Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
KURESSAARE (ANP) - Bondgenoten van Oekraïne halen hun gelijk nu Rusland zijn jaarlijkse militaire parade uit angst voor Oekraïne moet afschalen. Dat bewijst dat Rusland helemaal niet aan het winnen is, zeggen EU-buitenlandchef Kaja Kallas en de Letse buitenlandminister.
2 minuten geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De verdachte van de steekpartij in het Londense Golders Green was bekend bij een antiterrorismeprogramma in het land. Het door de overheid geleide programma heeft als doel te voorkomen dat mensen terroristen worden.
4 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR/AFP) - De Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei zegt dat de Verenigde Staten verslagen zijn, en dat de Perzische Golf een nieuwe fase ingaat onder Iraanse leiding. Khamenei deed de uitspraken in een boodschap die werd voorgelezen op de Iraanse staatstelevisie.
25 minuten geleden
VILNIUS (ANP/RTR) - Litouwen denkt erover zich aan te sluiten bij de eigen 'Hormuz-coalitie' waar de Verenigde Staten aan werken. Het kleine NAVO-land neemt ook deel aan de oorspronkelijke Hormuz-coalitie die onder Brits-Franse leiding wil helpen bij het weer op gang brengen van de scheepvaart door de geblokkeerde Straat van Hormuz.
31 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland houdt militairen in Mali om daar de junta te ondersteunen in haar strijd tegen separatisten. Volgens Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov zal Rusland "blijven strijden, waaronder in Mali, tegen extremisme, terrorisme en andere kwalijke fenomenen".
33 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Dat er Amerikaanse troepen in Europa zijn, is "ook in het belang van de Verenigde Staten", aldus een woordvoerder van de Europese Commissie. Daarmee reageerde ze op het dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump troepen uit Duitsland weg te halen. Dat deed Trump nadat bondskanselier Friedrich Merz kritisch was over de Amerikaanse aanvallen op Iran.
47 minuten geleden
BERLIJN (ANP/AFP/DPA) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft nog eens onderstreept hoe belangrijk hij het vindt om te blijven samenwerken met de Verenigde Staten. Duitsland blijft zich richten op de NAVO en op goede trans-Atlantische banden, zei hij tijdens een bezoek aan Duitse troepen in Nedersaksen. Een paar uur eerder had de Amerikaanse president Donald Trump nog gezegd dat hij overweegt om troepen terug te trekken uit Duitsland.
54 minuten geleden