Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Nederland schiet België met twee helikopters van Defensie te hulp om te helpen met het blussen van de natuurbrand in het natuurgebied van de Hoge Venen. Dat meldt buitenlandminister Tom Berendsen op X. Het gaat om twee Chinook-transporthelikopters, die met een speciale waterzak (bambi bucket) duizenden liters water tegelijk kunnen scheppen en die boven een brand uitstorten.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Ralf Dekker vervangt Lidewij de Vos als fractievoorzitter van Forum voor Democratie tijdens het zwangerschapsverlof van De Vos. Dat bevestigt hij na een berichtje op X. De Vos meldde eerder dat zij na het zomerreces van de Tweede Kamer met verlof gaat. De Tweede Kamer komt op 1 september terug van het zomerreces.
2 dagen geleden
DEN BOSCH (ANP) - De provincie Noord-Brabant heeft het voornemen de vergunning van vijf pluimveebedrijven in te trekken, maar "er is nog niets onomkeerbaars gebeurd". Die boodschap gaf gedeputeerde Saskia Boelema (handhaving en vergunningen) vrijdag tijdens de extra vergadering van de Brabantse provinciale politiek over het plan.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten heeft oppositiepartij BBB nog niet uitgenodigd voor gesprekken over de begroting. "Omdat we voor de zomer tot de conclusie kwamen dat het wat minder zin had. Als dat nu wel het geval is, ga ik graag dat gesprek aan", zei hij bij zijn wekelijkse persconferentie. Zonder steun van de BBB heeft de minderheidscoalitie PRO nodig om in de Eerste Kamer tot een meerderheid te komen. Coalitiepartij VVD heeft moeite met samenwerking met de linkse partij.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het was "geen goed signaal" van de politie Oost-Brabant, die donderdag aankondigde alleen in te grijpen als tractoren de snelweg blokkeerden en niet als zij daar langzaam zouden rijden, zei premier Rob Jetten vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. Vrijdagochtend kwamen twee mensen om het leven bij een botsing in de staart van de file, die ontstond door tractoren op de snelweg. Volgens de premier moeten de politie, het Openbaar Ministerie (OM) en de burgemeester "nabespreken" hoe het vrijdag zo fout kon gaan.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet roept boeren op niet met tractoren op snelwegen te demonstreren. Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA), die gaat over het demonstratierecht, doet die oproep nadat er vrijdag twee doden waren gevallen op de A59. Zij kwamen om bij een botsing in de staart van een file, die het gevolg was van trekkers op de snelweg.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Geert Wilders heeft in een bericht op X gepleit voor "massadeportaties". Tegen welke groep de PVV-leider zich richt, maakt hij niet precies duidelijk, maar hij heeft het over "crimineel tuig". Daarbij deelt hij een bericht van AT5 over een man die iemand in Amsterdam tot seksuele handelingen dwong.
2 dagen geleden