Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
MEXICO-STAD (ANP/RTR) - Mexico-Stad neemt maatregelen tegen te grote drukte op plekken waar de WK-wedstrijd Mexico-Engeland vertoond zal worden. Afgelopen week vielen er na de 2-0-winst tegen Ecuador vier doden doordat ze in de verdrukking waren gekomen in het feestgedruis na de wedstrijd. Meer dan 1 miljoen mensen trokken in Mexico-Stad de straat op om de winst op Ecuador te vieren.
26 minuten geleden
CARACAS (ANP/AFP) - Het dodental van de aardbevingen in Venezuela eind juni is opgelopen tot 2954. Dat melden de autoriteiten.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat Oekraïne de controle heeft over de Zwarte Zee. In een bericht op X spreekt hij van "een overwinning waarvan velen geloofden dat deze onmogelijk was".
5 uur geleden
KYIV/MOSKOU (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de Verenigde Staten gefeliciteerd met het 250-jarig jubileum van de Amerikaanse onafhankelijkheid. In een bericht op X spreekt hij van de jaardag van "een van de meest toonaangevende, krachtigste en invloedrijkste dromen" sinds mensenheugenis: de 'American Dream'.
5 uur geleden
ERFURT (ANP/DPA) - De rechts-radicale Alternative für Deutschland (AfD) heeft op een partijcongres in Erfurt de twee leiders van de groeiende partij herkozen. Alice Weidel en Tino Chrupalla kregen ruime steun in de stemmingen, Chrupalla verwierf 70 en Weidel ruim 80 procent van de stemmen. Volgens de krant Bild was de uitslag een tegenvaller voor Chrupalla die op meer aanhang had gerekend.
8 uur geleden
CALONGE (ANP) - De bosbrand in een natuurgebied niet ver van de Costa Brava is volgens de autoriteiten voor 70 procent gestabiliseerd. Inmiddels zijn 2400 hectare afgebrand en daarbij zijn een boerderij en een huis verloren gegaan. Het getroffen natuurgebied Les Gavarres heeft een oppervlakte van 30.000 hectare en de brandbestrijders vrezen dat de situatie toch kan verslechteren door de harde noordenwind en de droogte in het gebied.
10 uur geleden
BAMAKO (ANP/AFP) - Jihadisten hebben op meerdere plekken in Mali aanvallen uitgevoerd, meldt de Malinese krijgsmacht. Aanvallen werden onder meer gemeld in noordelijke steden en een gevangenis in Kenieroba, vlak bij de hoofdstad van het Afrikaanse land.
10 uur geleden