Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NUUK (ANP) - In Groenland is een vliegtuig met extra militairen uit Denemarken aangekomen, meldden de Deense zenders TV2 en DR. Het is niet duidelijk om hoeveel militairen het gaat, maar het leger had het eerder over een "substantiële bijdrage". Ook de Deense legerleider Peter Boysen is volgens DR naar Nuuk afgereisd.
2 minuten geleden
OTTAWA (ANP) - Canada overweegt een klein aantal militairen te laten deelnemen aan militaire oefeningen op Groenland. Dat meldt de Canadese publieke omroep CTV op basis van overheidsbronnen. Een definitieve beslissing zou nog niet zijn genomen.
57 minuten geleden
SHADDADI (ANP/RTR) - Terwijl het Syrische regeringsleger zijn macht in het noorden en oosten van het land verstevigt, zijn IS-militanten uit de gevangenis ontsnapt, zo meldde het leger. Het leger heeft een avondklok ingesteld in de stad Shaddadi omdat het de stad wil uitkammen om de ontsnapten te vinden. Het is niet bekend om hoeveel ontsnapten het gaat.
1 uur geleden
SOFIA (ANP/RTR) - De Bulgaarse president Rumen Radev heeft aangekondigd op te stappen. "Vandaag spreek ik jullie voor het laatst toe als president van Bulgarije", zei het staatshoofd in een televisietoespraak. "Morgen zal ik terugtreden uit mijn ambt", aldus Radev.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een telefoongesprek met de Britse premier Keir Starmer gezegd dat hij "mogelijk verkeerd is geïnformeerd" over de redenen van Europese landen om militairen naar Groenland te sturen. Dat meldt Sky News op basis van bronnen. Trump kondigde zaterdag heffingen aan tegen de acht landen die meededen aan die verkenningsmissie, maar dat leidde tot onbegrip in de Europese hoofdsteden.
1 uur geleden
KADUNA (ANP/RTR) - Bij een aanval op twee kerken in de Nigeriaanse staat Kaduna zijn zondag tientallen mensen ontvoerd. Dat meldt de politie maandag. Volgens een kerkleider gaat het om meer dan 160 mensen. Negen mensen zouden zijn ontsnapt nadat ze waren gevangengenomen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Groenland en Denemarken hebben NAVO-chef Mark Rutte nog eens gevraagd om een militaire NAVO-missie op te tuigen om het door de Verenigde Staten opgeëiste eiland te beschermen. De defensieminister van Denemarken en de buitenlandminister van Groenland, dat bij het koninkrijk Denemarken hoort, deden dat op bezoek op het NAVO-hoofdkwartier. Wat Rutte antwoordde, laten ze in het midden, melden omroep TV 2 en andere Deense media.
1 uur geleden