Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Discriminerende taal wordt online steeds normaler omdat politici in de Tweede Kamer die ook gebruiken, meldt de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme na onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. Vooral racisme en discriminatie tegen moslims en joden op het internet neemt toe na uitspraken in de Tweede Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat vrouwen wordt verteld of ze dicht borstweefsel hebben. Demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Preventie, VVD) zei dat dit niet mogelijk is, omdat vrouwen nog geen vervolgonderzoek kan worden aangeboden. Een MRI-scan, waarmee dicht borstweefsel goed onderzocht kan worden, is pas vanaf 2030 beschikbaar voor borstkankerscreening.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat tot 2030 niet extra investeren in vrouwengezondheid als het aan demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Preventie) ligt. Volgens de VVD-bewindsvrouw moeten de investeringen momenteel meer van andere kanten komen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair energieminister Sophie Hermans "houdt de vinger aan de pols" om ervoor te zorgen dat Nederland genoeg gas heeft voor de rest van de winter. De opslagen zijn nu nog maar voor minder dan een vijfde gevuld. Dat is volgens Hermans echter geen reden tot zorg.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan Paternotte is opnieuw gekozen tot fractievoorzitter van D66 in de Tweede Kamer. Verrassend was die keuze niet meer, hij vertelde eerder zelf al dat hij gevraagd was als opvolger van Rob Jetten, die premier wordt.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD-fractie in de Tweede Kamer heeft zoals verwacht Ruben Brekelmans gekozen als voorzitter. Dat heeft partijleider Dilan Yeşilgöz bekendgemaakt. De keuze voor Brekelmans was unaniem, zegt zij op X.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ministers die met "een frisse blik" aan hun taak beginnen, helpen bij het oplossen van onder andere de stikstofcrisis, vindt Rob Jetten. De beoogde premier verdedigt zo de voordracht van Jaimi van Essen als minister van Landbouw. De 34-jarige wethouder in Deventer heeft geen ervaring in Den Haag of met het stikstofprobleem.
1 dag geleden