Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LOS ANGELES (ANP) - Nick Reiner zegt dat hij de moord op zijn vader en moeder, regisseur Rob Reiner en Michele Singer, niet heeft gepleegd. Tijdens een hoorzitting in Los Angeles pleitte hij onschuldig, melden Amerikaanse media.
52 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Een Amerikaanse rechter heeft de voormalige speciaal aanklager Jack Smith verboden om zijn rapport over president Donald Trumps achterhouden van geheime documenten te publiceren. Justitie liet die zaak vallen na de verkiezingsoverwinning van Trump in november 2024 en volgens rechter Aileen Cannon, die door Trump is aangesteld, is het niet eerlijk om informatie openbaar te maken uit een zaak die niet is afgerond.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Hongaarse premier Viktor Orbán is door voorzitter van de EU-leiders António Costa terechtgewezen. In een brief aan Orbán schrijft Costa dat leiders gebonden zijn aan hun besluit, als daarover consensus is bereikt. De EU-leiders zijn in december unaniem akkoord gegaan met een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne. De Hongaarse premier blokkeert dit nu. Dat kan niet, stelt Costa. Hij roept Orbán op zijn blokkade tegen de lening op te heffen.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Sinds het begin van dit jaar zijn er zeker 606 migranten omgekomen in de Middellandse Zee, meldt de VN-migratieorganisatie IOM. Sinds het agentschap cijfers hierover begon bij te houden in 2014 zijn er niet eerder zoveel doden gevallen aan het begin van het jaar.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse voormalige ambassadeur voor de Verenigde Staten Peter Mandelson is meegenomen uit zijn huis door de Britse politie. Dat meldt de Britse krant The Times. De politie laat weten een 72-jarige man te hebben gearresteerd.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Hongaarse blokkade tegen een nieuw EU-sanctiepakket tegen Rusland en een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne drijft EU-buitenlandchef Kaja Kallas welhaast tot wanhoop. En met haar de EU-ministers van Buitenlandse Zaken die maandag in Brussel vergaderden. De Europese Commissie werkt hard aan een oplossing, vertellen EU-bronnen, maar het is niet zeker of die er snel komt.
2 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/DPA) - Bij de federale operatie tegen de Mexicaanse kartelleider Nemesio Oseguera Cervantes, beter bekend als El Mencho, en door de daaropvolgende onrust zijn in totaal zeker 74 mensen om het leven gekomen. Dat zei de Mexicaanse minister van Veiligheid Omar Hamid García Harfuch maandag.
2 uur geleden