OMT-lid Jan Kluytmans werd uit het niets een BN’er: ‘Ineens werd ik bedreigd en uitgescholden’

In het vroege voorjaar van 2020 doet arts-microbioloog Jan Kluytmans een onthutsende ontdekking. Het coronavirus is in Nederland gearriveerd en rukt onder de radar snel op. Hij slaat als één van de eersten alarm en wordt vanwege zijn expertise gevraagd om lid te worden van het Outbreak Management Team (OMT). Een hectische en spannende periode breekt aan. 

Wanneer besloten jij en Roy Ferwerda om een boek te schrijven?
Dat was al in april 2020. Ik had snel door dat we als land in een heel bijzondere situatie waren beland, en ik zat zelf in het oog van de storm. Ik wilde dat goed documenteren. Zelf had ik in die periode geen tijd om uitgebreide dagboeken bij te houden. Maar Roy was het met me eens, en deed het voorstel dat hij het zou documenteren. Tijdens tientallen lange wandelingen hebben we alles besproken. Die ervaringen kun je nu lezen in ‘Virus’.

Hoe heb jij jouw rol in het OMT ervaren?
Als je voor zoiets gevraagd wordt vanwege jouw expertise, dan moet je daar ja tegen zeggen. Maar er komt wel enorm veel bij kijken. Ook dingen die je vooraf misschien niet aan ziet komen. Zo was het onze rol om in maart 2020 het signaal bij de politiek te krijgen. Dat was heel spannend en ging maar net goed, maar in de tweede golf werden we echt te laat gehoord. Daardoor werden we weer onnodig overvallen door het virus. Dat was heel frustrerend.

En je hebt door jouw rol ook privé te maken gehad met bedreigingen.
Dat klopt. Er is veel anonieme haat gekomen. Ineens ben je een BN’er en krijg je te maken met bedreigingen, beschuldigingen en laster. Ik werd uitgemaakt voor moordenaar. Die aanvallen waren heel persoonlijk. En soms stonden er ook echt mensen aan de deur. Als medisch specialist ben je heel onbeschermd, en je adres is ook redelijk eenvoudig te achterhalen. Ik heb ook al in april 2020 met Roy besproken dat ik me veel zorgen maakte over hoe lang het applaus zou duren. Ik zag altijd aankomen dat dat zou omslaan. Dat er polarisatie zou plaatsvinden. Want een pandemie is niet eerlijk. De één wordt hard geraakt, en de ander profiteert. Kijk maar naar het verschil tussen de horeca en pakketbezorgers.

Waarom moeten mensen ‘Virus’ lezen?
Er zullen mensen zijn die het woord corona niet meer willen horen. Zij moeten het vooral niet lezen. Maar mensen die willen weten wat er nou precies in het midden van de storm is gebeurd, krijgen daar met Virus een heel persoonlijk verslag van. Het boek is geen journalistiek verslag, maar eerder een roman die je heel laagdrempelig en met veel spanning meeneemt naar het hart van de crisis. Uiteindelijk hoop ik dat mensen dit boek lezen, en er ook lessen uit trekken. Want er gaat ooit nog een keer een pandemie komen. En dan moet het anders.