Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran zegt nu ook financiële instellingen die banden hebben met de VS en Israël als doelwit te beschouwen. Dat zegt een woordvoerder van het Iraanse leger. Volgens Teheran zouden de landen waarmee het in oorlog is eerder een Iraanse bank hebben aangevallen. Ook techbedrijven zouden mogelijk doelwit zijn.
30 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Volgens de zoon van de laatste sjah van Iran, Reza Pahlavi, zit het land in de beslissende fase van "onze laatste strijd". Hij roept inwoners in een videoboodschap op X op van de straat te gaan en thuis te blijven. "Wacht mijn uiteindelijke oproep af."
42 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP) - Het Kremlin is een campagne begonnen om premier Viktor Orbán herverkozen te krijgen bij de Hongaarse parlementsverkiezingen komende maand. Dat schrijft de Financial Times, die het plan heeft ingezien.
1 uur geleden
KERZERS (ANP/AFP) - De Zwitserse politie sluit terrorisme uit als motief bij de dodelijke brand in een bus in de stad Kerzers, meldt de Zwitserse krant Le Temps. Hierbij kwamen dinsdagavond zes mensen om het leven, drie mensen raakten gewond. Er zijn geen aanwijzingen voor een terreuraanslag, maar de politie gaat wel uit van een opzettelijke daad.
1 uur geleden
DUBAI (ANP) - Twee drones zijn woensdag neergekomen in de buurt van het vliegveld van Dubai. Bij het incident vielen volgens de lokale overheid vier gewonden: twee Ghanezen, een Bengaal en een Indiër. Het luchtverkeer verloopt normaal.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Een aantal Belgische organisaties houdt op dinsdag 12 mei in eigen land een alternatief songfestival als reactie op de deelname van Israël aan het Eurovisie Songfestival. Het evenement heet United for Palestine en heeft enkele oud-songfestivaldeelnemers op het affiche staan, melden Belgische media.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De nieuwe Iraanse leider Mojtaba Khamenei is "veilig en wel". Dat laat de zoon van de Iraanse president en regeringsadviseur Yousef Pezeshkian weten op Telegram. Er gaan geruchten dat Khamenei gewond zou zijn geraakt in de oorlog tussen de VS, Israël en Iran. Staatsmedia noemden hem een "gewonde veteraan", maar het werd niet duidelijk of dat om een nieuwe verwonding ging of om een oudere.
2 uur geleden