Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Bart van den Brink wordt namens het CDA minister van Asiel en Migratie, meldden meerdere bronnen aan het ANP. Hij voerde samen met fractievoorzitter Henri Bontenbal de onderhandelingen over de vorming van een minderheidskabinet met D66 en VVD.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel van de jongeren die door het toeslagenschandaal een studieschuld zijn aangegaan, zijn volgens demissionair staatssecretaris Sandra Palmen te helpen met bestaande regelingen. Die regelingen moeten "beter voor het voetlicht" worden gebracht, stelt de politica. Ze gaat niet mee in het pleidooi van kinder- en jeugdombudsmannen om de studieschuld van deze jongeren kwijt te schelden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Sandra Palmen gaat verder als staatssecretaris van Toeslagen en wordt daarmee de enige partijloze bewindsvrouw van het nieuwe kabinet. Ze heeft de aanstaande premier Rob Jetten (D66) gevraagd of ze kan rekenen op rugdekking. Die stelde Palmen volgens haar gerust door te zeggen "dat dit kabinet zich gaat kenmerken door samenwerking en verbinding zoeken met alle partijen". Ze heeft "voor de zekerheid een nieuw koffiezetapparaat aangeschaft".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig informateur Rianne Letschert wordt minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap namens D66, bevestigen Haagse bronnen na berichtgeving van RTL Nieuws. De naam van de voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Maastricht circuleert al langer. Daarnaast wordt Judith Tielen staatssecretaris op het ministerie, meldt haar partij de VVD.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD draagt uitsluitend zittende bewindspersonen en Tweede Kamerleden aan voor een post in het nieuwe kabinet. Zo keert David van Weel terug als minister van Justitie en Veiligheid, de post die hij bekleedde voordat hij afgelopen zomer overstapte naar Buitenlandse Zaken.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider Dilan Yeşilgöz verlaat de Kamerfractie van haar partij om minister van Defensie en vicepremier te worden in het nieuwe kabinet, meldt zij tegen de verzamelde pers in de Tweede Kamer. De huidige demissionaire defensieminister Ruben Brekelmans is in beeld als fractieleider. Maar het is volgens Yeşilgöz aan de fractie zelf om daarover te besluiten.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Caroline van der Plas wordt er allerminst vrolijk van dat D66 de nieuwe minister van Landbouw levert. "Boeren zijn zich rotgeschrokken. En ik met hen", schrijft de BBB-leider op X. "De partij die veestapel wilde halveren en de grootste boerenprotesten in de historie ontketende."
7 uur geleden