Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/AFP) - De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt donderdagmiddag samen om de situatie in Iran te bespreken. Dat heeft de voorzitter van de raad laten weten.
11 minuten geleden
PARIJS (ANP/DPA) - De eerste Franse militairen die het land naar Groenland stuurt, zijn vertrokken. Dat heeft president Emmanuel Macron aangekondigd. Hij maakte niet bekend om hoeveel militairen het gaat, maar zei wel dat er meer zullen volgen.
13 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een interview met persbureau Reuters uitgehaald naar de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Volgens Trump is het niet Rusland, maar Oekraïne dat een vredesakkoord in de weg staat.
1 uur geleden
AUSTIN (ANP/AFP) - Het platform X van Elon Musk neemt maatregelen om te voorkomen dat AI-chatbot Grok beelden genereert waarop echte mensen zijn uitgekleed. Het bedrijf kondigde de ingreep alleen aan voor landen waar het delen van dergelijke beelden in strijd is met de wet.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Republikeinen in de Amerikaanse Senaat hebben het nagenoeg onmogelijk gemaakt voor de initiatiefnemers van een resolutie die de macht van president Donald Trump zou inperken bij militair ingrijpen in Venezuela. Na een procedurele ingreep zouden er meer stemmen voor de resolutie nodig zijn dan er medestanders zijn.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De executie van een Iraanse demonstrant die volgens ngo's en het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken woensdag zou plaatsvinden, is uitgesteld. Dat heeft mensenrechtenorganisatie Hengaw bekendgemaakt.
3 uur geleden
HOUSTON (ANP/RTR) - Een maand eerder dan gepland zijn vier bemanningsleden van ruimtestation ISS begonnen aan hun terugkeer naar de aarde. Een van hen heeft medische klachten gekregen tijdens het verblijf in de ruimte. Om wie het gaat en wat de kwaal is, wordt om privacyredenen niet gedeeld. Ruimtevaartorganisatie NASA meldt alleen dat de toestand stabiel is.
5 uur geleden