Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Nederland moet aandringen op een gesprek tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten over de oorlog die het laatstgenoemde land met Israël voert tegen Iran, vindt CDA-leider Henri Bontenbal. Dat zal moeten gaan over een exitstrategie uit de oorlog, wat de doelstellingen zijn en hoe perspectief kan worden geboden aan de Iraanse bevolking.
45 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland moet niet betrokken worden bij de oorlog in Iran, aldus Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) in een Kamerdebat over het conflict. "Loop niet achter Netanyahu en Trump aan."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - DENK, SP en Partij voor de Dieren vinden dat het kabinet een "rode lijn" moet trekken tegen de VS en Israël vanwege de oorlog die de landen zijn begonnen tegen Iran. Stephan van Baarle van DENK opende het Kamerdebat over de oorlog door te stellen dat de Amerikaanse president Donald Trump het "internationaal recht bij het grofvuil" heeft gezet. Hij vindt de reactie van Nederland en uit de Tweede Kamer "echt schrikbarend".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een grote meerderheid van de Tweede Kamer steunt het besluit van het kabinet om het marineschip Zr. Ms. Evertsen naar het oosten van de Middellandse Zee te sturen voor een defensieve missie om Cyprus en NAVO-bondgenoten te beschermen. Dat bleek woensdag tijdens een debat in de Tweede Kamer.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 deelt de zorgen van veel oppositiepartijen over de gevolgen van de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid voor met name gehandicapten en chronisch zieken. De partij werd daar hard op aangevallen in een Kamerdebat over de begroting van het ministerie van Sociale Zaken.
1 dag geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen komen de lokale partijen weer als grootste uit de bus, verwacht onderzoeksbureau Ipsos I&O. Van de landelijke partijen maakt GroenLinks-PvdA kans om de grootste te worden, denkt het bureau.
1 dag geleden
STRAATSBURG (ANP) - De BBB stapt in het Europees Parlement over van de centrumrechtse EVP naar de rechtsere partijgroep Europese Conservatieven en Hervormers (ECR). Bij die partijgroep hoort ook de nationalistische en conservatieve partij Fratelli d'Italia van de Italiaanse premier Giorgia Meloni. De EVP is de grootste partij in het Europarlement, waartoe ook voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie behoort.
1 dag geleden