Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Oud-premier Mark Rutte vindt niet dat de overheid te weinig aandacht had voor critici van het coronabeleid. Naar mensen die met suggesties kwamen voor verbetering, werd volgens hem geluisterd. En het had "niet zoveel zin" om in gesprek te gaan met complotdenkers die het bestaan van het virus ontkenden, zei hij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
15 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingsoverwinning van de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt is een "wake-upcall" voor de politiek in het buurland, vindt Rob Jetten. "De Duitse kiezer heeft natuurlijk altijd gelijk, ook bij de Duitse verkiezingen. Tegelijkertijd is het zorgwekkend dat een partij met extreme standpunten, waar ook pro-Russische sentimenten in zitten, het zo goed heeft gedaan", aldus de premier bij een werkbezoek aan de Zeeuwse plaats Sluiskil.
20 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Achttien gemeenten moeten zich binnenkort melden bij asielminister Bart van den Brink, omdat hij vindt dat ze te weinig doen om genoeg asielzoekers op te vangen. Ze komen onder "actief toezicht" te staan. Dat gold al voor 24 andere gemeenten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beledigende berichten die voormalig justitieminister Ferd Grapperhaus stuurde over collega-bestuurders waren "niet fraai", vindt Mark Rutte. Maar het zegt wat betreft de oud-premier niets dat hij deze berichtjes heeft gestuurd ten tijde van de coronapandemie. "Ik vind dat in zo'n crisis het onvermijdelijk is dat je af en toe stoom afblaast", aldus Rutte tijdens zijn tweede verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De avondklok die begin 2021 werd ingesteld om de verspreiding van het coronavirus verder af te remmen, was volgens toenmalig minister-president Mark Rutte onvermijdelijk. "Er was geen alternatief", zei de oud-premier in een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgens oud-premier Mark Rutte was er geen alternatief voor de derde scholensluiting tijdens de coronapandemie in december 2021. Tegen de parlementaire enquêtecommissie corona zei Rutte dat de ziekenhuizen al bijna vol zaten toen een nieuwe variant van het virus begon rond te gaan.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als iedereen zich tijdens de coronapandemie aan de basismaatregelen had gehouden, zoals afstand houden en extra hygiëne, dan waren andere beperkingen niet nodig geweest. Dat heeft toenmalig minister-president Mark Rutte gezegd in zijn tweede verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
2 uur geleden