Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Libanon wil het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah verlengen. Volgens een functionaris gaat de Libanese delegatie donderdag in Washington voorstellen om het bestand een maand langer te laten duren.
14 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De ambassadeurs van de EU-landen hebben in Brussel ingestemd met een wijziging van de EU-meerjarenbegroting, melden diplomaten. Dat was een van de laatste hordes voor de lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, die maandenlang is geblokkeerd door Hongarije.
1 uur geleden
RIYAD (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben een Oekraïens anti-dronesysteem in gebruik genomen op een militaire vliegbasis in Saudi-Arabië, meldt persbureau Reuters op basis van vijf anonieme bronnen. De VS hebben zelf ook antidronetechnologie, maar de inzet van dit systeem laat volgens analisten zien dat Oekraïne door de oorlog met Rusland een voorsprong heeft genomen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - België koopt vijftien rijdende luchtverdedigingskanonnen voor Oekraïne, schrijft de Belgische krant L'Echo. Met de oude zogeheten Gepards zou Oekraïne Russische drones uit de lucht kunnen schieten.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Russische olie stroomt voor het eerst in maanden weer door de Droezjba-pijpleiding via Oekraïne naar Hongarije en Slowakije, meldt het Hongaarse staatsoliebedrijf MOL. De leiding raakte in januari beschadigd in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland, waardoor de leveringen stil kwamen te liggen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran heeft twee containerschepen in de Straat van Hormuz in beslag genomen om "maritieme overtredingen", meldt het Iraanse persbureau Tasnim. De schepen zijn naar de Iraanse kust overgebracht.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk beleggen een nieuwe bijeenkomst van militaire planners om te bespreken hoe ze de scheepvaart in de Straat van Hormuz weer op gang kunnen brengen zodra de oorlog tegen Iran voorbij is. Planners uit meer dan dertig landen, waaronder Nederland, nemen woensdag en donderdag deel aan de besprekingen in Londen.
3 uur geleden