Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten (D66) noemde zijn eerste debat als minister-president "misschien wel rustig en saai", maar dat is volgens hem "het nieuwe normaal". Jetten zei dat de oppositie en coalitie moesten kijken waar ze elkaar kunnen vinden. In de praktijk werden inhoudelijk nog geen plannen aangepast en werden er nauwelijks deals gesloten tussen oppositie en coalitie.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft voor de motie gestemd met de oproep om het coalitieplan over een verhoging van de AOW-leeftijd te 'verzachten'. De vakbonden en ook oppositiepartijen zoals de SP en GroenLinks-PvdA vonden deze motie niet ver genoeg gaan, omdat zij de voorgestelde stijging van de AOW-leeftijd volledig van tafel willen. Maar de indieners van de motie SGP en Groep Markuszower kregen behalve de coalitiepartijen ook JA21 mee, na het debat van twee dagen over de regeringsverklaring.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat de belasting op vermogensrendement wordt aangepast, zodat verliezen in een voorgaand jaar kunnen worden verrekend. Een motie van ChristenUnie en JA21 met die oproep werd aangenomen door een meerderheid van de Kamer. Ook coalitiepartij VVD stemde voor deze aanpassing van de nieuwe vorm van box 3.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Groep Markuszower helpt het minderheidskabinet voorlopig, vicefractievoorzitter Hidde Heutink vindt het nog te vroeg om "voor miljarden te vertimmeren" aan het coalitieakkoord. Het beleid van D66, VVD en CDA blijft intact zolang de oppositie niet eensgezind is in het aanpassen van de kabinetsplannen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jesse Klaver is niet onder de indruk van het standpunt dat Rob Jetten (D66) als premier inneemt over de situatie in de Gazastrook. "Dit had Dick Schoof ook kunnen zeggen, zij het dat de heer Jetten dat veel eloquenter doet", aldus de leider van GroenLinks-PvdA bij het debat over de regeringsverklaring.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten (D66) heeft niet expliciet gezegd dat minister van Buitenlandse Handel en zijn partijgenoot Sjoerd Sjoerdsma naar China kan voor handelsmissies. De vraag is relevant, omdat Sjoerdsma in dat land nog op een sanctielijst zou staan. "Hij kan een belangrijke rol vervullen", zei Jetten.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oekraïne zou volgens een aangenomen motie van de Tweede Kamer dit jaar 2 miljard euro extra steun krijgen. Maar dat gaat niet meer gebeuren, bleek donderdag tijdens het debat over de regeringsverklaring. Het geld is "opgelost" in steun voor de komende jaren, aldus premier Rob Jetten.
8 uur geleden