Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Oppositiepartijen verwijten VVD-leider Dilan Yeşilgöz de middenklasse in de steek te laten. In het coalitieakkoord zou deze groep in de steek worden gelaten. De middenklasse "pakt" de rekening niet, reageerde de liberale fractieleider in het Kamerdebat dinsdag over het regeerakkoord.
36 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider Dilan Yeşilgöz is niet verrast dat D66 overweegt in de Eerste Kamer tegen de strenge asielwetten van het kabinet-Schoof te stemmen. In Trouw zei senator Boris Dittrich maandag dat zijn partij D66 hoe dan ook tegen de asielnoodmaatregelenwet zal stemmen en kritisch is over de invoering van een tweestatusstelsel. Dat terwijl in het coalitieakkoord staat dat D66, VVD en CDA deze wetten "onverkort" zullen uitvoeren na goedkeuring in de Eerste Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 is nog niet van plan om het plan om de AOW-leeftijd te verhogen nu al in te trekken, zegt partijleider Rob Jetten. Hij wil ook nog niet vooruitlopen op een mogelijke Kameruitspraak. Als zo'n uitspraak al wordt gedaan, dan wil Jetten alsnog eerst zijn kabinetsploeg presenteren en in gesprek gaan met sociale partners.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 is door een "ondergrens" gezakt door met coalitiepartners VVD en CDA af te spreken dat de twee strenge asielwetten van het kabinet-Schoof "onverkort" worden uitgevoerd na goedkeuring door de Eerste Kamer, vindt DENK-leider Stephan van Baarle.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "niet realistisch" dat Nederland de door het demissionaire kabinet beloofde korting op de afdracht aan de Europese Unie nog krijgt. Dat erkent D66-leider Rob Jetten in het Kamerdebat over het vorige week gesloten coalitieakkoord. In de financiële bijlage bij dat akkoord is deze structurele bezuiniging van 1,6 miljard euro nog niet teruggedraaid.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ChristenUnie is niet te spreken over de "guurrechtse financiële plaat" van de drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA. Partijleider Mirjam Bikker heeft grote zorgen over het verkorten van de werkloosheidsuitkering van twee naar één jaar, en het sneller laten oplopen van de AOW-leeftijd.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als de coalitie van D66, VVD en CDA stappen zet op het gebied van medische ethiek, dan hoeven de partijen niet meer te rekenen op de SGP, waarschuwt partijleider Chris Stoffer. Beoogd premier en D66-leider Rob Jetten belooft een "goede maatschappelijke dialoog" als zijn coalitie hierover besluiten wil nemen.
3 uur geleden