Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BOGOTÁ (ANP/AFP) - De stembussen voor de verkiezingen in Colombia zijn geopend. De kandidaten voor het presidentschap verschillen vooral in hun voorgestelde aanpak van het drugsgeweld in het land.
1 uur geleden
BEIROET (ANP) - Door Israëlische aanvallen op het zuiden van Libanon zijn minstens elf doden gevallen, meldt het Libanese persbureau NNA. Bij een aanval in de buurt van een ziekenhuis zouden daarnaast zeker twaalf medewerkers gewond zijn geraakt.
3 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez zegt dat bij rellen rond de door de Parijse voetbalclub PSG gewonnen Champions League-finale 780 mensen zijn aangehouden, melden Franse media. Eerder werden nog rond de vierhonderd arrestaties gemeld. Ook zouden 57 agenten gewond zijn geraakt.
5 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Frankrijk heeft een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad aangevraagd vanwege de situatie in Libanon. Dat meldt minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot. Israël kondigde aan daar verder op te trekken en meldde zondag het historische Beaufort-kasteel nabij Arnoun te hebben ingenomen.
5 uur geleden
VALLETTA (ANP) - De regerende Arbeidspartij heeft de Maltese verkiezingen gewonnen, zo blijkt uit voorlopige stemuitslagen. Het is daarmee de vierde keer dat de partij van afzwaaiend premier Robert Abela de verkiezingen wint. Naar schatting gaat het om een voorsprong van circa 18.000 stemmen, grofweg de helft van de voorsprong die de partij bij de vorige verkiezingen, in 2022, haalde.
6 uur geleden
PARIJS (ANP) - De burgemeester van het achtste arrondissement in Parijs roept op tot een verbod op bijeenkomsten op de Champs-Élysées rond de viering van de bekerwinst van Paris Saint-Germain. Dat melden Franse media als Le Monde.
8 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP/RTR) - Het Israëlische leger heeft zondag bekendgemaakt dat het bezig is zijn grondoperaties in het zuiden van Libanon uit te breiden. De operatie in Beaufort Ridge en het gebied van Wadi al-Saluki is enkele dagen geleden al begonnen, aldus de verklaring.
11 uur geleden