Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie komt met een steunpakket van 50 miljoen euro voor Armenië ter compensatie van de handelsbeperkingen die Rusland het land wil opleggen om zijn banden met de EU. Dat meldt voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie na een telefoongesprek met de Armeense premier Nikol Pasjinjan.
1 uur geleden
ANHOLT (ANP/DPA) - Het karkas van bultrug Timmy blijft waarschijnlijk langer dan voorzien op het Deense eiland Anholt. Het voor donderdag of vrijdag geplande transport is voor onbepaalde tijd uitgesteld, meldt de veerdienst.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR/AFP) - Het staakt-het-vuren waar Libanon en Israël afspraken over hebben gemaakt, zal binnen 24 uur ingaan nadat alle betrokken partijen goedkeuring hebben verleend, zegt de Libanese president Joseph Aoun in gesprek met journalisten. Hij lijkt daarmee te verwijzen naar Hezbollah. Die groepering moet volgens de overeenkomst meewerken, maar was zelf niet bij de onderhandelingen betrokken.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De nieuwe Iraanse leider beschuldigt de vijanden van zijn land van een poging verdeeldheid te zaaien in Iran, nu ze volgens hem de oorlog hebben verloren. Mojtaba Khamenei riep zijn landgenoten op tot eenheid om dat "sinistere complot" te bestrijden.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR/AFP) - De burgemeester van de Hongaarse hoofdstad Boedapest wordt niet langer vervolgd voor zijn betrokkenheid bij het organiseren van een mars voor de lhbti-gemeenschap in 2025. Aanklagers maakten donderdag bekend dat ze de aanklachten intrekken.
2 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - De opvangregeling voor Oekraïners die vanwege de oorlog naar EU-landen vluchten, wordt naar alle waarschijnlijkheid verlengd. Wel is de kans groot dat daar verdere beperkingen aan worden gekoppeld, zo werd donderdag duidelijk in Luxemburg. Daar bespreken de EU-ministers van Binnenlandse Zaken de verlenging van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Eurocommissaris Magnus Brunner (Binnenlandse Zaken) en diverse ministers spraken voor het begin van de vergadering hun steun uit voor verlenging, maar niet meer voor iedereen.
3 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Frans-Iraanse kunstenares Marjane Satrapi is op 56-jarige leeftijd overleden. Dat heeft haar omgeving donderdag laten weten aan het Franse persbureau AFP. Satrapi werd wereldwijd bekend met het stripboek Persepolis en de verfilming daarvan.
3 uur geleden