Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger heeft zaterdagavond bekendgemaakt dat het twee Iraanse drones heeft neergeschoten die een bedreiging vormden voor het scheepvaartverkeer in de Straat van Hormuz. Het is de nieuwste confrontatie tussen de twee landen, terwijl de spanningen in het Midden-Oosten opnieuw oplopen.
53 minuten geleden
TOLEDO (ANP) - Tijdens een festival in de Amerikaanse staat Ohio zijn zaterdagmiddag acht mensen gewond geraakt nadat zij werden beschoten. De politie van de plaats Toledo meldde dat agenten in de omgeving van het Old West End Festival "meerdere slachtoffers van een schietpartij" hadden aangetroffen. "Veel slachtoffers zijn voor behandeling naar nabijgelegen medische voorzieningen gebracht", stelde de politie snel na het schietincident in een bericht op Facebook.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten willen proberen Iraanse bezittingen in te zetten voor de wederopbouw in bevriende Golfstaten en voor het herstel van de toekomstige schade die Iran daar veroorzaakt. Dat heeft een anonieme, goed ingelichte bron binnen de Amerikaanse regering tegen persbureaus Reuters en Bloomberg gezegd. De mededeling komt een dag na een reeks Iraanse aanvallen op Koeweit en Bahrein.
5 uur geleden
PYONGYANG (ANP/RTR) - Kim Yo-jong, de invloedrijke zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, heeft gezegd dat Noord-Korea nooit afstand zal doen van zijn status als kernmacht. Ook waarschuwde zij dat het land geen enkele bedreiging zal tolereren, meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap zondag. De Chinese president Xi Jinping brengt maandag voor het eerst in bijna zeven jaar een bezoek aan Noord-Korea. De Chinese regering wil de banden met Pyongyang versterken.
5 uur geleden
BRUGGE (ANP/BELGA) - De Russische gedetineerde die vrijdag ontsnapte uit een ziekenhuis in Brugge, is nog steeds voortvluchtig. Dat bevestigt het parket West-Vlaanderen. Alaouidi Djabrailov moest een medische ingreep ondergaan, maar bedreigde zijn bewakers tijdens een kledingwissel met een scherp voorwerp.
11 uur geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby kan waarschijnlijk enkele uren de gevangenis verlaten in verband met de gezondheidstoestand van zijn moeder, de Noorse kroonprinses Mette-Marit. Gevangenispersoneel zal hem dan begeleiden, melden Noorse media.
12 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Bij een Israëlische aanval op Gaza zijn minstens zeven Palestijnen gedood, onder wie twee vrouwen. Dat zeggen Palestijnse gezondheidsfunctionarissen. Vijftien anderen raakten gewond. De aanval zou hebben plaatsgevonden op een groot vluchtelingenkamp in Gaza-Stad.
12 uur geleden