Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De deur van Gidi Markuszower staat open voor meer ontevreden PVV'ers. Dat zei Markuszower, voorzitter van de nieuwe fractie met zeven oud-PVV-Kamerleden die dinsdag opstapten. Of hij verwacht dat er meer volgen, zei hij niet, wel dat hij "met heel veel mensen in contact" staat.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is een "gevaarlijke trend" dat de investeringen in infrastructuur als percentage van het bruto binnenlands product (bbp) al jaren dalen. Dat heeft demissionair minister Robert Tieman (Infrastructuur en Waterstaat, BBB) gezegd in een debat over zijn begroting. "Als we nu niet investeren in de netwerken van de toekomst, zijn we straks te laat."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het financiële plaatje van de drie formerende partijen krijgt steeds meer vorm en daar worden donderdag delen van voorgelegd aan experts van De Nederlandsche Bank, het Centraal Planbureau en het ministerie van Financiën. D66-leider Rob Jetten zei na de formatiegesprekken van woensdag dat zij "een beter beeld hebben over hoe die financiële plaat eruit komt te zien".
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet zorgen dat er nog dit jaar nieuwe stikstofwetten komen om Nederland van het stikstofslot te halen. Dat is volgens VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen nodig. In die wet moeten wat haar betreft harde doelen staan voor het verminderen van de stikstofuitstoot in 2030.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De senatoren van de PVV blijven loyaal aan de partij. Over die vraag heeft fractieleider Alexander van Hattem na het vertrek van zeven Tweede Kamerleden ook "geen seconde twijfel" gehad. "We blijven gewoon vierkant achter Geert staan", zegt hij na berichtgeving van RTL Nieuws.
1 dag geleden
DAVOS (ANP) - Premier Dick Schoof hoopt dat de hoogopgelopen ruzie tussen de Verenigde Staten en Europa over Groenland berust op een misverstand. De Amerikaanse president Donald Trump zou de Europese verkenningsmissie naar het eiland volgens meerdere media per abuis hebben opgevat als bedoeld om Groenland tegen de VS te verdedigen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Kim Putters ziet dat de beoogde coalitie open staat voor samenwerking met werkgevers en werknemers op het gebied van de economie en de arbeidsmarkt. "Het is cruciaal dat een kabinet een goede verstandhouding heeft met ons", vindt de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER) na afloop van zijn gesprek met de informateur en de leiders van D66, VVD en CDA.
1 dag geleden