Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
CHAPPAQUA (ANP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton getuigt voor een onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden over zijn banden met de overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein. Clinton is meermaals opgedoken in vrijgegeven documenten over Epstein, al zijn er geen aanwijzingen voor concrete misstanden.
44 minuten geleden
MILAAN (ANP/AFP) - In het Italiaanse Milaan is een tram ontspoord. Daarbij is een persoon om het leven gekomen en zijn ongeveer twintig anderen gewond geraakt, meldt de politie.
47 minuten geleden
CAPE CANAVERAL (ANP) - De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA verandert haar plannen om weer mensen op de maan te zetten. De wijzigingen moeten de veiligheid verbeteren, na een reeks problemen. Op zijn vroegst in 2028 moeten de eerste astronauten voet op de maan zetten, voor het eerst sinds 1972. De NASA heeft dat vrijdag aangekondigd.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP/RTR) - Het Israëlische Hooggerechtshof heeft besloten dat 37 hulporganisaties voorlopig hun werk in de Gazastrook mogen voortzetten. Israël had ze in december opgedragen vóór 1 maart te stoppen met hun werkzaamheden.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk haalt tijdelijk zijn diplomatieke staf terug uit Iran. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Aanleiding voor de stap zijn "informatie over regionale risico's" en de veiligheidssituatie aldaar. Consulaire hulp wordt vooralsnog op afstand of op een andere locatie geboden. Het Verenigd Koninkrijk geeft, net als Nederland, al langere tijd een rood reisadvies uit voor heel Iran.
2 uur geleden
WENEN (ANP/RTR/AFP) - Iran bewaarde een deel van zijn sterk verrijkte uranium in een ondergrondse opslag in Isfahan. Dat meldt het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA). Het gaat om dezelfde locatie als waar in juni vorig jaar door Israël en de VS gezamenlijk zware bombardementen werden uitgevoerd. Daarbij werden onder meer "bunkerbusters" ingezet, al richtten die niet de beoogde schade aan.
2 uur geleden
ISLAMABAD/KABUL (ANP/AFP/RTR) - De Pakistaanse strijdkrachten hebben naar eigen zeggen in Afghanistan met luchtaanvallen 22 doelen aangevallen. Daarbij zijn volgens de Pakistaanse cijfers 274 Talibanstrijders of terroristen om het leven gekomen. Ze maken ook melding van de inname van achttien posten van de Taliban in het Afghaans-Pakistaanse grensgebied.
4 uur geleden