Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
BREUKELEN (ANP) - Theatermaakster en politica Agaath Witteman is vrijdag op 84-jarige leeftijd overleden. Ze stierf na een kort ziekbed aan de gevolgen van een hersentumor, in het bijzijn van haar familie. Theaterproducent Matthijs Bongertman heeft dat zaterdag namens de familie aan het ANP bevestigd na berichtgeving door de Volkskrant.
1 dag geleden
HARDERWIJK (ANP) - De leden van de ChristenUnie hebben zich op een congres in Harderwijk geschaard achter de strengere asielkoers van de Tweede Kamerfractie. Maar de uitslag van de stemming kon niet verhullen dat een groot deel van de achterban worstelt met de koerswijziging. Een oproep van oud-partijkopstuk Leen van Dijke om "trouw aan de kernwaarden" van de partij te blijven, kreeg ook brede steun.
1 dag geleden
HARDERWIJK (ANP) - De ChristenUnie mist bij het kabinet-Jetten de beloofde terughoudendheid in medisch-ethische kwesties, met name rond een onlangs aangenomen wet over het gebruik van embryo's voor wetenschappelijk onderzoek. Dat heeft partijleider Mirjam Bikker gezegd op het congres van de christelijke partij in Harderwijk. "Stop met de liberale dramagenda", zei zij in een toespraak.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het levert geen extra problemen op in Ter Apel als het Europese migratiepact volgende week vrijdag van kracht wordt, verwacht asielminister Bart van den Brink. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) gebruikt vanaf dan een nieuw systeem en gaat dat voorlopig alleen in Ter Apel gebruiken. Daardoor kunnen aanmeldingen niet meer worden afgehandeld door het asielzoekerscentrum in Budel, dat normaal gesproken enkele tientallen aanmeldingen per dag op zich neemt.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Tijdens de verhoren van volgende week moeten Mark Rutte, Dick Schoof en Wouter Koolmees voor de parlementaire enquêtecommissie corona verschijnen. Het is de tweede volle verhoorweek en deze staat in het teken van de organisatie van de corona-aanpak.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan vindt dit niet het goede moment om gemeenten die te weinig statushouders opvangen daarop aan te spreken. Gemeenten huisvesten al jaren veel minder vluchtelingen met verblijfspapieren dan moet van de wet. De D66-bewindsvrouw werkt aan afspraken met de gemeenten hierover. "Het zou echt heel raar zijn als ik dan nu hier hele stevige uitspraken doe."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Er is geen link tussen het besluit om de begroting van minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) dit jaar bij te plussen en de beslissing om verder te gaan met het wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijking terrorisme. Dat zei vicepremier en VVD-leider Dilan Yeşilgöz vrijdag.
2 dagen geleden