Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Er is nog geen sprake van Nederlandse fregatten of mijnenjagers die klaarliggen om in actie te komen in de Straat van Hormuz, zei premier Rob Jetten na afloop van de EU-top. Nederland kondigde donderdag samen met vijf andere landen aan bij te willen dragen aan "passende inspanningen" om de scheepvaart door de Straat van Hormuz te beschermen. Dat gebeurt wel pas zodra de situatie dat toelaat.
35 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Een jonge man van 19 is maandag overleden in detentie bij ICE, meldt de Amerikaanse immigratiedienst donderdag. Royer Perez-Jimenez is voor zover bekend de jongste persoon die tijdens de tweede termijn van president Donald Trump is overleden in federale vreemdelingendetentie. Het gaat om het twaalfde sterfgeval dit jaar.
5 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Iran is niet langer in staat om uranium te verrijken. Dat zegt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een persconferentie. Ook zou het land niet meer in staat zijn om ballistische raketten te produceren. "We zullen doorgaan met het aanvallen van deze faciliteiten, en niet stoppen voordat deze zijn gereduceerd tot as." Dat zal "zolang als nodig" duren, aldus Netanyahu.
6 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wil dat de gesprekken met Rusland over een einde aan de oorlog worden hervat. Hij schrijft op Telegram dat een Oekraïens team onderweg is naar de Verenigde Staten om dit weekend met de Amerikanen te praten over de verdere onderhandelingen.
6 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - Iran wil van de regering in Berlijn weten welke rol de vliegbasis Ramstein speelt bij de Amerikaanse aanvallen op het land. Ramstein ligt in het westen van Duitsland. Volgens Iran is dat mogelijk in strijd met een resolutie van de Verenigde Naties. Die verbiedt landen om het grondgebied van anderen te gebruiken voor een "daad van agressie" in een derde land.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Verenigde Staten hebben ingestemd met de verkoop van 16,5 miljard dollar (14,3 miljard euro) aan militair materieel aan de Verenigde Arabische Emiraten en Koeweit. Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken hebben die landen de spullen met spoed nodig. Daarom is het Congres niet om toestemming gevraagd.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Japanse premier Sanae Takaichi heeft op bezoek in Washington haar bewondering uitgesproken voor het optreden van de Amerikaanse president Donald Trump op het wereldtoneel. "Ik denk echt dat u de enige bent die wereldvrede kan bereiken", zei ze tegen Trump in het Witte Huis.
7 uur geleden