Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het herziene wetsvoorstel voor de belasting op inkomen uit vermogen (box 3) is al ingewikkeld genoeg zonder dat de Tweede Kamer het verder probeert te vertimmeren. "Dat past niet in deze route die gedreven is door tempo", waarschuwde staatssecretaris Eelco Eerenberg (Fiscaliteit, D66) in een debat met de Tweede Kamer.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinetsplan om snel belasting te heffen in box 3 op winst uit vermogen lijkt een meerderheid te gaan halen in de Tweede Kamer. Naast coalitiepartijen D66, VVD en CDA is ook JA21 voor de zogenoemde novelle van het kabinet om dat te regelen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ChristenUnie vindt het "onwenselijk en onzorgvuldig" dat het kabinet de Tweede Kamer maar een paar dagen gunt voor de behandeling van het nieuwe voorstel voor box 3, de belasting op inkomen uit vermogen. Pieter Grinwis hekelde in een debat met name de rol van minister Eelco Heinen (Financiën, VVD), die zelf niet aanwezig was.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD is tevreden over de financiële dekking van het nieuwe voorstel voor de belasting op inkomsten uit vermogen (box 3). Tweede Kamerlid Wendy van Eijck hield tijdens een debat vol dat het voorstel "binnen de kabinetsperiode" gedekt is, en ook structureel. Volgens cijfers die het ministerie van Financiën zelf heeft vrijgegeven, klopt dit niet.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid in de Tweede Kamercommissie voor Financiën wil ook minister Eelco Heinen spreken over het nieuwe kabinetsvoorstel voor box 3, de belasting op inkomsten uit vermogen. Dat bleek aan het begin van een wetgevingsoverleg, waar de VVD-bewindsman niet bij is wegens een vergadering met zijn Europese ambtgenoten in Brussel.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66, CDA en PRO vragen zich af of cultuurminister Rianne Letschert (D66) niet te snel gaat in het proces om tot een nieuw stelsel voor cultuursubsidies te komen en roepen op tot zorgvuldigheid. De bewindsvrouw wil dat cultuursubsidies vanaf 2029 zoveel mogelijk worden verstrekt door de Rijkscultuurfondsen.
10 uur geleden
ANTALYA (ANP) - Premier Rob Jetten gaat toch niet naar de klimaattop in het Turkse Antalya. Hij was dat wel van plan, maar de binnenlandse politiek gaat voor: zijn woordvoerder laat weten dat hij in Nederland blijft "om te zorgen dat het belastingplan draagvlak vindt in de Tweede Kamer".
12 uur geleden