Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse ayatollah Ali Khamenei geeft "binnen enkele minuten" een televisietoespraak, meldt de staatszender Al-Alam TV. In Israëlische media gaat het gerucht dat Khamenei mogelijk is omgekomen bij de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran en werd gespeculeerd dat er een vooraf opgenomen videoboodschap zou worden uitgezonden.
34 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt vooral uit te zijn op vrijheid voor het Iraanse volk. "Het enige wat ik wil, is vrijheid voor de mensen", verklaarde hij tegenover de krant The Washington Post.
36 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Anonieme bronnen zeggen tegen Israëlische bronnen dat er "steeds meer tekenen" zijn dat de Iraanse ayatollah Ali Khamenei is omgekomen bij de Israëlische en Amerikaanse aanvallen van zaterdag. Het is onduidelijk waar Khamenei zich bevindt en alle berichten over zijn lot zijn onbevestigd.
1 uur geleden
BAGDAD (ANP/AFP) - Een pro-Iraanse militie in Irak zegt te zijn aangevallen en wil daarom Amerikaanse bases in de regio aanvallen. De beweging Kataeb Hezbollah zegt dat ze de agressie zal vergelden. Er zouden volgens officiële Iraakse bronnen twee doden en drie gewonden zijn gevallen bij luchtaanvallen op de basis van de pro-Iraanse groep.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse oppositie reageert bezorgd op de aanvallen van de regering-Trump op Iran. Democraten spreken de vrees uit dat hun land verwikkeld kan raken in een groot conflict in het Midden-Oosten, schrijft politieke nieuwssite The Hill.
1 uur geleden
PARIJS/MADRID (ANP/AFP/RTR) - De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft "eenzijdige militaire actie van de VS en Israël" verworpen. Hij noemt het een escalatie die verder bijdraagt aan de onzekere internationale orde.
2 uur geleden
DOHA (ANP) - De aanvallen in het Midden-Oosten hebben in Qatar tot paniek geleid. Op door nieuwszender Al-Jazeera geverifieerde beelden is te zien dat mensen een veilig heenkomen zoeken.
2 uur geleden