Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De NAVO moet Europeser worden nu de VS hun blik buiten Europa richten, zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas woensdag. Er moet een specifieke Europese pijler in het militaire bondgenootschap komen om de inspanningen en investeringen op elkaar af te stemmen, zei de politica op de jaarlijkse bijeenkomst van het Europees Defensieagentschap in Brussel. Dat draagt bij aan een betere lastenverdeling en militaire slagkracht in Europa, zei ze.
12 minuten geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne wil een aantal afspraken met de Verenigde Staten over de wederopbouw van het land na de oorlog nog verder uitwerken, zegt president Volodymyr Zelensky op X. Het gaat onder meer over de financiering.
26 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Chipmachineproducent ASML steeg woensdag fors op de beurs in Amsterdam na de bekendmaking van sterke kwartaalcijfers en gunstige vooruitzichten, die de verwachtingen overtroffen. Het orderboek bereikte in het vierde kwartaal een recordhoogte, vooral dankzij een aanhoudende groei in de vraag naar geavanceerde chipmachines. Deze zijn nodig omdat steeds krachtigere chips essentieel zijn voor AI-toepassingen en datacenters.
1 uur geleden
SEOUL (ANP/AFP) - De voormalige presidentsvrouw van Zuid-Korea Kim Keon-hee is veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf. Ze heeft volgens de rechter dure cadeaus aangenomen van de omstreden Verenigingskerk en is schuldig bevonden aan corruptie. Van andere misdrijven is ze vrijgesproken. Nu zit zowel Kim als haar echtgenoot Yoon Suk-yeol vast.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De botsing tussen een vliegtuig en een helikopter in de buurt van Washington in januari vorig jaar was het gevolg van een systeemfout en was 100 procent te voorkomen. Dat zei Jennifer Homendy, voorzitter van de Amerikaanse onderzoeksraad voor vervoersveiligheid NTSB, bij een hoorzitting over het ongeluk tegen journalisten, aldus The Washington Post.
4 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De humanitaire crisis in de Centraal-Afrikaanse Republiek is de meest onderbelichte ramp van 2025, meldt hulporganisatie CARE na onderzoek. In het Afrikaanse land is een op de vijf mensen ontheemd, maar daar wordt in de media nauwelijks over geschreven. "Als crises onzichtbaar blijven, blijft hulp uit", zegt Jojanneke Spoor, hoofd humanitaire hulp bij CARE Nederland.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Twee agenten hebben in Amerikaanse stad Minneapolis geschoten op verpleegkundige Alex Pretti, die daarbij om het leven kwam. Dat staat in een rapport van de Amerikaanse regering dat in handen is van onder anderen CBS News.
4 uur geleden