Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TORONTO (ANP/DPA) - Duitsland en Canada hebben zaterdag besproken hoe ze de samenwerking kunnen verdiepen. Dat zei de Duitse minister van Financiën Lars Klingbeil tijdens een conferentie in de Canadese stad Toronto.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en gezant Steve Witkoff hebben de Qatarese premier Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani zaterdag in Miami gesproken over Iran. Dat meldt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, nadat eerder de nieuwssite Axios al over de ontmoeting had bericht.
4 uur geleden
BEIROET (ANP) - De Israëlische krijgsmacht heeft zaterdag meerdere aanvallen uitgevoerd in Libanon waarbij doden zijn gevallen. Volgens nieuwszender Al Jazeera kwamen minstens achttien mensen om het leven. Bij een luchtaanval in de stad Saksakiyeh vielen zeven doden, onder wie een kind, meldt het Libanese ministerie van Volksgezondheid.
12 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De pro-Europese conservatieveling Péter Magyar is geïnstalleerd als de nieuwe premier van Hongarije. Zijn partij Tisza bemachtigde bij de verkiezingen in april een ruime tweederdemeerderheid in het parlement.
15 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP/DPA) - De twee activisten van de Global Sumud Flotilla die Israël ruim een week geleden had opgepakt, komen weer vrij. Het advocatenteam van de vloot meldt dat gehoord te hebben van de Israëlische autoriteiten.
16 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin heeft de Slowaakse premier Robert Fico beloofd dat Rusland er alles aan zal doen om te voldoen aan de energievraag van Slowakije. Dat deed hij zaterdag tijdens een bezoek van Fico aan Moskou.
16 uur geleden
WENEN (ANP) - De organisatie van het Eurovisie Songfestival heeft een formele waarschuwing gegeven aan de Israëlische omroep KAN voor het overtreden van de regels. De Israëlische deelnemer Noam Bettan had in verschillende talen opgeroepen op Israël te stemmen.
17 uur geleden