Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
CRANS-MONTANA (ANP) - In het Zwitserse Crans-Montana hebben zich honderden mensen verzameld bij de bar waar in de nieuwjaarsnacht een dodelijke brand plaatsvond. Volgens omroep SRF legden velen bloemen neer of staken kaarsjes aan voor de slachtoffers van de brand, die volgens de politie ongeveer veertig doden en meer dan honderd gewonden tot gevolg had.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Rusland heeft de Verenigde Staten gevraagd om te stoppen met de achtervolging van een olietanker op de Atlantische Oceaan, schrijft The New York Times. Dat schip was onderweg naar Venezuela om olie op te halen, maar de VS hebben een blokkade ingesteld voor olietankers die naar dat land varen.
2 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - Bij de brand in een Zwitserse bar zijn ongeveer veertig doden gevallen, meldt de lokale politie op een persconferentie. Ongeveer honderd mensen raakten gewond.
5 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP/DPA/AFP) - Onder de slachtoffers van de brand in Zwitserland zijn veel jongeren, zeggen ooggetuigen en ziekenhuizen die gewonden behandelen. In het ziekenhuis van Lausanne zijn 22 van de zwaarst gewonde mensen binnengekomen, die gemiddeld tussen de 16 en 26 jaar zijn.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verschillende landen hebben hun steun aan Zwitserland betuigd na de dodelijke brand in het Alpenland. In een bar in het skigebied Crans-Montana zijn rond de jaarwisseling tientallen doden en ongeveer honderd gewonden gevallen.
7 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft steun voor Zwitserland uitgesproken na de dodelijke brand in Crans-Montana. Hij schreef op X dat Frankrijk solidariteit betuigt en "broederlijke ondersteuning" aanbiedt.
9 uur geleden
BERN (ANP) - De president van Zwitserland heeft geschokt gereageerd op de ramp in skioord Crans-Montana. "Wat een moment van vreugde had moeten zijn, veranderde gisteravond in een tragedie in Crans-Montana, iets wat in het hele land en daarbuiten werd gevoeld", schrijft president Guy Parmelin donderdag in een bericht op X. De regering is volgens hem zeer ontsteld en leeft mee met de slachtoffers en hun families.
9 uur geleden