslag te maken hadden. Daarvan ging ruim de helft (1000) over de alles-of-nietsbenadering.
Leren van fouten
Van Ettekoven zegt dat de afdeling wil leren van de fouten. Bestuursrechters zullen zich kritischer opstellen tegenover overheidsorganisaties. In sommige gevallen hield de Belastingdienst namelijk bewust stukken achter in zaken, waardoor de rechters niet een compleet beeld kregen. "We zijn wel echt wakkergeschud", zegt Van Ettekoven.
In het onderzoek zijn ook tal van onderwerpen opgenomen waarbij de hoogste bestuursrechter ook mogelijk last heeft (gehad) van tunnelvisie of te weinig oog voor de menselijke aspecten van uitspraken. Bestuursrechters zullen bij dit soort zaken "extra alert zijn", aldus Van Ettekoven.
De afdeling besloot eerder dit jaar tot de 'zelfreflectie', nadat een Kamercommissie harde conclusies had getrokken, ook over de rol van de bestuursrechter. "De bestuursrechtspraak heeft zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd", oordeelde de commissie in het rapport 'Ongekend onrecht'.
Meer uit Binnenland
GENEVE (ANP) - Naast de twee eerder door een laboratorium bevestigde besmettingen met het hantavirus op een Nederlands cruiseschip zijn er vijf vermoedelijke gevallen vastgesteld. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie WHO.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij plaatselijke dodenherdenkingen hebben meerdere burgemeesters maandagavond gewaarschuwd voor de staat van de samenleving en van de politiek. Daarin zien ze steeds meer extremisme.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Negen demonstranten die maandagavond rond de dodenherdenking op de Dam zijn aangehouden, zijn weer op vrije voeten. Onder hen is activist Frank van der Linde. Dat meldt hun advocaat Willem Jebbink. Drie andere cliënten van Jebbink worden nog verhoord. Hij verwacht dat ook zij in het komende uur worden vrijgelaten.
6 uur geleden
WAGENINGEN (ANP) - In Wageningen heeft burgemeester Floor Vermeulen rond middernacht traditiegetrouw het Nationaal Bevrijdingsvuur aangestoken, als startsein voor de viering van de vrijheid op 5 mei. Vermeulen werd vergezeld door twee veteranen uit de Tweede Wereldoorlog: de 103-jarige Robbie Hall uit het Verenigd Koninkrijk en de 105-jarige Johan Geneuglijk uit Nederland. De plechtigheid was op het plein voor Hotel De Wereld, waar in 1945 werd onderhandeld over de Duitse capitulatie.
6 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - Door een of meerdere steekpartijen in Den Helder zijn maandagavond twee mensen gewond geraakt en naar het ziekenhuis gebracht. De politie heeft drie verdachten aangehouden. Een van de gewonden is tevens verdachte, zei een woordvoerster. De politie zoekt nog uit wat er precies is gebeurd in de Noord-Hollandse havenstad.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zo'n vijfhonderd mensen bezochten maandagavond de alternatieve dodenherdenking in Den Haag, die dit jaar op het Lange Voorhout werd gehouden. Dat zag een verslaggever van het ANP. Het is de tweede keer dat deze herdenking is georganiseerd, onder anderen oud-ambtenaren en diplomaten zitten achter het initiatief.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op veel plaatsen in Nederland waren mensen maandagavond om 20.00 uur twee minuten stil voor iedereen die tijdens of na de Tweede Wereldoorlog is omgekomen in oorlogssituaties of bij vredesoperaties. Bij de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam blies een trompettist het taptoesignaal, waarna de duizenden aanwezigen stilte in acht namen. Om 20.02 uur klonk het Wilhelmus.
10 uur geleden