Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse regering bereidt zich voor op een nieuwe reeks militaire aanvallen op Iran, melden bronnen aan CBS News. Er is nog geen definitief besluit genomen, benadrukken de bronnen. Vrijdag meldde nieuwssite Al Arabiya nog dat een conceptvoorstel voor een volledig bestand in Iran juist snel mogelijk is.
30 minuten geleden
STARBASE (ANP) - Raket Starship van het ruimtevaartbedrijf SpaceX is in de nacht van vrijdag op zaterdag succesvol gelanceerd. Om 00.30 uur (Nederlandse tijd) steeg de onbemande raket op. Ruim tien minuten later was op beelden die SpaceX op X deelde te zien dat de raket in de ruimte was.
35 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten, Tulsi Gabbard, stapt op. Fox News meldt dat op basis van haar ontslagbrief. Haar man kreeg onlangs de diagnose van een zeldzame vorm van botkanker. Ze stopt op 30 juni om haar man te steunen.
8 uur geleden
FEZ (ANP/AFP) - Het dodental door het instorten van een pand in de Marokkaanse stad Fez is opgelopen tot vijftien. Dat meldden lokale autoriteiten. Onder de doden zijn twee kinderen. Ook zijn er nog enkele gewonden.
8 uur geleden
HAVANA (ANP/RTR) - Duizenden mensen hebben zich bij de Amerikaanse ambassade in de Cubaanse hoofdstad Havana verzameld om te protesteren tegen de aanklachten tegen de voormalige president Raúl Castro. Volgens de VS was Castro betrokken bij het neerhalen van twee civiele vliegtuigjes dertig jaar geleden. Daarbij vielen vier doden.
9 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - De Verenigde Staten hebben "geen concreet beroep" op de NAVO gedaan om te helpen de geblokkeerde Straat van Hormuz weer open te krijgen, zegt buitenlandminister Marco Rubio. Maar als de blokkade voortduurt, kunnen Europese bondgenoten niet blijven wachten tot de strijd echt voorbij is voor ze in actie komen, waarschuwt hij.
10 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië en Duitsland roepen Israël gezamenlijk op om te stoppen met het uitbreiden van illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Het land moet beschuldigingen tegen Israëlische troepen, die zouden bijdragen aan het toenemende geweld op de Westoever, onderzoeken, aldus de landen in een verklaring.
11 uur geleden