Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD (ANP/RTR) - Onderhandelaars uit Iran en de VS zouden later deze week terug kunnen keren naar de Pakistaanse hoofdstad Islamabad voor hervatting van hun overleg. Het persbureau Reuters meldt dit van verschillende bronnen te hebben gehoord.
34 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, is dinsdag bij het gesprek tussen Libanon en Israël. CNN meldt dat op basis van een bron binnen het ministerie. De Israëlische ambassadeur in de VS, Yechiel Leiter, ontmoet dan in Washington de Libanese ambassadeur in de VS, Nada Hamadeh.
3 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP/RTR) - De Chinese president Xi Jinping wil de banden met Spanje aanhalen, zei hij dinsdag tijdens een bezoek van de Spaanse premier Pedro Sánchez aan Beijing. Volgens Chinese staatsmedia beloofden beide leiders de samenwerking tussen de landen te verdiepen, te midden van wat Xi een "afbrokkelende wereldorde" noemde.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance zegt tegen Fox News dat Iran aan zet is in de onderhandelingen met de Verenigde Staten. Vance leidde afgelopen weekend in Pakistan de Amerikaanse delegatie die met Iran onderhandelde. Dat overleg eindigde in een patstelling.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance is "verdrietig" over de uitslag van de Hongaarse verkiezingen, zei hij maandagavond tegen Fox News. Hij voegde daaraan toe dat hij niet verbaasd was dat Viktor Orbán er niet in slaagde de verkiezingen te winnen. De opmerking is de eerste erkenning van het Witte Huis dat niet Orbán, maar Péter Magyar van de Tisza-partij de parlementsverkiezingen in het Europese land won.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP/RTR) - De Europese Unie komt met hogere importheffingen en lagere quota voor staal van buiten de unie. Het Europees Parlement en de Europese Raad zijn het maandagavond eens geworden over de maatregelen om te voorkomen dat de Europese staalmarkt wordt overspoeld door buitenlands staal.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Volgens koning Willem-Alexander zijn de vrijheden die we het meest koesteren, "life, liberty and the pursuit of happiness", gebaat bij "stabiliteit en bij samenwerking met sterke, democratische, betrouwbare partners." Dat zei hij maandag tijdens een toespraak bij een netwerkreceptie in de Chamber of Commerce in Washington voor zijn bezoek aan Trump in het Witte Huis.
8 uur geleden