Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
SYDNEY (ANP) - De Australische premier Anthony Albanese waarschuwt zaterdag voor "extreem en gevaarlijk" weer en "bosbranden in meerdere staten". Deelstaat Victoria werd de afgelopen dagen al getroffen door bosbranden. Zaterdagochtend had de brandweer meer dan vijftig van de brandhaarden in die staat nog niet onder controle.
1 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - Er zijn beelden verschenen van de fatale schietpartij in Minneapolis woensdag waarbij de 37-jarige Amerikaanse vrouw Renee Nicole Good om het leven kwam. Het lokale Alpha News publiceerde een video die zou zijn gemaakt met de telefoon van de agent van de immigratiepolitie ICE die de schoten loste. Reuters bevestigde de authenticiteit van de beelden en een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid liet aan CNN weten dat de beelden echt zijn.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt graag "op de makkelijke manier" een deal te willen sluiten over Groenland, "maar als we het niet op de makkelijke manier doen, dan doen we het op de moeilijke manier", zei de president vrijdag tegen journalisten in het Witte Huis.
3 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De interim-president van Venezuela, Delcy Rodríguez, zegt dat haar land de Amerikaanse "agressie" via diplomatie het hoofd zal bieden. De regering van het land kondigde stappen aan om de banden met Washington te herstellen nadat president Nicolás Maduro vorige week werd opgepakt.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Betogers zijn vrijdag in Iran opnieuw de straat opgegaan, terwijl volgens mensenrechtenorganisaties dodelijk tegen hen wordt opgetreden. Teheran geeft de Verenigde Staten de schuld van het geweld tijdens de grootste demonstraties in drie jaar.
5 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het gebrek aan internet in grote delen van Iran sinds afgelopen donderdag is een "ernstige mensenrechtenschending", schrijft Amnesty International in een statement. De hulporganisatie spreekt van een internetblokkade die door de Iraanse autoriteiten is ingesteld. Sindsdien zouden de protesten, die eind december uitbraken, zijn geïntensiveerd.
9 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De Venezolaanse oppositieleider Edmundo González Urrutia vindt dat bij een democratische overgang in Venezuela een erkenning hoort van zijn geclaimde overwinning bij de presidentsverkiezingen van 2024. President Nicolás Maduro werd toen officieel uitgeroepen tot winnaar.
9 uur geleden