Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP/AFP/RTR) - Israël heeft aanvallen uitgevoerd in het centrum van Beiroet. Op beelden van persbureau AFP is te zien hoe rook opstijgt uit een pand in de wijk Bachoura, die grenst aan het oude stadscentrum en vlak bij onder meer het kantoor van de Libanese premier en het parlement ligt. Volgens Israël was de aanval gericht tegen het door Iran gesteunde Hezbollah.
4 minuten geleden
DEN HAAG (ANP/AFP) - Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag is een onderzoek begonnen naar vermeende misdaden tegen de menselijkheid gepleegd door Belarus. Litouwen had het hof daartoe in 2024 verzocht.
29 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De stijging van de olieprijs door de oorlog tegen Iran doet de Verenigde Staten juist goed, stelt president Donald Trump. De VS verdienen zo meer aan hun eigen olie, pareerde hij nu de zorgen over de wereldeconomie en hogere inflatie in binnen- en buitenland groeien.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Straat van Hormuz moet volgens de nieuwe hoogste leider van Iran gesloten blijven. De afsluiting van de voor de oliehandel belangrijke zeeroute helpt om de druk op de vijanden van Iran hoog te houden, zei Mojtaba Khamenei in zijn eerste verklaring als nieuwe leider. Hij riep ook op tot eenheid binnen het land en zei dat de dood van mensen die voor Iran gestorven zijn gewroken zal worden.
2 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Transgenderpersonen in de EU hebben het recht om het geslacht waarmee ze zich identificeren in hun identiteitsdocumenten te laten wijzigen. Dat oordeelt het Europese Hof van Justitie donderdag in een zaak van een Bulgaarse burger die als man geregistreerd stond, maar zich inmiddels als vrouw identificeert.
3 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De bemiddeling van China heeft ertoe geleid dat de aanhoudende gevechten tussen Pakistan en Afghanistan zijn verminderd, meldden drie Pakistaanse overheidsfunctionarissen. De Chinese president Xi Jinping zou eind vorige maand zelf in een persoonlijke boodschap hebben opgeroepen de vijandelijkheden te staken.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie heeft een factfindingmissie voorgesteld naar de beschadigde Droezjba-pijpleiding in Oekraïne. Dat heeft een woordvoerder van de Europese Commissie donderdag gezegd. Oekraïne heeft volgens de woordvoerder nog niet op het aanbod gereageerd.
3 uur geleden