Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - De Droezjba-pijpleiding die Russische olie naar Oost-Europa vervoert, is gerepareerd en kan weer in gebruik worden genomen. Dat meldde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een bericht op X.
24 minuten geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De Pakistaanse minister van Buitenlandse Zaken Mohammad Ishaq Dar dringt er bij Iran en de VS op aan hun wapenstilstand te verlengen. Dit staat in een verklaring van zijn ministerie. De Verenigde Staten willen snel een tweede ronde directe onderhandelingen met Iran in Pakistan, dat als bemiddelaar optreedt.
47 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Donald Trump wil het bestand met Iran niet verlengen. De Amerikaanse president heeft tegen nieuwszender CNBC gezegd dat zijn land in plaats daarvan een deal met Iran zal sluiten over het stoppen van de oorlog.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een 17-jarige jongen is aangeklaagd voor brandstichting bij een synagoge in Londen. In de Britse hoofdstad hebben de afgelopen weken aanvallen op diverse Joodse locaties plaatsgevonden, wat heeft geleid tot extra veiligheidsmaatregelen.
3 uur geleden
MALABO (ANP/RTR/DPA) - Paus Leo heeft een jaar na het overlijden van Franciscus stilgestaan bij de nalatenschap van zijn voorganger. Leo sprak zijn dankbaarheid uit voor wat Franciscus tijdens zijn leven heeft betekend voor de katholieke kerk en voor de wereld.
3 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Het opschorten van het EU-associatieverdrag met Israël is "ongepast", vindt de Duitse minister Johann Wadephul van Buitenlandse Zaken. Wel is het noodzakelijk om "cruciale kwesties" met Israël te bespreken, zoals de invoering van de doodstraf. Dat zei Wadephul in Luxemburg, waar de EU-ministers van Buitenlandse Zaken dinsdag onder meer de situatie in het Midden-Oosten bespreken.
3 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - De ministers van Buitenlandse Zaken van diverse EU-landen hopen op een nieuwe wind in Europa zodra de huidige Hongaarse premier Viktor Orbán na diens verkiezingsnederlaag is vertrokken. "We zagen de regering onder Orbán bewust gebruikmaken van het blokkeren en chanteren van Europese gezamenlijke actie", zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) voor een overleg in Luxemburg met zijn EU-collega's. De CDA'er hoopt dat dit verandert onder Orbáns opvolger Péter Magyar.
5 uur geleden