Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP) - Iran heeft in de nacht van zondag op maandag gedreigd met vergelding vanwege de Amerikaanse aanval op het onder Iraanse vlag varende vrachtschip Touska.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse leiders keren zich tegen een tweede onderhandelingsronde met de Verenigde Staten, meldden staatsmedia zondagavond. Dat gebeurde enkele uren nadat de Amerikaanse president Donald Trump had aangekondigd dat er nieuwe onderhandelingen zouden plaatsvinden in Pakistan om een eind te maken aan de oorlog.
1 uur geleden
SOFIA (ANP/BLOOMBERG) - Voormalig president Rumen Radev, die zich verzet tegen sancties tegen Rusland en militaire steun aan Oekraïne, heeft de overwinning geclaimd in de Bulgaarse parlementsverkiezingen. Hij beloofde vernieuwing na jaren van politieke impasse en corruptie.
2 uur geleden
HANNOVER (ANP/DPA) - De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft uitgehaald naar de Verenigde Staten vanwege de oorlog die het land samen met Israël voert tegen Iran. "Waanzin", aldus de Braziliaan, in een toespraak bij de opening van Hannover Messe, een grote handelsbeurs in de Duitse stad.
3 uur geleden
HOUSTON (ANP) - Een van de wetenschappelijke instrumenten aan boord van de ruimtesonde Voyager 1 is uitgeschakeld. Het apparaat heeft vrijwel onafgebroken metingen verricht sinds de lancering in 1977. Zeven andere meetinstrumenten waren eerder al uitgezet, twee doen het nog. Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA moet de stap energie aan boord sparen en het leven van de verkenner zo lang mogelijk rekken.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse marine heeft "een gat in de machinekamer" geschoten van een onder Iraanse vlag varend vrachtschip, schrijft president Donald Trump op Truth Social. Het schip zou volgens Trump geprobeerd hebben de Amerikaanse zeeblokkade bij de Straat van Hormuz te doorbreken. "En dat is voor het schip niet goed afgelopen."
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël heeft zijn leger geïnstrueerd om met "volle kracht" op te treden tegen dreigingen die uitgaan van Libanon, ondanks het daar geldende staakt-het-vuren, en huizen met de grond gelijk te maken die door Hezbollah worden gebruikt. Dat heeft de Israëlische minister van Defensie Israel Katz verklaard.
5 uur geleden