Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht dat medio volgende maand het verzet van Hongarije tegen een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne zal stoppen. De regering van Viktor Orbán blokkeert het geld om een ruzie met Oekraïne over de oliepijpleiding Droezjba waardoor goedkope Russische olie naar Hongarije stroomt.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft aan de Europese Commissie opheldering gevraagd over berichten dat de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken informatie heeft doorgespeeld aan Rusland. "Als het klopt, is het volstrekt onacceptabel", zei premier Rob Jetten in de Tweede Kamer. Dat zal dan ook een-op-een duidelijk worden gemaakt, voegde hij eraan toe.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat het kabinet snel met onder meer energiebedrijven gaat praten over heropening van het Tijdelijk Noodfonds Energie. Een oproep daartoe van onder anderen Kamerlid Esmah Lahlah (GroenLinks-PvdA) kreeg bij de stemmingen vrijwel unanieme steun.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat er meer geld komt voor boeren die tegen een vergoeding natuur onderhouden. Voor dit zogenoemde agrarische natuurbeheer wil een Kamermeerderheid minimaal een half miljard euro per jaar uittrekken. Een oproep van BBB, ChristenUnie en GroenLinks-PvdA kon dinsdag op een meerderheid rekenen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA wil maximumprijzen voor benzine en diesel om de stijgende rekening aan de pomp te beperken. Partijleider Jesse Klaver heeft het plan dinsdag toegelicht in een gesprek met minister-president Rob Jetten. Die sprak na afloop van "een hele interessante suggestie", die woensdag zeker aan de orde komt in een debat over de economische gevolgen van de oorlog in Iran.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Enkele Tweede Kamerleden hebben dinsdag een petitie in ontvangst genomen om niet naar het WK voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico te gaan. "Boycot het Trump-WK", stond op een plaat die televisiemaker Teun van de Keuken aan hen overhandigde. De petitie is meer dan 170.000 keer ondertekend.
10 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - In Gorinchem zijn er vermoedens van stemfraude met volmachten tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen woensdag. De gemeente doet daar onderzoek naar, zo is besloten na overleg met de politie en het Openbaar Ministerie.
11 uur geleden