Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP) - De olieprijzen zijn met meer dan 5 procent gedaald door de hoop op een akkoord tussen de Verenigde Staten en Iran om uiteindelijk de oorlog te beëindigen. Ook gingen de Aziatische markten licht omhoog.
48 minuten geleden
BARINAS (ANP) - In de stad Barinas in het westen van Venezuela hebben honderden gedetineerden zondag een gevangenis overgenomen. Ze protesteerden tegen marteling en eisten het ontslag van de gevangenisdirecteur.
2 uur geleden
LACANAU/LÈGE-CAP-FERRET (ANP) - Aan de Franse kust zijn twee zwemmers verdronken nadat zij door sterke stromingen werden meegesleurd in het water. Dat melden de autoriteiten in het departement Gironde in een verklaring.
3 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Het vermoedelijke aantal ebolabesmettingen in de Democratische Republiek Congo (DRC) is opgelopen tot 900. Dat meldt de baas van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus zondag. 101 ebolabesmettingen zijn inmiddels vastgesteld in de DRC, waar het virus uitbrak.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - Een groep van acht Arabisch-islamitische staten heeft de acties veroordeeld van de extreemrechtse Israëlische minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, tegen buitenlandse flotilla-activisten die werden vastgehouden op een Israëlisch schip. Ben-Gvir bespotte activisten die tegen de grond waren gedrukt, zo is in een door hemzelf geplaatste video te zien. Enkele van de gedetineerden, die van plan waren humanitaire hulp naar Gaza te brengen, beweerden later dat zij tijdens hun detentie fysiek zijn mishandeld.
6 uur geleden
NICOSIA (ANP/RTR) - Op Cyprus lijkt uiterst rechts bij de parlementsverkiezingen van zondag winst te boeken. Dit blijkt uit exitpolls die tevens wijzen op verlies voor de centrumpartijen die de onafhankelijke president Nikos Christodoulides steunen.
6 uur geleden
JIUQUAN (ANP/RTR/AFP) - Drie Chinese ruimtevaarders zijn zondag met een raket vertrokken naar het Chinese Tiangong-ruimtestation. Het is de bedoeling dat een van de bemanningsleden daar een jaar blijft en dat is een primeur voor het land.
10 uur geleden