Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf heeft opnieuw beklemtoond dat Iran wil dat er eerst een wapenstilstand in Libanon komt voordat er tussen zijn land en de VS onderhandeld kan worden. Hij eiste vrijdag ook dat bevroren Iraanse tegoeden worden vrijgegeven voor de onderhandelingen beginnen.
57 minuten geleden
NABATIEH (ANP/AFP/RTR) - Bij Israëlische aanvallen op de plaats Nabatieh en de omgeving zijn volgens Libanese media vrijdag rond de twintig doden gevallen, onder wie acht burgers. Bij een aanval op een overheidsgebouw kwamen dertien politiemensen om, meldt president Joseph Aoun. Nabatieh ligt circa 50 kilometer ten zuiden van Beiroet.
2 uur geleden
ANTWERPEN (ANP/AFP) - De haven van Antwerpen heeft bekendgemaakt dat de scheepvaart naar de Noordzee is hervat. Een olielek had het verkeer in de op een na grootste haven van Europa nagenoeg tot stilstand gebracht.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De voormalige Russische onderminister van Defensie, Pavel Popov, heeft een gevangenisstraf van negentien jaar opgelegd gekregen voor corruptie. De autoriteiten hadden hem in 2024 opgepakt op verdenking van fraude bij de bouw van een militair themapark bij Moskou.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance is onderweg naar Pakistan voor onderhandelingen met Iran. Voordat hij in Washington op het vliegtuig stapte, zei hij tegen journalisten dat hij hoopt op een positieve uitkomst. Vanaf zaterdag gaan de VS en Iran praten over een definitief einde aan de oorlog.
3 uur geleden
HELSINKI (ANP/BLOOMBERG) - Finland probeert de zorgen te sussen over het schrappen van het verbod op het stationeren van kernwapens op zijn grondgebied. De Finse regering wil officieel verklaren dat de verwoestende wapens niet welkom zijn zolang het geen oorlog is.
5 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - Israël heeft Spanje de toegang tot het civiel-militair coördinatiecentrum (CMCC) ontzegd. Hier wordt de uitvoering van het Amerikaanse vredesplan voor de Gazastrook gecoördineerd. Volgens de Israëlische buitenlandminister Gideon Saar heeft Spanje een "openlijk anti-Israëlische houding" aangenomen en hierdoor "elk vermogen verloren om een constructieve rol te spelen".
5 uur geleden