Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten spreekt van "een regelrechte aanslag op onze vrije en tolerante samenleving" nadat in Berlijn een automobilist is ingereden op een menigte tijdens de Pride. In een bericht op X heeft hij het over een "afschuwelijke daad van agressie".
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is begonnen een deel van zijn strategische oliereserve op de markt te brengen. Dat meldt een woordvoerder van minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66) vrijdag na berichtgeving van NRC. In maart kondigde het Internationaal Energieagentschap (IEA) aan 400 miljoen vaten uit de noodreserves van aangesloten landen vrij te geven na het uitbreken van de oorlog tussen de Verenigde Staten met Israël tegen Iran.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De reisadviezen voor verschillende landen in het Midden-Oosten zijn aangescherpt. Dat komt omdat de veiligheidssituatie daar is verslechterd, aldus het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. "De situatie in het Midden-Oosten blijft onvoorspelbaar."
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Goederen uit illegale nederzettingen in door Israël bezette gebieden mogen vanaf 22 september Nederland niet meer in. Dat meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) aan de Tweede Kamer. Het handelsverbod zat er al aan te komen, maar de ingangsdatum was nog niet bekend.
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten hoopt de goede betrekkingen met het Verenigd Koninkrijk onder de nieuwe premier Andy Burnham voort te kunnen zetten. De oud-burgemeester van Manchester werd maandag door koning Charles gevraagd een nieuwe regering te vormen.
6 dagen geleden
ROTTERDAM (ANP) - Minister-president Rob Jetten kan donderdag de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten niet vergezellen als ze van de Euromast gaat abseilen. De reden is dat de agenda van Jetten het niet toestaat aanwezig te zijn, meldt de gemeente Rotterdam.
6 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) begrijpt dat de tijdelijke afsluiting van de Merwedebrug bij Gorinchem een "flinke tegenvaller" voor de transportsector is. Hij hoopt snel meer te kunnen zeggen over hoe het verdergaat, laat hij in een reactie weten.
6 dagen geleden