Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
GENÈVE (ANP/AFP) - De Verenigde Staten en Iran hebben hun onderhandelingen hervat in Genève. Dat berichten Iraanse staatsmedia, die schrijven dat de twee partijen berichten uitwisselen via bemiddelaars uit Oman.
14 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse burgerrechtenactivist Jesse Jackson is op 84-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie. Jackson was een predikant, maar vooral bekend om zijn strijd voor gelijke rechten voor zwarte Amerikanen. Hij probeerde in 1984 en 1988 president van de Verenigde Staten te worden. Volgens zijn naasten overleed hij vredig, "omgeven door zijn familie".
41 minuten geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De Amerikaanse ambassadeur Bill White moet dinsdag om 14.00 uur op het ministerie van Buitenlandse Zaken uitleg geven over zijn uithaal naar België. Het gaat om een bericht van White op X, waarin hij maandag schreef dat België antisemitisme veel beter moet aanpakken. Dat heeft in de Belgische regering tot zeer verontwaardigde reacties geleid.
43 minuten geleden
KYIV (ANP/AFP/RTR) - Oekraïne meldt dat Rusland in aanloop naar hervatting van het diplomatieke overleg over de oorlog weer een grote aanval heeft uitgevoerd. Daarbij zouden tientallen raketten en honderden drones zijn afgevuurd. Minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha reageerde verontwaardigd en verweet Rusland op X het vredesproces niet serieus te nemen.
2 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse regering heeft aangekondigd de regels voor het afschieten van wolven te versoepelen. Nu mogen boeren wolven alleen afschieten als die vee in beschermde omheiningen aanvallen, maar na een beleidswijziging mag dat ook buiten die omheiningen.
12 uur geleden
MUMBAI (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron is aangekomen in India voor een driedaags bezoek. De landen hopen een deal te sluiten over de aankoop door India van een honderdtal Dassault Rafale-gevechtsvliegtuigen.
15 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse acteur Robert Duvall is op 95-jarige leeftijd overleden. Dat meldt entertainmentwebsite TMZ, dat verwijst naar een verklaring van zijn vrouw Luciana op Facebook. Duvall speelde rollen in films als The Godfather, Apocalypse Now en To Kill a Mockingbird.
16 uur geleden