Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
LEIDEN (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht niet dat progressieve kiezers bij de gemeenteraadsverkiezingen weglopen bij zijn partij D66 omdat ze het coalitieakkoord te rechts vinden. "Ik denk dat de meeste mensen het gewoon kunnen waarderen dat we verantwoordelijkheid nemen nu op landelijk niveau, dat we ook moeilijke keuzes daar niet uit de weg gaan", zei hij zondagmiddag terwijl hij campagne voerde in Leiden.
36 minuten geleden
LEIDEN (ANP) - Minister-president Rob Jetten spreekt maandag met "vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap" nadat de afgelopen dagen een school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam doelwit waren van explosies. Dit laat hij weten aan een verslaggever van het ANP tijdens het flyeren in Leiden voor de gemeenteraadsverkiezingen. Het gesprek vindt plaats op het ministerie van Algemene Zaken.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als lokale politici worden bedreigd, kunnen zij een telefoontje van minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) verwachten. Bij WNL op Zondag vertelde de CDA-bewindsman dat hij hier sinds zijn beëdiging drie weken geleden een vaste gewoonte van heeft gemaakt. "En dat moet ik veel te vaak doen." De afgelopen anderhalve week heeft hij al "een stuk of vijf" mensen gebeld.
3 uur geleden
ALMERE (ANP) - De gemeenteraadsverkiezingen maken "ontiegelijk veel uit voor je gewone leven", zei VVD-leider Dilan Yeşilgöz zaterdag in het centrum van Almere. Daar liep ze over de markt in de hoop stemmers over te halen om op haar partij te stemmen bij de verkiezingen komende woensdag. De lokale lijsttrekker Lesley van Hilten hoopt dat mensen de moeite nemen om te gaan stemmen, aangezien de opkomst in Almere bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen slechts 40 procent was.
1 dag geleden
ALMERE (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz houdt er rekening mee dat de recente explosies bij Joodse panden gelinkt zijn aan Iran. Dat zei ze tijdens een campagnebijeenkomst van de VVD in Almere.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - "Wat een laffe intimidatie", reageert D66-fractievoorzitter Jan Paternotte via X op de aanslag op een Joodse school in Amsterdam. Ook andere Kamerleden spreken hun afschuw uit over de explosie die heeft plaatsgevonden in de nacht van vrijdag op zaterdag. "Dit is niet een gerichte aanslag op een gebouw, maar op de veiligheid van de hele Joodse gemeenschap", schrijft Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het "verschrikkelijk" dat een Joodse school in Amsterdam in de nacht van vrijdag op zaterdag doelwit was van een explosie. "Ik begrijp de boosheid en angst en ga snel in gesprek met de Joodse gemeenschap. Zij moeten zich altijd veilig weten in ons land", schrijft hij op X.
1 dag geleden