Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - Oekraïne meldt meerdere aanvallen op oliedoelen, ook diep in Rusland. Zo viel het land een olieinstallatie aan in het Russische Perm, op circa 1500 kilometer van Oekraïne. Door de aanval brak brand uit. Volgens de Oekraïense geheime dienst SBOe werd de gehele olieopslag ter plaatse vernietigd. Ook een olietanker in de Zwarte Zee was doelwit.
25 minuten geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - Sinds de aanvang van de oorlog tegen Iran eind februari, heeft dat land zeker 21 mensen geëxecuteerd en meer dan 4000 arrestaties verricht. Dat meldt het kantoor van de VN-mensenrechtenchef Volker Türk. Van de arrestanten zijn velen "verdwenen, gemarteld of onderworpen aan andere vormen van onterende behandeling". Niet zelden werden bekentenissen daarbij afgedwongen, aldus de verklaring.
57 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De aarde is vorig jaar beduidend minder tropisch regenwoud kwijtgeraakt dan een jaar eerder. Het World Resources Institute (WRI) becijfert in een rapport dat het totale oppervlak dat door ontbossing en branden verloren ging 36 procent lager lag dan een jaar eerder. Toen werd door een grote toename van natuurbranden een record genoteerd. Historisch gezien blijft het regenwoudverlies hoog.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP/RTR) - Frankrijk heeft zijn burgers in Mali opgeroepen dat land zo snel mogelijk te verlaten. De dringende oproep volgt na gecoördineerde aanvallen van islamitische jihadisten en Toeareg-separatisten in de voormalige Franse kolonie.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft Iran opnieuw bedreigd wegens het uitblijven van een vredesdeal. Hij stelt in een bericht op Truth Social dat dat land snel moet handelen.
1 uur geleden
SANTA MARTA (ANP/AFP) - Frankrijk heeft op de conferentie over het afbouwen van fossiele brandstoffen als eerste land een 'routekaart' daarvoor gepresenteerd. Het land wil in de energiesector steenkool uiterlijk in 2030 uitgefaseerd hebben. Voor olie is het voornemen 2045, voor aardgas 2050.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - De jaarlijkse militaire parade in Moskou moet het dit keer stellen zonder tanks en andere grote attracties. Het spektakel is uitgekleed omdat het risico dat Oekraïne zou kunnen toeslaan te groot is, zegt het Kremlin.
2 uur geleden