Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WISMAR (ANP/DPA) - De poging om de voor de Duitse kust gestrande bultrugwalvis Timmy te redden, is zondag de vierde dag ingegaan. De bultrug is gewond en wordt verzorgd, aldus Duitse media.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een reddingsvest van de gezonken Titanic is geveild voor 670.000 pond (bijna 770.000 euro), melden Britse media. Eersteklaspassagier Laura Mabel Francatelli droeg dit voordat ze een reddingsboot betrad, als een van de zevenhonderd overlevenden van de wereldberoemde scheepsramp in april 1912.
2 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense krijgsmacht claimt een nachtelijke aanval te hebben uitgevoerd op een dronefabriek in het Russische Taganrog, een stad aan de Zee van Azov. Daarbij zou het Russische vermogen om drones te produceren zijn aangetast.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De Hongaarse verkiezingswinnaar Péter Magyar heeft met zijn partij Tisza zijn parlementaire meerderheid uitgebreid tot 141 van de in totaal 199 zetels. Dat blijkt na het meetellen van onder meer alle poststemmen en in het buitenland uitgebrachte stemmen, meldde het Hongaarse verkiezingsbureau zaterdag.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iran en de Verenigde Staten boeken vooruitgang in de onderhandelingen om hun oorlog te beëindigen, heeft de Iraanse parlementsvoorzitter zaterdagavond gezegd. Maar Mohammad Bagher Ghalibaf voegde eraan toe dat de partijen nog ver van een akkoord verwijderd zijn.
8 uur geleden
SEOUL (ANP) - Noord-Korea heeft zondag minstens één ballistische raket getest, meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. Het is de nieuwste test in een hele reeks recente lanceringen door Noord-Korea. De Zuid-Koreaanse legertop heeft volgens Yonhap één ballistische raket gedetecteerd die in oostelijke richting werd afgevuurd. Het Zuid-Koreaanse leger analyseert het incident.
11 uur geleden
MADRID (ANP) - De regeringen van Brazilië, Spanje en Mexico hebben zaterdag toegezegd hun hulp aan Cuba op te voeren. Daarmee willen zij een volgens hen door een Amerikaanse blokkade veroorzaakte humanitaire crisis op het eiland verlichten. In een gezamenlijke verklaring riepen de drie landen op tot een oprechte dialoog, die in lijn is met de bepalingen van het Handvest van de Verenigde Naties. De landen voegden eraan toe dat het Cubaanse volk vrij moet zijn om zijn eigen toekomst te bepalen.
11 uur geleden