Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
ARAD (ANP) - Het aantal gewonden na Iraanse aanvallen op de Zuid-Israëlische steden Arad en Dimona is opgelopen naar zeker 180, meldt Al Jazeera op basis van het Israëlische ministerie van Volksgezondheid. Iraanse raketten troffen de steden zaterdag. Op foto's en video's zijn zwaar beschadigde gebouwen te zien.
23 minuten geleden
MANAMA (ANP/RTR) - Een Patriot-raket van de Verenigde Staten was hoogstwaarschijnlijk betrokken bij een explosie in Bahrein waarbij tientallen burgers gewond raakten. Dat blijkt uit een expertanalyse die door persbureau Reuters is ingezien. Zowel Bahrein als Washington gaven Iran de schuld van de explosie op 9 maart. Daar werd geen bewijs voor geleverd.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - Er worden nieuwe aanvallen op Israël gemeld. Israëlische media spreken van minstens drie raketaanvallen vanuit Iran. Deze zouden allemaal zijn onderschept. De Israëlische krijgsmacht meldt dat er zeker één dode is gevallen in het noorden van het land, bij een vermoedelijke aanval van Hezbollah.
3 uur geleden
TUCSON (ANP) - De Amerikaanse tv-presentatrice Savannah Guthrie en haar familie lijken er steeds meer rekening mee te houden dat de verdwenen moeder van Guthrie niet meer in leven is. In een nieuwe verklaring zeggen ze dat ze geen rust zullen vinden tot ze gevonden is en dat "rouwen" tot die tijd moeilijk is.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - In Iran is al meer dan 500 uur sprake van een vrijwel totale internetblokkade. Volgens internetwaakhond Netblocks is de connectie met het buitenland volledig afgesneden en wordt de binnenlandse dienstverlening ernstig beperkt. De overheid treedt hard op tegen satellietverbindingen en VPN's.
3 uur geleden
DUBAI (ANP/AFP) - De Verenigde Arabische Emiraten hebben zondag gezegd dat hun luchtafweersystemen reageren op inkomende luchtaanvallen vanuit Iran. Eerder meldde ook het ministerie van Defensie van Saudi-Arabië al aanvallen van Iran met drie raketten. "Eén raket is onderschept, de andere twee zijn in een onbewoond gebied neergekomen," schreef een woordvoerder van het ministerie op sociale media.
3 uur geleden
HAVANA (ANP/AFP) - Een stroomstoring heeft zaterdag heel Cuba getroffen, meldt het Cubaanse ministerie van Energie. Het is de tweede keer in minder dan een week tijd dat het hele land zonder stroom zit. Het eiland kampt met een ernstige energiecrisis door een Amerikaans olie-embargo.
10 uur geleden