Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De olieprijs is voor de vierde dag op rij gestegen, nu de Verenigde Staten en Iran verwikkeld blijven in een strijd om de controle over de Straat van Hormuz.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse minister van Marine, John Phelan, vertrekt per direct. Dat meldt het Pentagon. Het geeft geen uitleg voor het plotselinge vertrek.
3 uur geleden
TAYRI (ANP/RTR) - Israëlische aanvallen in Zuid-Libanon hebben aan zeker twee mensen het leven gekost. Volgens bronnen zijn ook journalisten en hulpverleners getroffen.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het referendum over de kiesdistricten in de Amerikaanse staat Virginia was volgens president Donald Trump doorgestoken kaart. De kiezers stemden dinsdag in met een kieskaart die bij de volgende verkiezingen in november waarschijnlijk in het voordeel werkt van de Democraten. Trump stelde een dag later op Truth Social dat het briefstemmen verdacht verliep, zonder bewijs te leveren.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat acht vrouwen die in Iran geëxecuteerd dreigden te worden snel vrijkomen. Hij had gevraagd om ze te laten gaan als teken van goede wil in aanloop naar onderhandelingen. De Iraanse justitie ontkende dat er plannen lagen voor doodstraffen.
7 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse toponderhandelaar en parlementsvoorzitter Mohammed Qalibaf heeft opnieuw geëist dat de VS hun blokkade van de scheepvaart van of naar Iraanse havens stopzetten. Hij noemde het bestand dat twee landen hebben en door president Donald Trump is verlengd "zinloos" door de blokkade. "De zeeblokkade, de gijzeling van de wereldeconomie en de zionistische oorlogszucht moeten overal stoppen" om een echte wapenstilstand mogelijk te maken, aldus Qalibaf.
8 uur geleden
ATHENE (ANP/RTR/AFP) - Het Griekse parlement heeft ingestemd met het opheffen van de onschendbaarheid van dertien politici die worden beschuldigd van betrokkenheid bij een fraudeschandaal. Tientallen mensen zouden hebben gedaan alsof ze stukken land bezaten om zo subsidies te kunnen krijgen van de EU. Leden van regeringspartij Néa Dimokratía zouden daarbij hebben geholpen.
9 uur geleden