Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/AFP) - Een groep internationale hulporganisaties is naar het Israëlische Hooggerechtshof gestapt om een verbod op hun activiteiten in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever tegen te houden. Bij de indiening van het verzoekschrift waarschuwen de organisaties voor de "catastrofale gevolgen" die het verbod kan hebben voor burgers.
48 minuten geleden
ROME (ANP/AFP) - Het aantal mensen dat in het door geweld verscheurde Somalië te maken heeft met zeer ernstige voedselonzekerheid is volgens door de VN gesteunde waarnemers sinds begin vorig jaar verdubbeld tot bijna 6,5 miljoen. Somalië telt bijna 20 miljoen inwoners.
1 uur geleden
HONGKONG (ANP/RTR) - De ingrijpende zuiveringen in de top van het Chinese leger hebben het waarschijnlijk minder gevechtsklaar gemaakt, stelt een gerenommeerd onderzoeksinstituut. En de campagne, die onder meer China's hoogste twee militairen de kop kostte, is nog niet voorbij, denkt het Internationaal Instituut voor Strategische Studies (IISS).
1 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR/AFP) - Libanon beschuldigt Israël ervan gericht te hebben geschoten op een observatiepost van het leger in het zuiden van het land. Volgens de strijdmacht is het bevel gegeven de positie te verdedigen en terug te schieten.
1 uur geleden
KOBLENZ (ANP) - De Duitse politie heeft in de buurt van Koblenz een 81-jarige man gearresteerd die wordt verdacht van verkrachting en moord in 1994. Het onderzoek naar de verkrachting van en moord op de 24-jarige Amerikaanse toeriste Amy Lopez in de toeristische vesting Ehrenbreitstein was eerder vastgelopen.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het Europees Parlement wil dat de EU meer sancties tegen Rusland instelt. Ook wil het parlement dat de EU-import wordt afgebouwd van Russische olie, alle aardolieproducten, uranium, verrijkt uranium en nucleaire brandstof. De oproep wordt gesteund door 437 Europarlementariërs. 82 Europarlementariërs stemden dinsdag tegen en 70 onthielden zich van stemming. Dat gebeurde in een extra plenaire vergadering, vier jaar na het begin van de Russische invasie in Oekraïne.
2 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - Het Russische leger boekte in het vierde jaar van de oorlog tegen Oekraïne meer terreinwinst dan in de twee jaar ervoor. Rusland nam nog eens 0,8 procent van het buurland in, maakt persbureau AFP op uit cijfers van een gezaghebbende denktank.
2 uur geleden