Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft tot kalmte gemaand in de aanloop naar een herdenkingsmars zaterdagmiddag in Lyon. Die wordt gehouden voor een radicale nationalist die in de stad is doodgeslagen.
1 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De Venezolaanse autoriteiten hebben 379 politieke gevangenen amnestie verleend. Dat heeft een parlementariër die toezicht houdt op het proces gezegd, nadat vrijdag een amnestiewet werd aangenomen die al werd verwacht sinds het afzetten van ex-president Nicolás Maduro.
4 uur geleden
ST. ANTON AM ARLBERG (ANP/DPA) - Het aantal skiërs dat vrijdag in Oostenrijk door lawines is omgekomen, is volgens lokale autoriteiten opgelopen tot vijf. Een lawine bij St. Anton am Arlberg in het westen van Oostenrijk leek aanvankelijk twee mensen het leven te hebben gekost. Maar een van de drie gewonden die werden gered, overleed later op de avond alsnog in het ziekenhuis.
7 uur geleden
ST. ANTON AM ARLBERG (ANP) - Een lawine bij St. Anton am Arlberg in het westen van Oostenrijk heeft vrijdag aan zeker twee mensen het leven gekost. Dat meldt Blick.
16 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse regering overweegt een wet om Andrew Mountbatten-Windsor uit de lijn van koninklijke troonopvolging te verwijderen. Dit zou volgens een Britse functionaris gebeuren zodra het politieonderzoek naar de banden van Andrew met de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein is afgerond. Hij staat momenteel achtste in lijn.
16 uur geleden
STUTTGART (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz is op het partijcongres van de CDU met 91 procent van de stemmen herkozen als partijvoorzitter. Dat meldt de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Zijn herverkiezing kon rekenen op luid applaus uit de zaal. In 2024 en 2022 haalde hij respectievelijk 90 en 94,6 procent van de stemmen.
17 uur geleden
KYIV (ANP) - Zowel de Amerikanen als de Russen zetten Oekraïne nog steeds onder druk om de Donbas op te geven, zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een interview met persbureau AFP. Volgens Zelensky houden de twee Kyiv voor dat dit nodig is als Oekraïne wil "dat de oorlog morgen eindigt". Oekraïne heeft nog altijd een deel van de Donbas in handen en heeft meermaals benadrukt niet eenzijdig land te kunnen opgeven.
17 uur geleden