Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
MADRID (ANP) - In Madrid is een vertoning van de wedstrijd tussen Spanje en Saudi-Arabië op het WK voetbal op zondagavond afgelast vanwege de extreme hitte. Daartoe hebben de gemeente Madrid en de Spaanse voetbalbond zaterdag besloten. Spanje trapt in de Verenigde Staten om 18.00 uur Nederlandse tijd af tegen Saudi-Arabië.
1 uur geleden
LUZERN (ANP/AFP) - De gesprekken tussen Iran en de Verenigde Staten in Zwitserland zijn begonnen, melden Iraanse staatsmedia. De twee landen zouden samen met bemiddelaar Qatar om tafel zijn gegaan om te praten over onder meer de situatie in Libanon en het vrijgeven van bevroren Iraanse tegoeden.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP/DPA) - Israëlische troepen in Libanon mogen nog steeds dreigingen uitschakelen. Dat benadrukte minister van Defensie Israel Katz in een verklaring. Hij zei dat daar geen beperkingen voor gelden. "De bescherming van het leven van onze soldaten en burgers heeft de hoogste en onvoorwaardelijke prioriteit."
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De druk op de Britse premier Keir Starmer lijkt toe te nemen. Volgens Sky News heeft minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper hem inmiddels gevraagd om te vertrekken, in navolging van een aantal andere ministers. Meerdere Britse media schrijven dat Starmer maandag zijn aftreden kan aankondigen.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Iran noemt het aanhoudende conflict tussen Israël en Hezbollah in Libanon het hoofdonderwerp van het aanstaande overleg met de Verenigde Staten. Daarnaast moeten ook bevroren Iraanse tegoeden in het buitenland en de verkoop van Iraanse olie worden besproken, zegt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een videoboodschap.
3 uur geleden
ZÜRICH (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance is in Zwitserland aangekomen voor wat naar eigen zeggen een tweedaags overleg met Iraanse functionarissen zal zijn. Vance en zijn vrouw landden op de luchtmachtbasis Emmen in Zwitserland, zo liet een woordvoerder van de vicepresident weten.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft op Truth Social gezegd dat er meerdere personen zijn gearresteerd wegens vandalisme bij de Lincoln Memorial Reflecting Pool in Washington. Een van de mensen die zou zijn aangeklaagd is de 67-jarige David Carter Hearn, een drievoudig olympiër.
10 uur geleden