Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LOS ANGELES (ANP) - Nick Reiner zegt dat hij de moord op zijn vader en moeder, regisseur Rob Reiner en Michele Singer, niet heeft gepleegd. Tijdens een hoorzitting in Los Angeles pleitte hij onschuldig, melden Amerikaanse media.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Een Amerikaanse rechter heeft de voormalige speciaal aanklager Jack Smith verboden om zijn rapport over president Donald Trumps achterhouden van geheime documenten te publiceren. Justitie liet die zaak vallen na de verkiezingsoverwinning van Trump in november 2024 en volgens rechter Aileen Cannon, die door Trump is aangesteld, is het niet eerlijk om informatie openbaar te maken uit een zaak die niet is afgerond.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Hongaarse premier Viktor Orbán is door voorzitter van de EU-leiders António Costa terechtgewezen. In een brief aan Orbán schrijft Costa dat leiders gebonden zijn aan hun besluit, als daarover consensus is bereikt. De EU-leiders zijn in december unaniem akkoord gegaan met een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne. De Hongaarse premier blokkeert dit nu. Dat kan niet, stelt Costa. Hij roept Orbán op zijn blokkade tegen de lening op te heffen.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Sinds het begin van dit jaar zijn er zeker 606 migranten omgekomen in de Middellandse Zee, meldt de VN-migratieorganisatie IOM. Sinds het agentschap cijfers hierover begon bij te houden in 2014 zijn er niet eerder zoveel doden gevallen aan het begin van het jaar.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse voormalige ambassadeur voor de Verenigde Staten Peter Mandelson is meegenomen uit zijn huis door de Britse politie. Dat meldt de Britse krant The Times. De politie laat weten een 72-jarige man te hebben gearresteerd.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Hongaarse blokkade tegen een nieuw EU-sanctiepakket tegen Rusland en een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne drijft EU-buitenlandchef Kaja Kallas welhaast tot wanhoop. En met haar de EU-ministers van Buitenlandse Zaken die maandag in Brussel vergaderden. De Europese Commissie werkt hard aan een oplossing, vertellen EU-bronnen, maar het is niet zeker of die er snel komt.
3 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/DPA) - Bij de federale operatie tegen de Mexicaanse kartelleider Nemesio Oseguera Cervantes, beter bekend als El Mencho, en door de daaropvolgende onrust zijn in totaal zeker 74 mensen om het leven gekomen. Dat zei de Mexicaanse minister van Veiligheid Omar Hamid García Harfuch maandag.
3 uur geleden