Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Asielkinderen zullen alleen bij uitzondering worden opgesloten na de invoering van het migratiepact, verzekerde asielminister Bart van den Brink (CDA) maandag in het debat hierover. Hij reageerde daarmee op zorgen uit de linkse oppositie over het kabinetsplan om het mogelijk te maken asielzoekers met kinderen in bepaalde gevallen op te sluiten in een detentiecentrum in Zeist terwijl ze hun asielprocedure afwachten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie, CDA) heeft andere gemeenten nodig om het probleem in Hardenberg op te lossen. Dat zegt hij in reactie op het nieuws dat opvangorgaan COA na dinsdag een dwangsom gaat betalen aan de Overijsselse gemeente omdat de einddatum niet gehaald is. "Op dit moment zijn er gewoon meer locaties aan het sluiten dan dat er nieuwe locaties bij komen," zegt hij. "Zie daar het probleem."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtspraak gaat door de invoering van het migratiepact vastlopen, vrezen oppositiepartijen als GroenLinks-PvdA en ChristenUnie. De Raad voor de Rechtspraak voorziet dat het aantal rechtszaken hierdoor met 19.000 per jaar oploopt in 2028, terwijl er al een tekort is aan rechters. Don Ceder van de ChristenUnie vergeleek het pact tijdens het debat hierover met een trein die tegen een muur aan gaat rijden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op het ministerie van Financiën is vorige week een digitale inbraak ontdekt in "systemen voor een aantal primaire processen" op het departement. De toegang tot deze systemen is maandag geblokkeerd, waardoor een deel van de medewerkers niet meer kan inloggen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is klaar om het Europese migratiepact uit te voeren, verzekerde asielminister Bart van den Brink (CDA) maandag tijdens een Kamerdebat. Daarover waren twijfels gerezen nadat dagblad Trouw vorige week publiceerde over een rapport dat toen nog vertrouwelijk was en inmiddels is gepubliceerd. Daarin voorzag de IND juist grote problemen als het pact op 12 juni aanstaande in werking treedt.
4 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Bestuurder Onno Hoes gaat aan de slag als informateur in de Brabantse gemeente Moerdijk. Hij gaat verkennen welke partijen kunnen samenwerken in Moerdijk, waarvan het gelijknamige dorp dreigt te worden opgeheven om plaats te maken voor uitbreiding van het haven- en industriecomplex. Daarna brengt Hoes een advies uit.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Lilianne Ploumen wordt verkenner voor de gemeenteraad van Utrecht. De fractie van GroenLinks-PvdA heeft haar daarvoor gevraagd, een opdracht die de oud-politica van de PvdA zelf eervol noemt.
5 uur geleden