Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten sturen 5000 Amerikaanse militairen naar Polen, schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op zijn Truth Social. Eerder meldden meerdere media dat het aantal Amerikaanse militairen flink zou dalen in Polen en Duitsland.
2 uur geleden
NUUK (ANP/BLOOMBERG) - De opening van een nieuw Amerikaans consulaat in de Groenlandse hoofdstad Nuuk heeft geleid tot protesten. Inwoners zijn bezorgd over de plannen van de Amerikaanse president Donald Trump voor het eiland. Honderden mensen verzamelden zich met anti-Amerikaanse spandoeken en posters.
2 uur geleden
ISTANBUL (ANP/RTR) - Een Turkse rechtbank heeft de belangrijkste oppositieleider Özgür Özel afgezet door het partijcongres waarbij hij in 2023 werd verkozen ongeldig te verklaren. Oppositiepartij CHP noemt de uitspraak een "gerechtelijke staatsgreep" en roept op tot protesten en juridische stappen.
5 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De driedaagse militaire oefening van Rusland met Belarus is afgelopen. Dat zei president Vladimir Poetin, die samen met zijn Belarussische ambtgenoot Aleksandr Loekasjenko donderdag toezag op de oefening per videoverbinding. Belangrijk onderdeel van de exercitie was het trainen met het nucleaire arsenaal.
8 uur geleden
ROME (ANP) - Italië wil sancties tegen een Israëlische minister voor zijn behandeling van de activisten van de Global Sumud Flotilla. Minister van Buitenlandse Zaken Antonio Tajani heeft EU-buitenlandchef Kaja Kallas gevraagd om dat op de agenda te zetten voor de volgende bijeenkomst van buitenlandministers, schrijft hij op X.
9 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - De aanpassing van het aantal beschikbare Amerikaanse hulptroepen voor Europa is geen reden voor ongerustheid, verzekert NAVO-topman Mark Rutte. "Wat de Verenigde Staten zullen aankondigen is absoluut te doen", zei hij een dag voor de VS de NAVO-landen willen inlichten over de volgens bronnen aanzienlijke vermindering.
10 uur geleden
KINSHASA (ANP/RTR/AFP) - In het oosten van de Democratische Republiek Congo is een geval van ebola vastgesteld. Dat meldt de rebellengroep die dat deel van het land onder controle heeft, M23.
11 uur geleden