Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Meer dan honderd Labour-parlementariërs hebben een steunbetuiging aan de Britse premier Keir Starmer getekend. Hij staat onder zware druk om af te treden, maar deze partijgenoten blijven achter hun leider staan.
24 minuten geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - Duitsland werkt aan een actievere vorm van cyberdefensie en wil gaan terugslaan na een toename van cyberaanvallen. Minister van Binnenlandse Zaken Alexander Dobrindt kondigde nieuwe wetgeving aan om dat mogelijk te maken.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - Steeds meer parlementariërs van de Britse Labourpartij spreken zich uit voor het vertrek van hun politieke leider, premier Keir Starmer. Omroep BBC meldt dat inmiddels 81 van de 403 Labour-parlementsleden duidelijk hebben gemaakt een andere leider te willen. Dat zijn er voldoende om een leiderschapsverkiezing af te dwingen waarmee ze Starmer opzij kunnen schuiven.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Bij Israëlische aanvallen op Libanon zijn sinds het ingaan van een staakt-het-vuren vorige maand 380 mensen omgekomen, zegt het Libanese ministerie van Gezondheid tegen persbureau AFP. Onder de doden zouden 22 kinderen en 39 vrouwen zijn.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Rusland bevestigt dat het bestand met Oekraïne ten einde is gekomen en gevechtsoperaties worden hervat. "Het humanitaire staakt-het-vuren is afgelopen", zei een woordvoerder van het Kremlin.
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Het Israëlische parlement heeft de oprichting goedgekeurd van een tribunaal voor het berechten van Palestijnen die worden verdacht van deelname aan de aanvallen van 7 oktober 2023. Daar kan ook de doodstraf worden opgelegd.
5 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft zijn kabinet laten weten dat hij niet opstapt. "De Labourpartij heeft een procedure om een partijleider aan te vechten en die is niet in gang gezet", staat in een verklaring van zijn kantoor. "Het land verwacht van ons dat we aan de slag gaan met regeren. Dat is wat ik doe en wat we als kabinet moeten doen."
6 uur geleden