Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De Hongaarse premier Viktor Orbán en zijn belangrijkste uitdager Peter Magyar hebben beiden zondag grote marsen gehouden, vier weken voor de spannende verkiezingen in het land. Tienduizenden mensen bezochten beide bijeenkomsten in de hoofdstad Boedapest.
33 minuten geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - Door de Israëlisch-Amerikaanse aanvallen op Iran zijn volgens mensenrechtenorganisatie HRANA meer dan 3000 mensen omgekomen, onder wie meer burgers dan militairen. De in de VS gevestigde ngo zegt zich bij die cijfers te baseren op een uitgebreid Iraans netwerk, evenals op meldingen uit de gezondheidszorg en van hulpdiensten.
43 minuten geleden
ROME (ANP/AFP) - De luchtbasis Ali Al Salem in Koeweit, waar zowel Italiaanse als Amerikaanse troepen zijn gestationeerd, is getroffen door een droneaanval, meldt het Italiaanse leger. Er vielen geen gewonden. De drone "trof een hangar waarin zich een op afstand bestuurd vliegtuig van de Italiaanse Task Force Air (TFA) bevond", schrijft de Italiaanse generaal Luciano Portolano op X. "Dit toestel is daarbij vernietigd."
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Israël is van plan om de oorlog tegen Iran voorlopig voort te zetten. Een woordvoerder van het leger zei tegen CNN dat de aanvallen nog zeker drie weken duren.
1 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - Bij een Israëlische aanval op een politiewagen in de Gazastrook zijn acht mensen omgekomen, melden de Palestijnse autoriteiten. Alle doden zijn politieagenten, inclusief het hoofd van de lokale politieafdeling.
2 uur geleden
OSLO (ANP/AFP) - Canada en de Noordse landen gaan nauwer samenwerken op onder meer het gebied van defensie en veiligheid in het Noordpoolgebied. De leiders van Noorwegen, Zweden, Denemarken, Finland, IJsland en Canada spraken die intentie uit tijdens een bijeenkomst in Oslo. Volgens hen wordt die regio steeds meer getekend door "oplopende geopolitieke spanningen, oorlog en een veelvoud aan crises".
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten en Israël zal volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi pas eindigen wanneer Teheran er zeker van kan zijn dat deze niet opnieuw kan oplaaien.
3 uur geleden