Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft zijn kabinet laten weten dat hij niet opstapt. "De Labourpartij heeft een procedure om een partijleider aan te vechten en die is niet in gang gezet", staat in een verklaring van zijn kantoor.
13 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De productie van defensiemateriaal in Europa blijft achter en moet fors omhoog, zegt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Ook de gezamenlijke inkoop van defensiemateriaal blijft achter. "We moeten de lidstaten echt aansporen tot meer gezamenlijke aankopen en innovatie", zei Kallas voor het begin van de vergadering met de EU-ministers van Defensie. Daar wordt onder meer gesproken over de defensieparaatheid van de EU.
44 minuten geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse parlementariër Ebrahim Rezaei zegt dat Iran uranium zou kunnen verrijken tot 90 procent als het land nog een keer wordt aangevallen. De woordvoerder voor de parlementaire commissie Nationale Veiligheid en Buitenlands Beleid zegt dat dit besproken zal worden in het parlement.
50 minuten geleden
LONDEN (ANP) - Het staat nog niet vast dat de Britse premier Keir Starmer onder druk opstapt. Dat zei minister Darren Jones, de hoofdsecretaris van de premier, tegen Times Radio. Starmer heeft in de loop van de ochtend een kabinetsbijeenkomst met ministers die willen dat hij vertrekt. Ondertussen hebben zeker 72 van de 403 parlementariërs van zijn Labourpartij duidelijk gemaakt dat ze een andere leider willen.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Bij een Israëlische luchtaanval op Kfar Dounine in het zuiden van Libanon zijn zes personen omgekomen. Dat meldt het Libanese staatspersbureau NNA.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - Een Amerikaanse organisatie die zich inzet voor meer transparantie, stelt het ongeveer 3,5 miljoen pagina's tellende dossier rond Jeffrey Epstein tentoon in New York. Voor de pop-up-expositie in de wijk Tribeca zijn de documenten gebundeld in 3437 delen.
5 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/DPA) - In de eerste nacht na het driedaagse staakt-het-vuren heeft Rusland droneaanvallen uitgevoerd op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Dat meldt de militaire leiding van de stad op Telegram. Bij aanvallen op de regio Dnipropetrovsk vielen daarnaast een dode en vier gewonden, melden de regionale autoriteiten.
6 uur geleden