Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
DAMASCUS (ANP/AFP) - Syrië heeft een generaal uit de tijd van de verdreven president Bashar al-Assad opgepakt. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken was Khardal Ahmed Dayoub betrokken bij de chemische aanval op Oost-Ghouta, een buitenwijk van Damascus, in 2013.
1 uur geleden
TENERIFE (ANP) - Vrijwel alle landen met opvarenden op het cruiseschip Hondius sturen vliegtuigen naar Tenerife om hun burgers te repatriëren. De toestellen worden tussen zaterdagavond en zondagochtend verwacht op de luchthaven Tenerife Sur, meldt de Canarische regering volgens persbureau EFE.
1 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/AFP) - Mexico wil het schooljaar ruim een maand eerder beëindigen om het WK voetbal, dat het land samen met de Verenigde Staten en Canada organiseert. Volgens onderwijsminister Mario Delgado speelt ook een hittegolf in meerdere deelstaten mee.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland heeft inderdaad ingestemd met een Amerikaans voorstel voor een staakt-het-vuren met Oekraïne op 9, 10 en 11 mei, zegt een Kremlin-functionaris. Die meldt ook dat in dezelfde periode een gevangenenruil zal plaatsvinden.
8 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bevestigt in een verklaring dat er een driedaagse staakt-het-vuren met Rusland komt. Zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump had het bestand een half uur eerder aangekondigd.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd dat er een driedaags bestand komt tussen Oekraïne en Rusland. Het staakt-het-vuren geldt op 9, 10 en 11 mei, aldus Trump op Truth Social. Hij stelt dat Rusland en Oekraïne hebben ingestemd.
10 uur geleden
SINZIG (ANP/DPA/AFP) - De Duitse politie is in Sinzig een bank binnengevallen na berichten dat daar een gijzeling gaande zou zijn. Twee opgesloten personen zijn ongedeerd aangetroffen, meldt de regionale omroep SWR.
16 uur geleden