Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LIMA (ANP/AFP) - Een aantal stembureaus in Peru gaat maandag opnieuw open nadat locaties door heel het land zondag vertraagd opengingen door logistieke problemen tijdens de presidentsverkiezingen. Dat heeft de Peruaanse kiesautoriteit bekendgemaakt. Ongeveer 63.000 kiezers in de hoofdstad Lima konden hun stem niet uitbrengen door een gebrek aan stembiljetten, stembussen en ander stemmateriaal.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump is geen fan van paus Leo XIV, schrijft hij in een bericht op zijn Truth Social. "Paus Leo is zwak op het gebied van misdaad en verschrikkelijk op het gebied van buitenlandbeleid", aldus Trump.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran was dit weekend "slechts enkele centimeters" verwijderd van een akkoord met de Verenigde Staten, zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi. In Pakistan vonden dit weekend onderhandelingen plaats tussen Iraanse en Amerikaanse delegaties.
6 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De leider van de oppositiepartij die aan kop gaat in de Hongaarse parlementsverkiezingen, Péter Magyar, heeft zondagavond de "marionetten" van Viktor Orbán opgeroepen om af te treden. Inmiddels is 96,37 procent van de stemmen geteld en staat Magyars partij Tisza op 138 van de 199 zetels in het parlement. Dat is een tweederde meerderheid.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse centrale commando CENTCOM heeft bekendgemaakt dat het maandag om 16.00 uur begint met de uitvoering van een blokkade van al het scheepvaartverkeer dat Iraanse havens binnenvaart of verlaat. Dit volgt op de aankondiging van president Donald Trump dat de Amerikaanse marine zou beginnen met het blokkeren van de Straat van Hormuz.
8 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Het Verenigd Koninkrijk zal niet deelnemen aan de door de Verenigde Staten voorgestelde blokkade van de Straat van Hormuz. Dat zeiden personen die bekend zijn met het standpunt van de regering tegen persbureau Bloomberg.
8 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De interim-vredesmacht van de Verenigde Naties in Libanon (UNIFIL) heeft verklaard dat een Israëlische tank zondag UNIFIL-voertuigen heeft geramd in het zuiden van het land, waar Israël sinds vorige maand aanvallen uitvoert tegen Hezbollah. Daarbij vallen veel burgerslachtoffers.
9 uur geleden