Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Volgens SP-leider Jimmy Dijk is "precies het tegenovergestelde nodig" van de plannen van de nieuwe coalitie. "Geen doorbraak, alleen afbraak. Het is de wereld op z'n kop", schrijft hij op X met twee tabellen uit de doorrekening van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - David van Weel, de aanstaande minister van Justitie en Veiligheid, hoopt op "meer harmonie" in het nieuwe kabinet dan in de vorige coalitie, waarvoor hij ook minister was. Volgens de VVD'er zijn de inhoudelijke verschillen nu minder groot dan tussen zijn partij en de vroegere coalitiepartners PVV, NSC en BBB.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Groep Markuszower is kritisch op de plannen van de minderheidscoalitie na de doorrekening van het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving. "Dit akkoord staat garant voor meer armoede, de afbraak van onze sociale zekerheid en raakt de Nederlander ongekend hard."
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De CO2-uitstoot daalt harder met de klimaatmaatregelen die de coalitie van D66, VVD en CDA wil doorvoeren dan zonder nieuwe plannen. Dat schrijven het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving in hun doorrekening van het akkoord. Maar meer is nodig om in 2050 klimaatneutraal te zijn.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mirjam Sterk verwacht dat haar een 'complexe opgave' wacht als minister van Langdurige Zorg. "Of de zorg in de toekomst ook houdbaar is, dat is het vraagstuk waar we voor staan," aldus de CDA'er.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is de afgelopen jaren naïef geweest over de groeiende invloed van China, zegt beoogd buitenlandminister Tom Berendsen (CDA). Hij wil als minister Nederland minder afhankelijk maken van grondstoffen uit China, maar ook van de Verenigde Staten voor veiligheid. "Die afhankelijkheid moet je afbouwen, dan zit je ook sterker aan de internationale onderhandelingstafel."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Jo-Annes de Bat krijgt bij zijn aantreden als staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei het volgelopen stroomnet onder zijn hoede. Dat zei de CDA'er na zijn gesprek met beoogd premier Rob Jetten. Hij wil oplossingen voor de drukte op het stroomnet "versnellen", maar weet nog niet hoe. "Dat ga ik allemaal ontdekken. Er zal vast een heel inwerkprogramma staan om zaken nog beter te begrijpen."
1 dag geleden