Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
ANTWERPEN (ANP) - De Nederlander Rob Smeets is de nieuwe ceo van de haven Antwerpen-Brugge. Het havenbedrijf maakte zijn benoeming vrijdag bekend in een verklaring. Smeets volgt Jacques Vandermeiren op, die in april vervroegd opstapte.
26 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben sancties ingesteld tegen de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel. Dat valt te lezen op de website van het ministerie van Financiën. Ook zijn sancties ingesteld tegen leden van de familie Castro, onder anderen tegen de zoon en kleinzoon van oud-president Raúl Castro.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De burgemeester van Greater Manchester, Andy Burnham, zegt het te willen opnemen tegen de Britse premier Keir Starmer (Labour) als hij de lokale verkiezingen wint. Dat deed de bewindsman tijdens een BBC-debat met andere kandidaten die willen meedingen naar die parlementszetel. In het Verenigd Koninkrijk kunnen alleen parlementariërs meedingen in een zogeheten leiderschapsverkiezing. Regionale winst in Makerfield kan hem die plek in het parlement opleveren.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP/RTR) - Het Kremlin zegt dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky "elk moment" welkom is in Moskou als hij wil praten over een vredesakkoord. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov reageert daarmee op de open brief die Zelensky eerder op donderdagavond publiceerde en die hij richtte aan Poetin.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Het huidige conceptvoorstel voor een vredesovereenkomst met de Verenigde Staten bevat dubbelzinnigheden die moeten worden opgehelderd. Dat zegt Mohsen Rezaei, een hoge adviseur van opperste leider Mojtaba Khamenei, op de Iraanse staatstelevisie.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne wil direct met de Russische president Vladimir Poetin om tafel voor vredesonderhandelingen. Dat schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een publieke brief aan zijn Russische ambtgenoot. Tijdens die onderhandelingen is Zelensky bereid een volledig staakt-het-vuren in acht te nemen, "zoals gebruikelijk is".
4 uur geleden
TRIPOLI (ANP/RTR) - Bij het kantoor van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in de Libische hoofdstad Tripoli hebben honderden mensen betoogd tegen de stroom migranten in het land. Het was een van de grotere recente betogingen tegen de migratie. Het kantoor werd enige tijd geblokkeerd.
5 uur geleden