Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De aanpak van de armoede door het nieuwe kabinet zal beter moeten, aldus premier Rob Jetten. Uit een doorrekening van het regeerakkoord door het Centraal Planbureau (CPB) bleek dat het beleid van D66, VVD en CDA zal leiden tot meer armoede.
2 uur geleden
DEN HAAG/WASHINGTON (ANP) - Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft maandag kort na zijn aantreden gesproken met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio. Dat meldde een woordvoerder van de Amerikaanse bewindsman.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft al enkele uren na zijn aantreden gebeld met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Jetten verzekerde Zelensky dat Nederland Oekraïne onverminderd blijft steunen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mona Keijzer, Tweede Kamerlid en tot maandag vicepremier namens haar partij, stapt uit de BBB. In een interview met De Telegraaf zegt zij verder te gaan als zelfstandig Kamerlid. Keijzer zegt dat zij partijleider en -oprichter Caroline van der Plas zou opvolgen, maar dat in plaats daarvan Henk Vermeer het partijleiderschap kreeg. Zij noemt dat in De Telegraaf "een grote vertrouwensbreuk".
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het pas beëdigde kabinet-Jetten is maandagmiddag voor het eerst in functie bijeengekomen voor een ministerraad. De ministers en staatssecretarissen nemen daar een definitief besluit over de precieze taakverdeling op de ministeries. Zaterdag hebben zij daar ook al over overlegd.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De nieuwe ministers en staatssecretarissen zijn maandagmiddag verwelkomd op hun ministeries door hun voorgangers. Daar hebben ze door een handtekening te zetten officieel het beheer van het ministerie overgenomen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De premiers van België en Luxemburg hebben Rob Jetten gefeliciteerd met zijn aantreden als hun ambtsgenoot. "In een tijd van gezamenlijke Europese uitdagingen is een krachtige Benelux-samenwerking essentieel", schrijft de Belgische premier Bart De Wever op X. Hij pleit voor nauwere samenwerking, "in de geest van ons gedeeld verleden".
9 uur geleden