Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BAABDA (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun zegt dat gesprekken met Israël zich moeten richten op het beëindigen van de "vijandelijkheden" en de Israëlische bezetting van het zuiden van Libanon. Hij heeft oud-ambassadeur in Washington Simon Karam aangesteld als hoofd van de Libanese delegatie.
53 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Het Kremlin heeft de verkiezingsuitslag in Bulgarije verwelkomd. De winnaar Rumen Radev staat bekend als een eurosceptische politicus die de banden met Rusland weer wil aanhalen. Ook is hij tegen verdere steun aan Oekraïne.
54 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie en voorzitter van de EU-leiders António Costa hebben Rumen Radev gefeliciteerd met zijn overwinning bij de parlementsverkiezingen in Bulgarije. Dat hebben zij maandag op X gedaan.
1 uur geleden
WISMAR (ANP/DPA) - In Duitsland groeit de bezorgdheid weer over de bultrugwalvis Timmy. Die strandde weken geleden voor de Duitse kust en kon maandagochtend wegzwemmen, om later toch weer tot stilstand te komen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De eerste gesprekken tussen een delegatie op hoog niveau van de Europese Commissie en de inkomende Hongaarse regering waren "zeer constructief en positief van toon", zei een woordvoerder van de Commissie maandag. "Ze vormden een zeer nuttig uitgangspunt voor het noodzakelijke werk dat nu moet worden verricht, met name om geld vrij te maken ten behoeve van het Hongaarse volk."
2 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Iran beschuldigt de Verenigde Staten ervan "het diplomatieke proces" rond een vredesplan niet serieus te nemen. De VS hebben het bestand geschonden met de blokkade van Iraanse havens, de Amerikaanse aanval op een Iraans schip en het vertragen van een bestand in Libanon, zegt Iran.
2 uur geleden
KUJI (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Na een zware aardbeving met een kracht van 7.4 is in het noorden van Japan een tsunami aan land gekomen. De Japanse meteorologische dienst (JMA) waarschuwde voor golven tot drie meter hoog. Tot nu toe is er een tsunamigolf van 80 centimeter waargenomen in de regio Iwate.
2 uur geleden