Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het vertrouwen in de coalitie is hersteld. Dat meldt de Rijksvoorlichtingsdienst, nadat premier Rob Jetten, vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) en fractieleiders Jan Paternotte (D66), Ruben Brekelmans (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) dagenlang crisisberaad voerden.
4 uur geledenWENEN (ANP) - De VVD reageert positief op het kabinetsplan om geweigerde asielzoekers naar Rwanda te sturen. "Nou mooi, snel realiseren en zorgen dat de mensen die geen recht hebben om in Nederland te blijven daarnaartoe kunnen worden gestuurd", zegt VVD-Kamerlid Ulysse Ellian in een verklaring.
7 uur geledenWENEN (ANP) - Het kabinet hoopt dat het wegsturen van geweigerde asielzoekers naar Rwanda een "afschrikkende werking" heeft die anderen doet afzien van de overtocht richting Europa. Dat zegt buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) kort nadat hij bekend had gemaakt dat hij met vier andere Europese landen aan een uitzetcentrum in Rwanda werkt. "Wat hiermee cruciaal is, is dat we laten zien dat het geen zin heeft om je leven te wagen om naar Europa te komen."
8 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De coalitietop vergadert nog altijd op het Catshuis over de politieke crisis. Premier Rob Jetten (D66), vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) zitten voor de derde dag aan tafel met fractievoorzitters Jan Paternotte (D66), Ruben Brekelmans (VVD) en Henri Bontenbal (CDA).
8 uur geledenWENEN (ANP) - In Rwanda moet een uitzetcentrum komen waar Nederland uitgeprocedeerde asielzoekers uit de regio naartoe stuurt. Volgend jaar zet het kabinet stappen om de eerste mensen weg te sturen. Buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) heeft daarvoor maandag de eerste officiële stappen gezet samen met Oostenrijk, Duitsland, Denemarken en Griekenland.
10 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De gemeente Den Haag gaat door met het plan om een voorgenomen opvanglocatie voor asielzoekers in een voormalig ziekenhuis te schrappen. De gemeenteraad had in 2024 nog ingestemd met de opvang, maar het college stelt maandag officieel voor om dat besluit in te trekken.
12 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Gevangenen kunnen tot vier weken eerder naar huis gestuurd worden, vanwege het tekort aan plekken in gevangenissen. Die optie hield staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie, D66) al open, maar is nu "genoodzaakt" om die mogelijkheid te benutten, schrijft ze in een Kamerbrief. Het gaat om mannelijke gevangenen die maximaal twee jaar celstraf hebben gekregen, aldus Van Bruggen. Eerder lag die grens op een jaar celstraf.
14 uur geleden