Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
ROTTERDAM (ANP) - GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver was dinsdagochtend kort in Rotterdam, waar zijn partij in peilingen dicht achter Leefbaar Rotterdam lijkt te staan. "Het is nek aan nek", zei Klaver tegen het ANP. "Voor het eerst in een hele lange tijd kan een progressieve partij hier weer de grootste worden."
1 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Onderwijsminister Rianne Letschert wil ervoor zorgen dat er binnen vier jaar geen groot lerarentekort meer is. "In een land met een structureel lerarentekort wordt het fundament waar we voor staan, de jeugd opleiden, wel kwetsbaar."
18 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU is nog altijd aan het kijken naar de voor- en nadelen van een prijsplafond, zei minister Stientje van Veldhoven (Klimaat) na overleg met de EU-ministers voor energie. "Een prijsplafond klinkt aantrekkelijk, want dan blijft de prijs laag", zei ze. "Maar het zou ook kunnen betekenen dat we misschien geen gas meer naar Europa krijgen als de prijs in de rest van de wereld wel hoger is."
18 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Er is nog geen plan voor een missie in de Straat van Hormuz, zei premier Rob Jetten op bezoek bij de Duitse bondskanselier Friedrich Merz in Berlijn. "Zoals altijd staat Nederland open voor suggesties, maar op dit moment ligt er geen concreet voorstel op tafel", aldus Jetten op een gezamenlijke persconferentie.
18 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) ziet een militaire missie in de Straat van Hormuz "op dit moment absoluut niet gebeuren. Daar is ook geen draagvlak voor", zei hij maandag na afloop van de vergadering met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel.
19 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap spreekt maandagavond met de studentenrabbijn Yanki Jacobs en met een aantal joodse studenten. Het gesprek gaat onder meer over de zorgen over de veiligheid die leven bij joodse studenten, maar ook over de recente aanslag bij een joodse school in Amsterdam.
19 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken (CDA) zegt zich zorgen te maken over de toenemende intimidatie van lokale politici. Volgens de minister is het nu onderdeel van het politieke debat. "Het is goed dat gemeenten er extra aandacht voor hebben."
19 uur geleden