Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
ROTTERDAM (ANP) - Joost Eerdmans van JA21 heeft zijn stem uitgebracht voor de gemeenteraadsverkiezingen. Samen met zijn echtgenote deed hij dit in een stembureau vlak bij metrostation Capelsebrug in de Rotterdamse wijk 's-Gravenland.
3 uur geleden
DEVENTER (ANP) - Caroline van der Plas heeft in Buurthuiskamer Zandweerd in Deventer gestemd voor de gemeenteraadsverkiezingen. Van der Plas' partij BBB doet in haar woonplaats niet mee.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - DENK-fractievoorzitter Stephan van Baarle heeft zijn stem uitgebracht voor de gemeenteraadsverkiezingen. Van Baarle deed dit in Verzamelgebouw 't Klooster in Rotterdam-Feijenoord. Op de locatie aan het Afrikaanderplein worden normaal gesproken culturele activiteiten georganiseerd.
4 uur geleden
LEIDERDORP (ANP) - D66-fractievoorzitter Jan Paternotte heeft in basisschool De Schakel in zijn woonplaats Leiderdorp gestemd. Dit deed hij rond 10.00 uur in een daarvoor ingerichte gymzaal.
4 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - SP-leider Jimmy Dijk heeft op het stadhuis van zijn woonplaats Groningen gestemd voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dijk kwam samen met zijn vrouw aan bij het stembureau op de Grote Markt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver heeft woensdagochtend zijn stem uitgebracht voor de gemeenteraadsverkiezingen in het Kunstmuseum in Den Haag.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft in OBS Archipel aan de Atjehstraat in Den Haag zijn stem uitgebracht voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dit gebeurde rond 08.30 uur.
5 uur geleden