Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten zal rond de geboorte van zijn kind enkele dagen met verlof gaan. Dat blijkt uit een Q&A op de site van D66. Maandag kondigden Jetten en zijn partner Nicolás Keenan aan komend voorjaar een kind te verwachten.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten en zijn partner Nicolás Keenan verwachten in 2027 een kind. De twee kondigden dat maandag aan op Instagram. Bij een foto waarop ze een echofoto vasthouden, schrijven ze dat ze hun eiceldonor, hun draagmoeder Lisa en hun gezinnen "super dankbaar" zijn.
1 dag geleden
GRONINGEN (ANP) - Groningen en Noord-Drenthe roepen JA21 op het initiatiefwetsvoorstel om delen van het Groningenveld te behouden als gasreserve niet in te dienen. De regio wijst erop dat het voorstel haaks staat op de eerdere belofte van Den Haag om het Groningenveld definitief te sluiten.
1 dag geleden
AMSTERDAM (ANP) - PRO-partijleider Jesse Klaver heeft premier Rob Jetten uitgenodigd om komende week te onderhandelen over het belastingplan. Op een partijbijeenkomst in Amsterdam hekelt hij dat er nog altijd geen zicht is op een meerderheid voor dat pakket aan belastingen. "Als het kabinet stilvalt, moet het initiatief van ons komen."
2 dagen geleden
BANGKOK (ANP) - Nederland is net als een aantal andere landen weggelopen bij een bijeenkomst van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) toen de Russische minister van Financiën de groep zou toespreken. Dat meldt het ministerie van Financiën aan het ANP.
3 dagen geleden
ROTTERDAM (ANP) - Infraprojecten die deze vrijdag zijn uitgesteld, zullen later alsnog worden hervat, zei minister Vincent Karremans (Infrastructuur) op een persmoment bij de Calandbrug in Rotterdam. Hij weersprak dat van uitstel afstel komt. "De opgave die er lag voor die projecten is niet weg. Die zal op een gegeven moment weer worden opgepakt."
4 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-vicepremier Dilan Yeşilgöz blijft hopen op een akkoord over het belastingplan waar ook rechtse partijen achter staan. Zij gelooft niet dat zo'n deal verder uit zicht is geraakt nu JA21 nieuwe asieleisen op tafel heeft gelegd, en de SGP ruziet met zorgminister Sophie Hermans die eisen van de streng christelijke partij op het gebied van abortus niet wil inwilligen.
4 dagen geleden