Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
SANTIAGO (ANP/BLOOMBERG) - Chileense wetenschappers waren dicht bij een vaccin tegen het hantavirus, maar moesten hun onderzoek staken omdat het geld op was. Dat schrijft persbureau Bloomberg. Voordat het vaccin getest kon worden op mensen, kwam het project stil te liggen tijdens de coronapandemie.
2 uur geleden
LOS ANGELES (ANP) - De Amerikaanse filmregisseur Erik Fleming is woensdag veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf voor het leveren van ketamine aan acteur Matthew Perry, meldden Amerikaanse media. Perry verdronk in 2023 in zijn jacuzzi door de gevolgen van de ketaminedosis. Fleming pleitte schuldig in augustus 2024.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Gezondheidsminister Wes Streeting gaat zichzelf donderdag opwerpen als mogelijke opvolger van premier Keir Starmer, verwachten Britse media. De Labour-leider staat onder grote druk om af te treden, maar wil daar vooralsnog niets van weten. Volgens onder meer The Times heeft hij tegen partijgenoten gezegd de strijd met Streeting niet uit de weg te gaan.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Israël heeft sinds het begin van het bestand vorige maand nog duizenden huizen in Libanon verwoest, meldt het Libanese nationale onderzoeksinstituut. De overheidsorganisatie telde sinds 17 april al 5386 huizen die totaal vernietigd zijn en nog eens 5246 die schade hebben opgelopen.
4 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije heeft de Russische ambassadeur ontboden vanwege een droneaanval op het westen van Oekraïne, dicht bij de grens met Hongarije. Dat deelde premier Péter Magyar mee na het eerste kabinetsoverleg sinds hij afgelopen weekend werd geïnstalleerd als leider van het land.
4 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - De NAVO zal de Amerikaanse ideeën over een groter Europees en een kleiner Amerikaans aandeel in het bondgenootschap overnemen, zegt NAVO-topman Mark Rutte. 'NAVO 3.0', zoals de VS het noemen, is "de logische volgende stap", meent Rutte. Hij verwacht dat de 32 landen dat op de komende NAVO-top zullen vastleggen.
6 uur geleden
BOEKAREST (ANP/RTR) - Oekraïne en Litouwen hebben een dronedeal gesloten, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky na een ontmoeting met de Litouwse president Gitanas Nauseda in Boekarest. Oekraïne stuurt een militair expertteam om in Litouwen te werken aan "de ontwikkeling van de noodzakelijke veiligheidscapaciteiten".
6 uur geleden