Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het werk van Rob Jetten als formateur zit erop. De politiek leider van D66 heeft zaterdag zijn eindverslag overhandigd aan Tweede Kamervoorzitter Thom van Campen. Maandag wordt hij beëdigd als minister-president.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe stelsel om belasting te heffen op het rendement op vermogen ligt "bovenop de stapel" als D66'er Eelco Eerenberg maandag begint als staatssecretaris van Financiën. De vervanger van Nathalie van Berkel - die zich deze week terugtrok na ophef over onjuistheden in haar cv - sprak dit vermoeden uit na zijn kennismaking met aanstaand premier Rob Jetten.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Aankomend premier Rob Jetten (D66) hoort graag "input" van partijen in de Tweede Kamer nu de planbureaus de kabinetsplannen hebben doorgerekend. "Dan kunnen we richting de zomer, als we de definitieve begroting van volgend jaar maken, daar goed naar kijken."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitie van D66, VVD en CDA investeert onderaan de streep toch niet in ontwikkelingssamenwerking. Hoewel er jaarlijks 257 miljoen euro voor wordt uitgetrokken, gaat ongeveer hetzelfde bedrag de komende jaren vanuit dat potje naar asielopvang. Het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving noemen het een "ombuiging" in de doorrekening.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Caroline van der Plas stopt als partijleider en fractievoorzitter van de BBB. Dat meldt de partij. Tweede Kamerlid Henk Vermeer volgt haar op. Van der Plas blijft wel actief als Kamerlid.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgens SP-leider Jimmy Dijk is "precies het tegenovergestelde nodig" van de plannen van de nieuwe coalitie. "Geen doorbraak, alleen afbraak. Het is de wereld op z'n kop", schrijft hij op X met twee tabellen uit de doorrekening van het coalitieakkoord door het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - David van Weel, de aanstaande minister van Justitie en Veiligheid, hoopt op "meer harmonie" in het nieuwe kabinet dan in de vorige coalitie, waarvoor hij ook minister was. Volgens de VVD'er zijn de inhoudelijke verschillen nu minder groot dan tussen zijn partij en de vroegere coalitiepartners PVV, NSC en BBB.
1 dag geleden