Ruimtetelescoop James Webb, opvolger Hubble, komt aan op werkplek
HOUSTON (ANP) - De bestemming is bijna bereikt voor de nieuwe ruimtetelescoop James Webb. Ongeveer een maand na zijn lancering, met ongeveer 1,5 miljoen kilometer op de teller, komt hij maandag aan op zijn werkplek. Daar moet hij de komende jaren het heelal in beeld brengen. En als de missie over vele jaren voorbij is, blijft hij waarschijnlijk tot het einde der tijden in die omgeving rond de zon draaien.
Terwijl de nieuwe telescoop maandag door de ruimte zoeft, wil de vluchtleiding op aarde rond 20.00 uur Nederlandse tijd de motoren aanzetten. Daarmee moet de koers van de sonde veranderen. Zo kan hij worden 'geparkeerd' op een stabiele plek in de schaduw van de aarde. Hij verbruikt daar zo min mogelijk energie, heeft vrij zicht op het universum en kan eenvoudig beelden en metingen doorsturen.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Die stamt uit 1990 en draait dus al bijna 32 jaar in een baan rond de aarde. Zijn einde nadert. Daarom hebben Europa, de Verenigde Staten en Canada de handen ineengeslagen voor de nieuwe sonde. Vanuit Nederland zijn onder meer de Universiteit Leiden en onderzoeksinstituut TNO bij het project betrokken.
Verre sterrenstelsels
De nieuwe ruimtetelescoop is ongeveer zo groot als een tennisbaan. De kern is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel werd twee weken geleden opengeklapt. Hij vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. De hoofdspiegel bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen om scherp te stellen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
De James Webb moet onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. Hij kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble. Doordat de James Webb zo ver weg staat, heeft hij geen last van de warmte van de zon. Op zijn werkplek is de temperatuur 233 graden onder nul. Dat maakt de metingen nauwkeuriger en betrouwbaarder. Het project kost in totaal ongeveer 8 miljard euro.
Aan de slag
Als de James Webb op zijn definitieve bestemming is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Een van de meetinstrumenten aan boord moet worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb waarschijnlijk de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - Het Iraanse regime is nog "intact" en zal, als het niet wordt uitgeschakeld, zijn militaire vermogens ook weer willen opbouwen. Dat heeft het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten, Tulsi Gabbard, gezegd. De Iraanse regering zou wel verzwakt zijn. Volgens Gabbard lijkt Iran niet bezig te zijn om weer uranium te verrijken, zoals president Donald Trump stelde.
34 minuten geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft de dood van inlichtingenminister Esmail Khatib bevestigd. Israël claimde hem eerder al te hebben gedood bij een luchtaanval.
1 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/AFP/RTR) - Pakistan heeft een "tijdelijke pauze" aangekondigd in de strijd die het voert tegen Afghanistan vanwege het naderende einde van de ramadan. Volgens het ministerie van Informatie werd het land daartoe verzocht door Saudi-Arabië, Qatar en Turkije. Het bestand geldt van donderdag tot de nacht van maandag op dinsdag.
1 uur geleden
TROMSØ (ANP) - NAVO-landen zoeken samen naar manieren om af te komen van de Iraanse blokkade van de Straat van Hormuz, verzekert NAVO-topman Mark Rutte. "We zijn het er allemaal over eens dat de zeestraat weer open moet."
1 uur geleden
BAGDAD (ANP/RTR/AFP) - De Iraanse gastoevoer naar Irak is volledig stilgelegd na een aanval op een groot Iraans-Qatarees gasveld in het zuiden van Iran, het zogenoemde Pars-veld. Iran voorziet Irak voor 30 procent in zijn totale gasbehoefte en circa 40 procent in zijn totale energiebehoefte. Het Pars-veld is goed voor 70 procent van de Iraanse gaswinning en geldt als 's werelds grootste aardgasveld.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Rusland heeft boos gereageerd op een incident bij de kerncentrale in het Iraanse Bushehr. Een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken sprak van een "onverantwoordelijke en volstrekt onaanvaardbare raketaanval" vlak bij een werkende reactor. Ze riep Israël en de Verenigde Staten op levens van Russen die in de centrale werken niet in gevaar te brengen.
2 uur geleden
ENGELBERG (ANP) - In het Zwitserse skigebied bij Engelberg is een gondel losgeraakt van een skilift. Daarbij is een vrouw om het leven gekomen. Volgens de plaatselijke politie raakte ze "dodelijk gewond" en zat ze als enige in de cabine die neerstortte.
2 uur geleden