Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LVIV (ANP) - Explosies in de Oekraïense stad Lviv hebben in de nacht van zaterdag op zondag een politieagente gedood en zeker vijftien mensen verwond. De burgemeester van de stad in het westen van het land spreekt van een "daad van terrorisme". De ontploffingen vonden plaats kort nadat de politie rond 00.30 uur was afgekomen op een melding over een inbraak in een winkel in het stadscentrum, aldus de openbaar aanklager van Lviv.
40 minuten geleden
LYON (ANP/AFP) - Meer dan 3000 mensen hebben in Lyon meegelopen in een herdenkingsmars voor de vermoorde radicale nationalist die in die stad werd doodgeslagen, melden lokale autoriteiten.
9 uur geleden
MOSKOU (ANP/DPA) - Het in Rusland erg populaire sociale medium Telegram is door de binnenlandse veiligheidsdienst FSB als een veiligheidsrisico bestempeld. De FSB claimt dat buitenlandse inlichtingendiensten, inclusief die van Oekraïne, snel verstuurde berichten via Telegram kunnen zien en gebruiken voor onder meer militaire doeleinden. Dit is een gevaar voor Russische militairen.
14 uur geleden
BRATISLAVA (ANP/RTR) - De Slowaakse premier Robert Fico dreigt de noodstroomvoorziening aan Oekraïne stop te zetten, als dat land de olieleveringen niet hervat. Hongarije en Slowakije zijn woedend omdat een Russische aanval de Droezjba-pijpleiding heeft beschadigd. Oekraïne zou sindsdien te weinig doen om de olieleveringen weer op gang te brengen.
14 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft tot kalmte gemaand in de aanloop naar een herdenkingsmars zaterdagmiddag in Lyon. Die wordt gehouden voor een radicale nationalist die in de stad is doodgeslagen.
16 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De Venezolaanse autoriteiten hebben 379 politieke gevangenen amnestie verleend. Dat heeft een parlementariër die toezicht houdt op het proces gezegd, nadat vrijdag een amnestiewet werd aangenomen die al werd verwacht sinds het afzetten van ex-president Nicolás Maduro.
19 uur geleden
ST. ANTON AM ARLBERG (ANP/DPA) - Het aantal skiërs dat vrijdag in Oostenrijk door lawines is omgekomen, is volgens lokale autoriteiten opgelopen tot vijf. Een lawine bij St. Anton am Arlberg in het westen van Oostenrijk leek aanvankelijk twee mensen het leven te hebben gekost. Maar een van de drie gewonden die werden gered, overleed later op de avond alsnog in het ziekenhuis.
21 uur geleden