Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump denkt dat de oorlog in Iran "zo goed als" voorbij is. Hij zei tegen CBS News dat de Amerikanen en de Israëliërs "heel ver voor op schema" lopen met hun luchtaanvallen.
14 minuten geleden
BEIROET (ANP/AFP/DPA) - Libanon heeft het dodental door aanhoudende Israëlische aanvallen naar boven bijgesteld. Er zijn 486 mensen om het leven gekomen en 1313 personen gewond geraakt sinds de strijd weer oplaaide, melden de autoriteiten. Het dodental stond op 394.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement heeft maandagavond ingestemd met een voorstel voor een strenge terugkeerregeling voor afgewezen asielzoekers. Het voorstel van de centrumrechtse EVP, de grootste partij van het Europees Parlement, behaalde met de steun van drie radicaal-rechtse partijen een meerderheid. Een van de onderdelen van het voorstel is dat ook kinderen in terugkeerhubs op uitzetting naar het land van herkomst moeten wachten.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken beschouwt de nieuwe Iraanse ayatollah Mojtaba Khamenei als een tiran, die de "wreedheid van het regime" van zijn vader zal voortzetten. Israëls ambassadeur bij de Verenigde Naties Danny Danon zei dat Khamenei dezelfde radicale ideeën heeft als zijn voorganger en dat hij daarom een "doelwit" is.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump is "niet blij" met de benoeming van Mojtaba Khamenei als nieuwe opperste leider van Iran, zei hij tegen The New York Post. Trump zei eerder dat hij de zoon van de vorige ayatollah niet zou accepteren, maar wilde tegen de krant nog niet zeggen wat hij van plan is met de nieuwe leider.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran heeft gewaarschuwd dat de veiligheidssituatie in de belangrijke Straat van Hormuz vermoedelijk slecht zal blijven tijdens de oorlog. "Het is onwaarschijnlijk dat er enige veiligheid kan worden bereikt in de Straat van Hormuz te midden van de spanningen die door de Verenigde Staten en Israël in de regio zijn aangewakkerd", schreef regimekopstuk Ali Larijani in een bericht op X.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun heeft in een onlinebijeenkomst met EU-kopstukken uitgehaald naar Hezbollah. Die beweging zou zich inzetten voor Iraanse belangen en daarmee de "ineenstorting" van de Libanese staat dichterbij brengen.
4 uur geleden