Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël en de VS zijn in hun gezamenlijke campagne tegen Iran erin geslaagd de nucleaire en ballistische raketprogramma's van dat land te "vernietigen". Dat zei de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zaterdag in een televisietoespraak, op het moment dat de VS en Iran in Pakistan onderhandelen.
5 minuten geleden
KYIV (ANP/AFP) - Oekraïne meldt dat na het ingaan van het paasbestand om 16.00 uur lokale tijd, Rusland het bestand 469 keer heeft geschonden. Dat schrijft de Oekraïense legerleiding op Telegram.
37 minuten geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR/AFP) - De eerste rechtstreekse gesprekken tussen de Amerikaanse en Iraanse delegaties in Pakistan zijn beëindigd, schrijft het Iraanse persbureau Tasnim. Later zaterdagavond of zondag wordt een nieuwe onderhandelingsronde verwacht, melden Tasnim en staatsomroep IRIB.
1 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - In Libanon zijn al meer dan 2000 doden gevallen sinds de oorlog tussen Israël en Hezbollah vorige maand begon, zegt het Libanese ministerie van Gezondheid.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De politie in Londen heeft meer dan tweehonderd demonstranten opgepakt bij een protest op Trafalgar Square. Pro-Palestijnse activisten hadden zich op het bekende plein verzameld om de verboden groepering Palestine Action te steunen. De regering plaatste de organisatie in juli op een lijst met terroristische organisaties. Een rechter oordeelde in februari dat dit verbod onwettig is.
2 uur geleden
ISLAMABAD (ANP) - De onderhandelingen tussen de VS en Iran in Pakistan lopen vast op de controle over de Straat van Hormuz, melden ingewijden aan The Financial Times. Zo zou Iran erop staan de controle over de zeestraat te behouden en tol te kunnen heffen op schepen. Het land zou eventuele "gezamenlijke controle" weigeren.
3 uur geleden
LGOV (ANP/RTR) - Een Oekraïense drone heeft een tankstation in de stad Lgov in de Russische regio Koersk geraakt, meldde de regionale gouverneur zaterdag. Er zouden drie mensen gewond zijn geraakt, onder wie een kind. De aanval zou plaats hebben gevonden nadat het paasbestand was ingegaan.
4 uur geleden