Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben aangekondigd hun sancties tegen de Iraanse oliesector aan te scherpen. Dat verklaarde de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent in een persbericht.
20 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben woensdag gedreigd sancties op te leggen aan kopers van Iraanse olie. Dat zei de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent tegen verslaggevers in het Witte Huis.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - De vergadering van het Israëlische veiligheidskabinet is zonder besluit over een mogelijk staakt-het-vuren in Libanon geëindigd. Volgens The Times of Israel hebben twee Israëlische functionarissen die op de hoogte zijn van de zaak dit Channel 12 laten weten.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Europese plannen om Oekraïne aan meer drones te helpen, brengen oorlog met Rusland dichterbij, zegt het Russische ministerie van Defensie. Het ministerie heeft een lijst met bedrijven online gezet die een rol zouden spelen en zegt mensen te waarschuwen dat die "een bedreiging voor hun veiligheid" zijn. Het bedrijf Destinus staat ook op de lijst met twee adressen in het Twentse Hengelo.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Woordvoerder van het Witte Huis Karoline Leavitt ontkent dat de Verenigde Staten hebben gevraagd om een verlenging van het staakt-het-vuren met Iran. Volgens Leavitt zijn de Amerikanen optimistisch over het sluiten van een deal en vinden binnenkort waarschijnlijk weer onderhandelingen plaats in Islamabad.
6 uur geleden
YAOUNDÉ (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV is aangekomen in Kameroen, waar duizenden mensen hem feestelijk hebben onthaald. Het is na Algerije het tweede land dat de paus aandoet tijdens een reis naar het Afrikaanse continent.
7 uur geleden
JERUZALEM/BEIROET (ANP/RTR) - Het Israëlische veiligheidskabinet komt om 19.00 uur bijeen, volgens een topfunctionaris. Het bespreekt naar verluidt de mogelijkheden om te komen tot een bestand in Libanon.
9 uur geleden