Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Meerdere ministers hebben de Britse premier Keir Starmer gevraagd op te stappen, melden Britse media. Volgens The Times hebben drie leden van het kabinet, onder wie de minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood, Starmer verteld dat hij zijn positie moet heroverwegen. Sky News schrijft dat de ministers hem dinsdag in een vergadering gaan vertellen dat "het spel voorbij is".
28 minuten geleden
JERUZALEM (ANP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft de EU-sancties voor gewelddadige kolonisten afgedaan als het "moreel bankroet" van de Europese Unie. In een verklaring van zijn kantoor op X staat dat de Europeanen op deze manier de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever gelijkstellen aan Hamas.
57 minuten geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky stelt dat het maandag op de laatste dag van het staakt-het-vuren "niet stil was aan het front". Rusland en Oekraïne hebben elkaar beschuldigd van schendingen van het driedaagse bestand.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Iraanse reactie op een Amerikaans voorstel om de oorlog te beëindigen "stom" genoemd. Hij spreekt daarnaast over "een stuk afval" dat hij niet volledig heeft gelezen, omdat hij zijn "tijd niet wil verspillen".
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU wil een actievere rol gaan spelen in toekomstige vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. De EU-ministers van Buitenlandse Zaken gaan eind deze maand bepalen waarover de EU met Rusland wil praten en "wat onze rode lijnen zijn", zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag na afloop van de vergadering met de ministers in Brussel.
4 uur geleden
OVIEDO (ANP/DPA) - Een Duits koppel is in Spanje veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar en tien maanden, omdat ze hun kinderen jarenlang hadden opgesloten in een ernstig vervuild huis. De drie kinderen werden vorig jaar april bevrijd uit de woning in Noord-Spanje, die door een agent werd omschreven als een "horrorhuis".
4 uur geleden
TENERIFE (ANP) - Maandag vertrekken er toch twee evacuatievluchten vanaf Tenerife naar Eindhoven, meldt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken op het Spaanse eiland. Eerder leek er maar één vliegtuig met opvarenden van het cruiseschip Hondius te gaan. Op het Nederlandse schip brak de Andesvariant van het hantavirus uit.
6 uur geleden