Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TEL AVIV (ANP/AFP) - De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran is pas voorbij als de Iraanse voorraad verrijkt uranium is "verwijderd". Dat zegt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een fragment van het Amerikaanse programma 60 Minutes van CBS. "Het is nog niet voorbij, want er is nog steeds nucleair materiaal", benadrukt Netanyahu.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iran heeft een reactie op het Amerikaanse voorstel om de oorlog te beëindigen naar bemiddelaar Pakistan gestuurd. Dat meldt het Iraanse persbureau IRNA. Volgens het plan zou de huidige fase van de onderhandelingen uitsluitend gericht zijn op het "beëindigen van de vijandelijkheden in de regio", aldus het persbureau.
5 uur geleden
DOHA (ANP/AFP) - Qatar meldt dat zondagochtend een vrachtschip voor zijn kust is aangevallen door een drone. Er ontstond een kleine brand, die inmiddels is geblust. Er zijn geen slachtoffers gevallen.
6 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De Duitse regering is sceptisch over de suggestie van de Russische president Vladimir Poetin dat de voormalige Duitse bondskanselier Gerhard Schröder gesprekken met de Europese Unie zou kunnen bemiddelen. Regeringsbronnen noemen het "niet geloofwaardig".
6 uur geleden
MOSKOU/KYIV (ANP/RTR) - Rusland en Oekraïne hebben elkaar beschuldigd van schendingen van het tijdelijke staakt-het-vuren. De landen gingen eerder op Amerikaans verzoek akkoord met een bestand op 9, 10 en 11 mei.
8 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - Israël heeft zondag twee activisten van de Global Sumud Flotilla het land uitgezet. Het had de mannen ruim een week geleden opgepakt in internationale wateren bij Griekenland, omdat zij met andere activisten op schepen hulpgoederen naar de Gazastrook wilden brengen.
12 uur geleden
TORONTO (ANP/DPA) - Duitsland en Canada hebben zaterdag besproken hoe ze de samenwerking kunnen verdiepen. Dat zei de Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil tijdens een conferentie in de Canadese stad Toronto.
17 uur geleden