Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LA PAZ (ANP/AFP) - Het Boliviaanse Congres (parlement) heeft een wet aangenomen die president Rodrigo Paz de bevoegdheid geeft het leger in te zetten om wegblokkades op te ruimen die belangrijke steden al wekenlang lamleggen. Dat meldde de voorzitter van het lagerhuis, Roberto Castro, na een urenlang nachtelijk debat.
5 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Het Iraanse parlementslid Ebrahim Rezaei heeft aangekondigd dat Teheran een "beslissende en pijnlijke reactie" zal geven op de Israëlische aanval op de zuidelijke buitenwijk Dahiyeh van Beiroet op zondag. Het Israëlische leger zei dat het met de aanval infrastructuur van de door Iran gesteunde Libanese beweging Hezbollah had geraakt.
1 uur geleden
KHAN YOUNIS (ANP/RTR) - Door Israëlische luchtaanvallen op de Gazastrook zijn zeker negen doden gevallen, melden de lokale gezondheidsautoriteiten. Twintig anderen raakten gewond.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump wil dat Iran niet alleen belooft dat het geen kernwapens ontwikkelt, maar ook dat het land in de toekomst geen kernwapens zal kopen van andere landen. Volgens Trump moet die garantie ook in een deal met Iran staan.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP/RTR) - Israël heeft de zuidelijke buitenwijken van Beiroet aangevallen, meldt het kantoor van premier Benjamin Netanyahu. Doelwitten zijn "terroristische commandocentra". Volgens Libanese media zijn zeker twee gebouwen geraakt. Defensieminister Israel Katz noemt de aanvallen een reactie op het schieten op Israëlisch grondgebied door Hezbollah.
3 uur geleden
JEREVAN (ANP) - In Armenië zijn bij meerdere stembureaus valse bommeldingen gedaan, meldt het Armeense staatspersbureau Armenpress op basis van de autoriteiten. Het ministerie van Binnenlandse Zaken meldt niet wie er achter de meldingen zitten, maar stelt wel dat de verantwoordelijken proberen om de verkiezingen te beïnvloeden.
4 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - Bij vermoedelijke schietpartijen in Israël zijn zeker één dode en vijf gewonden gevallen, meldden Israëlische reddingswerkers. De schietpartijen vonden plaats op meerdere plekken in het midden van het land, in de buurt van de Westelijke Jordaanoever.
6 uur geleden