Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Verschillende lokale partijen met namen die lijken op PRO, de nieuwe roepnaam van GroenLinks-PvdA, zijn niet blij met hun nieuwe naamgenoot. Donderdag kondigde de partij aan verder te gaan als Progressief Nederland, kortweg PRO. ProHengelo schrijft op Facebook dat het gebruik van dezelfde naam voor een landelijke partij kan leiden tot "verwarring over rollen, posities en verantwoordelijkheden".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport maakt structureel tot 177 miljoen euro vrij om klaar te zijn voor een volgende pandemie. Het geld komt van meerdere posten binnen haar eigen begroting. Begin maart adviseerde de minister nog tegen extra geld hiervoor.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De voorlopige winst van lokale partijen tijdens de gemeenteraadsverkiezingen ten opzichte van de vorige is kleiner dan eerder gemeld door de ANP Verkiezingsdienst. Ze zijn dus niet de grote winnaars van de recente verkiezingen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar zet landbouwminister Jaimi van Essen (D66) 150 miljoen euro extra klaar voor natuurherstel en verschillende maatregelen voor de landbouw. Het geld komt uit de pot van 20 miljard euro die de coalitie de komende jaren wil uitgeven aan het oplossen van het stikstofprobleem.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet maakt de komende jaren 22,9 miljoen euro vrij om de veiligheid van lhbti-jongeren in het onderwijs te verbeteren. Het geld komt in 2027, 2028 en 2029 beschikbaar, staat in de voorjaarsnota.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten ziet er weinig in om investeringen die het kabinet wil doen uit te stellen gezien de economische onzekerheid door de oorlog in het Midden-Oosten. Het lukt ministeries juist beter dan voorheen om geld uitgegeven te krijgen aan zaken als veiligheid en innovatie, aldus de premier.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De oplopende kosten van de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA onderstrepen volgens minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) het belang van de hervormingen die het kabinet wil doorvoeren in de sociale zekerheid. "Maak het simpeler", is zijn boodschap. De D66-bewindsman wil dat "met voorrang" gaan bespreken met vakbonden en werkgevers.
5 uur geleden