Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD (ANP/RTR/AFP) - Bemiddelaar Pakistan heeft de Verenigde Staten en Iran gevraagd om een wapenstilstand van twee weken. Het land verzoekt Iran de Straat van Hormuz die periode te openen en vraagt aan de Amerikaanse president Trump om de deadline voor een akkoord te verlengen.
45 minuten geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De drie VN-militairen die vorige maand omkwamen bij twee losse aanvallen in Libanon, zijn volgens VN-onderzoek gedood door Israël en Hezbollah. Een van de incidenten kwam door een explosief van Hezbollah, het andere door een Israëlische beschieting.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer vindt dat Ye nooit uitgenodigd had moeten worden om op te treden op het Wireless Festival in Londen. Dat schrijft Starmer op X, nadat bekend was geworden dat de omstreden rapper de toegang tot het Verenigd Koninkrijk is geweigerd.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Als de Amerikaanse president Donald Trump uitvoering geeft aan zijn dreigement om "een hele beschaving" te laten sterven, komt dat neer op "de ernstigste misdaden" onder het internationaal recht, zegt VN-mensenrechtenchef Volker Türk. Hij benadrukt dat het aanvallen van burgers een oorlogsmisdaad is.
2 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - Duizenden mensen, begeleid door blaasmuziek van de militaire kapel, bewezen dinsdag de laatste eer aan de ex-president van Suriname, Chandrikapersad Santokhi, die op 30 maart plotseling overleed op 67-jarige leeftijd. De uitvaartdienst met staatseer wordt gehouden in De Olifant, het partijcentrum van de Vooruitstrevende Hervormings Partij waarvan hij voorzitter was.
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël heeft dinsdag bruggen en spoorwegen aangevallen in Iran, meldt premier Benjamin Netanyahu. Die zouden worden gebruikt door het Iraanse regime om wapens te vervoeren.
4 uur geleden
BAGDAD (ANP/RTR) - De pro-Iraanse militie Kataib Hezbollah zegt de ontvoerde Amerikaanse journalist Shelly Kittleson vrij te laten. Zij werd vorige week ontvoerd in de Iraakse hoofdstad Bagdad. De militie eist daarbij dat de journalist Irak direct verlaat. Kittleson schrijft onder andere voor de Britse omroep BBC en Politico.
4 uur geleden