Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
DAMASCUS (ANP/AFP) - De Syrische regering en de door Koerden geleide SDF hebben volgens ingewijden ingestemd met een verlenging van hun wapenstilstand. Deze maand braken gevechten tussen de twee partijen uit in het noorden van Syrië.
42 minuten geleden
JAKARTA (ANP/RTR) - Door een aardverschuiving in de Indonesische provincie West-Java zijn zeker acht mensen om het leven gekomen. 82 personen worden vermist. Dat heeft de Indonesische rampenbestrijdingsdienst zaterdag gemeld. De aardverschuiving trof volgens lokale autoriteiten een dorp in de regio West-Bandung, een gebied waar de afgelopen dagen erg veel regen viel.
1 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - Oekraïne heeft uitgehaald naar Rusland vanwege nieuwe luchtaanvallen te midden van onderhandelingen in Abu Dhabi. Oekraïense, Russische en Amerikaanse delegaties praten daar zaterdag voor de tweede dag op rij over het stoppen van de oorlog.
2 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Bijna 6000 gebouwen in Kyiv zitten zonder verwarming na een nieuwe nachtelijke Russische aanval, verklaart burgemeester Vitali Klitsjko. In de Oekraïense hoofdstad is zaterdagochtend een temperatuur van -12 graden gemeten.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Rusland heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag meerdere plekken in de Oekraïense hoofdstad Kyiv aangevallen met drones. De luchtafweer van de stad is ingeschakeld, melden Oekraïense autoriteiten. Burgemeester Vitali Klitsjko stelt op Telegram dat twee districten aan weerszijden van de rivier de Dnipro zijn geraakt. Volgens hem is er sprake van een grootschalige aanval, waarbij zeker één persoon om het leven is gekomen en vier mensen gewond zijn geraakt.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran zal elke aanval van de Verenigde Staten beschouwen als een totale oorlog tegen het land. Dat heeft een hoge Iraanse functionaris die anoniem wil blijven vrijdag tegen persbureau Reuters gezegd. Hij deed de uitspraak vooruitlopend op de komst van Amerikaanse vliegdekschepen en ander militair materieel naar het Midden-Oosten in de komende dagen.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse regering heeft kritiek op uitspraken van president Donald Trump over het optreden van NAVO-landen in Afghanistan van de hand gewezen. Trump zei rond zijn bezoek aan het World Economic Forum in Davos dat militairen van NAVO-bondgenoten in Afghanistan de frontlinie zouden hebben gemeden.
10 uur geleden