Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Een bondgenoot van de Britse premier Keir Starmer heeft benadrukt dat de verwachte verkiezingsnederlaag van zijn partij niet het einde van zijn premierschap hoeft te betekenen. "Hij kan het tij nog keren", zei minister van Defensie John Healey bij Times Radio.
18 minuten geleden
CHANGSHA (ANP/RTR) - Het dodental na een explosie in een vuurwerkfabriek in de Chinese provincie Hunan maandag is opgelopen naar 37. Het is de dodelijkste explosie in China sinds 2019. De reddingswerkzaamheden zijn volgens staatspersbureau Xinhua afgerond. Eén persoon wordt nog vermist, 51 mensen worden in het ziekenhuis behandeld.
20 minuten geleden
JAKARTA (ANP/AFP) - Zeker drie hikers zijn overleden na een vulkaanuitbarsting op het Indonesische eiland Halmahera, meldt de lokale politie. Twee van de slachtoffers zijn buitenlanders, een derde komt uit Indonesië. Nog tien anderen worden vermist.
24 minuten geleden
JAKARTA (ANP/AFP) - Twintig hikers zijn vermist geraakt na de uitbarsting van de Dukono-vulkaan op het oostelijke Indonesische eiland Halmahera. De vulkaan spuwde volgens een regeringsfunctionaris een rookwolk tot zo'n 10 kilometer de lucht in. Het is nog niet bekend of er gewonden zijn.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - De Russische krijgsmacht gaat ondanks het tijdelijke staakt-het-vuren door met aanvallen op Oekraïne, dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. "Dit alles laat zien dat er aan Russische zijde geen enkele poging is gedaan het vuur aan het front te staken."
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Bij de donderdag gehouden gemeenteraadsverkiezingen in het Verenigd Koninkrijk lijkt Labour, de partij van premier Keir Starmer, op een groot verlies af te stevenen. Winst is er, zoals verwacht, voor Reform UK, de anti-immigratiepartij van Nigel Farage.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump meldt op Truth Social dat "drie Amerikaanse torpedobootjagers van wereldklasse zojuist, onder vuur, zeer succesvol de Straat van Hormuz zijn uitgevaren".
4 uur geleden