Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens Forum voor Democratie geen beleid van de partij dat kandidaten die met voorkeursstemmen een raadszetel hebben gekregen, de raad niet in mogen. In een aantal gemeenten werd dat wel gevraagd, waarna kandidaten besloten buiten FVD om de raad in te gaan.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het was "zeker nodig" dat defensieminister Dilan Yeşilgöz vorige week naar Cyprus vloog voor een bezoek aan het fregat Zr. Ms. Evertsen, dat in verband met de oorlog in het Midden-Oosten op missie is gestuurd in de Middellandse Zee. Dat zei de VVD-bewindsvrouw voor aanvang van de ministerraad.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) zal binnenkort een strengere brief sturen om gemeenten te vragen opvangplekken te realiseren voor asielzoekers, zodat de spreidingswet goed kan worden uitgevoerd. "Gemeenten die niets hebben gedaan, gaan we vragen: wanneer kom je nou met locaties?"
19 uur geleden
DEN HAAG/HELSINKI (ANP) - Door de sterk gestegen olieprijs voelen landen volgens premier Rob Jetten nog meer "de noodzaak" om op te treden tegen de schaduwvloot waarmee Rusland oliesancties omzeilt. Hij zei dat donderdag na een bijeenkomst met leiders van noordelijke landen in Helsinki waar werd gesproken over de aanpak van de schaduwvloot.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) onderschrijft de oproep aan gemeenten van de minister van Asiel en Migratie, Bart van den Brink, om met spoed voldoende opvanglocaties te realiseren. "Er is acuut noodopvang nodig om te voorkomen dat mensen op straat komen te staan", stelt het COA. "Door het nijpende tekort staat de menswaardigheid van de opvang zwaar onder druk. Dat is slecht voor het welzijn van onze bewoners."
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) snapt de oproep van asielminister Bart van den Brink (CDA) om snel meer opvangplekken voor asielzoekers te regelen. De vereniging hoopt "dat gemeenten kijken waar ze kunnen helpen", aldus een woordvoerder.
19 uur geleden
HALFWEG (ANP) - GroenLinks en PvdA gaan vanaf juni samen verder onder de naam Progressief Nederland. "Roepnaam: PRO." Dat hebben de partijen, die samen de grootste oppositiefractie vormen in de Tweede Kamer, donderdag bekendgemaakt.
20 uur geleden