Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Onderhandelaars van Iran en de Verenigde Staten zijn het eens over een verlenging van het bestand en het starten van onderhandelingen over het nucleaire programma van Iran, meldt Axios op basis van Amerikaanse bronnen. Volgens de nieuwssite moet het akkoord nog wel worden ondertekend door zowel de Amerikaanse president Donald Trump als de Iraanse leiders.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten gaan de toegang van Iraanse luchtvaartmaatschappijen tot landingsplaatsen, tankstations en ticketverkopen blokkeren. Dat meldt de Amerikaanse financiënminister Scott Bessent op X, zonder verder in detail te treden. Volgens Bessent storten de Iraanse economie en munt in door de economische campagne tegen het land.
5 uur geleden
LIMASSOL (ANP) - Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas zal Europa nooit een neutrale bemiddelaar zijn tussen Rusland en Oekraïne, "omdat we aan de kant van Oekraïne staan en onze eigen fundamentele veiligheidsbelangen verdedigen". Dat zei Kallas donderdag op een persconferentie na een informele vergadering met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Cyprus.
6 uur geleden
KATHMANDU (ANP/AFP) - De Amerikaan Tyler Andrews claimt in recordtijd de top van de Mount Everest te hebben bereikt. De beklimming van de bijna 8849 meter hoge berg duurde slechts 9 uur en 55 minuten, aldus zijn team.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Achter de schermen is binnen de Amerikaanse overheid druk uitgeoefend om een bankbiljet van 250 dollar te laten ontwerpen waarop president Trump staat. Dat schrijft de krant The Washington Post, die ook meldt dat een topmedewerker die daar niets in zag, is overgeplaatst.
7 uur geleden
ANHOLT (ANP/DPA) - Het lichaam van bultrug Timmy wordt naar verwachting dit weekend aan land gebracht. Op het strand van het Deense eiland Anholt wordt dan ter plekke een autopsie uitgevoerd, meldden de lokale autoriteiten.
7 uur geleden
BANDAR ABBAS (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zeggen dat Iran in de nacht van woensdag op donderdag een raket heeft afgevuurd richting Koeweit, die werd onderschept door de krijgsmacht van dat land. Iran lanceerde ook vijf drones die "een dreiging vormden" in en rond de Straat van Hormuz, wat volgens de VS neerkomt op een schending van een eerder afgesproken staakt-het-vuren.
7 uur geleden