Onderzoeksbureau: 8000 minder woningen door stikstofuitspraak RvS
AMSTERDAM (ANP) - Bouwers kunnen de komende vier jaar zo'n 8000 minder woningen opleveren door de stikstofuitspraak van de Raad van State, zo heeft het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) berekend. De hoogste bestuursrechter van Nederland verklaarde een vrijstelling van bepaalde stikstofregels voor huizenbouwers ongeldig. Hierdoor zullen bouwers de komende jaren duizenden bouwvergunningen minder binnenhalen dan ze zouden hebben gedaan zonder die tegenvaller.
In november 2022 besliste de Raad van State dat bouwprojecten voor bijvoorbeeld woningen niet meer automatisch toestemming krijgen om tijdelijk stikstof uit te stoten. Daardoor moeten bouwers voor deze projecten nu een natuurvergunning aanvragen, waarbij ze moeten aantonen dat nabijgelegen natuurgebieden geen schade oplopen door stikstofneerslag.
Volgens onderzoekers van het EIB kan het merendeel van de nieuwbouw die op de planning stond ook na het einde aan deze bouwvrijstelling doorgaan. Negen op de tien projecten zullen waarschijnlijk amper schade aan kwetsbare natuurgebieden toebrengen, wat neerkomt op zo'n 6000 woningen. Maar bouwers zullen wel veel meer tijd kwijt zijn aan deze nieuwbouw, omdat ze door het wegvallen van hun uitzonderingspositie berekeningen moeten laten uitvoeren om aan te tonen dat de neerslag van stikstof vrijwel nihil is.
Stikstofruimte
Een kleinere groep projecten, zo'n 6 procent, zou uiteindelijk kunnen doorgaan als bouwers kunnen aantonen dat de gevolgen van de stikstof voor de natuur klein zijn. Daarnaast zal bij 3 procent van de nieuwbouwprojecten de stikstofneerslag te groot zijn. De bouw kan dan alleen maar doorgaan als andere bedrijven in Nederland minder stikstof zullen uitstoten en zo "stikstofruimte" creëren die door de bouwers kan worden gebruikt.
Dat zal een lastig verhaal worden, verwacht het EIB. Maar omdat deze groep relatief klein is, valt of staat de voortgang van de woningbouw niet met het uitkopen van piekbelasters, zoals grote veehouders of industriebedrijven.
Financiële tegenvaller
De extra tijd en menskracht zijn voor bouwbedrijven ook een financiële tegenvaller. Alleen dit jaar al zullen de extra kosten oplopen tot 100 miljoen euro. Naar verwachting dalen die meerkosten in de volgende jaren wel wat.
Het EIB waarschuwde vorige maand al voor een fikse afname van de woningbouw in de komende jaren. Daarbij wees het onderzoekbureau vooral op de gestegen rentes en materiaal- en loonkosten in combinatie met dalende huizenprijzen. Dit maakt het voor investeerders lastig winst te maken met de bouw van woningen. Ook toen wezen onderzoekers op de voor de bouw nadelige stikstofuitspraak, maar precieze cijfers over de gevolgen waren er toen nog niet.
Meer uit Financieel
CHICAGO (ANP/BLOOMBERG) - McDonald's wil meer kwaliteit gaan bieden. De fastfoodketen kondigde maandag een vernieuwde strategie aan, waarbij het bedrijf onder meer wil inzetten op luxere kipgerechten, aantrekkelijkere restaurants en nieuwe speeltuinen. Volgens topman Chris Kempczinski past dit in de brede verwachting van de consument die "meer eist voor zijn geld".
30 minuten geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG/AFP) - AI-bedrijf Anthropic, bekend van chatbot Claude, heeft bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC vertrouwelijk documenten ingediend voor een beursnotering. Het bedrijf is in een race met rivaal OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT, om mogelijk nog dit najaar een debuut op Wall Street te kunnen maken.
2 uur geleden
MIAMI (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse staat Florida klaagt ChatGPT-maker OpenAI aan vanwege de verzameling van gegevens van kinderen onder de 13 jaar. "Sam Altman (topman van OpenAI) en ChatGPT hebben de AI-race verkozen boven de veiligheid van kinderen", zei James Uthmeier, procureur-generaal van Florida, tijdens een persconferentie. "Ze hebben winst verkozen boven de publieke veiligheid. Dat pikken we hier in Florida niet."
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse aandelenbeurs is maandag licht hoger gesloten. Beleggers verwerkten onder meer het bericht dat Iran de communicatie met de Verenigde Staten staakt om de situatie in Libanon. De onderhandelingen met de Amerikanen zouden stilliggen totdat de VS de Iraanse eis van een volledig staakt-het-vuren in zowel Gaza als Libanon inwilligen. Ook zinspeelt het land op een zeeblokkade in de zeestraat Bab el Mandeb, aan de Rode Zee, hetzelfde als wat het al tijden met de Straat van Hormuz doet.
3 uur geleden
TEL AVIV (ANP/RTR) - De Israëlische overheid is niet welkom op de aanstaande grote wapenbeurs bij Parijs. Dat geldt ook voor sommige Israëlische defensiebedrijven, zegt het Israëlische ministerie van Defensie. Zij mogen alleen luchtverdedigingssystemen aan de man brengen op de zogeheten Eurosatory.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - Ruimtevaartbedrijf SpaceX reserveert tot 5 procent van de aandelen voor bepaalde werknemers en familie en vrienden van leidinggevenden bij de komende beursgang. Dat staat in een aangepaste aanvraag van het bedrijf van Elon Musk. De verwachting is dat het bedrijf op 12 juni naar de beurs gaat.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Nvidia ging maandag 3,5 procent omhoog op de beurzen in New York. Beleggers reageerden enthousiast op de aankondiging van een nieuwe chip voor personal computers (pc's) door de grootste verkoper van AI-chips ter wereld. Met de nieuwe chip wil Nvidia AI-functionaliteit naar laptops en desktopcomputers brengen. De chip is het resultaat van een driejarige samenwerking met Microsoft om "de pc opnieuw uit te vinden" voor het AI-tijdperk, zei Nvidia-topman Jensen Huang. Het aandeel Microsoft steeg 2,5 procent.
6 uur geleden