Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD (ANP) - De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft de Amerikaanse president Donald Trump bedankt voor zijn bereidheid het bestand met Iran te verlengen. "Ik hoop oprecht dat beide partijen het staakt-het-vuren zullen blijven respecteren en tijdens de tweede gespreksronde die gepland staat in Islamabad een alomvattend 'vredesakkoord' kunnen sluiten om definitief een einde te maken aan het conflict", schreef hij op X.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Britse parlement heeft ingestemd met een levenslang rookverbod voor jongere generaties. Dat betekent dat iedereen die na 2008 is geboren nooit meer tabaksproducten zoals sigaretten mag kopen, schrijven Britse media.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump verlengt het bestand met Iran tot het overleg met het land is afgerond. Dat schrijft hij op zijn platform Truth Social.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi heeft kort voor het aflopen van het staakt-het-vuren uitgehaald naar de VS. "Het blokkeren van Iraanse havens is een oorlogsdaad en dus een schending van het bestand. Het aanvallen van een koopvaardijschip en het gijzelen van de bemanning is een nog ernstigere schending", schrijft hij op X.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP/DPA) - Libanon zegt een half miljard euro nodig te hebben om de humanitaire crisis in het land te bestrijden. Dat verklaarde premier Nawaf Salam tijdens een persconferentie in Parijs met de Franse president Emmanuel Macron.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Justitie in Iran ontkent dat acht vrouwen op het punt staan geëxecuteerd te worden, nadat de Amerikaanse president Donald Trump om hun vrijlating had gevraagd. "Trump is opnieuw misleid door nepnieuws", staat op de site van de Iraanse rechtspraak, Mizan Online.
6 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Ierland, Slovenië en Spanje vonden bij een vergadering tussen EU-buitenlandministers niet genoeg medestanders om het associatieverdrag tussen de EU en Israël gedeeltelijk op te schorten. Daarvoor is een zogenaamde 'gekwalificeerde meerderheid' van de lidstaten nodig. Die kon als verwacht niet worden gevonden, meldde EU-buitenlandchef Kaja Kallas na de bespreking in Luxemburg.
6 uur geleden