Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP) - Israël zal de grensovergang bij Rafah tussen de Gazastrook en Egypte pas weer openstellen als de zoektocht naar het lichaam van de laatste Israëlische gijzelaar is voltooid. Dat meldde het kantoor van premier Benjamin Netanyahu zondagavond laat.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Meer dan 1 miljoen huishoudens in de Verenigde Staten zitten zondag zonder stroom als gevolg van een zware winterstorm die de oostelijke en zuidelijke staten heeft lamgelegd met hevige sneeuwval en ijzel. Volgens de website PowerOutage waren de zwaarst getroffen staten Tennessee (330.000 klanten zonder stroom) en Mississippi en Louisiana (elk meer dan 100.000).
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse oud-president Barack Obama heeft de dood van een tweede burger door federale agenten in Minneapolis scherp veroordeeld. In een samen met zijn vrouw Michelle afgegeven verklaring zei Obama dat de dodelijke incidenten een "wake-upcall" moeten zijn, omdat de fundamentele Amerikaanse waarden "steeds meer onder vuur liggen".
6 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Het hoofd van de rechterlijke macht in Iran heeft duidelijk gemaakt dat er "zo snel mogelijk" processen volgen tegen de mensen die zijn opgepakt bij de recente protesten tegen het islamitische regime. Zij die schuldig worden bevonden, worden "zonder de minste genade" gestraft, zei hij tegen persbureau Mizan.
7 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische strijdkrachten zoeken op een begraafplaats in Gaza naar de overblijfselen van de laatste overleden gijzelaar die door Hamas nog niet is overgedragen aan Israël. Dat heeft het kantoor van premier Benjamin Netanyahu bekendgemaakt.
7 uur geleden
KOBANI (ANP/AFP) - Een VN-hulpkonvooi is zondag aangekomen in de Syrische stad Kobani, waar een Koerdische meerderheid woont. De vrachtwagens hebben onder meer brandstof en voedsel aan boord, zegt VN-hulporganisatie OCHA.
8 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - In Venezuela zijn zondag minstens tachtig politieke gevangenen vrijgelaten. Dat meldt de non-gouvernementele organisatie Foro Penal, die stelt dat de vrijlatingen onder druk van de Verenigde Staten plaatsvinden. De vrijlatingen gebeurden in gevangenissen in het hele land, aldus de ngo.
8 uur geleden