Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het invoeren van de avondklok om het coronavirus in te dammen op 23 januari 2021 had beter onderbouwd moeten worden, vindt toenmalig VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. In gesprek met de parlementaire enquêtecommissie corona zei Dijkhoff dat het kabinet meer oog had kunnen hebben voor de heftigheid van de maatregel.
4 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Verschillen in de samenleving die tijdens de coronapandemie zijn ontstaan, zijn volgens Klaas Dijkhoff lastig te overbruggen. Tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona zei de voormalig VVD-fractievoorzitter dat pogingen daartoe "al snel op wantrouwen stuiten".
6 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De signalen over de maatschappelijke gevolgen van de coronamaatregelen werden nooit gelijkwaardig aan de adviezen van het Outbreak Management Team, aldus Klaas Dijkhoff. De voormalige VVD-fractievoorzitter zei tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona dat eerst maatregelen werden genomen en er daarna pas ruimte was om te kijken naar wat het betekende voor mensen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De brede steun in de Tweede Kamer voor de coronamaatregelen van het kabinet nam af naarmate de pandemie langer duurde, stelde Klaas Dijkhoff tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona. De toenmalige VVD-fractievoorzitter zei dat er eerst een gevoel was dat iedereen het kabinet moest steunen vanwege de ernst van het virus.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Sigrid Kaag heeft in Zomergasten gezegd dat de Verenigde Staten Nederland tien jaar geleden hebben gevraagd of Kaag zich beschikbaar wilde stellen als mogelijke nieuwe secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Dat dat niet is gebeurd, komt volgens haar doordat Nederland met andere dingen bezig was.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gesprekken over de rijksbegroting tussen kabinetsleden en oppositiepartijen gaan de komende dagen verder. Maandag spreekt PRO met zowel de premier als vicepremiers en met minister van Financiën Eelco Heinen (VVD), melden bronnen aan het ANP.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Progressief Nederland moet zich in de Europese Unie aansluiten bij de sociaaldemocratische politieke familie, vindt partijleider Jesse Klaver. Daarmee onderschrijft hij het advies dat een commissie vrijdag uitbracht. "Het doet recht aan zowel de inhoud als onze ambitie om zoveel mogelijk invloed te hebben in Europa", motiveert de linkse politicus op het sociale medium Bluesky.
2 dagen geleden