Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De NAVO zou de Verenigde Staten eigenlijk moeten helpen bij het verkrijgen van Groenland, zegt de Amerikaanse president Donald Trump op Truth Social. Alleen de VS zijn in staat om het gebied te verdedigen tegen Rusland en China, en dat is essentieel voor de veiligheid van de VS, aldus Trump. Hij noemt iedere andere uitkomst vlak voor Amerikaans overleg met Groenland en Denemarken "onaanvaardbaar".
52 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland is bereid te onderhandelen over vrede in Oekraïne, al zijn gesprekken over een staakt-het-vuren niet serieus te nemen voordat er een vredesakkoord ligt. Dat zegt de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov tijdens een persconferentie. Het zou daarbij helpen, zei Lavrov, als de VS het Kremlin op de hoogte houden van de vredesvoorstellen zoals die nu besproken worden.
54 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR) - Het Oekraïense parlement heeft ingestemd met de benoeming van Mychajlo Fedorov als nieuwe minister van Defensie. De 34-jarige was vicepremier en minister van Digitale Transformatie. Hij speelde een rol bij technische innovaties in de oorlog tegen Rusland.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - De Franse president Emmanuel Macron waarschuwt voor "ongekende gevolgen" als de Verenigde Staten Groenland innemen. Het eiland hoort bij Denemarken, maar de Amerikaanse president Donald Trump wil het bij de VS voegen omdat dat volgens hem "nodig is voor de nationale veiligheid".
1 uur geleden
BANGKOK (ANP/AFP) - Het dodental na een treinongeluk in het noordoosten van Thailand is opgelopen naar 31, meldt het ministerie van Gezondheid. Het ongeluk vond woensdagochtend plaats toen een bouwkraan op rijtuigen van een trein viel. De trein, die onderweg was naar hoofdstad Bangkok, ontspoorde en stond korte tijd in brand.
1 uur geleden
TOKIO (ANP/AFP) - De Japanse premier is van plan binnen afzienbare tijd het Lagerhuis te ontbinden. Dat zegt de partijleider van coalitiepartner de Japanse Innovatiepartij. Daarmee maakt de coalitie van premier Sanae Takaichi de weg vrij voor vervroegde verkiezingen, in wat volgens verschillende media een poging is om een steviger mandaat te krijgen.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - 60 van de 90 miljard euro van de EU-lening voor Oekraïne voor 2026 en 2027 is bedoeld voor aankoop van militair materiaal, heeft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie woensdag bekendgemaakt. Dat moet vooral in Europa worden gekocht. Alleen als het benodigde materiaal niet in Europa te koop is of niet op tijd kan worden geleverd, kan het buiten Europa worden aangeschaft.
2 uur geleden