Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - Iran is bereid "een deal" te sluiten met de VS. Volgens president Trump zou Iran op die manier willen ontkomen aan een militaire escalatie met de VS, die een grote militaire aanwezigheid hebben opgebouwd in wateren nabij Iran. Hij wilde verder niet ingaan op vragen van journalisten over de deadline die hij Iran heeft gesteld om tot een deal te komen. "Alleen zij weten dat."
40 minuten geleden
NEW YORK (ANP/AFP/RTR) - Luigi Mangione, die in de VS wordt verdacht van de moord op de topman van zorgverzekeraar UnitedHealthcare, kan geen doodstraf meer krijgen. Een rechter heeft twee van de vier federale aanklachten tegen hem verworpen, waaronder die voor moord. Daarvoor kon de doodstraf worden opgelegd.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft meer dan 3 miljoen pagina's aan nieuwe Epstein-bestanden vrijgegeven. Het zou ook gaan om meer dan 2000 video's en zeker 180.000 afbeeldingen. Volgens onderminister van Justitie Todd Blanche gaat het om grote hoeveelheden "commerciële pornografie en afbeeldingen".
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse recherchedienst FBI heeft het onderzoek naar de dood van Alex Pretti overgenomen, de anti-ICE-demonstrant die afgelopen week door kogels van federale agenten om het leven kwam in Minneapolis, Minnesota. Dat meldt CBS News op basis van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid, waaronder onder meer de omstreden migratiedienst ICE en de grenspolitie valt.
3 uur geleden
ST. PAUL (ANP/RTR) - Journalist Don Lemon, een bekende oud-presentator van CNN, is opgepakt vanwege betrokkenheid bij een anti-ICE-protest in een kerk in St. Paul, Minnesota, op 18 januari. Dat meldt zijn advocaat. Lemon en twee anderen werden opgepakt op last van minister van Justitie Pam Bondi.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran heeft militairen uit landen van de Europese Unie bestempeld als terroristen. Het is een reactie op het Europese besluit de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC) aan te merken als terroristische organisatie. Het hoofd van de Iraanse justitie, Gholamhossein Mohseni Ejei, zei eerder dat Iran die Europese stap zou vergelden. Het is niet duidelijk wat de Iraanse bestempeling praktisch betekent.
4 uur geleden
RAFAH (ANP) - Israël opent de grensovergang bij Rafah, in het zuiden van Gaza met Egypte, zondag voor beperkt personenverkeer. De Israëlische defensieorganisatie COGAT heeft bekendgemaakt dat mensen Gaza alleen binnen kunnen komen of verlaten na een Israëlische veiligheidscheck en onder coördinatie van Egypte.
5 uur geleden