Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TEL AVIV (ANP/AFP) - Israël neemt grondgebied van Libanon in als de Libanese regering niet voorkomt dat de beweging Hezbollah aanvallen op Israël uitvoert.
9 minuten geleden
GENÈVE (ANP) - Zo'n 3,2 miljoen mensen zijn in Iran op de vlucht geslagen voor de recente aanvallen, schat de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR. De meesten zijn vanuit de grote stad richting landelijke gebieden in het noorden van het land getrokken. Ze zoeken daar tijdelijk een veilig heenkomen. Hun aantal zal volgens de organisatie verder oplopen.
17 minuten geleden
KYIV (ANP) - De Verenigde Staten hebben vorig jaar een aanbod van Oekraïne laten liggen om onder meer onderscheppingsdrones te leveren, zegt president Volodymyr Zelensky. Om zulke verdedigingswapens tegen bijvoorbeeld Iraanse Shaheds zitten de VS en zijn bondgenoten in het Midden-Oosten te springen sinds Iran ze bestookt.
31 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Moslimextremisten die twee jaar geleden 149 concertgangers doodden in de buurt van Moskou moeten levenslang de gevangenis in. De terreuraanslag op Crocus City Hall was de bloedigste in Rusland in tientallen jaren.
1 uur geleden
ROME (ANP) - Een Italiaanse militaire basis in Irak is getroffen door een raket, meldt het ministerie van Defensie in Rome. "Er zijn geen slachtoffers of gewonden onder het Italiaanse personeel. Iedereen is veilig", aldus minister van Defensie Guido Crosetto in een korte schriftelijke verklaring. De commandant van het kamp zei op de televisie dat nog onderzocht wordt of misschien sprake was van een drone.
1 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP/RTR) - Het Chinese Nationaal Volkscongres heeft een wet goedgekeurd die de "etnische eenheid" in het land moet versterken. De Chinese regering wil zo de "samenhang versterken". Deskundigen en activisten maken zich zorgen dat de wet slecht kan uitpakken voor minderheden in het land, zoals de Oeigoeren of de inwoners van Taiwan en Tibet.
2 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontmoet vrijdag in Parijs zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron. De twee praten daar onder meer over de veiligheidsgaranties die een groep bondgenoten van Oekraïne kan bieden, meldt het kantoor van Macron. Ook Nederland is lid van die zogenoemde Coalition of the Willing (Coalitie van Bereidwilligen), die mede door Frankrijk wordt aangevoerd.
4 uur geleden