Rutte: geloven in complottheorieën is ook gewoon een keuze
DEN HAAG (ANP) - Het is "uiteindelijk ook een keuze" van iemand om in een complottheorie te geloven. Dat zegt premier Mark Rutte in reactie op het nieuws dat ruim een op de vijf Nederlanders bijvoorbeeld gelooft dat een kleine groep mensen in het geheim belangrijke besluiten neemt in de wereldpolitiek. Dat is "veel" zegt Rutte, maar het kabinet speelt volgens hem een bescheiden rol in het tegengaan van de populariteit van complottheorieën. "Ik zou niet weten wat we nog meer moeten doen."
17 procent van de ondervraagde Nederlanders zegt in de European Social Survey het eens te zijn met de stelling dat groepen wetenschappers bewijsmateriaal "verdraaien, verzinnen of verzwijgen" om de bevolking te misleiden. In sommige andere Europese landen ligt het percentage mensen dat gevoelig is voor complottheorieën nog een stuk hoger. Toch zijn er in Nederland ook zorgen over de populariteit van deze theorieën. "De verspreiding en normalisering van dergelijke theorieën kan aanleiding vormen voor het plegen van extremistische en zelfs terroristische handelingen", schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid in het jongste dreigingsbeeld.
Een complottheorie beschrijft vaak een samenzwering die achter de schermen plaatsvindt. Meestal slaan de theorieën op een geheime elite, die feiten verdraait of verzwijgt om een eigen doel te behalen. Rutte geeft desgevraagd aan dat de coronacrisis mogelijk een aanjager is geweest van complottheorieën. Het is volgens hem relevant om te achterhalen hoe de populariteit is te verklaren.
Samenzwering
Wel vraagt Rutte zich af in hoeverre de cijfers overeenkomen met de realiteit. Hij denkt dat er een verschil zit tussen het antwoord op een vraag over een samenzwering en "wat mensen, zonder dat ze het soms zelf weten, diep van binnen voelen en ervaren". Het is volgens hem "een beetje oppassen" met conclusies naar aanleiding van de cijfers.
Hoewel hij zich zorgen maakt over het geloof van sommigen in deze "onzin", wil Rutte "niet krampachtig gaan smeken van: oh geloof ze niet. Daar voel ik me ook iets te goed voor". Het is ook niet een taak van alleen het kabinet om de theorieën te bestrijden, meent de premier. "Het enige wat je kan doen als overheid is zo duidelijk mogelijk communiceren." Maar in een vrije samenleving is het volgens hem iemands eigen keuze om "daar wel of niet in te geloven", zei Rutte meermaals tijdens zijn persconferentie vrijdag na de ministerraad.
Volgende week reist de premier af naar Davos voor het World Economic Forum, dat centraal staat in een belangrijke complottheorie. Dat maakt het bezoek aan het Zwitserse Davos voor hem niet anders, aldus Rutte.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Ouders gaan vanaf 2029 een iets hogere eigen bijdrage betalen voor kinderopvang dan eerder het plan was. Het kabinet kiest ervoor om de opvang voor 95,6 procent te vergoeden, in plaats van de eerder genoemde 96 procent. Dit komt omdat de uitvoering van het nieuwe stelsel en het toezicht duurder uitpakken dan in eerste instantie verwacht.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen met een laag inkomen kunnen 4000 of 6000 euro subsidie krijgen als ze een tweedehands elektrische auto kopen. Dat wil staatssecretaris Annet Bertram (CDA), die over duurzaam vervoer gaat. Het kabinet heeft 52,4 miljoen euro beschikbaar voor de regeling.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, VVD en CDA zien geen heil in het SP-plan om het eigen risico af te schaffen voor slachtoffers van seksueel geweld die medische hulp nodig hebben. Dat bleek tijdens een debat over een voorstel van Sarah Dobbe (SP) om de zorg voor slachtoffers van seksueel geweld te verbeteren.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De situatie van kinderen van asielzoekers die nu in noodopvanglocaties zitten, moet beter. Dat zegt asielminister Bart van den Brink in reactie op de "urgente aanbeveling" van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) om binnen zes maanden met verbeteringen te komen. Hij pleit voor het "versneld afbouwen van noodopvanglocaties", maar komt niet direct met maatregelen om dit te bereiken en wijst op staand beleid.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vier gemeenten hebben bij de provincie Utrecht hun zorgen geuit over het provinciale plan voor het landelijk gebied. In een brief aan Provinciale Staten schrijven de gemeenten Leusden, Woudenberg, Rhenen en Renswoude dat de stikstofmaatregelen bij boeren en andere betrokken partijen leiden tot onzekerheid en onrust en dat het vertrouwen in de overheid daardoor afneemt.
7 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - De provincie Noord-Brabant wil de proeftuin worden waarin nauwkeurig wordt gekeken naar de effecten die bijvoorbeeld woningbouw, uitbreiding van Defensie en natuurherstel gezamenlijk hebben voor een gebied. Tijdens overleg tussen provincies, gemeenten, waterschappen en rijksoverheid heeft Brabant aangeboden de nieuwe aanpak voor ruimtelijke keuzes uit te proberen in de provincie. Te beginnen in Woensdrecht.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "heftig" dat jongeren negatiever zijn gaan denken over homoseksualiteit, vindt staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs en Emancipatie). Naar aanleiding van een rapport hierover van het Trimbos-instituut en de Universiteit Utrecht laat ze weten dat ze werkt aan maatregelen. Zo overweegt de VVD-bewindsvrouw scholen die meer hulp nodig hebben met het vergroten van de lhbti-acceptatie extra te ondersteunen.
9 uur geleden