Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
CARACAS (ANP/AFP) - De Venezolaanse interim-leider Delcy Rodríguez heeft een commissie opgericht die de vrijlating van president Nicolás Maduro en zijn vrouw moet regelen. Zij werden zaterdag gevangen genomen door de Verenigde Staten en zijn overgebracht naar New York.
22 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft zondag gedreigd met militaire actie in Colombia, het buurland van Venezuela. Aan boord van de Air Force One zei Trump tegen verslaggevers dat hij wel "oren heeft" naar een operatie in Colombia.
5 uur geleden
MADRID (ANP) - De Venezolaanse oppositieleider Edmundo González Urrutia heeft voor het eerst gereageerd op de ontwikkelingen in Venezuela van de afgelopen dagen. In een Spaanstalige videoboodschap die hij zondagavond via X, Facebook en Instagram verspreidde, zei hij dat het vertrek van president Nicolás Maduro een "belangrijke stap, maar niet genoeg" is. In de video verwijst González naar zichzelf als "president" en "leider" van Venezuela.
5 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - Denemarken heeft de Verenigde Staten zondag opgeroepen te stoppen met het "bedreigen" van Groenland, nadat president Donald Trump tegen het Amerikaanse blad The Atlantic had gezegd dat zijn land het "absoluut" nodig heeft. Het Deense gebied is volgens Trump "omringd door Russische en Chinese schepen".
9 uur geleden
CRANS (ANP/AFP) - Alle slachtoffers van de brand in een bar in het Zwitserse Crans-Montana zijn geïdentificeerd, melden de autoriteiten. De brand rond de jaarwisseling in bar Le Constellation, die mogelijk werd veroorzaakt door vuurwerkfonteinen in flessen, eiste veertig levens. Nog eens 119 mensen raakten gewond, voornamelijk tieners en jongvolwassenen.
10 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De landen van de EU, met uitzondering van Hongarije, hebben zondag "alle betrokkenen" in Venezuela opgeroepen tot terughoudendheid. Ze stellen dat respect voor de wil van het Venezolaanse volk de enige manier is om de democratie in het land te herstellen. Zaterdag namen Amerikaanse militairen president Nicolás Maduro in Caracas gevangen en brachten hem naar de VS.
11 uur geleden
DÜSSELDORF (ANP/DPA) - De buit van de spectaculaire inbraak in een Duitse bank in Gelsenkirchen zou wel eens meer dan 100 miljoen euro kunnen bedragen. Dat meldden bronnen binnen de veiligheidsdiensten zondag aan persbureau dpa. De buit was aanvankelijk geschat op het bedrag waarvoor het verzekerd was, zo'n 30 miljoen euro.
11 uur geleden