Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft donderdag besloten de toegang tot mifepristone na een telefonisch consult per post tijdelijk te handhaven. Mifepristone is de pil die in de overgrote meerderheid van de abortussen in het land gebruikt wordt.
15 minuten geleden
BEIJING (ANP) - De relatie tussen de VS en China "zal hopelijk sterker en beter zijn dan ooit tevoren". Dat schrijft de Amerikaanse president Donald Trump op Truth Social.
25 minuten geleden
WENEN (ANP) - Denemarken en Australië zijn donderdag doorgedrongen tot de finale van het Eurovisie Songfestival. Beide landen worden gezien als kanshebbers voor de winst. Ook Malta, dat met een door de Nederlander Joep van den Boom geschreven nummer meedoet, heeft de tweede halve finale overleefd.
2 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/RTR) - Het dodental door de zware Russische aanvallen op Kyiv is opgelopen tot zeker zestien, onder wie twee kinderen. Rusland bestookt Oekraïne al twee dagen lang met honderden drones en tientallen raketten, met Kyiv als voornaamste doelwit. Voor vrijdag is een dag van rouw afgekondigd in de hoofdstad.
2 uur geleden
AMMAN (ANP/AFP) - De strijdende partijen in Jemen gaan zeker 1600 gevangenen uitwisselen. De door Iran gesteunde Houthi-rebellen en de door Saudi-Arabië gesteunde internationaal erkende regering kwamen dat overeen op een door de VN georganiseerde bijeenkomst in Jordanië.
4 uur geleden
WARSCHAU (ANP/AFP) - In Polen is voor het eerst een huwelijk erkend tussen partners van hetzelfde geslacht dat werd gesloten in een ander EU-land. Jakub Cupriak-Trojan en Mateusz Trojan kregen hun Poolse huwelijksakte van de gemeente Warschau.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft op X kritiek geuit op "een van de langste en meest meedogenloze droneaanvallen tegen Oekraïne" door Rusland. "Terwijl Rusland diplomatieke inspanningen openlijk tart, blijven wij Oekraïne versterken."
9 uur geleden