Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Péter Magyar, de winnaar van de Hongaarse verkiezingen, verwacht dat zijn nieuwe regering halverwege mei geïnaugureerd wordt. "Mogelijk nog iets eerder", zei hij na een gesprek met president Tamás Sulyok. Begin mei moet het parlement voor het eerst bijeenkomen.
1 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/AFP) - De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif begint woensdag met een vier dagen durend bezoek aan Saudi-Arabië, Qatar en Turkije, terwijl wordt gespeculeerd over nieuwe Iraans-Amerikaanse vredesonderhandelingen in Pakistan. Sharif treedt op als een belangrijke bemiddelaar tussen de twee landen in oorlog.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk stuurt dit jaar nog eens minstens 120.000 drones naar Oekraïne om te helpen de Russische invasietroepen af te weren. De aankondiging komt voor nieuw overleg van de bondgenoten van Oekraïne over het inzamelen van militaire hulp voor het land. Ze moeten zich niet laten afleiden door de oorlog in het Midden-Oosten, onderstreepte de Britse defensieminister John Healey.
2 uur geleden
SEOUL (ANP/AFP) - Noord-Korea is bezig met een "zeer ernstige uitbreiding" van zijn vermogen om kernwapens te produceren, waarschuwt de chef van de VN-atoomwaakhond Rafael Grossi. Volgens hem nemen de activiteiten bij een reactor die wordt gebruikt om uranium te verrijken snel toe.
3 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De Hongaarse verkiezingswinnaar Péter Magyar zegt dat zijn nieuwe regering de uitzendingen van de staatsmedia wil opschorten. Hij verklaarde in een interview op de nationale radio dat de staatsmedia de afgelopen jaren veel schade hebben aangericht door propaganda van de regering van Viktor Orbán te verspreiden.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse staatsburger Mahdieh Esfandiari is na vrijlating uit een Franse gevangenis teruggekeerd naar Iran, meldt de Iraanse staatstelevisie. Het nieuws komt een week nadat Iran twee Fransen liet gaan.
4 uur geleden
MARSEILLE (ANP/RTR) - De Amerikaanse rapper Ye, ook bekend als Kanye West, stelt zijn optreden in Marseille tot nader order uit. De 48-jarige artiest schreef op X dat hij dit besluit had genomen "na lang nadenken en zorgvuldige overweging". Ye zou op 11 juni optreden in de Zuid-Franse havenstad.
6 uur geleden