Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het 'vliegende team' met ambtenaren dat gemeenten moet bijstaan in kwesties rond de asielopvang is inmiddels actief, zegt asielminister Bart van den Brink. Een woordvoerder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) meldt dat zeker zes gemeenten zich inmiddels hebben gemeld met vragen. Premier Rob Jetten kondigde het team eerder deze maand aan, maar het was onduidelijk hoe het precies te werk zou gaan.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Er is geen geld om de verkeersboetes op het huidige niveau te houden, zei justitieminister David van Weel (VVD) voorafgaand aan de ministerraad. De boetes stijgen net zo snel als de inflatie. Als Van Weel de boetes niet laat oplopen, dan komt hij jaarlijks ongeveer 30 miljoen euro tekort op zijn begroting en dat gaat volgens hem ten koste van bijvoorbeeld de politie of de Mobiele Eenheid (ME).
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - "Roekeloos" noemt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) het gedrag van Rusland nadat een drone van dat land is neergekomen in het oosten van NAVO-bondgenoot Roemenië. "Het is zorgelijk om te zien", zei hij voor aanvang van de ministerraad.
2 dagen geleden
TER APEL (ANP) - Asielminister Bart van den Brink heeft het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel donderdagavond onverwachts bezocht en herhaalde daar zijn oproep aan gemeenten elders in het land om snel te komen met opvangplekken. Tijdens zijn bezoek sprak de CDA-bewindsman met medewerkers van het Rode Kruis, asielzoekers die door drukte niet werden toegelaten tot het asielzoekerscentrum, medewerkers van opvangorganisatie COA en burgemeester Jaap Velema.
3 dagen geleden
LIMASSOL (ANP) - Concrete voorstellen voor wie namens de EU aan eventuele onderhandelingen gaat deelnemen over vrede tussen Oekraïne en Rusland zijn donderdag niet gedaan door EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Wel zijn de ministers het erover eens dat er "iemand of een team van mensen" namens de EU "aan een eventuele onderhandelingstafel" moet aanschuiven om voor de Europese belangen op te komen, zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) na afloop van de vergadering in Cyprus.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat in hoger beroep tegen recente uitspraken over de vliegvelden bij Eindhoven, Rotterdam en Lelystad. Minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) wil daarmee "verdere juridische helderheid" over de stikstofcrisis krijgen, schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer. "Die helderheid helpt vervolgens om beleid op te baseren."
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Wat premier Rob Jetten betreft werkt het kabinet de komende tijd verder aan plannen over sociale zekerheid. De vakbonden gaven na een gesprek op het Catshuis aan dat zij niet meer verder willen praten. Bij het kabinet "staat de deur altijd open en ik hoop dat werkgevers en werknemers ook snel weer met ons willen doorpraten".
3 dagen geleden