Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - De Oekraïense hoofdstad Kyiv is in de nacht van zaterdag op zondag bestookt met ballistische raketten. Volgens de autoriteiten raakten zeker vijf mensen gewond, van wie er één naar het ziekenhuis is gebracht.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Prominente Republikeinen uiten kritiek op de voorwaarden van het mogelijke akkoord dat de Amerikaanse president Donald Trump met Iran onderhandelt om de oorlog te beëindigen. Ze vrezen dat Teheran daardoor zijn machtspositie in de regio behoudt of zelfs versterkt.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Iraanse media spreken tegen dat de Straat van Hormuz volledig wordt heropend als onderdeel van het aangekondigde vredesakkoord met de Verenigde Staten. Volgens Al Jazeera noemt staatspersbureau Fars die bewering van de Amerikaanse president Donald Trump "ver van de realiteit".
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Rond het Witte Huis in Washington is een grote politiemacht op de been na meldingen van schoten. Journalisten op het terrein kregen opdracht dekking te zoeken en werden naar de persruimte gebracht. Het Witte Huis is volgens hen op slot gegaan.
3 uur geleden
KINSHASA (ANP) - Het dodental door de ebola-uitbraak in de Democratische Republiek Congo (DRC) is opgelopen tot 204. Dat heeft het Congolese ministerie van Volksgezondheid bekendgemaakt. In drie provincies zijn 867 vermoedelijke besmettingen geregistreerd.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat er grotendeels overeenstemming is bereikt over een akkoord met Iran. "De laatste aspecten en details van de deal worden momenteel besproken en zullen binnenkort bekendgemaakt worden", schreef hij in een bericht op zijn platform Truth Social. Hij stelt dat het voorstel onder meer voorziet in de opening van de Straat van Hormuz.
5 uur geleden
BELGRADO (ANP/AFP/DPA) - Tienduizenden mensen zijn in de Servische hoofdstad Belgrado de straat opgegaan om nieuwe verkiezingen te eisen. Deelnemers scandeerden "de studenten winnen", de strijdkreet van hun protestbeweging. Die was ook te zien op spandoeken, kleding en stickers.
7 uur geleden