Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BEIJING (ANP/AFP/RTR) - Het Chinese Nationaal Volkscongres heeft een wet goedgekeurd die de "etnische eenheid" in het land moet versterken. De Chinese regering wil zo de "samenhang versterken". Deskundigen en activisten maken zich zorgen dat de wet slecht kan uitpakken voor minderheden in het land, zoals de Oeigoeren of de inwoners van Taiwan en Tibet.
13 minuten geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky ontmoet vrijdag in Parijs zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron. De twee praten daar onder meer over de veiligheidsgaranties die een groep bondgenoten van Oekraïne kan bieden, meldt het kantoor van Macron. Ook Nederland is lid van die zogenoemde Coalition of the Willing (Coalitie van Bereidwilligen), die mede door Frankrijk wordt aangevoerd.
2 uur geleden
MANAMA (ANP/AFP/DPA) - Iran heeft donderdag brandstoftanks aangevallen in Bahrein. De tanks behoren tot een opslagfaciliteit in het gouvernement Muharraq.
3 uur geleden
DAKAR (ANP/AFP/RTR) - Senegal heeft de straf voor relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht verhoogd naar 5 tot 10 jaar cel. Eerder was dat 1 tot 5 jaar cel. De beslissing komt te midden van een harde campagne tegen de lhbti-gemeenschap in het land.
3 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - De Deense chef en mede-oprichter van het wereldberoemde Michelinrestaurant Noma, René Redzepi, stapt op na beschuldigingen van mishandeling. "Na meer dan twee decennia waarin ik dit restaurant heb opgebouwd en geleid, heb ik besloten een stap terug te doen", schrijft Redzepi in een verklaring op Instagram.
3 uur geleden
BAGDAD (ANP/RTR/AFP) - Twee olietankers zijn in Iraakse wateren aangevallen, waarna op beide schepen brand uitbrak. Het gaat om tankers met Iraakse olie aan boord. Een tanker vaart onder de vlag van de Marshalleilanden, de ander onder de vlag van Malta.
3 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De situatie in vluchtelingenkampen rond Soedan verandert langzaam in een humanitaire nachtmerrie, waarschuwt het Rode Kruis. Buurlanden als Ethiopië, Tsjaad en Zuid-Soedan vangen volgens de hulporganisatie miljoenen vluchtelingen op, terwijl financiering opdroogt en er niet genoeg voedsel en schoon water is. In sommige grensgebieden is het aantal mensen vertienvoudigd.
3 uur geleden