Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is van plan om op 24 februari voorbereidingen op presidentsverkiezingen en een referendum aan te kondigen. Een mogelijke datum daarvoor zou in mei kunnen zijn. Dat schrijft de Financial Times op basis van Oekraïense en Europese functionarissen die bij de planning betrokken zijn.
1 uur geleden
OTTAWA (ANP/RTR/AFP) - De Canadese premier Mark Carney heeft zijn geplande reis naar de Veiligheidsconferentie van München opgeschort vanwege de massaschietpartij van dinsdag in een afgelegen plaats in het westen van het land. Dat heeft zijn kantoor bekendgemaakt.
2 uur geleden
TUMBLER RIDGE (ANP/RTR) - Tien mensen, onder wie een vermoedelijke schutter, zijn omgekomen bij schietincidenten in Tumbler Ridge, in de Canadese provincie Brits-Columbia. Dat meldt de Canadese zender CBC News. Volgens de politie is de schutter een vrouw. Massaschietpartijen in Noord-Amerika worden bijna altijd door mannen gepleegd.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - In New York is de pride-vlag verwijderd van het Stonewall National Monument, dat belangrijk is voor lhbti'ers. Dit gebeurde na een instructie van de Amerikaanse regering over het vlaggenbeleid, melden Amerikaanse media zoals The New York Times en NBC News.
9 uur geleden
BOGOTÁ (ANP/AFP) - De Colombiaanse president Gustavo Petro zegt deze week ontsnapt te zijn aan een moordaanslag. Drugsbendes zouden al maanden achter hem aanzitten en volgens Petro neemt het politieke geweld toe in aanloop naar de presidentsverkiezingen in mei.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Een onlangs opgedoken FBI-document roept vragen op over wat de Amerikaanse president Donald Trump wist over het seksueel misbruik door Jeffrey Epstein. Nadat de eerste aanklachten tegen Epstein in 2006 openbaar werden, zou hij tegen een politiechef hebben gezegd dat "iedereen" op de hoogte was.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Democraten in het Amerikaanse Congres hebben een wetsvoorstel ingediend waarmee een einde moet worden gemaakt aan de verjaringstermijn bij zedenmisdrijven. Het voorstel heet Virginia's Law, naar een van de bekendste slachtoffers van Jeffrey Epstein: Virginia Giuffre.
12 uur geleden