Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP) - De Algemene Vergadering van de VN "verwelkomt" de adviserende uitspraak die het Internationaal Gerechtshof (ICJ) vorig jaar deed over het tegengaan van klimaatverandering. In een resolutie die woensdag werd aangenomen, wordt het advies "een gezaghebbende bijdrage in de verduidelijking van het internationaal recht" genoemd. De Verenigde Staten stemden tegen.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben de voormalige president van Cuba, Raúl Castro, aangeklaagd, laat een functionaris van de regering-Trump weten aan persbureau Reuters. Dat doen ze voor zijn rol bij het neerhalen van twee civiele vliegtuigjes van een Cubaans-Amerikaanse humanitaire organisatie uit Miami in 1996. De stap wordt gezien als een manier om nog meer druk te zetten op de Cubaanse regering.
7 uur geleden
BANDAR ABBAS (ANP/AFP/RTR) - De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) heeft melding gemaakt van een gecoördineerde toegang tot de Straat van Hormuz voor 26 vrachtschepen in 24 uur tijd. De garde zegt verantwoordelijk te zijn voor de scheepvaart door de strategische zeeweg en dat schepen met voorafgaande toestemming van de IRG de straat door kunnen varen.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio stelt dat zijn land een "nieuw hoofdstuk" wil openen in de relatie met de inwoners van het arme Cuba. Hij verklaart in een Spaanstalige videoboodschap aan het volk dat Washington 100 miljoen dollar (circa 86 miljoen euro) aan eten en medicijnen wil sturen.
10 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - De Israëlische veiligheidsminister Itamar Ben-Gvir heeft beelden gedeeld waarop te zien is dat opvarenden van een door Israël onderschepte activistenvloot ruw worden behandeld. Mensen zijn geboeid en zitten op hun knieën met hun hoofden naar de grond. "Zo verwelkomen we degenen die terreur steunen. Welkom in Israël", schreef de rechtse hardliner, tot ergernis van een andere prominente minister.
10 uur geleden
ROME/ASHDOD (ANP/DPA) - De Italiaanse premier Giorgia Meloni en haar buitenlandminister Antonio Tajani hebben het Israëlische optreden tegen de Global Sumud Flotilla in scherpe bewoordingen veroordeeld.
10 uur geleden
WARSCHAU (ANP/RTR) - De van corruptie verdachte Poolse oud-minister van Justitie Zbigniew Ziobro is naar de Verenigde Staten gevlucht. Dat meldt de Poolse aanklager. In februari werd een arrestatiebevel tegen Ziobro uitgevaardigd vanwege vermeende corruptie. Daarvoor kan hij tot 25 jaar gevangenisstraf krijgen.
11 uur geleden