Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - Meldingen van hevige aanvallen kwamen vrijdag uit de Iraanse hoofdstad Teheran. Israël had aangekondigd "infrastructuur van het regime" aan te vallen in "een nieuwe fase" van de oorlog.
5 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Iran heeft contact gezocht met de Verenigde Staten om een akkoord te sluiten. Dat zei de Amerikaanse president Donald Trump donderdag op een bijeenkomst met het voetbalteam Inter Miami in het Witte Huis. Trump zei dat zijn reactie was: "Jullie zijn een beetje laat."
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - Ook het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft een resolutie verworpen om de macht van president Donald Trump te beperken om oorlog te voeren tegen Iran. De Senaat deed dat woensdag al.
5 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - De spanningen in het Midden-Oosten hebben directe gevolgen voor de veiligheid in de Europese Unie, waarschuwde politiedienst Europol tegen het Spaanse persbureau EFE. Zo is er een verhoogd risico op terrorisme, georganiseerde misdaad, extremisme en cyberaanvallen.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - De NAVO heeft de ballistische raketverdediging versterkt nu Iran zijn aanvallen in het Midden-Oosten opvoert, meldt woordvoerder kolonel Martin O'Donnell. Een raket was woensdag op weg naar Turkije, een NAVO-lidstaat, voordat deze werd neergehaald.
8 uur geleden
PARIJS (ANP) - Een door de Franse regering gecharterd Air France-vliegtuig dat onderweg was naar de Verenigde Arabische Emiraten moest donderdagavond omkeren vanwege raketvuur in het gebied. Dat schrijft transportminister Philippe Tabarot op X. "Deze situatie weerspiegelt de instabiliteit in de regio en de complexiteit van repatriëringsoperaties."
9 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische legerleider generaal Eyal Zamir claimt dat sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen van zaterdag zijn begonnen het grootste deel van de Iraanse luchtafweer is uitgeschakeld. Het gaat volgens hem om 80 procent van de luchtafweerinstallaties en daarnaast ook om 60 procent van de lanceerinrichtingen voor de Iraanse ballistische raketten.
10 uur geleden