Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Onderhandelaars van Iran en de Verenigde Staten zijn het eens over een verlenging van het bestand en het starten van onderhandelingen over het nucleaire programma van Iran, meldt Axios op basis van Amerikaanse bronnen. Volgens de nieuwssite moet het akkoord nog wel worden ondertekend door zowel de Amerikaanse president Donald Trump als de Iraanse leiders.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten gaan de toegang van Iraanse luchtvaartmaatschappijen tot landingsplaatsen, tankstations en ticketverkopen blokkeren. Dat meldt de Amerikaanse financiënminister Scott Bessent op X, zonder verder in detail te treden. Volgens Bessent storten de Iraanse economie en munt in door de economische campagne tegen het land.
6 uur geleden
LIMASSOL (ANP) - Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas zal Europa nooit een neutrale bemiddelaar zijn tussen Rusland en Oekraïne, "omdat we aan de kant van Oekraïne staan en onze eigen fundamentele veiligheidsbelangen verdedigen". Dat zei Kallas donderdag op een persconferentie na een informele vergadering met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Cyprus.
7 uur geleden
KATHMANDU (ANP/AFP) - De Amerikaan Tyler Andrews claimt in recordtijd de top van de Mount Everest te hebben bereikt. De beklimming van de bijna 8849 meter hoge berg duurde slechts 9 uur en 55 minuten, aldus zijn team.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Achter de schermen is binnen de Amerikaanse overheid druk uitgeoefend om een bankbiljet van 250 dollar te laten ontwerpen waarop president Trump staat. Dat schrijft de krant The Washington Post, die ook meldt dat een topmedewerker die daar niets in zag, is overgeplaatst.
8 uur geleden
ANHOLT (ANP/DPA) - Het lichaam van bultrug Timmy wordt naar verwachting dit weekend aan land gebracht. Op het strand van het Deense eiland Anholt wordt dan ter plekke een autopsie uitgevoerd, meldden de lokale autoriteiten.
8 uur geleden
BANDAR ABBAS (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zeggen dat Iran in de nacht van woensdag op donderdag een raket heeft afgevuurd richting Koeweit, die werd onderschept door de krijgsmacht van dat land. Iran lanceerde ook vijf drones die "een dreiging vormden" in en rond de Straat van Hormuz, wat volgens de VS neerkomt op een schending van een eerder afgesproken staakt-het-vuren.
8 uur geleden