Ombudsman: mensenrechten van burgers op terrorismelijst in geding
DEN HAAG (ANP) - De overheid heeft te weinig aandacht voor de mensenrechten van burgers die op de terrorisme- en extremismelijst staan. Dat concludeert Nationale ombudsman Reinier van Zutphen in zijn onderzoek naar de omgang van de overheid met de gegevens van mensen met een zogenoemde cter-registratie. Die afkorting staat voor contraterrorisme, extremisme en radicalisering. "Juist omdat overheidsorganisaties niet volledig transparant kunnen zijn vanwege de nationale veiligheid, moeten toezicht en rechtsbescherming goed zijn georganiseerd. Dat is nu niet het geval."
Mensen kunnen een cter-registratie krijgen als zij in beeld komen bij een onderzoek naar terrorisme. Maar burgers weten dat vaak niet, en soms komen ze onterecht op een terrorismelijst te staan. De ombudsman startte een onderzoek na een tiental meldingen van mensen die vermoedden dat ze op zo'n lijst stonden omdat ze in het dagelijks leven tegen problemen waren aangelopen. Zij werden bijvoorbeeld op vakantie tegengehouden bij de grens van hun land van bestemming of werden in het buitenland aangehouden.
De overheid verwacht dat burgers blind moeten kunnen vertrouwen op het veiligheidssysteem, maar stelt daar te weinig tegenover, meent de ombudsman. Hij noemt het cter-systeem een 'black box': complex en ondoorzichtig. "Burgers weten niet dát ze in beeld zijn en met welke instanties en landen informatie over hen wordt gedeeld. Hierdoor komt hun recht op privacy onder druk te staan."
Aantallen onbekend
Verder constateert de ombudsman dat er een risico bestaat dat in het cter-proces "te veel nadruk ligt op het veiligheidsdenken", waardoor de rechten van burgers ondersneeuwen. Ook is er onvoldoende toezicht op de uitvoering van het cter-proces en hebben burgers in de praktijk weinig mogelijkheden om beslissingen over hun dossier in te zien en te controleren. Inzageverzoeken bieden weinig duidelijkheid, net als juridische aanvechtingen bij de rechter. Burgers kunnen in beroep bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), maar die weg is hen vaak onbekend.
Hoeveel mensen problemen ondervinden door een cter-registratie weet de ombudsman niet. Media berichtten eerder over tientallen Nederlanders die problemen ondervonden op buitenlandse luchthavens, maar de partijen die de ombudsman sprak "denken dat de werkelijke omvang groter is dan nu zichtbaar is".
Verbetering
De ombudsman eist verbetering en doet daarom een beroep op het ministerie van Justitie en Veiligheid om de tekortkomingen aan te pakken.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Drie leden van Het Nationale Ballet hebben een Franse staatsonderscheiding gekregen. Ted Brandsen, Olga Smirnova en Alexei Ratmansky zijn benoemd tot Chevalier de l'ordre des Arts et des Lettres (Ridder in de Orde van Kunst en Letteren), meldt Het Nationale Ballet.
16 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij Stadsherstel in Amsterdam is 250.000 euro opgehaald voor het herstel van de Vondelkerk. Het monumentale gebouw van architect Pierre Cuypers ging in de nieuwjaarsnacht in vlammen op. De oorzaak is nog niet vastgesteld.
18 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Omdat het door ijzel plaatselijk glad kan worden, heeft het KNMI vanaf het einde van de donderdagavond code geel uitgeroepen voor de provincies Noord-Holland, Flevoland, Gelderland en Overijssel. Dat duurt tot in de zeer vroege vrijdagochtend.
54 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - Een van de drie verdachten die terechtstaan voor een explosie bij een woning in het Brabantse Nieuwkuijk, ontkent alle betrokkenheid. De vermeende opdrachtgever Othman H. (32) uit Den Bosch verklaarde donderdag in de rechtbank in Den Bosch niets met de explosie te maken te hebben.
55 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - Door intensiever toezicht van overheden lijken drugscriminelen aan risicospreiding te doen, concludeert de douane donderdag bij de presentatie van de jaarcijfers op Schiphol. Zo proberen zij drugs via verschillende havens vanuit landen in Zuid-Amerika Europa binnen te krijgen en worden de verdovende middelen ook op verschillende manieren verstopt.
57 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Smartwatches kunnen helpen bij het opsporen van hartritmestoornissen. Dit wijst onderzoek van het Amsterdam UMC onder 437 patiënten uit, in samenwerking met Cardiologie Centra Nederland. Bij degenen die een smartwatch droegen, werden vier keer vaker hartritmestoornissen ontdekt dan bij mensen die het slimme horloge niet droegen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal lekkages van gevaarlijke stoffen uit goederentreinen is fors toegenomen. In 2023 trof de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) 26 lekkages aan, in 2024 waren dat er 52 en in 2025 zag de ILT meer dan 400 lekkages.
5 uur geleden