Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - Amnesty International maakt zich "ernstige zorgen" over de rechten van vluchtelingen in het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord. "Mensen op de vlucht worden al jarenlang gestigmatiseerd en ontmenselijkt in het politieke debat. Het is schokkend om te lezen dat de rechten van mensen die vluchten voor oorlog en vervolging nog verder worden afgebroken", aldus de hulporganisatie over de plannen van D66, VVD en CDA.
16 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - Dat het CDA weer mee gaat regeren, betekent dat het lastig gaat worden, verwacht partijleider Henri Bontenbal. Op een partijcongres in Den Bosch blikt hij vooruit op de fase na het net gepresenteerde coalitieakkoord. "Als we verantwoordelijkheid dragen, worden we ook weer stevig aangesproken op het regeringsbeleid. Dat is nu eenmaal hoe het gaat."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als Rob Jetten premier van Nederland wordt, is hij de jongste minister-president ooit. Dat blijkt uit data die het ANP vergeleek. In maart wordt Jetten 39 jaar. De gemiddelde leeftijd van Nederlandse premiers is 55,1 jaar.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema verwacht een normaal gesprek te kunnen voeren met toekomstig premier Rob Jetten. Dat vertelt ze in Het Parool. Het vorige kabinet was Amsterdam volgens Halsema "liever kwijt dan rijk".
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Fractieleider Lidewij de Vos van het uiterst rechtse Forum voor Democratie heeft weinig goede woorden over voor het regeerakkoord van D66, VVD en CDA. "Op vrijwel alle vlakken slaan deze partijen de verkeerde richting in", laat De Vos in een verklaring weten.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het demissionaire kabinet gaat geen nieuwe medische evacuatie van kinderen uit Gaza meer regelen. Het is aan het volgende kabinet om hierover een besluit te nemen, schrijven staatssecretaris Aukje de Vries (Ontwikkelingshulp, VVD) en minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) vrijdag aan de Tweede Kamer.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechter moet wetten kunnen toetsen aan de grondwet, vindt de coalitie. D66, VVD en CDA willen daarvoor artikel 120 van de grondwet aanpassen, waarin het toetsingsverbod is vastgelegd.
1 dag geleden