Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
MANCHESTER (ANP/RTR) - In Groot-Brittannië zijn twee mannen veroordeeld tot lange gevangenisstraffen voor het beramen van een aanslag op een synagoge in de omgeving van Manchester. De veroordeelden zouden geïnspireerd zijn door terreurgroep Islamitische Staat.
3 minuten geleden
KINSHASA (ANP/AFP) - De Democratische Republiek Congo "accepteert het principe van een staakt-het-vuren" in het oosten, aldus het kantoor van de president. Bemiddelaar Angola had bij de regering en rebellengroep M23 een bestand vanaf 18 februari voorgesteld, waarbij de posities in het conflict worden bevroren.
2 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Duitsland en Frankrijk zijn in overleg over de bescherming van Europa met kernwapens, zegt bondskanselier Friedrich Merz. Frankrijk, de enige kernmacht in de Europese Unie, heeft de afgelopen tijd meermaals gezegd dat het wel wil praten over het uitbreiden van zijn 'nucleaire paraplu' buiten Frankrijk zelf.
2 uur geleden
TAMPA/BAGDAD (ANP/RTR) - De strijdkrachten van de VS hebben naar eigen zeggen in een operatie die 23 dagen duurde 5700 gevangen genomen strijders van de terreurgroep Islamitische Staat (IS) overgebracht van Syrië naar Irak. Ze werden vastgehouden in plaatsen in Syrië die door Koerdische milities werden gedomineerd. Toen de Koerden zich terugtrokken, omdat het Syrische leger van president Ahmed al-Sharaa begin dit jaar succesvol in het offensief ging, vreesden de VS dat de strijders zouden ontsnappen en zich zouden hergroeperen.
2 uur geleden
EL-FASHER (ANP) - Volker Türk, de mensenrechtenchef van de Verenigde Naties, heeft de Soedanese paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) beschuldigd van oorlogsmisdaden in El-Fasher. Zijn kantoor spreekt van een "golf van intens geweld, schokkend qua schaal en wreedheid" tijdens de inname van de stad in oktober. Daarbij zouden mogelijk ook misdaden tegen de menselijkheid zijn gepleegd.
2 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - De Denon-vleugel van het Louvre heeft door een waterlek schade opgelopen. De wereldberoemde Mona Lisa hangt in dit deel van het Parijse museum, maar is gespaard gebleven. Een plafondschildering van Charles Meynier uit 1819 is wel beschadigd.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP/RTR) - De volgende ronde van onderhandelingen over vrede in Oekraïne wordt 17 en 18 februari in Genève gehouden, volgens het Kremlin. Oekraïne en Rusland onderhandelen onder begeleiding van de VS over een einde aan de strijd en een vredesregeling. Eerdere onderhandelingen in deze reeks waren in Abu Dhabi.
4 uur geleden