Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De oppositiepartijen zijn kritisch op het pakket aan maatregelen dat het kabinet neemt om de energieprijzen te compenseren, maar zijn het niet eens over welke plannen er dan bij moeten komen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groot deel van de Tweede Kamer is kritisch over het kansrijke schooladvies, omdat leerlingen daardoor terecht kunnen komen in onderwijs dat niet bij hen past. Fracties als D66, CDA en PVV zetten tijdens een debat over praktijkonderwijs en vmbo vraagtekens bij de manier van adviseren, waarbij het schooladvies wordt bijgesteld na een hoger uitgevallen doorstroomtoets.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD vindt het "verstandig" dat het kabinet met de maatregelen tegen de fors gestegen brandstofprijzen "ruimte heeft gelaten" om nog meer te doen als de energiecrisis de komende maanden verergert. Fractievoorzitter Ruben Brekelmans zei dat in een Kamerdebat over het maandag aangekondigde pakket, dat van met name de rechtse oppositie een dikke onvoldoende krijgt.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Terwijl wereldwijd de energieprijzen stijgen, maakt het kabinet beleid dat het leven van mensen duurder maakt, vindt Jesse Klaver. De fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA noemt die tegenstelling in het beleid "wrang". Hij hekelt dat deze week een pakket met compensatiemaatregelen bekend werd en tegelijk voorstellen klaarliggen voor hogere huur, een stijging van het eigen risico en meer inkomstenbelasting voor werkenden.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel partijen in de Tweede Kamer hebben woensdag zorgen geuit over de dinsdag aangekondigde stop voor nieuwe stroomaansluitingen in een deel van de provincie Utrecht. Kamerleden willen weten of de stop die in juli ingaat echt tijdelijk blijft en hoe het kabinet voorkomt dat ook andere regio's hiermee te maken krijgen.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtse oppositiepartijen JA21 en PVV willen dat de vrachtwagenheffing, die op 1 juli van kracht wordt, voorlopig wordt uitgesteld. "Kan die verzwaring van tafel?", vroeg JA21-leider Joost Eerdmans in een Kamerdebat over de hoge brandstofprijzen.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten wil na vragen van journalisten niet zeggen of hij druk heeft uitgeoefend op D66-senatoren om de asielwetten door de Eerste Kamer te krijgen. Dinsdag sneuvelde de asielnoodmaatregelenwet in de Eerste Kamer.
11 uur geleden