Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
COURMAYEUR (ANP) - In Italië is een persoon omgekomen door een lawine, meldt nieuwssite RAI News. Twee mensen raakten zwaargewond. Zij zijn naar het ziekenhuis in Aosta gebracht.
8 uur geleden
JERUZALEM (ANP/BLOOMBERG) - De Israëlische regering heeft ingestemd met omstreden plannen om de controle over de bezette Westelijke Jordaanoever uit te breiden. Vorige week ging het Israëlische veiligheidskabinet al akkoord, wat leidde tot kritiek uit onder meer de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk.
8 uur geleden
BRATISLAVA (ANP/AFP) - De VS zien geen reden de conclusies uit het Europese rapport naar de doodsoorzaak van de Russische oppositieleider Aleksej Navalny in twijfel te trekken. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio tijdens een gezamenlijke persconferentie met de Slowaakse premier Robert Fico in antwoord op vragen uit de zaal.
8 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense oud-minister Herman Haloesjtsjenko is in de nacht van zaterdag op zondag opgepakt terwijl hij het land probeerde te verlaten. Volgens nieuwssite Ukrainska Pravda is de oud-minister, die in verband wordt gebracht met een grote corruptiezaak, op de grens uit een trein gehaald.
11 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - De Europese Unie wil nog geen datum noemen waarop Oekraïne EU-lid kan worden, denkt buitenlandchef Kaja Kallas. Oekraïne wil een datum vastleggen in een vredesregeling met Rusland, waarover nu wordt onderhandeld. Het land ziet dat als een van de 'veiligheidsgaranties' die het tegen Rusland moeten beschermen.
12 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - In de Gazastrook zijn zondag zeker elf mensen gedood door Israëlische aanvallen, meldt de Palestijnse burgerbeschermingsdienst. Het Israëlische leger zegt dat de aanval werd uitgevoerd als reactie op schendingen van het staakt-het-vuren.
12 uur geleden
TUCSON (ANP) - De Amerikaanse politie heeft niemand gearresteerd in verband met de ontvoering van Nancy Guthrie. Lokale media meldden eerder dat drie mensen waren opgepakt bij een huiszoeking in de nacht van vrijdag op zaterdag, maar de politie zei later dat die personen niet zijn gearresteerd. Een man werd wel ondervraagd, meldt CNN op basis van de politie. Hij wordt er niet van verdacht de kidnapper te zijn.
13 uur geleden