Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/AFP) - Moskou heeft de inbeslagname door de VS van een olietanker die nabij IJsland voer onder Russische vlag sterk veroordeeld. Volgens het Kremlin heeft onder het maritiem recht "geen enkele staat het recht" zich te bemoeien met "vaartuigen die rechtmatig geregistreerd staan onder jurisdictie van andere staten". De Russische parlementariër Andrej Klisjas noemde de inbeslagname woensdag "regelrecht piraterij", aldus staatspersbureau Tass.
15 minuten geleden
MOSKOU (ANP/AFP/RTR) - Rusland heeft een onderzeeër en andere marineschepen ingezet om een lege olietanker te beschermen tegen de Amerikaanse krijgsmacht. Amerikaanse media en persbureau Reuters melden dat de VS bezig zijn om het schip in beslag te nemen.
3 uur geleden
ALEPPO (ANP/AFP) - Het Syrische leger is begonnen met het bombarderen van Koerdische wijken in Aleppo. De regering had die gebieden eerder op de ochtend al tot 'militaire zones' verklaard, waarna duizenden burgers de wijken verlieten.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/BLOOMBERG) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft de veiligheidstroepen opdracht gegeven geen actie te ondernemen tegen vreedzame betogers. Volgens mensenrechtenactivisten zijn minstens 36 doden gevallen bij protesten tegen de slechte economische situatie in Iran.
3 uur geleden
PRAAG (ANP/DPA) - Een belangrijk aankoopprogramma voor munitie voor Oekraïne gaat toch door. Tsjechië blijft ook onder de minder Oekraïnegezinde nieuwe regering de levering van artilleriegranaten coördineren, zegt premier Andrej Babiš.
4 uur geleden
PARIJS (ANP) - Het winterse weer leidt niet alleen in Nederland tot problemen. Ook Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk kampen met overlast door een sneeuwstorm, die door de Franse weerdienst de naam Goretti heeft gekregen.
4 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - Alle woningen en bedrijven zijn na een dagenlange stroomstoring in Berlijn weer aangesloten op het net. Er is een tijdelijke kabel aangelegd en in gebruik genomen, meldt netbeheerder Stromnetz Berlin. In de loop van woensdag krijgen alle adressen geleidelijk weer stroom.
5 uur geleden