Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten zitten achter een aanval op een olietanker die onder de vlag van Palau in de Straat van Hormuz voer. Op X schrijft het regionaal commando van de Amerikaanse strijdmacht dat een F-18 de mv Marivex heeft "uitgeschakeld" door met precisiemunitie de machinekamer te raken.
29 minuten geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby komt mogelijk na ruim drie maanden voorarrest vrij. De rechtbank van Oslo heeft maandag ingestemd met zijn verzoek om vrijgelaten te worden om bij zijn zieke moeder, de Noorse kroonprinses Mette-Marit, te kunnen zijn. Het Openbaar Ministerie is tegen die beslissing in beroep gegaan, melden Noorse media. Tot het beroep dient, blijft Høiby nog vastzitten.
31 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/AFP/RTR/DPA) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft bevestigd dat Israël tijdelijk de aanvallen tegen Iran staakt, nadat het geweld tussen de twee landen opnieuw was opgelaaid. Tegelijkertijd waarschuwt hij Iran dat Israël met "volle kracht" zal terugslaan als Iran opnieuw aanvalt.
1 uur geleden
KAMPALA (ANP/AFP/RTR) - De topman van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, heeft bij een bezoek aan Oeganda de inspanningen van het land geprezen om de verspreiding van een ebola-uitbraak te beperken. Het epicentrum van de uitbraak ligt in buurland de Democratische Republiek Congo. In Oeganda zijn tot nu toe negentien bevestigde gevallen gemeld, en twee doden.
1 uur geleden
BERLIJN (ANP/RTR/DPA/AFP) - Frankrijk en Duitsland geven de hoop op om samen het gevechtsvliegtuig van de toekomst te bouwen. De onenigheid tussen de betrokken vliegtuigbouwers valt niet op te lossen, hebben ze volgens bronnen geconcludeerd.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël zal in Libanon blijven strijden tegen Hezbollah, zegt het land bij monde van minister van Defensie Israel Katz. Hij voegde eraan toe dat bij aanvallen van Hezbollah op het noorden van Israël zal worden teruggeslagen met een aanval op het zuiden van Beiroet, waar de militante groepering zich ophoudt.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - Er zijn strenge veiligheidsmaatregelen genomen in New York, waar de Amerikaanse president Donald Trump maandag de derde wedstrijd in de finale van de NBA bezoekt. Het is de eerste NBA-finale voor de basketballers van de New York Knicks sinds 1999 en dit brengt heel wat teweeg in de miljoenenstad.
2 uur geleden