Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft zijn stem uitgebracht in Boedapest. In reactie op de toegestroomde journalisten zei hij voor niets minder dan de winst te zijn gekomen. "Ik ben hier om te winnen." Gevraagd naar de ongewoon hoge opkomst zo kort na het openen van de stembussen, zei hij blij te zijn. "Heel goed - hoe meer van ons komen opdagen, hoe beter." Ook zei hij zijn belangrijkste tegenstander, Péter Magyar van Tisza, niet te hebben onderschat.
2 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance vertrekt uit Islamabad nadat hij Iran een "laatste en beste" voorstel heeft gedaan. Een akkoord bleef uit na 21 uur overleg, zei hij zondag tegen verslaggevers. Het stuklopen van de gesprekken brengt het fragiele staakt-het-vuren in gevaar. Dat werd deze week voor een periode van twee weken ingesteld, op verzoek van Pakistan.
4 uur geleden
BOEDAPEST (ANP) - In Hongarije zijn de stembureaus geopend voor de parlementsverkiezingen. Die worden ook buiten Hongarije nauwlettend gevolgd, met het oog op de ommezwaai die een winst van de oppositie kan betekenen.
4 uur geleden
PORT-AU-PRINCE (ANP/AFP) - Bij een verdrukking bij een toeristische trekpleister in het noorden van Haïti zijn zaterdag zeker 30 mensen om het leven gekomen. Dat hebben de autoriteiten bekendgemaakt. Ze waarschuwen dat het dodental nog kan oplopen.
6 uur geleden
N i e u w bericht, meer quotes in 4e en 5e alinea
9 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De Iraanse en Amerikaanse delegaties zijn in Islamabad begonnen aan een nieuwe gespreksronde, met Pakistaanse functionarissen als bemiddelaars. Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim.
12 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël en de VS zijn in hun gezamenlijke campagne tegen Iran erin geslaagd de nucleaire en ballistische raketprogramma's van dat land te "vernietigen". Dat zei de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zaterdag in een televisietoespraak, op het moment dat de VS en Iran in Pakistan onderhandelen.
13 uur geleden