Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Sommige dieren die niet in Nederland horen, mogen worden afgeschoten zonder opdracht van de provincie. Minister Jaimi van Essen (Natuur, D66) heeft daarvoor nieuwe regels gepubliceerd die hij op 1 januari wil laten ingaan. Op een lijst met 23 zogeheten invasieve exoten staan bijvoorbeeld de nijlgans, de wasbeer en de grijze eekhoorn.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht snel resultaat van een nieuwe Europese coalitie tegen ballistische raketten. "We verwachten eigenlijk binnen een jaar al te kunnen leveren voor een deel van het luchtafweergeschut, en binnen anderhalf jaar voor de meer complexe gevallen", zegt hij tegen het ANP.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland keurt het plan van de Amerikaanse president Donald Trump af om geld te gaan vragen van schepen die door de Straat van Hormuz varen. Dat zegt premier Rob Jetten tegen het ANP. "Van tolheffing kan geen sprake zijn. Dat vinden we echt Europabreed."
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat meedoen aan militaire oefeningen met Oekraïne. Dat zei premier Rob Jetten tegen het ANP na een bijeenkomst van de Coalition of the Willing in Parijs. De oefeningen vinden niet plaats in Oekraïne, maar op grondgebied van de EU, aldus de premier.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) neemt maatregelen bij het aanmeldcentrum van Ter Apel nadat Rode Kruis en VluchtelingenWerk hun werk hier hebben gestaakt om de veiligheid. Asielzoekers die door grote drukte niet kunnen worden toegelaten tot het asielzoekerscentrum hoeven vanaf woensdag niet meer te wachten op het gras en worden in plaats daarvan overdag opgevangen in een pand op het terrein. Het terrein rond het asielzoekerscentrum wordt bovendien uitgeroepen tot veiligheidsrisicogebied, wat preventief fouilleren mogelijk maakt.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor de vijfde keer in drie jaar tijd vertrekt een gedeputeerde in de provincie Zuid-Holland. BBB-bestuurder Mariëtte van Leeuwen wordt in de gemeente Den Haag wethouder voor onder meer jeugd en onderwijs. Van Leeuwen is voorgedragen door Hart voor Den Haag, de partij van Richard de Mos.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Richard de Mos, leider van de lokale partij Hart voor Den Haag, wordt opnieuw wethouder in de hofstad. Hij gaat weer deel uitmaken van het Haagse college. Zijn partij, de grootste in de stad, gaat besturen met VVD, CDA en DENK.
22 uur geleden