Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
WASHINGTON (ANP) - Premier Rob Jetten wil zich niet te bescheiden opstellen tijdens het besloten diner dat de Amerikaanse president Donald Trump maandag geeft voor het koningspaar en waar Jetten bij aanschuift. Het bezoek komt op een moment dat de relatie tussen de VS en Europa gespannen is.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse blokkade van Iran is "onwenselijk", zegt premier Rob Jetten maandag in een gesprek met het ANP. Maar het is een betere manier om de druk op het bewind in Teheran op te voeren "dan de dreigementen die we eerder hebben gezien" van de Amerikanen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 is ook in de Eerste Kamer tegen de asielwetten die nog zijn gemaakt door voormalig asielminister Marjolein Faber (PVV). Daardoor is steun van het CDA nodig om tot een meerderheid te kunnen komen in de Eerste Kamer. Het is nog niet bekend of het CDA de wetten gaat steunen, in de Tweede Kamer deed de partij dat niet.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA staat voortaan als Progressief Nederland (PRO) in de registers voor landelijke en Europese verkiezingen. De Kiesraad heeft geoordeeld dat de nieuwe naam van de fusiepartij voldoet aan de eisen. Dat betekent dat bij nieuwe verkiezingen Progressief Nederland op het stembiljet staat. Ook het nieuwe logo is geregistreerd. Lokale partijen die verwarring vrezen, zijn echter niet van plan hun verzet tegen de nieuwe partijnaam te staken, laat ProVeenendaal desgevraagd weten.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat aan vrouwen die in het verleden gedwongen afstand hebben moeten doen van hun kind excuses aanbieden voor de rol die de overheid daarin heeft gespeeld. Ook de afgestane kinderen krijgen excuses. Dat meldt staatssecretaris Claudia van Bruggen (Rechtsbescherming, D66) aan de Tweede Kamer.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz ziet niet voor zich dat Nederland meedoet aan het Amerikaanse plan om scheepvaart van en naar Iran te blokkeren. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde de blokkade in de Straat van Hormuz zondag aan, terwijl tot nu toe Iran de zeestraat zelf heeft afgesloten. Blokkeren zou "averechts" werken, zei de VVD-minister in radioprogramma Sven Op 1.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingsoverwinning van Péter Magyar "markeert een nieuwe stap voor Hongarije en de EU, met hoop op herstel van de democratie, rechtsstaat en Europese samenwerking", schrijft premier Rob Jetten op X. Hij feliciteert de oppositieleider, die volgens eerste tellingen van het Kiesbureau premier Viktor Orbán ruimschoots verslaat.
1 dag geleden