Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - In Groot-Brittannië zijn de stembureaus geopend voor lokale verkiezingen. Er mag gestemd worden voor lokale overheden in Engeland en in Wales en Schotland vinden parlementsverkiezingen plaats. Bij de stembusgang wordt rekening gehouden met een flink verlies voor Labour. De partij van premier Keir Starmer, wiens populariteit flink is afgenomen, staat er volgens de peilingen zeer slecht voor en krijgt mogelijk te maken met een recordverlies aan zetels.
2 uur geleden
GAZA-STAD (ANP) - De enorme voedseltekorten in Gaza hebben "verwoestende gevolgen" voor zwangere vrouwen en pasgeboren kinderen. Dat blijkt uit een analyse van de internationale tak van Artsen zonder Grenzen (AzG).
3 uur geleden
SEOUL (ANP/AFP) - Een Zuid-Koreaans hof van beroep heeft donderdag de straf van voormalig premier Han Duck-soo met acht jaar verminderd. De 76-jarige werd veroordeeld voor zijn rol in de afkondiging van de staat van beleg door ex-president Yoon Suk-yeol.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Een Amerikaanse rechter heeft een handgeschreven briefje vrijgegeven dat Jeffrey Epstein zou hebben geschreven voor een zelfmoordpoging. De veroordeelde zedendelinquent maakte enkele weken later een einde aan zijn leven.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - In een nieuwe strategie voor terrorismebestrijding van de Amerikaanse overheid wordt Europa omschreven als broedplaats voor terrorisme, aangewakkerd door massamigratie.
7 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Israël heeft een luchtaanval uitgevoerd op de Libanese hoofdstad Beiroet. Het is de eerste keer dat die stad weer wordt bestookt sinds het ingaan van het staakt-het-vuren halverwege april.
15 uur geleden
LAS PALMAS (ANP/AFP) - Het evacuatievliegtuig dat bezig is met het vervoer van opvarenden van het cruiseschip Hondius, moest uitwijken omdat het geweigerd werd in Marokko. Het toestel zou eigenlijk bijtanken in Marrakesh, maar kreeg daarvoor geen toestemming, zeggen bronnen bij de autoriteiten van de Canarische Eilanden tegen het Spaanse persbureau EFE en tegen AFP. Volgens AFP moest ook iets gerepareerd worden aan de veiligheidsmaatregelen rond een patiënt.
16 uur geleden