Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten, Tulsi Gabbard, stapt op. Fox News meldt dat op basis van haar ontslagbrief. Haar man kreeg onlangs de diagnose van een zeldzame vorm van botkanker. Ze stopt op 30 juni om haar man te steunen.
2 uur geleden
FEZ (ANP/AFP) - Het dodental door het instorten van een pand in de Marokkaanse stad Fez is opgelopen tot vijftien. Dat meldden lokale autoriteiten. Onder de doden zijn twee kinderen. Ook zijn er nog enkele gewonden.
2 uur geleden
HAVANA (ANP/RTR) - Duizenden mensen hebben zich bij de Amerikaanse ambassade in de Cubaanse hoofdstad Havana verzameld om te protesteren tegen de aanklachten tegen de voormalige president Raúl Castro. Volgens de VS was Castro betrokken bij het neerhalen van twee civiele vliegtuigjes dertig jaar geleden. Daarbij vielen vier doden.
3 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - De Verenigde Staten hebben "geen concreet beroep" op de NAVO gedaan om te helpen de geblokkeerde Straat van Hormuz weer open te krijgen, zegt buitenlandminister Marco Rubio. Maar als de blokkade voortduurt, kunnen Europese bondgenoten niet blijven wachten tot de strijd echt voorbij is voor ze in actie komen, waarschuwt hij.
4 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië en Duitsland roepen Israël gezamenlijk op om te stoppen met het uitbreiden van illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Het land moet beschuldigingen tegen Israëlische troepen, die zouden bijdragen aan het toenemende geweld op de Westoever, onderzoeken, aldus de landen in een verklaring.
5 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky komt naar de NAVO-top over zes weken in Ankara, zegt NAVO-topman Mark Rutte. Hij heeft Zelensky uitgenodigd en "hij zal er zijn". Net als vorig jaar in Den Haag schuift Zelensky volgens NAVO-diplomaten naar verwachting niet aan bij een vergadering van NAVO-leiders en ontloopt hij zo waarschijnlijk de Amerikaanse president Donald Trump.
6 uur geleden
RODEZ (ANP/AFP) - De Franse politicus en ex-premier Gabriel Attal heeft bevestigd dat hij zich kandidaat stelt voor de presidentsverkiezingen volgend jaar. De 37-jarige Attal komt uit de regio Parijs en is de leider van de politieke fractie of beweging Renaissance van president Emmanuel Macron in het parlement.
7 uur geleden