Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NEW DELHI (ANP/AFP) - Bij een grote brand in een hotel aan de zuidrand van New Delhi in India zijn volgens de politie 21 mensen om het leven gekomen en raakten tientallen mensen gewond. Onder de slachtoffers zijn buitenlanders. Veel gasten van het hotel waren volgens media uit Afrika gekomen voor een medische behandeling in de Indiase hoofdstad.
49 minuten geleden
BEIROET/JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische aanvallen op Libanon zijn voortgezet met onder meer luchtaanvallen op Tyrus, waarbij zes mensen zijn gedood volgens het Libanese nieuwsagentschap NNA. Ook is er een Israëlische droneaanval geweest op een auto bij Beiroet.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - NAVO-topman Mark Rutte bezoekt woensdag Oekraïne met de ambassadeurs van alle 32 NAVO-landen. Ze beleggen in Kyiv voor het eerst een vergadering van de NAVO-Oekraïne-raad, waarin het bondgenootschap en Oekraïne overleggen, zeggen NAVO-diplomaten.
2 uur geleden
SINT-PETERSBURG (ANP/AFP) - Oekraïne heeft in de Russische regio Sint-Petersburg een olieterminal en een militaire basis aangevallen, zegt president Volodymyr Zelensky. Volgens hem is ook een wapenproducent in de regio Tambov, ten zuidoosten van Moskou, getroffen. Die plekken liggen honderden kilometers van de Oekraïense grens. In Sint-Petersburg begint deze woensdag een economisch forum, georganiseerd door de Russische president Vladimir Poetin.
3 uur geleden
KOEWEIT (ANP/RTR) - De luchthaven van Koeweit is tot nader order gesloten door een Iraanse aanval met drones en raketten. Er zijn volgens het leger gewonden gevallen en er is veel schade aangericht aan terminal 1 van de luchthaven.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn "volledige en absolute" steun uitgesproken voor de uiterst rechtse presidentskandidaat in Colombia, Abelardo de la Espriella. Die zakenman neemt het op 21 juni in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen op tegen de linkse kandidaat Iván Cepeda, een mensenrechtenactivist.
8 uur geleden
DETROIT (ANP) - De Nederlandse viroloog Vincent Munster is in de Verenigde Staten aangeklaagd voor het binnensmokkelen van flesjes met gedeactiveerd mpox-virus (voorheen 'apenpokken') vanuit de Democratische Republiek Congo (DRC), en het daarover liegen tijdens verhoren door onderzoekers op een luchthaven in Detroit. Dat melden een Amerikaanse rechtbank en de FBI.
8 uur geleden