Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
CARACAS (ANP) - De afgezette Venezolaanse president Nicolás Maduro zegt het "goed te maken" in gevangenschap in de Verenigde Staten, waar hij en zijn vrouw Cilia Flores wachten op hun proces. Dat heeft zijn zoon, parlementslid Nicolás Maduro Guerra, zaterdag gezegd in een video. "We maken het goed. We zijn strijders," citeerde Maduro Guerra zijn vader in de boodschap die werd verspreid door regeringspartij PSUV.
49 minuten geleden
TAMPA (ANP/AFP/RTR) - De Verenigde Staten en bondgenoten hebben zaterdag opnieuw aanvallen uitgevoerd op doelen van terreurgroep Islamitische Staat (IS) in Syrië. Dat heeft het Amerikaanse leger bekendgemaakt. De luchtaanvallen maken deel uit van operatie Hawkeye Strike en zijn vergelding voor een aanval in december waarbij drie Amerikanen om het leven kwamen.
2 uur geleden
WASHINGTON (RTR/ANP) - De Verenigde Staten zijn bereid om meer sancties tegen Venezuela op te heffen. Bovendien zou vijf miljard dollar aan bevroren tegoeden kunnen worden vrijgegeven om de Venezolaanse economie te helpen. Dat heeft minister Scott Bessent van Financiën van de regering-Trump in een interview met persbureau Reuters gezegd.
2 uur geleden
CORTINA D'AMPEZZO (ANP) - De Italiaanse autoriteiten zijn een onderzoek begonnen naar de dood van een beveiliger bij het olympisch ijsstadion van Cortina d'Ampezzo. De man overleed onder verdachte omstandigheden, mogelijk door de vrieskou.
3 uur geleden
PARIJS/DUBLIN (ANP/AFP) - Duizenden boeren in Frankrijk en Ierland hebben gedemonstreerd tegen het handelsakkoord van de Europese Unie met Zuid-Amerikaanse landen. In Centraal-Ierland gingen duizenden tractoren de weg op. In Frankrijk blokkeerden boeren enkele snelwegen.
4 uur geleden
MANAGUA (ANP/AFP) - In navolging van Venezuela heeft inmiddels ook Nicaragua politieke gevangenen vrijgelaten. De linkse regering van het Midden-Amerikaanse land spreekt van "tientallen mensen die terug naar huis naar hun families zijn gekeerd", en van een daad van goede wil.
4 uur geleden
VAL D'ISÈRE (ANP/AFP) - Drie Franse skiërs zijn omgekomen toen ze bedolven raakten door lawines in de Franse Alpen. Het bureau voor toerisme in Val d'Isère heeft van twee wintersporters de dood bevestigd.
5 uur geleden