Ombudsman: mensenrechten van burgers op terrorismelijst in geding
DEN HAAG (ANP) - De overheid heeft te weinig aandacht voor de mensenrechten van burgers die op de terrorisme- en extremismelijst staan. Dat concludeert Nationale ombudsman Reinier van Zutphen in zijn onderzoek naar de omgang van de overheid met de gegevens van mensen met een zogenoemde cter-registratie. Die afkorting staat voor contraterrorisme, extremisme en radicalisering. "Juist omdat overheidsorganisaties niet volledig transparant kunnen zijn vanwege de nationale veiligheid, moeten toezicht en rechtsbescherming goed zijn georganiseerd. Dat is nu niet het geval."
Mensen kunnen een cter-registratie krijgen als zij in beeld komen bij een onderzoek naar terrorisme. Maar burgers weten dat vaak niet, en soms komen ze onterecht op een terrorismelijst te staan. De ombudsman startte een onderzoek na een tiental meldingen van mensen die vermoedden dat ze op zo'n lijst stonden omdat ze in het dagelijks leven tegen problemen waren aangelopen. Zij werden bijvoorbeeld op vakantie tegengehouden bij de grens van hun land van bestemming of werden in het buitenland aangehouden.
De overheid verwacht dat burgers blind moeten kunnen vertrouwen op het veiligheidssysteem, maar stelt daar te weinig tegenover, meent de ombudsman. Hij noemt het cter-systeem een 'black box': complex en ondoorzichtig. "Burgers weten niet dát ze in beeld zijn en met welke instanties en landen informatie over hen wordt gedeeld. Hierdoor komt hun recht op privacy onder druk te staan."
Aantallen onbekend
Verder constateert de ombudsman dat er een risico bestaat dat in het cter-proces "te veel nadruk ligt op het veiligheidsdenken", waardoor de rechten van burgers ondersneeuwen. Ook is er onvoldoende toezicht op de uitvoering van het cter-proces en hebben burgers in de praktijk weinig mogelijkheden om beslissingen over hun dossier in te zien en te controleren. Inzageverzoeken bieden weinig duidelijkheid, net als juridische aanvechtingen bij de rechter. Burgers kunnen in beroep bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), maar die weg is hen vaak onbekend.
Hoeveel mensen problemen ondervinden door een cter-registratie weet de ombudsman niet. Media berichtten eerder over tientallen Nederlanders die problemen ondervonden op buitenlandse luchthavens, maar de partijen die de ombudsman sprak "denken dat de werkelijke omvang groter is dan nu zichtbaar is".
Verbetering
De ombudsman eist verbetering en doet daarom een beroep op het ministerie van Justitie en Veiligheid om de tekortkomingen aan te pakken.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een celstraf van zestien maanden, waarvan acht voorwaardelijk, geëist tegen de 33-jarige Stefan V. voor het vernielen van 32 graven en urnen op begraafplaats Westduin in Den Haag. Dat gebeurde in februari en maart vorig jaar. V. ontkende donderdag in de rechtbank in Den Haag dat hij achter de vernielingen zit.
1 uur geleden
ALMELO (ANP) - Een 43-jarige man is donderdag veroordeeld tot een gevangenisstraf van achttien jaar en tien maanden. In augustus 2024 had hij zijn ex ontvoerd en verkracht. Ook probeerde hij haar te vermoorden door haar te wurgen, nadat zij een einde had gemaakt aan hun relatie. Van de rechtbank in Almelo moet hij haar ook een schadevergoeding van ruim 30.000 euro betalen.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De rechtbank in Rotterdam heeft de 25-jarige Thomas D. donderdag veroordeeld tot twee jaar celstraf, waarvan een jaar voorwaardelijk, voor verboden wapenbezit. D. vervulde volgens het OM een "leidende rol" bij de Geuzenbond, die door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) is aangemerkt als extreemrechts. De straf komt overeen met de eis van het Openbaar Ministerie.
3 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in hoger beroep dertien jaar cel geëist tegen Richard R. (52), alias Rico de Chileen, voor het leidinggeven aan een criminele organisatie die liquidaties pleegde, handelde in drugs en geld witwaste. De rechtbank veroordeelde R. in 2021 na een eis van veertien jaar tot elf jaar cel, omdat niet alle beschuldigingen werden bewezen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) ziet niets in een algemeen verbod op gezichtsbedekkende kleding bij demonstraties. Zo'n verbod perkt het demonstratierecht in en zet het onder druk, stelt de advocatenorde.
4 uur geleden
BUNNIK (ANP) - BAM gaat de bevindingen en aanbevelingen bestuderen die de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) donderdag naar buiten bracht over het brughijsongeval in Lochem. Dat laat het bouwbedrijf weten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Fonds Slachtofferhulp en expertisecentrum Offlimits eisen dat socialmediaplatform X maatregelen neemt om zijn chatbot Grok aan banden te leggen. Grok is in de afgelopen maanden gebruikt om met kunstmatige intelligentie naaktbeelden te creëren van nietsvermoedende mensen, onder wie kinderen. De organisaties spannen daarom een kort geding aan.
5 uur geleden