Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Belastingen) noemt geen cijfers over kosten en compensatie voor de gewenste aanpassing van de vermogensbelasting (box 3). De discussie over de inkomstentegenvallers voor de staatskas is volgens de D66-bewindsman "het politieke gesprek van het najaar."
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer vindt "zonder twijfel" dat het kabinet tijdens de coronapandemie kinderrechten heeft geschonden, onder meer door de scholen te sluiten. Vooral de argumentatie daarbij verbijsterde haar, zei zij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nieuwe regels die ingrepen tegen wolven makkelijker maken, komen er hoe dan ook voor de zomer. Staatssecretaris Silvio Erkens (Natuur) wil er graag over praten met de Kamer, maar ook zonder debat zet hij zijn maatregelen door. "Ik vind het onverantwoord om het over de zomer heen te tillen", zei hij woensdag.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De basisschool van Forum voor Democratie in Almere heropent in augustus haar deuren. Twee jaar geleden werd de Renaissanceschool gesloten, omdat deze de financiering niet rondkreeg. De organisatie draaide alleen op private financiering van ouders en donateurs. Maar nu is het gelukt om financiering te krijgen van het Rijk, meldt FVD-oprichter Thierry Baudet op de website van de partij. Een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs bevestigt dat.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kinderen stonden volgens Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer "niet bovenaan het prioriteitenlijstje" tijdens de coronapandemie. Kalverboer zei tegen de parlementaire enquêtecommissie corona dat het belang van kinderen niet genoeg werd meegenomen in de besluitvorming.
10 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Het alternatieve scenario voor Moerdijk waarin het dorp blijft bestaan en uitbreiding van het stroomnet rondom het dorp plaatsvindt, is totaal ongeloofwaardig, vindt gemeenteraadslid Jolijn Koevoets van de VVD. Burgemeester Aart-Jan Moerkerke vindt dat deze optie te weinig garanties biedt voor het dorp. "Er blijft nog te veel boven de markt hangen."
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer snapt niet goed waarom van tevoren al is vastgelegd hoeveel lokale omroepen er nog mogen overblijven na een hervorming. Dinsdagavond debatteert de Kamer over een wetswijziging die de lokale omroepen moet versterken. Onderdeel daarvan is dat het aantal lokale omroepen wordt teruggebracht van ruim tweehonderd lokale omroepen naar tachtig streekomroepen.
23 uur geleden