Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/DPA) - Rusland heeft tegengesproken dat het Iran met militaire informatie helpt bij aanvallen op Amerikaanse doelen in het Midden-Oosten. "Wij hebben Iran van bepaalde soorten militair materieel voorzien, maar wij accepteren de beschuldiging niet dat we Iran helpen met inlichtingen", verklaarde minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov in een interview met de Franse televisie.
25 minuten geleden
GENÈVE (ANP) - De mensenrechtenchef van de Verenigde Naties heeft aangedrongen op gerechtigheid na de dodelijke aanval op een school in Iran. "Welke geschillen landen ook mogen hebben, we kunnen het er allemaal over eens zijn dat ze niet opgelost worden door schoolkinderen te doden", verklaarde Hoge Commissaris voor de Mensenrechten Volker Türk.
49 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse Senaat heeft een voorstel aangenomen over de financiering van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid. De afgelopen weken kregen door politieke onenigheid over dat departement tienduizenden beveiligers van transportveiligheidsdienst TSA en andere overheidsmedewerkers niet betaald. Door de zogenoemde shutdown ontstond chaos op luchthavens, waar volgens de autoriteiten sprake was van historisch lange wachttijden.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran heeft weer hotels in de Golfstaten bedreigd waar Amerikaanse militairen verblijven. "Als alle Amerikanen in een hotel gaan zitten, dan wordt dat hotel Amerikaans en doelwit", aldus legerwoordvoerder Abolfazl Shekarchi. We kunnen niet enkel toekijken, "we moeten overal toeslaan waar ze zich bevinden", zegt hij.
1 uur geleden
FRANKFURT (ANP/RTR) - De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul verwacht snel onderhandelingen tussen Iran en de Verenigde Staten. Hij zei dat de twee oorlog voerende landen indirecte gesprekken hebben gevoerd en dat ze van plan zijn snel direct contact te leggen.
2 uur geleden
TEL AVIV (ANP/RTR) - Het Israëlische leger heeft vrijdagochtend de inwoners van de plaats Sajd in Zuid-Libanon opgeroepen om te evacueren. "De activiteiten van Hezbollah dwingen het Israëlische leger om in het dorp krachtig op te treden", aldus de woordvoerder van het leger op X.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse Revolutionaire Garde zegt vrijdag raketten en drones te hebben afgevuurd op militaire en energiedoelwitten in Israël en de Golfstaten. Dat meldt het Iraanse persagentschap Fars op basis van een verklaring.
4 uur geleden