Ombudsman: mensenrechten van burgers op terrorismelijst in geding
DEN HAAG (ANP) - De overheid heeft te weinig aandacht voor de mensenrechten van burgers die op de terrorisme- en extremismelijst staan. Dat concludeert Nationale ombudsman Reinier van Zutphen in zijn onderzoek naar de omgang van de overheid met de gegevens van mensen met een zogenoemde cter-registratie. Die afkorting staat voor contraterrorisme, extremisme en radicalisering. "Juist omdat overheidsorganisaties niet volledig transparant kunnen zijn vanwege de nationale veiligheid, moeten toezicht en rechtsbescherming goed zijn georganiseerd. Dat is nu niet het geval."
Mensen kunnen een cter-registratie krijgen als zij in beeld komen bij een onderzoek naar terrorisme. Maar burgers weten dat vaak niet, en soms komen ze onterecht op een terrorismelijst te staan. De ombudsman startte een onderzoek na een tiental meldingen van mensen die vermoedden dat ze op zo'n lijst stonden omdat ze in het dagelijks leven tegen problemen waren aangelopen. Zij werden bijvoorbeeld op vakantie tegengehouden bij de grens van hun land van bestemming of werden in het buitenland aangehouden.
De overheid verwacht dat burgers blind moeten kunnen vertrouwen op het veiligheidssysteem, maar stelt daar te weinig tegenover, meent de ombudsman. Hij noemt het cter-systeem een 'black box': complex en ondoorzichtig. "Burgers weten niet dát ze in beeld zijn en met welke instanties en landen informatie over hen wordt gedeeld. Hierdoor komt hun recht op privacy onder druk te staan."
Aantallen onbekend
Verder constateert de ombudsman dat er een risico bestaat dat in het cter-proces "te veel nadruk ligt op het veiligheidsdenken", waardoor de rechten van burgers ondersneeuwen. Ook is er onvoldoende toezicht op de uitvoering van het cter-proces en hebben burgers in de praktijk weinig mogelijkheden om beslissingen over hun dossier in te zien en te controleren. Inzageverzoeken bieden weinig duidelijkheid, net als juridische aanvechtingen bij de rechter. Burgers kunnen in beroep bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), maar die weg is hen vaak onbekend.
Hoeveel mensen problemen ondervinden door een cter-registratie weet de ombudsman niet. Media berichtten eerder over tientallen Nederlanders die problemen ondervonden op buitenlandse luchthavens, maar de partijen die de ombudsman sprak "denken dat de werkelijke omvang groter is dan nu zichtbaar is".
Verbetering
De ombudsman eist verbetering en doet daarom een beroep op het ministerie van Justitie en Veiligheid om de tekortkomingen aan te pakken.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) mag binnenkort zelf drones die in de buurt komen van extra beveiligde gevangenissen neerhalen of hun signaal verstoren. Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie en Veiligheid) meldt dat de geweldinstructie wordt aangepast, zodat de gevangenisorganisatie komende woensdag (1 juli) deze bevoegdheid krijgt.
39 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Ongeveer zevenhonderd eindexamens op twaalf scholen voor voortgezet speciaal onderwijs zijn vrijdag niet doorgegaan door de hitte. Dat zegt het College voor Toetsen en Examens (CvTE). De examens worden later ingehaald.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Oud-directeur van het Nederlands Fotomuseum Birgit Donker is door de rechtbank in het gelijk gesteld in haar ontslagzaak. De rechter heeft vastgesteld dat er geen goede reden was voor haar ontslag. Er is niet gebleken dat er sociale onveiligheid of een angstcultuur was, aldus de rechter. Donker krijgt een vergoeding van 400.000 euro en het Fotomuseum moet een rectificatie plaatsen.
1 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Nationaal Hitteplan is vanaf maandag 29 juni niet meer van kracht, meldt het RIVM. Het was actief sinds donderdag 18 juni.
2 uur geleden
DE KOOG (ANP) - De man die zondagavond dood op het strand van Texel is gevonden, was een 56-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats. De politie meldt dat er geen sprake is van een misdrijf.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vorig jaar zijn alweer meer pleeggezinnen ermee gestopt dan er begonnen. De druk op de pleegzorg neemt toe. Dat staat in een maandag verschenen factsheet van Jeugdzorg Nederland. Door het tekort aan pleegouders wordt het steeds moeilijker om een goede plek te vinden voor kinderen die korte tijd of langdurig niet thuis kunnen wonen.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het aantal meldingen van vergiftigingen door injecteerbare afslankmiddelen is in een jaar tijd verdubbeld, blijkt uit het jaaroverzicht van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC). In 2025 kreeg het NVIC, onderdeel van het UMC Utrecht, 149 meldingen. Een jaar eerder waren dat er nog 76. Voor het eerst kreeg het centrum bovendien meldingen van vergiftigingen met ongeregistreerde afslankmedicatie en peptiden.
6 uur geleden