Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese premier Nawaf Salam heeft "de gevaarlijke en ongekende escalatie" door Israël veroordeeld in een televisietoespraak. Het "beleid van de verschroeide aarde" gaat Israël geen veiligheid brengen, aldus de premier.
13 minuten geleden
EBBA (ANP) - Bij een "gerichte" Israëlische droneaanval zijn twee Libanese militairen ernstig gewond geraakt, meldt het Libanese leger. De drone zou een auto hebben geraakt op een openbare weg bij de plaats Ebba in het zuiden van Libanon. De militairen zijn overgebracht naar een ziekenhuis.
3 uur geleden
BUNIA (ANP/RTR) - De topman van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, is aangekomen in de Congolese regio Ituri, het epicentrum van de huidige ebola-uitbraak. Hij zegt te zijn gekomen om met lokale bewoners te overleggen over de aanpak. "De gemeenschappen begrijpen het probleem beter en kennen ook de oplossing", aldus Tedros.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Mohsen Rezaei, een adviseur van de Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei, zegt dat de Amerikaanse president Donald Trump "de diplomatie voor de derde keer heeft verraden". Trump stelt volgens hem onder meer te vergaande eisen tijdens onderhandelingen. Hij zegt ook niet blij te zijn met het feit dat de Verenigde Staten nog altijd Iraanse havens blokkeren.
6 uur geleden
SINGAPORE (ANP/RTR) - De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Australië gaan samen onbemande onderzeeërs ontwikkelen. Dat project is deel van het AUKUS-pact, dat de drie landen vijf jaar geleden sloten.
6 uur geleden
VIENTIANE (ANP/AFP) - Reddingswerkers hebben in Laos vier goudzoekers bevrijd uit een grot die grotendeels was overstroomd. Vrijdag werd ook al iemand gered, waardoor in totaal nu vijf mensen uit de grot zijn gehaald. Twee personen worden nog vermist.
8 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP/DPA) - Rusland heeft zijn ambassadeur uit Armenië teruggeroepen omdat dat land steeds meer toenadering zoekt tot de Europese Unie. Vrijdag dreigde de Russische president Vladimir Poetin al met grote economische gevolgen als Armenië de banden met de EU verder zou aanhalen.
8 uur geleden