Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TOKIO (ANP/AFP/RTR) - Japan heeft de kerncentrale Kashiwazaki-Kariwa weer opgestart, voor het eerst sinds de Fukushima-kernramp in 2011. Het gaat om de grootste kerncentrale ter wereld.
6 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff reist donderdag naar Rusland voor een ontmoeting met president Vladimir Poetin. Volgens hem hebben de Russen het initiatief genomen voor het gesprek. "En ik zie dat als een belangrijk statement van hun kant", zei Witkoff tegen CNBC.
11 minuten geleden
DEN HAAG (ANP/RTR/AFP) - Meerdere Europese landen zien momenteel af van deelname aan de Raad van Vrede, een initiatief van de Amerikaanse president Donald Trump. Het gaat om in ieder geval Zweden en Noorwegen en volgens bronnen ook Italië, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk.
58 minuten geleden
STRAATSBURG (ANP) - Meerdere partijen in het Europees Parlement hebben vanwege de spanning om Groenland uitgehaald naar uiterst-rechtse politici om hun affiniteit met de Amerikaanse president Donald Trump. Met name Jordan Bardella, rechterhand van Franse politica Marine Le Pen, en zijn partij Patriotten voor Europa kregen veel verwijten in een debat over de soevereiniteit van de EU.
1 uur geleden
DAVOS (ANP) - NAVO-chef Mark Rutte en de Finse president Alexander Stubb, twee van Europa's belangrijkste 'Trumpfluisteraars', blijven monter in de hoogopgelopen ruzie waarin de NAVO zich bevindt. Gevraagd op het World Economic Forum naar zijn recept om de spanningen te bedaren, wees Stubb grappend haastig naar buurman Rutte.
1 uur geleden
STOCKHOLM (ANP/RTR/AFP) - Zweden doet voorlopig niet mee aan het door de Amerikaanse president Donald Trump voorgestelde initiatief voor een zogenoemde vredesraad. Premier Ulf Kristersson heeft laten weten dat toetreding niet zal plaatsvinden met de tekst die tot dusver over de raad is gepresenteerd.
1 uur geleden
MADRID (ANP) - De Spaanse vakbond voor machinisten, SEMAF, heeft opgeroepen tot een landelijke staking na twee dodelijke ongelukken in korte tijd. De vakbond vindt de "constante achteruitgang van het spoornetwerk" onacceptabel.
2 uur geleden