Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WENEN (ANP) - Vier mensen die het optreden van Israël in de eerste halve finale van het Eurovisie Songfestival verstoorden zijn daarna uit de zaal verwijderd. Dat bevestigen de Oostenrijkse omroep ORF en songfestivalorganisator European Broadcasting Union desgevraagd aan het ANP.
6 uur geleden
WENEN (ANP) - Israël heeft zich dinsdag in Wenen zoals verwacht geplaatst voor de finale van het Eurovisie Songfestival. Het omstreden land, dat meedoet met zanger Noam Bettan, kreeg in de eerste halve finale genoeg punten van jury en publiek.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Het Golden Dome-project van de Amerikaanse president Donald Trump gaat 1,2 biljoen dollar kosten (ongeveer 1 biljoen euro). Dat heeft de rekenkamer van het Amerikaanse Congres, de Congressional Budget Office (CBO), berekend. Het bedrag moet over de komende twintig jaar worden uitgegeven.
7 uur geleden
CANNES (ANP) - Regisseur Peter Jackson heeft dinsdagavond op het Filmfestival van Cannes een ere-Palm gekregen voor zijn grote bijdrage aan de filmwereld. Jackson kreeg de prijs uit handen van acteur Elijah Wood, die in de Lord of the Rings-films die Jackson maakte de rol van Frodo speelde.
7 uur geleden
RIYAD (ANP/RTR) - Saudi-Arabië heeft eind maart meerdere aanvallen uitgevoerd op Iran, meldt persbureau Reuters op basis van westerse en Iraanse functionarissen. Dat is voor zover bekend nog niet eerder gebeurd. De aanvallen zouden vergeldingen zijn voor eerdere Iraanse aanvallen.
8 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk wil met mijnbestrijdingsdrones, gevechtsvliegtuigen en droneafweersystemen helpen de scheepvaart in de Straat van Hormuz weer op gang te krijgen. Een Britse torpedobootjager is al op weg naar de door Iran geblokkeerde zeestraat, zegt defensieminister John Healey na overleg met gelijkgezinde landen, waaronder Nederland.
9 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Oekraïne ontvangt in juni het eerste deel van de EU-lening van 90 miljard euro, heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas dinsdag bekendgemaakt. Het geld gaat Oekraïne aan drones besteden. "Die vormen momenteel de belangrijkste capaciteit om de Russische troepen terug te dringen", zei Kallas na afloop van de vergadering van EU-ministers van Defensie in Brussel.
11 uur geleden