Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De formerende partijen D66, VVD en CDA zijn klaar om hun concept-coalitieakkoord voor te leggen aan hun fracties, meldt D66-leider Rob Jetten. De partijleiders meldden dinsdagavond dat ze er op hoofdlijnen uit waren, maar nog een aantal details hadden uit te werken.
55 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten noemt het een "heel mooi symbool" dat hij de eerste premier van Nederland kan worden die openlijk homo is. De D66-leider zegt "heel veel zin" te hebben om aan de slag te gaan. "En dat ik toevallig met een man samen ben, dat betekent ook iets voor de lhbti-gemeenschap, in Nederland en wereldwijd." Jetten wordt ook de eerste premier namens zijn partij.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Techbedrijf Kyndryl heeft de zorgen die leven bij Tweede Kamerleden over de overname van het bedrijf achter DigiD niet kunnen wegnemen. In een gesprek in de Tweede Kamer legden leidinggevenden van de Nederlandse tak van Kyndryl uit dat er veel maatregelen zijn genomen om te voorkomen dat de Amerikaanse regering DigiD kan platleggen na de overname.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een huisverbod voor plegers van huiselijk geweld moet maximaal een jaar kunnen duren in plaats van de vier weken die nu in de wet staan. Dat vraagt de Tweede Kamer aan het kabinet. Een motie die GroenLinks-PvdA-Kamerlid Songül Mutluer woensdag aankondigt, kan rekenen op steun van VVD, D66 en JA21.
7 uur geleden
RHEDEN (ANP) - Natuurmonumenten roept de formerende partijen D66, CDA en VVD op te investeren in natuur. De natuurorganisatie wil dat het Rijk 500 miljoen euro extra uittrekt om het Natuurnetwerk Nederland voor eind 2027 af te maken. Daarna moeten er afspraken worden gemaakt waardoor er tot 2050 elk jaar 5000 hectare nieuwe natuur bijkomt.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-leider Rob Jetten is blij met het akkoord dat hij heeft gesloten met Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA). Kort nadat bekend was geworden dat de drie partijleiders een akkoord hebben bereikt op hoofdlijnen, zei Jetten dat de partijen vrijdag pas bekendmaken wat hun plannen zijn en hoe die worden betaald.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De formerende partijen D66, VVD en CDA zijn het op hoofdlijnen eens over hun coalitieakkoord, bevestigen ingewijden na berichtgeving van de NOS en het AD. Partijleiders Rob Jetten (D66), Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) hebben daarvoor dagenlang onderhandeld tot in de avond en soms nacht. De Kamerfracties moeten nog instemmen met het akkoord.
18 uur geleden