Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP/BELGA) - België gaat veel meer mensen een enkelband geven om de druk op de gevangenissen te verlichten. De gevangenissen in het land zitten overvol en de regering was al langere tijd op zoek naar een oplossing. Er zijn nu afspraken gemaakt, meldt het kantoor van justitieminister Annelies Verlinden.
35 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne komt op de top van EU-regeringsleiders donderdag niet rond, verwachten EU-diplomaten. De Hongaarse premier Viktor Orbán zal vrijwel zeker zijn veto niet intrekken. De EU-leiders zullen Orbán in stevige bewoordingen laten weten dat het onacceptabel is dat hij zich niet houdt aan het besluit van alle 27 EU-regeringsleiders van december om die lening te verstrekken.
1 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Het aantal doden in Libanon als gevolg van Israëlische aanvallen sinds 2 maart is opgelopen tot 968. Dat meldt het ministerie van Volksgezondheid van dat land. Onder de doden zijn 77 vrouwen, 116 kinderen en 40 hulpverleners. Meer dan 2400 mensen zijn gewond geraakt, aldus het ministerie.
2 uur geleden
OSLO (ANP) - Een aantal vermeende slachtoffers eist een schadevergoeding van meer dan 1,9 miljoen Noorse kronen (ruim 170.000 euro) van Marius Borg Høiby, melden Noorse media. Woensdag kwamen hun advocaten aan het woord, nadat het Openbaar Ministerie eerder op de dag al een straf van zeven jaar en zeven maanden had geëist tegen de zoon van kroonprinses Mette-Marit.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - Het Iraanse regime is nog "intact" en zal, als het niet wordt uitgeschakeld, zijn militaire vermogens ook weer willen opbouwen. Dat heeft het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten, Tulsi Gabbard, gezegd. De Iraanse regering zou wel verzwakt zijn. Volgens Gabbard lijkt Iran niet bezig te zijn om weer uranium te verrijken, zoals president Donald Trump stelde.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft de dood van inlichtingenminister Esmail Khatib bevestigd. Israël claimde hem eerder al te hebben gedood bij een luchtaanval.
4 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/AFP/RTR) - Pakistan heeft een "tijdelijke pauze" aangekondigd in de strijd die het voert tegen Afghanistan vanwege het naderende einde van de ramadan. Volgens het ministerie van Informatie werd het land daartoe verzocht door Saudi-Arabië, Qatar en Turkije. Het bestand geldt van donderdag tot de nacht van maandag op dinsdag.
4 uur geleden