Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BAGDAD (ANP/AFP/DPA) - De Amerikaanse ambassade in Irak waarschuwt dat door Iran gesteunde milities mogelijk hotels in de noordelijke regio Koerdistan kunnen aanvallen. De VS dringen er bij hun burgers op aan het land zo snel mogelijk te verlaten.
26 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Witte Huis zegt nog "vier tot zes weken nodig te hebben" om de Verenigde Staten hun doelen in Iran te laten bereiken. Daarvoor is ook genoeg munitie voorhanden, verzekerde Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt vrijdag op een persconferentie.
2 uur geleden
PARIJS (ANP) - Iran heeft Europese landen gewaarschuwd dat ze "legitieme doelen" worden als ze zich mengen in de oorlog tegen Iran. Dat zei de Iraanse onderminister van Buitenlandse Zaken Majid Takht-Ravanchi tegen de Franse zender France 24. Teheran zou Europese landen al hebben gewaarschuwd dat zij ook doelwit kunnen worden van Iraanse vergeldingsacties als ze zich aansluiten bij de VS en Israël.
2 uur geleden
PRISTINA (ANP/DPA) - Kosovo dreigt in een constitutionele crisis te verzanden nu de zittende president Vjosa Osmani het parlement wil ontbinden en om nieuwe verkiezingen vraagt - de derde in krap een jaar.
3 uur geleden
BEIROET (ANP) - In Libanon zijn in minder dan vier dagen tijd zeker 300.000 mensen ontheemd geraakt door de Israëlische bombardementen en evacuatieoproepen, schat de Norwegian Refugee Council (NRC). Israël riep deze week op het zuiden van Libanon en de zuidelijke buitenwijken van hoofdstad Beiroet te verlaten. De hulporganisatie waarschuwt voor een humanitaire ramp als Israël deze bevelen niet intrekt.
4 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR/AFP) - VN-mensenrechtenchef Volker Türk verlangt van de VS dat ze zo snel mogelijk duidelijkheid geven over hun mogelijke betrokkenheid bij een bombardement op een Iraanse school, waarbij volgens Iran zeker 150 doden vielen. Militaire onderzoekers zien het als aannemelijk dat de VS daar verantwoordelijk voor zijn, zeggen twee Amerikaanse officials tegen persbureau Reuters.
6 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - De Duitse christendemocratische bondskanselier Friedrich Merz waarschuwt voor "Syrische toestanden" indien de oorlog tegen Iran zich voortsleept en de staatsinstellingen daar ineenstorten. Een lange oorlog zou tot een chaos leiden die "verstrekkende negatieve gevolgen heeft op het gebied van migratie, energievoorziening en de veiligheid voor Europa", melden Duitse media.
6 uur geleden