Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/RTR) - Israëlische troepen zijn de Libanese rivier de Litani overgestoken en voeren aanvallen uit ten noorden van die stroom. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dit vrijdag. Hij zei ook dat de Israëlische strijdkrachten in actie zijn in de Bekaavallei en in Beiroet.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Hongarije krijgt 16 miljard euro aan EU-fondsen, aldus de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Dat kondigde ze aan samen met de nieuwe Hongaarse premier Péter Magyar in Brussel. Een belangrijke belofte uit Magyars campagne was dat hij miljarden aan bevroren EU-tegoeden zou vrijspelen door hervormingen door te voeren.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Het Kremlin komt snel met tegenmaatregelen tegen Roemenië, zegt de woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Maria Zacharova.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky houdt Rusland verantwoordelijk voor een incident waarbij een drone een wooncomplex raakte in Roemenië. Hij verweet Rusland in een bericht op X een "cynische aanval" te hebben uitgevoerd op civiele infrastructuur in een Oekraïense regio die grenst aan het buurland. Daarbij zou een drone een "normaal woongebouw" aan de Roemeense kant van de grens hebben geraakt.
4 uur geleden
NAIROBI (ANP/AFP/RTR) - Acht leerlingen van een Keniaanse kostschool voor meisjes waar donderdag een dodelijke brand woedde, zijn volgens de politie aangehouden. De brand brak om 01.00 uur in de nacht uit in het midden van een slaapzaal. De politie verdenkt de acht van brandstichting.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De huidige handelsrelatie met China is niet houdbaar. Dat concludeert de Europese Commissie na overleg met alle Eurocommissarissen. Die kwamen vrijdag bijeen voor een oriënterend debat over hoe om te gaan met China.
4 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Roemenië neemt diplomatieke maatregelen tegen Rusland nadat een drone een Roemeens wooncomplex had geraakt. President Nicușor Dan maakte bekend dat het Russische consulaat in de stad Constanța moet sluiten. De consul wordt aangemerkt als persona non grata, wat betekent dat hij niet meer welkom is.
4 uur geleden