Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/RTR) - Bij de botsing tussen een passagiersvlucht en een brandweerwagen op de New Yorkse luchthaven LaGuardia zijn zo'n veertig inzittenden gewond geraakt. Dat meldt de transportautoriteit in New York. Van de 41 mensen die werden overgebracht naar het ziekenhuis, liggen er nog altijd negen daar, meldt directeur Kathryn Garcia van de Port Authority of New York.
14 minuten geleden
PARIJS (ANP/RTR/AFP) - De voormalige Franse socialistische premier Lionel Jospin is op 88-jarige leeftijd overleden. Dat meldt zijn familie, schrijven Franse media. Volgens persbureau AFP zou Jospin in januari al een zware operatie hebben ondergaan. Een doodsoorzaak wordt niet genoemd.
56 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse defensieraad waarschuwt dat bij een aanval op de zuidelijke kust en eilanden van Iran er zeemijnen zullen worden gelegd om de route naar de Perzische Golf af te snijden. Daarover schrijven Iraanse staatsmedia.
57 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - De cockpitcrew van het vliegtuig dat op een brandweerwagen botste bij luchthaven LaGuardia in New York is overleden. Dat meldt NBC News. Eerder werd gemeld dat naast de piloten twee politieagenten in de brandweerwagen gewond raakten bij het voorval. Zij zouden met botbreuken zijn opgenomen in het ziekenhuis. Het vliegverkeer is tot nader order stilgelegd op de luchthaven voor onderzoek.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - Bij een botsing tussen een vliegtuig van Air Canada Express en een brandweerwagen op een landingsbaan van vliegveld LaGuardia in New York zijn vier mensen gewond geraakt. Dat meldt onder meer NBC News. Onder de gewonden zijn de piloot en copiloot; zij zouden zwaargewond zijn. Een sergeant en een politieagent zouden met botbreuken zijn opgenomen in het ziekenhuis, schrijft NBC.
3 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - Vier ambulances van een Joodse organisatie in het noorden van Londen zijn in de nacht van zondag op maandag in brand gestoken, meldt de Britse politie. Zij zegt de brandstichting te behandelen als een "antisemitisch haatmisdrijf".
4 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - De hoeveelheid warmte die door de aarde wordt vastgehouden heeft in 2025 een recordniveau bereikt, waarschuwt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de Verenigde Naties maandag. Volgens de organisatie kunnen de gevolgen van die opwarming duizenden jaren aanhouden.
5 uur geleden