Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft de ambassadeur van Israël ontboden, omdat het land de diplomatieke status van de Nederlandse medewerkers van de diplomatieke missie in Ramallah heeft ingetrokken. Dat zei hij tijdens een persconferentie waar hij herhaalde de stap "onnodig" te vinden.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het eerste EU-rapport over defensieparaatheid is maandag gepresenteerd aan de EU-ministers van Defensie. Het is niet openbaar, maar volgens minister Dilan Yeşilgöz (Defensie) is het duidelijk dat "we op alle domeinen nog echt een flink been moeten bijtrekken". Meer landen moeten meer doen en "we moeten het slimmer gaan doen", zei de minister na afloop van de vergadering in Brussel.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer is positief over een wetsvoorstel dat onder meer regelt dat er een leeftijdsgrens van 18 jaar komt voor het gebruik van achteraf betalen. Dat blijkt uit het debat over dat plan.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD steunt het voorstel van PRO om abortus uit het strafrecht te halen niet direct. De coalitiepartij wacht eerst de reactie van de Raad van State af. "Vrouwen nemen weloverwogen een besluit om gebruik te maken van abortuszorg. Wat de VVD betreft, dient ook de politiek zorgvuldig met dit onderwerp om te gaan", zei Kamerlid Hilde Wendel.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) baalt van het Israëlische besluit om de diplomatieke status van Nederlandse ambassademedewerkers in te trekken. "Ik betreur dit onnodige besluit ten zeerste", zegt hij in een reactie. Hij overlegt over de situatie. "Waarbij nu eerst onze diplomaten uiteraard een belangrijke prioriteit zijn."
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO probeert opnieuw abortus uit het strafrecht te halen. Kamerlid Lisa Vliegenthart diende maandag, op Internationale Dag van de Veilige Abortus, een voorstel in om dat voor elkaar te krijgen via een wetswijziging.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten probeerde tijdens zijn toespraak op het D66-congres voornamelijk optimisme uit te stralen. Kort na het begin van zijn speech werd Jetten onderbroken door vijf pro-Palestinademonstranten. Hij werd kort van het podium gehaald, maar bleef er laconiek onder.
1 dag geleden