Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Astronauten aan boord van het internationale ruimtestation ISS hebben de opdracht gekregen te schuilen in hun ruimtevaartuig en zich voor te bereiden op een mogelijke evacuatie, meldt een woordvoerder van NASA op X. Het gaat om een voorzorgsmaatregel, terwijl de Russische bemanning van het ruimtestation probeert een steeds groter wordend lek in hun deel van het ISS te dichten.
8 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR) - De marine van Oekraïne heeft bevestigd dat een Oekraïense zeedrone naar Roemenië is gevaren. Het onbemande vaartuig zou op de Zwarte Zee van koers zijn geraakt door Russische elektronische oorlogsvoering.
2 uur geleden
OSLO (ANP) - De gezondheidstoestand van de Noorse kroonprinses Mette-Marit is het afgelopen jaar flink achteruitgegaan. Er is veel meer littekenweefsel in de longen gekomen en haar longfunctie is de afgelopen drie maanden flink teruggevallen. Tijdens een persconferentie noemde hoofdarts en longspecialist Are Holm van het Rikshospitalet de situatie "gevaarlijk".
2 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - De Libanese parlementsvoorzitter Nabih Berri zegt dat Hezbollah zich wat hem betreft kan terugtrekken uit het zuiden van Libanon, als Israëlische militairen daar tegelijkertijd ook vertrekken. Berri is een bondgenoot van Hezbollah en wordt gezien als een tussenpersoon. Hezbollah is niet bij vredesgesprekken betrokken, maar speelt wel een rol bij het beëindigen van de gevechten.
3 uur geleden
TIVAT (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz vindt dat de Europese Unie "moet laten zien dat ze uit te breiden is en bereid is tot uitbreiding". Daar wil hij het over hebben op de top van de Europese Unie en de Westelijke Balkan in Montenegro.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse Senaat heeft een voorstel goedgekeurd om ongeveer 70 miljard dollar (60 miljard euro) uit te trekken voor het immigratiebeleid van de regering-Trump. Het geld gaat volgens Amerikaanse media als The Hill en Politico onder meer naar diensten als vreemdelingenpolitie ICE en grensbewakingsdienst Border Patrol.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie moet sms'jes die haar voorzitter Ursula von der Leyen uitwisselt met staatshoofden en regeringsleiders bewaren. Dat stelt de EU-ombudsvrouw Teresa Anjinho na een onderzoek naar een verwijderd sms'je van de Franse president Emmanuel Macron aan Von der Leyen.
5 uur geleden