Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Trumps Vredesraad presenteert woensdag tijdens een bijeenkomst van de lidstaten een plan voor de wederopbouw van Gaza. Voor de plannen is 2,45 miljard dollar (2,15 miljard euro) nodig, meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios, die het plan heeft ingezien.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP/AFP) - Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag heeft een voormalige rebellenleider van de Centraal-Afrikaanse Republiek veroordeeld voor marteling en onrechtmatige gevangenneming. Mahamat Saïd Abdel Kani, kortweg Saïd, werd schuldig bevonden op vier van de zeven behandelde gevallen. Een straf wordt later bekendgemaakt.
2 uur geleden
DES MOINES (ANP) - Het zou niet aan de Verenigde Staten maar aan Europa moeten zijn om het Midden-Oosten veilig te houden, vindt NAVO-topman Mark Rutte. Zodra Europa zich heeft herbewapend, zullen "Europeanen zich over hun eigen achtertuin ontfermen", zei Rutte na een lezing in het Amerikaanse Des Moines.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie wil 4,2 miljard euro aan Hongarije vrijgeven uit het EU-cohesiefonds, dat is bedoeld om regionaal achterstandsbeleid weg te werken. Dat geld had de Commissie in 2022 als straf aan Hongarije bevroren. Volgens voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie heeft Hongarije forse voortgang geboekt om de "rechtsstaat te beschermen en de financiële belangen van de Unie te beschermen".
3 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Amerikaanse president Donald Trump en de Venezolaanse leider Delcy Rodríguez hebben elkaar voor het eerst persoonlijk ontmoet. Dat zegt de interim-president na de ontmoeting in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York, waar tal van wereldleiders deze week bijeen zijn.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Republikeinse senator John Curtis heeft opgeroepen tot een onderzoek naar de vraag of de familie van de Amerikaanse president Donald Trump profiteert van zijn ambtstermijn. Volgens Curtis bestaat onder het publiek de indruk dat familieleden hun positie uitbuiten, wat het vertrouwen in de overheid ondermijnt.
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De hackersgroep ShinyHunters zegt ingebroken te hebben in de systemen van de FBI en daarbij gegevens van personeel buitgemaakt te hebben. De claim staat op een website van de organisatie op het dark web.
15 uur geleden