Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft de Venezolaanse oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado ontvangen op zijn ministerie. Zij won vorig jaar de Nobelprijs voor de Vrede.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De PVV geeft geen steun aan de reparatiewet die in de Eerste Kamer nodig is voor een meerderheid voor de asielplannen van het vorige kabinet. Dat schrijft PVV-senator Alexander van Hattem op X. De 'reparatie' was bedoeld om een van de twee asielwetten van voormalig PVV-minister Marjolein Faber minder streng te maken voor wie hulp biedt aan mensen die hier illegaal verblijven. Maar daar wil de PVV-fractie in de senaat niet aan, aldus Van Hattem.
13 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft dinsdag met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio gesproken over de inzet van een aantal Europese en Aziatische landen om de Straat van Hormuz te beschermen. Daarbij is wel benadrukt dat er eerst een einde aan de vijandelijkheden moet komen, zei Berendsen na afloop van het gesprek tegen media.
1 dag geleden
LONDEN (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) wil nog niets zeggen over mogelijke maatregelen die het kabinet voorbereidt om de gevolgen van de oorlog in Iran voor Nederlanders te verzachten. Er lijken maatregelen voor honderden miljoenen euro's te worden voorbereid, maar Jetten zei dat de plannen eerst nog besproken moeten worden in de ministerraad.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid heeft geschrokken gereageerd op het nieuws dat een man in een elektrische rolstoel in Utrecht in brand is gestoken. "Dit gaat alle grenzen over."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het CDA "gaat rustig kauwen" op de asielwetten waar de Eerste Kamer maandag en dinsdag over heeft gedebatteerd. De partij bezit de sleutel tot een meerderheid voor de wetten, maar senator Madeleine van Toorenburg wilde dinsdag nog niet prijsgeven of haar fractie voor gaat stemmen. De stemming is volgende week.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet lijkt bereid honderden miljoenen euro's uit te trekken voor maatregelen om de gevolgen van de oorlog in Iran voor burgers en bedrijven te verzachten. Hoeveel precies, is volgens ingewijden nog niet te zeggen omdat het pakket nog "volop in beweging" is.
1 dag geleden