Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BOEKAREST (ANP) - De NAVO zal de Amerikaanse ideeën over een groter Europees en een kleiner Amerikaans aandeel in het bondgenootschap overnemen, zegt NAVO-topman Mark Rutte. 'NAVO 3.0', zoals de VS het noemen, is "de logische volgende stap", meent Rutte. Hij verwacht dat de 32 landen dat op de komende NAVO-top zullen vastleggen.
43 minuten geleden
BOEKAREST (ANP/RTR) - Oekraïne en Litouwen hebben een dronedeal gesloten, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky na een ontmoeting met de Litouwse president Gitanas Nauseda in Boekarest. Oekraïne stuurt een militair expertteam om in Litouwen te werken aan "de ontwikkeling van de noodzakelijke veiligheidscapaciteiten".
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran heeft woensdag de bekende mensenrechtenadvocaat Nasrin Sotoudeh op borgtocht vrijgelaten. Haar dochter heeft dat bekendgemaakt. Sotoudeh werd op 1 april opgepakt.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie gaat lidstaten oproepen conversietherapie te verbieden, maar komt zelf niet met een EU-verbod erop. Daarmee reageert het dagelijks bestuur van de EU op een petitie die ruim 1 miljoen keer is ondertekend om conversietherapie te verbieden in de 27 lidstaten.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een waakhond van het Britse parlement begint een onderzoek naar Reform UK-leider Nigel Farage voor het accepteren van een grote donatie, meldt de BBC. Hij zou de gift van 5 miljoen pond (ruim 5,7 miljoen euro) niet hebben aangegeven.
3 uur geleden
BEIJING (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump is in China aangekomen voor zijn staatsbezoek aan dat land. Hij spreekt later deze week met de Chinese president Xi Jinping.
4 uur geleden
MANILLA (ANP/RTR/AFP) - Bij de Filipijnse senaat zijn woensdag tientallen schoten gehoord. Het is niet direct duidelijk wat er aan de hand is. Mogelijk houdt het incident verband met senator Ronald Dela Rosa, die gezocht wordt door het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag.
4 uur geleden