Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
CANBERRA (ANP) - De Australische premier Anthony Albanese is er voorstander van om de voormalige Britse prins Andrew Mountbatten-Windsor te schrappen uit de koninklijke lijn van troonopvolging. Dat schrijft Albanese in een brief aan premier Keir Starmer.
48 minuten geleden
WÜRZBURG (ANP/DPA) - Een man heeft drie Jehova's getuigen aangevallen met een mes bij een treinstation in het Duitse Würzburg. Volgens de politie raakten de drie mannen lichtgewond. Voorbijgangers, waaronder een politieagent in burgerkleding, wisten de dader te overmeesteren.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie vindt dat Hongarije het politieke besluit van de EU-leiders over de EU-lening voor Oekraïne moet respecteren. Alle EU-leiders zijn eind december akkoord gegaan met die lening ter waarde van 90 miljard euro, ook de Hongaarse premier Viktor Orbán, benadrukte de woordvoerder van de Commissie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP/AFP) - Het Internationaal Strafhof in Den Haag is begonnen met hoorzittingen om te bepalen of er genoeg bewijs is om een zaak te beginnen tegen de Filipijnse oud-president Rodrigo Duterte. Vanwege zijn gezondheid is Duterte zelf niet aanwezig in de rechtbank.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - De voormalige Britse prins Andrew Mountbatten-Windsor heeft in zijn tijd als handelsgezant kosten voor massages en dure reizen afgewenteld op belastingbetalers. Dat schrijft de BBC op basis van getuigenissen van oud-overheidsmedewerkers.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De Amerikaanse ambassadeur in België, Bill White, heeft in een inmiddels verwijderde reactie op sociale media hard uitgehaald naar de Belgische minister van Volksgezondheid, Frank Vandenbroucke. Die kwam op voor zijn partijgenoot en voorzitter van regeringspartij Vooruit, Conner Rousseau. White en Rousseau lagen al eerder overhoop, onder meer vanwege een vergelijking die Rousseau maakte tussen president Donald Trump en Adolf Hitler.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas verwacht niet dat er maandag een akkoord komt over het twintigste EU-sanctiepakket tegen Rusland. Hongarije blokkeert dat. Kallas gaat er niet van uit dat Hongarije maandag zijn standpunt wijzigt, zei de politica voor het begin van de vergadering van EU-ministers van Buitenlandse Zaken.
5 uur geleden