Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TOLEDO (ANP) - Tijdens een festival in de Amerikaanse staat Ohio zijn zaterdagmiddag acht mensen gewond geraakt nadat zij werden beschoten. De politie van de plaats Toledo meldde dat agenten in de omgeving van het Old West End Festival "meerdere slachtoffers van een schietpartij" hadden aangetroffen. "Veel slachtoffers zijn voor behandeling naar nabijgelegen medische voorzieningen gebracht", stelde de politie snel na het schietincident in een bericht op Facebook.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten willen proberen Iraanse bezittingen in te zetten voor de wederopbouw in bevriende Golfstaten en voor het herstel van de toekomstige schade die Iran daar veroorzaakt. Dat heeft een anonieme, goed ingelichte bron binnen de Amerikaanse regering tegen persbureaus Reuters en Bloomberg gezegd. De mededeling komt een dag na een reeks Iraanse aanvallen op Koeweit en Bahrein.
3 uur geleden
PYONGYANG (ANP/RTR) - Kim Yo-jong, de invloedrijke zus van de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, heeft gezegd dat Noord-Korea nooit afstand zal doen van zijn status als kernmacht. Ook waarschuwde zij dat het land geen enkele bedreiging zal tolereren, meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap zondag. De Chinese president Xi Jinping brengt maandag voor het eerst in bijna zeven jaar een bezoek aan Noord-Korea. De Chinese regering wil de banden met Pyongyang versterken.
3 uur geleden
BRUGGE (ANP/BELGA) - De Russische gedetineerde die vrijdag ontsnapte uit een ziekenhuis in Brugge, is nog steeds voortvluchtig. Dat bevestigt het parket West-Vlaanderen. Alaouidi Djabrailov moest een medische ingreep ondergaan, maar bedreigde zijn bewakers tijdens een kledingwissel met een scherp voorwerp.
8 uur geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby kan waarschijnlijk enkele uren de gevangenis verlaten in verband met de gezondheidstoestand van zijn moeder, de Noorse kroonprinses Mette-Marit. Gevangenispersoneel zal hem dan begeleiden, melden Noorse media.
9 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Bij een Israëlische aanval op Gaza zijn minstens zeven Palestijnen gedood, onder wie twee vrouwen. Dat zeggen Palestijnse gezondheidsfunctionarissen. Vijftien anderen raakten gewond. De aanval zou hebben plaatsgevonden op een groot vluchtelingenkamp in Gaza-Stad.
10 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Iran noemt een nachtelijke aanval op radarinstallaties in de kustregio Sirik en het eiland Qeshm een "flagrante schending van het staakt-het-vuren". In een bericht op X spreekt het ministerie van Buitenlandse Zaken van een aanval op de "nationale soevereiniteit en territoriale integriteit" van Iran. Ook noemt het de actie die het land de VS toedicht "vijandig en provocatief".
11 uur geleden