Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
SANTIAGO (ANP/BLOOMBERG) - Chileense wetenschappers waren dicht bij een vaccin tegen het hantavirus, maar moesten hun onderzoek staken omdat het geld op was. Dat schrijft persbureau Bloomberg. Voordat het vaccin getest kon worden op mensen, kwam het project stil te liggen tijdens de coronapandemie.
2 uur geleden
LOS ANGELES (ANP) - De Amerikaanse filmregisseur Erik Fleming is woensdag veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf voor het leveren van ketamine aan acteur Matthew Perry, meldden Amerikaanse media. Perry verdronk in 2023 in zijn jacuzzi door de gevolgen van de ketaminedosis. Fleming pleitte schuldig in augustus 2024.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Gezondheidsminister Wes Streeting gaat zichzelf donderdag opwerpen als mogelijke opvolger van premier Keir Starmer, verwachten Britse media. De Labour-leider staat onder grote druk om af te treden, maar wil daar vooralsnog niets van weten. Volgens onder meer The Times heeft hij tegen partijgenoten gezegd de strijd met Streeting niet uit de weg te gaan.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Israël heeft sinds het begin van het bestand vorige maand nog duizenden huizen in Libanon verwoest, meldt het Libanese nationale onderzoeksinstituut. De overheidsorganisatie telde sinds 17 april al 5386 huizen die totaal vernietigd zijn en nog eens 5246 die schade hebben opgelopen.
4 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije heeft de Russische ambassadeur ontboden vanwege een droneaanval op het westen van Oekraïne, dicht bij de grens met Hongarije. Dat deelde premier Péter Magyar mee na het eerste kabinetsoverleg sinds hij afgelopen weekend werd geïnstalleerd als leider van het land.
4 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - De NAVO zal de Amerikaanse ideeën over een groter Europees en een kleiner Amerikaans aandeel in het bondgenootschap overnemen, zegt NAVO-topman Mark Rutte. 'NAVO 3.0', zoals de VS het noemen, is "de logische volgende stap", meent Rutte. Hij verwacht dat de 32 landen dat op de komende NAVO-top zullen vastleggen.
6 uur geleden
BOEKAREST (ANP/RTR) - Oekraïne en Litouwen hebben een dronedeal gesloten, meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky na een ontmoeting met de Litouwse president Gitanas Nauseda in Boekarest. Oekraïne stuurt een militair expertteam om in Litouwen te werken aan "de ontwikkeling van de noodzakelijke veiligheidscapaciteiten".
6 uur geleden