Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De voormalige FBI-directeur James Comey is aangeklaagd voor het bedreigen van de Amerikaanse president. Eerder meldden internationale media al dat Comey opnieuw werd vervolgd, maar de precieze aanklacht was toen nog onduidelijk. Tegen Comey is ook een arrestatiebevel uitgevaardigd, meldt CNN.
57 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft uitgehaald naar de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. Merz zei maandag dat de VS de oorlog tegen Iran zonder strategie zijn begonnen en dat het land nu vernederd wordt door het Iraanse leiderschap. "Hij weet niet waar hij het over heeft!", schrijft Trump als reactie op zijn Truth Social.
1 uur geleden
WISMAR (ANP) - Bultrug Timmy, die weken vastlag voor de kust van Duitsland, is onderweg naar de Noordzee. Hij ligt in de waterbak van een schip en wordt naar diepe wateren gebracht, meldt de krant Bild. Eerder op de dag wist het reddingsteam de walvis in de waterbak te krijgen.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Hongaarse verkiezingswinnaar Péter Magyar heeft woensdag in Brussel ook een ontmoeting met António Costa, de voorzitter van de EU-leiders. Eerder meldde Magyar al dat hij met Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zou spreken over de bevroren Europese subsidies voor zijn land.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Er komt geen parlementair onderzoek naar de Britse premier Keir Starmer. In het parlement wist de motie hiervoor geen meerderheid te behalen. Uit het onderzoek had duidelijk moeten worden of de sociaaldemocraat Starmer het Lagerhuis mogelijk bewust of onbewust heeft misleid in de affaire rond de benoeming van Peter Mandelson als ambassadeur in de Verenigde Staten.
3 uur geleden
SANTA MARTA (ANP) - Een snellere overstap op schone energiebronnen is niet alleen noodzakelijk voor het klimaat, maar ook om minder kwetsbaar te worden voor een volgende energiecrisis. Met die boodschap is Eurocommissaris Wopke Hoekstra (Klimaat) naar de conferentie over de afbouw van fossiele brandstoffen in Colombia gekomen.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft tegen de Britse koning Charles gezegd dat de Verenigde Staten geen betere vrienden hebben dan de Britten. De relatie tussen de bondgenoten staat de laatste weken juist onder spanning, nadat Trump klaagde dat het Verenigd Koninkrijk te weinig hielp met de oorlog in Iran.
5 uur geleden