Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) komt op de Europese terroristenlijst, zo hebben de EU-ministers van Buitenlandse Zaken donderdag besloten. Het heeft lang geduurd voordat de EU hiertoe is gekomen, maar nadat een aantal grote landen waaronder Frankrijk overstag ging, stemden donderdag ook kleinere landen ermee in. Voor een dergelijk besluit is unanimiteit vereist.
8 minuten geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - Meer samenwerking met lokale autoriteiten kan leiden tot minder ICE-agenten op straat. Dat heeft Tom Homan, die zich bezighoudt met grenskwesties en nu in Minnesota toeziet op het werk van die federale immigratiedienst en de grenspolitie, donderdag gezegd. Homan pleit voor meer contact met lokale gevangenissen, voordat zij "veiligheidsdreigingen" vrijlaten. "Het zal minder agenten vergen op die manier", aldus Homan.
41 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie wil het EU-visumbeleid aanpassen met de wortel-en-stokmethode; een systeem van belonen en straffen. Niet-EU-landen die uitgeprocedeerde asielzoekers terugnemen, worden daarvoor beloond met soepelere regels. Landen die weigeren uitgeprocedeerde asielzoekers terug te nemen, worden in de toekomst juist bestraft met strengere voorwaarden voor hun burgers om een visum voor de EU te bemachtigen. Dat staat in de donderdag gepresenteerde visumstrategie van de Commissie.
2 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP/AFP) - Het onderzoek naar de dodelijke brand in een bar in het Zwitserse Crans-Montana richt zich nu ook op twee lokale veiligheidsfunctionarissen, melden Zwitserse media. De lokale autoriteiten maakten eerder bekend dat de zaak sinds 2019 niet meer was geïnspecteerd.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse strijdkrachten hebben naar eigen zeggen duizend nieuwe drones toegevoegd aan hun wapenarsenaal. Er zal volgens de strijdkrachten "een verwoestend antwoord" komen indien het land wordt aangevallen.
3 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - Er is nieuw videobeeld opgedoken van de onlangs in Minneapolis door de grenspolitie doodgeschoten Alex Pretti. In de beelden, die onder meer door de BBC en de familie van Pretti zijn geverifieerd, is te zien hoe hij schreeuwt naar federale agenten en tegen een van hun auto's trapt. Daarop wordt hij naar de grond gewerkt. De beelden zijn van 13 januari, elf dagen voordat hij werd doodgeschoten.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Brussel wil tekorten op de arbeidsmarkt dichten door meer in te zetten op legale migratie. "De EU moet ernaar streven de aantrekkelijkste plek te worden in de wereldwijde concurrentie om talent", schrijft de Europese Commissie in haar donderdag gepresenteerde migratiestrategie voor de komende vijf jaar. Hiermee versterkt de EU haar concurrentievermogen, aldus de Commissie.
3 uur geleden