Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/DPA) - De Russische president Vladimir Poetin heeft zijn ambtgenoot in Teheran, Masoud Pezeshkian, tijdens een telefoongesprek verzekerd van de solidariteit van Rusland.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/DPA) - De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, heeft tijdens een interview met de Amerikaanse zender Fox Business gezegd dat vannacht "de grootste bombardementscampagne" zal plaatsvinden.
2 uur geleden
NEW YORK (WASHINGTON) - De directeur van het National Symphony Orchestra, het orkest dat voornamelijk optreedt in het John F. Kennedy Center in Washington, heeft haar ontslag ingediend. Dat meldt The New York Times.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Een experiment waarbij doelbewust een sonde crashte op een ruimterots heeft een groter effect gehad dan tot nu toe bekend was. Niet alleen de rots zelf werd uit zijn baan geslagen, maar de koers van een rots waar hij omheen draait blijkt nu ook te zijn veranderd.
8 uur geleden
BAGDAD (ANP/AFP/DPA) - De Amerikaanse ambassade in Irak waarschuwt dat door Iran gesteunde milities mogelijk hotels in de noordelijke regio Koerdistan kunnen aanvallen. De VS dringen er bij hun burgers op aan het land zo snel mogelijk te verlaten.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Witte Huis zegt nog "vier tot zes weken nodig te hebben" om de Verenigde Staten hun doelen in Iran te laten bereiken. Daarvoor is ook genoeg munitie voorhanden, verzekerde Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt vrijdag op een persconferentie.
11 uur geleden
PARIJS (ANP) - Iran heeft Europese landen gewaarschuwd dat ze "legitieme doelen" worden als ze zich mengen in de oorlog tegen Iran. Dat zei de Iraanse onderminister van Buitenlandse Zaken Majid Takht-Ravanchi tegen de Franse zender France 24. Teheran zou Europese landen al hebben gewaarschuwd dat zij ook doelwit kunnen worden van Iraanse vergeldingsacties als ze zich aansluiten bij de VS en Israël.
11 uur geleden