Ontslagen chef veiligheidsdienst Kazachstan verdacht van verraad

Masimov was afgelopen week ontslagen door president Kassym-Jomart Tokajev, die probeert het hoofd te bieden aan grootschalige onrust in zijn grondstofrijke land. De topman van de veiligheidsdienst stond bekend als bondgenoot van de nog altijd invloedrijke vorige president Noersoeltan Nazarbajev.

In Kazachstan braken afgelopen week grootschalige rellen uit nadat de regering de brandstofprijzen had verhoogd. Betogers bestormden overheidsgebouwen in Almaty, de grootste stad van het land. Tokajev heeft gezegd dat de stad is aangevallen door "20.000 bandieten" die een duidelijk plan van aanpak hadden en klaar waren voor de strijd.

Georganiseerde misdaad

De escalatie van de protesten verraste ook sommige demonstranten. Een mensenrechtenactivist vertelde The New York Times dat hij woensdag meedeed aan een demonstratie die vreedzaam begon, tot de politie plots verdween rond lunchtijd. Daarna verscheen een gewelddadige menigte die auto's in brand begon te steken. De activist denkt dat de georganiseerde misdaad achter dat geweld zat.

Het is onduidelijk waarom KNB-topman Karim Masimov nu is vastgezet, maar volgens sommige waarnemers gaat achter de onrust mogelijk een machtsstrijd binnen de politieke elite schuil. President Tokajev heeft recentelijk meer bondgenoten van zijn voorganger Nazarbajev opzij geschoven die nog topposities hadden binnen de overheid.

De regering heeft inmiddels versterking gekregen uit het buitenland. Russische militairen hebben de controle over het vliegveld van Almaty overgenomen. Een BBC-journalist die Almaty vrijdag bezocht vergeleek de situatie in de stad met "iets uit een apocalyptische film". Winkels en overheidsgebouwen zijn geplunderd en in brand gestoken. Militairen en agenten bewaken belangrijke locaties.