Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON/TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Het Amerikaanse leger heeft zaterdag en zondag aanvallen uitgevoerd op Iraanse doelen. Radars en commandocentra in de buurt van de Straat van Hormuz die door de Iraniërs worden gebruikt bij droneaanvallen zijn getroffen, meldt het Amerikaanse leger maandagochtend vroeg.
1 uur geleden
GENUA (ANP) - In een grot in het noorden van Italië is een 20-jarige man vast komen te zitten door een rotsblok op zijn voet. Het slachtoffer zit sinds zondagmiddag op 120 meter diepte vast in de Grotta dei Cinghiali Volanti, meldt het Italiaanse persbureau ANSA. Tientallen reddingswerkers proberen hem te bevrijden.
2 uur geleden
BOGOTÁ (ANP/AFP) - De eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Colombia heeft zondag nog geen winnaar opgeleverd. De rechtse advocaat Abelardo de la Espriella kreeg vooralsnog de meeste stemmen en neemt het in de tweede ronde op 21 juni op tegen de linkse senator Iván Cepeda.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het onderwijs in Rusland en door Rusland bezette delen van Oekraïne wordt gedomineerd door propaganda, stelt Amnesty International in een nieuw rapport. Volgens de mensenrechtenorganisatie schendt Rusland de rechten van kinderen door hen geen goed onderwijs aan te bieden.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Burgemeester Zohran Mamdani heeft zondag de jaarlijkse Israel Day Parade in New York geboycot. Mamdani is de eerste burgemeester van de Amerikaanse stad die niet deelneemt aan de jaarlijkse mars.
9 uur geleden
METZ (ANP/AFP) - Een museum in de Oost-Franse stad Metz heeft zondag bij de politie aangifte gedaan van de diefstal van een banaan. Een suppoost ontdekte zaterdag dat de vrucht, die met tape aan een muur was bevestigd als onderdeel van het kunstwerk Comedian van de Italiaanse kunstenaar Maurizio Cattelan, verdwenen was.
11 uur geleden
BOGOTÁ (ANP/AFP) - De stembussen voor de verkiezingen in Colombia zijn geopend. De kandidaten voor het presidentschap verschillen vooral in hun voorgestelde aanpak van het drugsgeweld in het land.
14 uur geleden