Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BRASILIA (ANP/AFP) - De ontbossing in het Braziliaanse Amazonegebied is vorig jaar gedaald tot het laagste niveau sinds 2019, volgens een rapport van monitor MapBiomas dat woensdag is gepubliceerd. Het grootste land van Zuid-Amerika verloor vorig jaar 985.000 hectare aan inheemse vegetatie, een daling van 20,6 procent ten opzichte van 2024, aldus MapBiomas.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft voormalig procureur-generaal Pam Bondi benoemd tot lid van een adviescommissie van het Witte Huis die zich richt op kunstmatige intelligentie. Dat meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios.
3 uur geleden
AUSTIN (ANP) - De procureur-generaal van Texas, Ken Paxton, heeft dinsdag de zittende Amerikaanse senator John Cornyn verslagen in de Republikeinse voorverkiezing ('primary') in die staat. Paxton werd gesteund door president Donald Trump. De uitslag werd kort na sluiting van de stembussen in de meest westelijke districten van Texas bekendgemaakt.
3 uur geleden
PYONGYANG (ANP) - Noord-Korea heeft onder toezicht van leider Kim Jong-un een combinatie van tactische ballistische raketten, artillerieraketten en precisiekruisraketten getest die ontworpen zijn voor "moderne oorlogsvoering" en "verbeterde gevechtstoepassing". Dat meldt staatspersbureau KCNA.
6 uur geleden
BEIROET (ANP) - Libanon meldt dat Israëlische luchtaanvallen dinsdag in het zuiden van het land aan 31 mensen het leven hebben gekost. Israël gaf dinsdag aan de aanvallen te intensiveren, ondanks een wapenstilstand. Het land zegt dat de aanvallen gericht zijn tegen de Libanese beweging Hezbollah.
7 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - Door Israëlische aanvallen in de Gazastrook zijn zeker zeven doden gevallen, melden lokale autoriteiten. Vijf van hen stierven bij een aanval in het oosten van het gebied.
10 uur geleden
BEIROET (ANP) - De Israëlische krijgsmacht (IDF) heeft de grondoperaties in het zuiden van Libanon uitgebreid tot boven de zelf ingestelde 'gele lijn', schrijft de Israëlische krant Haaretz. De lijn is een onofficiële afbakening van "Israëlisch grondgebied" in Zuid-Libanon, die Israël afgelopen april aankondigde.
15 uur geleden