Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/AFP) - Een Amerikaanse man die ervan werd beschuldigd vrouwen te hebben gewurgd, hun lichamen te hebben versneden en hun stoffelijke resten te hebben verspreid, heeft schuld bekend aan acht moorden. Hiermee is een mysterie opgelost dat tientallen jaren voortsleepte: de zogeheten Gilgo Beach-moorden.
59 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - NAVO-topman Mark Rutte valt de Amerikaanse president Donald Trump bij in diens kritiek op Europese NAVO-landen. Die hebben inderdaad niet allemaal in de oorlog met Iran de hulp geboden die ze de Verenigde Staten wel ooit beloofd hebben, zei Rutte na een bezoek aan Trump. Maar hij heeft Trump ook gewezen op goede voorbeelden, zei hij in een interview met CNN.
1 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Bij Israëlische aanvallen op Gaza zijn woensdag doden gevallen, onder wie een journalist van nieuwszender Al Jazeera. Ten minste vier mensen kwamen om, melden lokale autoriteiten.
9 uur geleden
LOS ANGELES (AFP/RTR) - 'Ketaminekoningin' Jasveen Sangha, die ketamine verkocht aan de overleden Friends-acteur Matthew Perry, is veroordeeld tot een celstraf van vijftien jaar. Volgens de rechter is Sangha schuldig aan het leveren van de drugs die de 54-jarige Perry fataal werden in oktober 2023. Sangha is een van de vijf verdachten in de zaak rond de dood van Perry.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De eerste onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Iran beginnen zaterdag in Pakistan, meldde het Witte Huis in een persconferentie. President Donald Trump stuurt een onderhandelingsteam, geleid door vicepresident JD Vance. De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner maken ook deel uit van het team.
9 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Bij Israëlische aanvallen op Libanon zijn woensdag zeker 254 doden gevallen en 1165 mensen gewond geraakt, meldden Libanese autoriteiten. Volgens Israël waren de aanvallen de grootste sinds het begin van de oorlog.
9 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Verenigde Staten moeten kiezen tussen een staakt-het-vuren of een voortzetting van de oorlog via Israël, schrijft de Iraanse buitenlandminister Abbas Araghchi op X over de Israëlische aanvallen op Libanon. "Het kan niet allebei hebben."
10 uur geleden