Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Lisa Westerveld van GroenLinks-PvdA vindt het onbegrijpelijk dat D66 in het pas afgesproken coalitieakkoord belooft mee te werken aan de uitvoering van de strenge asielwetten van het kabinet-Schoof. Dat terwijl de partij hier eerder zeer kritisch op was. "Waarom heeft D66 dit niet uitonderhandeld?", vroeg ze bij het debat over de asielbegroting aan D66'er Jan Paternotte.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is geen goede zaak dat het demissionaire kabinet het aantal reclames op de televisiezenders van de publieke omroep wil verhogen, vindt een meerderheid van de Tweede Kamer. Een motie van GroenLinks-PvdA hierover kreeg woensdagmiddag ruim voldoende steun.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De leiders van D66, VVD en CDA zijn het woensdag nog niet eens geworden over de verdeling van de kabinetsposten. Dat maakte VVD-leider Dilan Yeşilgöz woensdag bekend. Donderdag praten de partijen verder.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zeven Kamerleden die zich onlangs afsplitsten van de PVV, hebben in een stemverklaring hard uitgehaald naar hun voormalige partijleider Geert Wilders. Een motie waarin hij samen met Kamerlid Marjolein Faber oproept tot het denaturaliseren en uitzetten van "Marokkaans tuig", vinden zij "misleidend en onnodig grievend".
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kleine partijen zijn ongerust over het voornemen van de coalitie om onderzoek te doen naar een kiesdrempel. Partijen die een bepaald aantal zetels niet halen, komen door zo'n drempel niet in het parlement. ChristenUnie, SGP, BBB en DENK stelden hier in een debat bezorgde vragen over.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De NPO moet vier omroephuizen krijgen en een taakomroep van de NOS en NTR, vindt een meerderheid in de Tweede Kamer. Een motie van coalitiepartijen VVD, D66 en CDA die hiertoe oproept, kan in ieder geval rekenen op de steun van GroenLinks-PvdA, die al een vergelijkbaar voorstel deed in haar verkiezingsprogramma.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Beoogd premier Rob Jetten zoekt voor zijn minderheidskabinet ministers "zonder een al te groot ego". Zij moeten bereid zijn ook andere partijen iets te gunnen, zei de D66-leider vlak voordat hij begon als formateur. Met de onderlinge verdeling van de posten zijn D66, VVD en CDA al "vrij ver", zei Jetten.
15 uur geleden