Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De leden van de Groep Markuszower beginnen een nieuwe partij die ze De Nederlandse Alliantie (DNA) noemen. Rita Verdonk sluit erbij aan, heeft de groep afgesplitste PVV-Kamerleden bekendgemaakt.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Experts hebben zich tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer zeer kritisch uitgelaten over een plan van het kabinet om te bezuinigen op de bijstand door mensen die daar recht op hebben nog niet actief te benaderen. Het kabinet heeft minder geld voor deze zogenoemde proactieve dienstverlening vanwege een financiële tegenvaller bij de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA. Coalitiepartijen D66 en CDA maakten vorige week tijdens een debat kenbaar van de bezuiniging af te willen.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Eerste Kamerfractie van D66 gaat dinsdag tegen de novelle en de twee asielwetten stemmen, zei senator Paul van Meenen maandag tegen het ANP. Daardoor wordt het lastig voor asielminister Bart van den Brink (CDA) om een meerderheid te vinden.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hoewel er een pakket aan energiemaatregelen ligt, denkt niemand dat het nu klaar is. Dat zei minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat, CDA) na de aankondiging van dat pakket. Zij geeft aan dat er elke week contact is met heel veel sectoren over hoe zij geraakt worden en welke mogelijkheden er zijn. Die gesprekken worden voortgezet.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het pakket aan maatregelen om de energieprijzen te compenseren is 'onvoldoende', vindt Jesse Klaver, fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA. "Zo help je gewone mensen de crisis niet door." Hij kondigt op Bluesky aan dat zijn partij met voorstellen komt "om reizen met trein, bus en auto betaalbaarder te maken."
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet trekt 627 miljoen euro uit om de gestegen energieprijzen voor burgers, ondernemers, vissers en boeren te verzachten. Ook wordt 340 miljoen euro verminderd aan belastingen. Het wordt voor een groot deel betaald door andere belastingen, zoals de accijnzen op alcohol, te verhogen.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verhuurders moeten meer kunnen vragen voor dure huurhuizen, nieuwbouw en huizen zonder tuin of balkon. Dat wil woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan regelen in een versoepeling van de huurwet. Op die manier hoopt ze dat er meer huizen beschikbaar zijn voor het middensegment.
22 uur geleden