Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
SAO PAULO (ANP/RTR) - De Braziliaanse regering heeft Elon Musks bedrijf xAI dertig dagen de tijd gegeven om te voorkomen dat chatbot Grok seksueel getinte nepbeelden verspreidt. Consumentenorganisatie Senacon, gegevensbeschermingsautoriteit ANPD en federale aanklagers dreigen met wettelijke of juridische maatregelen als xAI daar geen gehoor aan geeft.
4 uur geleden
GELIDA (ANP/RTR) - De machinist van de forensentrein die dinsdag in de omgeving van Barcelona op een omgevallen muur botste, is overleden. Bij het voorval raakten volgens de lokale brandweer 37 mensen gewond, van wie vier ernstig.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De NAVO is veel sterker dan een jaar geleden en dat komt volgens de Amerikaanse president Donald Trump door zijn beleid. Hij noemde als voorbeeld dat NAVO-landen nu naar defensieuitgaven van 5 procent van het bruto binnenlands product per jaar gaan. Hij erkende dat er momenteel problemen zijn, maar er komen volgens hem ook oplossingen die zijn regering én de NAVO heel gelukkig zullen maken.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Donald Trump is niet geïnteresseerd om af te reizen naar Parijs voor een bijeenkomst van de G7. Dat zei de Amerikaanse president in reactie op vragen van journalisten tijdens zijn persmoment rond zijn eenjarige jubileum van zijn tweede termijn als president.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump zou de Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado "graag" een rol geven in dat land. Dat zei hij tijdens een persconferentie in Washington rond zijn eenjarig jubileum in zijn tweede termijn als president.
8 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP/RTR) - De gouverneur van Minnesota, Tim Walz, en andere hooggeplaatste personen in de staat hebben dagvaardingen ontvangen, meldt een functionaris van het ministerie van Justitie aan persbureau Reuters. Volgens CBS News hebben de dagvaardingen te maken met een strafonderzoek naar het hinderen van federale agenten.
9 uur geleden
RICHMOND HILL (ANP) - Het wereldwijde watersysteem verkeert niet alleen in crisis, maar is op veel plaatsen ronduit "failliet", volgens een dinsdag verschenen VN-rapport. "Dit rapport vertelt een ongemakkelijke waarheid: veel regio's leven boven hun hydrologische stand en veel kritieke watersystemen zijn al bankroet", vat hoofdauteur Kaveh Madani van het VN-instituut voor Water, Milieu en Gezondheid de boodschap samen.
9 uur geleden