Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Verenigde Staten steunen Israël na het onderscheppen van een vloot met hulpgoederen voor Gaza. Washington waarschuwt bondgenoten geen steun te geven aan wat het een "betekenisloze politieke stunt" noemt.
43 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - Een mogelijk zelfmoordbriefje van zedendelinquent Jeffrey Epstein ligt al bijna zeven jaar in een rechtbank in New York, buiten het zicht van onderzoekers. Dat schrijft de krant The New York Times, die de rechter heeft gevraagd het document vrij te geven.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth heeft in de Senaat afstand genomen van een naderende deadline voor de oorlog in het Midden-Oosten. In de wet staat dat de president vijandelijkheden na zestig dagen alleen mag voortzetten met toestemming van het Congres, maar volgens Hegseth moet de periode waarin een bestand geldt daarin niet worden meegenomen.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Bij Israëlische aanvallen op het Libanese dorp Zebdine zijn zes mensen om het leven gekomen. Dat meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid. Volgens het ministerie komt het totaal aantal doden dat donderdag viel door Israëlisch vuur daarmee op vijftien.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse president Donald Trump is blij dat een nieuwe persoon is gekozen om premier te worden in Irak. Hij feliciteerde de beoogde regeringschef Ali al-Zaidi en stelde een "fantastisch nieuw hoofdstuk" in het vooruitzicht in de relatie tussen de landen.
5 uur geleden
VENETIË (ANP) - De jury van de Biënnale van Venetië is opgestapt. Dat gebeurde nadat onrust was ontstaan over de deelname van landen als Rusland aan de internationale kunsttentoonstelling.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse Congres heeft een begroting aangenomen voor het ministerie van Binnenlandse Veiligheid (DHS). Daarmee komt een einde aan de gedeeltelijke shutdown waar de VS al meer dan twee maanden mee kampen. Afgelopen maand werd dezelfde begroting al aangenomen door de Amerikaanse Senaat.
7 uur geleden