Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) maakt zich zorgen over de dreigende vergunningsstop van hulporganisaties die onder andere actief zijn in Gaza. Daarover heeft de demissionaire bewindsman woensdag contact gehad met zijn Israëlische evenknie Gideon Saar, meldt een ministeriewoordvoerder.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel heeft in een bericht op X laten weten dat de "inzet van de Verenigde Staten" bij de onderhandeling over vrede tussen Rusland en Oekraïne wordt gewaardeerd, maar dat de "druk op Rusland" opgevoerd moet blijven worden "zodat zij hun oorlog stoppen".
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-leider Rob Jetten is diep geschokt door de dodelijke steekpartij in Suriname, waar volgens Surinaamse media negen mensen bij zijn omgekomen. Een man heeft in Meerzorg zijn eigen kinderen en buren doodgestoken. De politie schoot hem in zijn benen en wist hem te overmeesteren.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-leider Rob Jetten wil het financiële deel van de formatiegesprekken met CDA en VVD dinsdag "voor een groot deel" voor elkaar hebben. In januari wil Jetten ook met andere partijen praten.
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - De Blankenburgverbinding levert veel minder geld op dan verwacht. De tunnel die de A20 bij Vlaardingen verbindt met de A15 bij Rozenburg zou dit jaar naar schatting ongeveer 75 miljoen euro opleveren, maar dat bedrag is bijgesteld naar 25 miljoen. Dat bevestigt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat na berichtgeving door RTL Nieuws.
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - Het gaat niet lukken om per 1 januari 2026 een soepelere stikstofgrens te regelen, zei demissionair landbouwminister Femke Wiersma (BBB) na afloop van de ministerraad. Haar partij wilde graag de waarde verhogen vanaf wanneer een stikstofvergunning nodig is, maar de plannen hiervoor moeten nog verder worden uitgewerkt. Wiersma hoopt dit "zo snel mogelijk" te kunnen doen, maar kan nog niet zeggen wanneer het wel kan.
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - Luchthaven Schiphol mag nog twee jaar door zonder natuurvergunning. Dat heeft de ministerraad vrijdag besloten. In juni vernietigde de rechtbank in Den Haag de natuurvergunning van de nationale luchthaven, omdat deze niet zorgvuldig was voorbereid en gemotiveerd.
1 week geleden