Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NICOSIA (ANP) - Als er echt noodzaak is voor mensen om te vluchten door de oorlog in het Midden-Oosten, "dan is er natuurlijk opvang" mogelijk in Nederland, zei premier Rob Jetten na afloop van een EU-top op Cyprus. Maar volgens hem is de hele EU het ermee eens dat zij niet meer de "ongecontroleerde migratie van de afgelopen jaren" aankan.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin komt in december mogelijk naar de G20-top in het Amerikaanse Miami. De Verenigde Staten hebben Poetin uitgenodigd, zegt een Russische onderminister.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Defensie heeft Iran gewaarschuwd dat de blokkade van Iraanse havens steeds verder wordt versterkt. De VS hebben al 34 schepen tegengehouden, verklaarde minister Pete Hegseth op een persconferentie. "Niemand vaart van de Straat van Hormuz naar waar dan ook in de wereld zonder toestemming van de Amerikaanse marine."
2 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is weer afgereisd naar Saudi-Arabië. Hij meldt op X dat hij daar gaat overleggen met de feitelijke leider van de rijke Golfstaat, Mohammed bin Salman. "Vandaag werken we verder aan onze afspraken met Saudi-Arabië over veiligheid, energie en infrastructuur."
3 uur geleden
ATLANTA (ANP/BLOOMBERG) - China zet opnieuw de befaamde 'panda-diplomatie' in voor zijn geopolitieke belangen. De dierentuin in Atlanta maakte vlak voor een bezoek van de Amerikaanse president Donald Trump aan Beijing bekend dat het twee reuzenpanda's uit China zal ontvangen.
3 uur geleden
BERLIJN/LONDEN (ANP/RTR) - Europese NAVO-landen zeggen zich niets aan te trekken van vermeende Amerikaanse plannen om onvoldoende volgzame bondgenoten te straffen. Het Verenigd Koninkrijk laat zich niet onder druk zetten, aldus de Britse regering. En Spanje, een tweede mikpunt van de VS, hoeft volgens Duitsland niet te vrezen voor zijn NAVO-lidmaatschap.
3 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi wordt volgens Pakistaanse bronnen vrijdagavond in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad verwacht. Hij komt met een delegatie om eventueel met de VS te onderhandelen. Een Amerikaans team is volgens de bronnen al in Islamabad om een nieuwe ronde onderhandelingen tussen Iran en de VS voor te bereiden.
4 uur geleden