Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/RTR) - De elektriciteitsvoorziening in Oekraïne kende donderdag de grootste problemen sinds de grootschalige stroomuitval in november 2022 door Russische aanvallen. De situatie blijft "uiterst moeilijk", aldus minister van Energie Denys Sjmyhal.
36 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas hebben de betrekkingen met de VS deze week een behoorlijke klap gekregen vanwege de situatie rondom Groenland. "En die onderlinge meningsverschillen komen vooral Rusland en China ten goede", zei ze voorafgaand aan overleg met de EU-leiders.
1 uur geleden
DAVOS (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump is onderweg van het World Economic Forum (WEF) naar Washington, meldt hij op zijn eigen platform Truth Social. Trump schrijft dat hij een "ongelooflijke tijd" heeft gehad in Davos, waar hij een toespraak gaf en met NAVO-chef Mark Rutte afspraken maakte over Groenland.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Oekraïne moet weer de belangrijkste prioriteit worden, zei de Poolse premier Donald Tusk. "Dit is een cruciale kwestie voor de veiligheid van Europa", zei Tusk bij aankomst in Brussel voor de ingelaste EU-top met regeringsleiders. "Het mag niet zo zijn dat Oekraïne, door zowel noodzakelijke als onnodige afleidingen en emoties, naar de achtergrond is verdwenen."
1 uur geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - Ruim 134.000 mensen zijn ontheemd in het noordoosten van Syrië na gevechten en een bestand tussen het regeringsleger en Koerdische strijders. In drie dagen is het aantal ontheemden in de provincie Hasakeh gestegen tot zeker 134.803 personen, vergeleken met 5725 geregistreerde gevallen zondag, meldt de Internationale Organisatie voor Migratie van de Verenigde Naties.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Franse president Emmanuel Macron zegt "uiterst waakzaam" te blijven, ook nu de ergste crisis over Groenland voorbij lijkt te zijn. Dat zei hij voorafgaand aan overleg met de EU-leiders in Brussel. "We staan klaar om de middelen die tot onze beschikking staan te gebruiken, mochten we opnieuw het doelwit van bedreigingen worden", zei hij.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz is "zeer dankbaar" dat de Amerikaanse president Donald Trump zijn "oorspronkelijke plan om Groenland te annexeren heeft laten varen". Dat zei hij voorafgaand aan een ingelaste EU-top over de Groenland-kwestie. "En ik ben ook dankbaar dat hij heeft afgezien van het opleggen van extra tarieven op 1 februari", zei hij.
2 uur geleden