Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP) - Human Rights Watch beschuldigt Israël opnieuw van een oorlogsmisdrijf. Volgens onderzoek van de mensenrechtenorganisatie heeft Israël bij een aanval in Zuid-Libanon "illegaal witte fosformunitie gebruikt". Blootstelling aan witte fosfor kan niet alleen leiden tot verminking, maar soms ook de dood tot gevolg hebben.
15 minuten geleden
STUTTGART (ANP/DPA) - De Groenen hebben in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg een nipte overwinning behaald op de CDU van bondskanselier Friedrich Merz. Volgens de maandagochtend gepubliceerde voorlopige uitslag behaalden de Groenen 30,2 procent van de stemmen tegenover 29,7 procent voor de CDU.
2 uur geleden
GAZA-STAD (ANP) - Bij twee Israëlische aanvallen in Gaza zijn zondag zes Palestijnen omgekomen. Onder de doden zijn twee minderjarigen. Dat melden lokale gezondheidsautoriteiten. Het waren volgens hen de dodelijkste aanvallen in Gaza sinds het begin van de oorlog tussen Israël, de Verenigde Staten en Iran.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Bij een Amerikaanse aanval op een boot in de oostelijke Stille Oceaan zijn zondag zes mensen omgekomen. Volgens het Amerikaanse leger was de boot betrokken bij drugshandel.
3 uur geleden
STOCKHOLM (ANP) - Europese landen hebben hun wapenimporten de afgelopen jaren verdrievoudigd. Het overgrote deel komt uit de Verenigde Staten, dat zijn export naar Europa zelfs nog meer zag groeien, becijferde onderzoeksinstituut SIPRI.
6 uur geleden
GLASGOW (ANP) - Een grote brand nabij het centraal station van Glasgow heeft zondagavond voor grote problemen gezorgd voor treinreizigers, met tientallen annuleringen tot gevolg. Dat melden Britse media waaronder BBC en Sky News.
8 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Mojtaba Khamenei, een van de zonen van Ali Khamenei, is gekozen tot nieuwe opperste leider van Iran. Dat heeft de daartoe bevoegde Assemblee van Experts bekendgemaakt via Iraanse staatsmedia. Volgens ayatollah Hosseinali Eshkevari wordt de naam Khamenei als leider van Iran daarmee doorgezet.
9 uur geleden