Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
NANYUKI (ANP/RTR) - Bij een betoging tegen de oprichting van een Amerikaanse quarantainefaciliteit in de Keniaanse plaats Nanyuki zijn volgens waarnemers twee betogers door politiekogels gedood. Honderden mensen demonstreren bij de luchtmachtbasis bij de stad tegen het plan daar een Amerikaans opvangcentrum te zetten voor Amerikanen die in contact kunnen zijn geweest met het ebolavirus en daarom nog niet naar de VS mogen reizen.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - De reparatie van de schade aan de lanceerbasis van het ruimtevaartbedrijf Blue Origin door de ontplofte raket zal volgens NASA-topman Jared Isaacman waarschijnlijk lange tijd gaan duren. Mogelijk is de raketbasis pas in 2028 weer volledig hersteld, aldus Isaacman in een interview met zakenzender CNBC.
4 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/RTR) - Bij zware aanvallen op verschillende delen van Oekraïne zijn in de nacht van maandag op dinsdag zeker negen mensen om het leven gekomen. Tientallen anderen raakten gewond. Onder meer hoofdstad Kyiv werd getroffen door een reeks luchtaanvallen. Mogelijk liggen er nog slachtoffers onder het puin van ingestorte gebouwen.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - Op verschillende Belgische luchthavens zijn vluchten dinsdagochtend vertraagd door een "spontane" staking bij luchtverkeersleider Skeyes. Op Brussels Airport zullen zo'n 25 vluchten later vertrekken dan gepland, in Luik gaat het om zo'n twintig vluchten, melden woordvoerders van de luchthavens. Of vroege vakantievluchten vanuit Charleroi ook vertraging oplopen, is niet duidelijk.
7 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft Donald Trump verteld dat Israël Beiroet alsnog zal aanvallen als Hezbollah zijn aanvallen tegen Israël niet staakt. Hij reageert daarmee op de aankondiging van Trump dat Israël geen troepen stuurt naar de Libanese hoofdstad en dat Hezbollah de aanvallen op Israël staakt.
13 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het Europees Parlement, de EU-lidstaten en de Europese Commissie zijn het eens geworden over de terugkeerregeling voor afgewezen asielzoekers. Eerder werden de drie EU-instituten het niet eens over wanneer de regeling precies van kracht zou zijn. Ze hebben nu een voorlopig akkoord voor een compromis hierover.
14 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Donald Trump heeft gebeld met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en met afgevaardigden van Hezbollah, schrijft hij op Truth Social. Hij zegt dat er geen Israëlische troepen naar Beiroet gaan en dat Hezbollah heeft ingestemd om geen aanvallen op Israël uit te voeren.
16 uur geleden