Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft Forum voor Democratie-leider Lidewij de Vos opgeroepen zich in te zetten tegen antisemitisme binnen haar partij. "Ik doe een beroep op de partijleider, net zoals bij andere partijleiders, om aan het werk te gaan als er overduidelijk signalen zijn dat leden van je partij dingen doen of in het verleden deden die niet door de beugel kunnen."
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook het kabinet-Jetten wil een bekritiseerde wet tegen terrorisme permanent maken. Er geldt nu een tijdelijke wet waarmee mensen bijvoorbeeld een meldplicht of contactverbod opgelegd kunnen krijgen, ook zonder dat zij strafrechtelijk zijn veroordeeld voor terrorisme. Als er niets gebeurt, vervalt die wet per 1 maart volgend jaar.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten waar de opkomst het laagst was bij de gemeenteraadsverkiezingen, willen dit in de toekomst verbeteren. "Ondanks een kleine stijging ten opzichte van de vorige gemeenteraadsverkiezingen, is het jammer dat niet meer stemgerechtigden naar de stembus kwamen", zegt burgemeester Mark Buijs van Roosendaal. "Dat betekent: werk aan de winkel."
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zogenoemde 'pechgeneratie' van studenten die geen basisbeurs meer kregen en moesten lenen, krijgt vanaf volgend jaar 2000 euro als "tegemoetkoming". Dat zei onderwijsminister Rianne Letschert (D66) na afloop van de ministerraad.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66) trekt een wetsvoorstel in dat de voorrang voor statushouders voor een sociale huurwoning zou schrappen. De bewindsvrouw werkt aan een alternatieve wet, die pas in werking treedt als er genoeg mogelijkheden zijn om statushouders aan een huis te helpen, schrijft ze in een Kamerbrief.
19 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Tweede Kamerfractievoorzitters Lidewij de Vos van Forum voor Democratie en Stephan van Baarle van DENK zijn verkozen in de gemeenteraad van Rotterdam. Ze stonden als lijstduwer op de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen, maar kregen genoeg voorkeursstemmen voor een zetel. Ook oud-staatssecretaris Ingrid Coenradie (Leefbaar Rotterdam) kan op die manier in de Rotterdamse raad komen.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet vindt het nog niet nodig om mensen te stimuleren om de auto wat vaker te laten staan. Dat zeggen verschillende ministers voorafgaand aan de ministerraad. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwde vrijdag voor een energiecrisis en adviseert om minder brandstof te gaan gebruiken. Volgens het kabinet zijn dat soort maatregelen "nog niet aan de orde".
22 uur geleden