Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
DNIPRO (ANP/RTR) - Oekraïense regionale autoriteiten hebben gemeld dat een bedrijfsbus ten oosten van de stad Dnipro is getroffen door een Russische drone die vlak bij het voertuig insloeg. Daardoor zouden vijftien doden en meerdere gewonden zijn gevallen.
46 minuten geleden
SION (ANP/AF) - Een 18-jarige Zwitser die gewond raakte bij de dramatische brand met oud en nieuw in een café in het Zwitserse Crans-Montana is in een ziekenhuis in Zürich overleden, meldt de Zwitserse justitie.
3 uur geleden
BRATISLAVA (ANP/AFP) - De veiligheidsadviseur van de Slowaakse regering, ex-minister van Buitenlandse Zaken Miroslav Lajcak, is opgestapt naar aanleiding van mails met de Amerikaanse zakenman en zedendelinquent Jeffrey Epstein. Lajcak zegt niets verkeerd te hebben gedaan en dat de omvang van Epsteins misbruik bij hem toen niet bekend was. Premier Robert Fico betreurt het vertrek van de ervaren diplomaat.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky meldt dat er komende week nieuw overleg met Rusland en de Verenigde Staten plaatsvindt in Abu Dhabi. Dat gebeurt op 4 en 5 februari, schrijft hij op X.
5 uur geleden
QUETTA (ANP/RTR/AFP) - Het dodental door onrust in de Pakistaanse provincie Beloetsjistan is opgelopen tot bijna tweehonderd. Separatisten bestormden daar zaterdag onder meer banken, politiebureaus en militaire installaties. De autoriteiten zeggen dat in twee dagen tijd 31 burgers, 17 leden van de veiligheidstroepen en 145 opstandelingen zijn gedood.
5 uur geleden
TURIJN (ANP/DPA) - Zeker 31 politiemensen zijn gewond geraakt bij uit de hand gelopen protesten in Turijn. Dat melden de Italiaanse autoriteiten, die ook spreken over tien aanhoudingen. Over het aantal gewonde demonstranten bestaat onduidelijkheid.
6 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR/DPA) - De hoogste Iraanse leider ayatollah Ali Khamenei heeft gewaarschuwd voor een groot conflict als de Verenigde Staten zijn land aanvallen. "De Amerikanen moeten weten dat als ze een oorlog beginnen, het deze keer een regionale oorlog zal zijn", verklaarde hij volgens het Iraanse persbureau Tasnim.
6 uur geleden