Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP) - De Israëlische krijgsmacht (IDF) heeft de grondoperaties in het zuiden van Libanon uitgebreid tot boven de zelf ingestelde 'gele lijn', schrijft de Israëlische krant Haaretz. De lijn is een onofficiële afbakening van "Israëlisch grondgebied" in Zuid-Libanon, die Israël afgelopen april aankondigde.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De internettoegang in Iran is weer gedeeltelijk hersteld, meldt internetmonitor NetBlocks in een post op sociaal netwerk Mastodon. Maandag schreven de Iraanse staatsmedia dat president Masoud Pezeshkian had bevolen de internationale internettoegang te herstellen. Vicepresident Mohammad Reza Aref heeft bevestigd dat de eerste stappen hiervoor zijn gezet.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben het staakt-het-vuren geschonden door de zuidelijke Iraanse provincie Hormozgan aan te vallen. Dat zegt het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een verklaring. De VS vielen eerder deze week naar eigen zeggen mijnenleggers en raketlanceerinstallaties aan in het aan de Straat van Hormuz grenzende gebied.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Belgische politici hebben afschuw, rouw en medeleven geuit om het dodelijke ongeluk tussen een trein en een schoolbusje in het Vlaamse Buggenhout. Daardoor kwamen tot nu toe vier mensen om het leven, onder wie twee tieners.
6 uur geleden
BUGGENHOUT (ANP) - De mensen die om het leven kwamen door de aanrijding tussen een trein en een schoolbusje in het Vlaamse Buggenhout waren tussen de 12 en 49 jaar oud, heeft het parket bekendgemaakt op een persconferentie. Vijf kinderen zijn in kritieke toestand naar het ziekenhuis gebracht, maar hun situatie is stabiel.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - "Vandaag rouwt Europa mee met België", schrijft voorzitter Ursula von der Leyen op X naar aanleiding van het dodelijke ongeluk tussen een trein en een schoolbusje in het Vlaamse Buggenhout. Volgens de Belgische minister Jean-Luc Crucke (Mobiliteit) kwamen vier inzittenden van de schoolbus om door het ongeluk, onder wie twee tieners.
7 uur geleden
BEIROET (ANP/DPA) - Door Israëlische aanvallen op Libanon zijn zeker twaalf mensen omgekomen, melden Libanese staatsmedia. Er werden meerdere aanvallen gemeld in het zuiden van het land sinds maandagavond, nadat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu had aangekondigd de gevechten tegen Hezbollah te intensiveren.
8 uur geleden