Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De komst van een extern meldpunt voor buitenlandse intimidatie laat nog lang op zich wachten. "Op dit moment is livegang medio 2028 bij een spoedige wetsbehandeling realistisch", meldt het kabinet maandag aan de Tweede Kamer.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, VVD en CDA bieden oppositiepartijen nog geen concrete voorstellen om het belastingplan aan te passen en zo aan een meerderheid te helpen. In het debat over het pakket aan belastingen voor volgend jaar zeiden de partijen af en toe wel dat ze ook niet blij zijn met bepaalde maatregelen, maar ze gingen niet in op alternatieve opties.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Om salmonellabesmetting bij leghennen te bestrijden, wil staatssecretaris Silvio Erkens (Voedselzekerheid, VVD) volgend jaar een vaccinatieverplichting invoeren. De afgelopen jaren is het aantal besmettingen bij kippen met salmonella enteritidis gestegen tot boven de Europese norm van 2 procent.
8 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Nederland staat open voor visarestricties van de EU tegen Russen, zei minister Tom Berendsen (Buitenland) bij aankomst in Luxemburg. Hij laat in het midden voor welke Russen beperkingen moeten gaan gelden. Er wordt gesproken over restricties voor Russische diplomaten, voormalige soldaten en burgers.
13 uur geleden
SINGAPORE (ANP) - Max Verstappen heeft de Grote Prijs van Singapore op zijn naam geschreven. De viervoudig wereldkampioen van Red Bull in de Formule 1 leidde van start tot finish en bleef Ferrari-coureur Charles Leclerc uit Monaco en de Italiaan Kimi Antonelli in de Mercedes voor.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) is kritisch op de deal die de Amerikaanse president Donald Trump heeft gesloten met Rusland over de levering van diesel. De Europese NAVO-bondgenoten proberen juist de economische druk op de Russen op te voeren. "Dan is het niet verstandig om dit soort deals te sluiten", zei de CDA-bewindsman in het televisieprogramma Buitenhof.
1 dag geleden
BREDA (ANP) - De algemene ledenvergadering van NSC is zaterdag in chaos geëindigd na het aftreden van het voltallige bestuur. Het partijbestuur en de aanwezige leden werden het al niet eens over de agenda, omdat een aantal kritische moties niet in stemming mocht worden gebracht. Na een korte schorsing liet waarnemend voorzitter Ronald de Bruin weten de situatie "niet meer werkbaar" te vinden.
2 dagen geleden