Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Libanese ambassadeur in Washington zegt in het gesprek met de Israëlische ambassadeur in de VS te hebben opgeroepen tot een staakt-het-vuren in Libanon. Het eerdere bestand dat in 2024 werd gesloten tussen Israël en Libanon moet volledig worden nageleefd, zei zij.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Het gesprek tussen de Libanese en Israëlische ambassadeurs in Washington is na ongeveer twee uur afgelopen, meldt het Libanese staatspersbureau NNA. Volgens de Israëlische ambassadeur zijn Israël en Libanon het erover eens dat Libanon "niet langer bezet zal worden door Hezbollah".
2 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - Bij het kantongerecht in Paramaribo is dinsdag de behandeling begonnen van de rechtszaak die zestig erfgenamen van slachtoffers van de Decembermoorden van 1982 hebben aangespannen tegen de staat Suriname. Hun advocaat Hugo Essed spreekt van "een goed begin": de staat gaf, best uitzonderlijk, direct een eerste reactie op de eis. Toch wil Essed niet te optimistisch zijn. "Het kan alles bij elkaar toch wel een jaar duren."
4 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Een Frans voorstel voor een strenge wet tegen antisemitisme zou "de vrijheid van meningsuiting ernstig ondermijnen", waarschuwen speciaal rapporteurs van de Verenigde Naties. De onafhankelijke experts zeggen dat het voorstel van parlementslid Caroline Yadan meerdere mensenrechten zou schenden.
4 uur geleden
TEKNAF (ANP/AFP) - Een boot met daarin ongeveer 250 vluchtelingen is gekapseisd tijdens een reis van Bangladesh naar Maleisië, meldt vluchtelingenorganisatie UNHCR. Aan boord zouden Rohingya-vluchtelingen en mensen met de Bengaalse nationaliteit zijn geweest, onder wie ook kinderen.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Israël en Libanon zijn begonnen aan hun eerste directe topoverleg sinds 1993. Ambassadeurs van de landen zijn samengekomen op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken in Washington.
5 uur geleden
LONDEN (ANP) - De ministers van Buitenlandse Zaken van zeventien landen, waaronder Nederland, roepen Libanon en Israël op om "de kans die het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran biedt" aan te grijpen. Het aanhouden van de oorlog in Libanon brengt "de huidige de-escalatie in de regio" in gevaar, stellen de Europese landen en Australië in een verklaring.
5 uur geleden