Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD (ANP) - De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft zondag zijn hoop uitgesproken dat in Pakistan heel snel direct overleg gaat plaatsvinden tussen onderhandelaars uit Iran en de VS. Pakistan is de voornaamste bemiddelaar tussen Teheran en Washington en vindt dat dit de goede kant opgaat.
39 minuten geleden
JERUZALEM (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu verzekerd dat een uiteindelijke deal met Iran zal voorzien in de ontmanteling van het Iraanse nucleaire programma. Dat gebeurde dit weekend tijdens een telefoongesprek tussen de leiders, berichten Israëlische media als de krant Haaretz en nieuwssite Times of Israel.
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP/RTR) - Europese leiders hebben boos gereageerd op berichten dat Rusland bij aanvallen op Oekraïne een Oresjnik-raket zou hebben gebruikt. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz sprak van een escalatie en ook de Franse president Emmanuel Macron veroordeelde de aanval scherp.
1 uur geleden
ANKARA (ANP/BLOOMBERG/RTR/DPA) - De Turkse autoriteiten hebben opdracht gegeven tot een ontruiming van het hoofdkwartier van oppositiepartij CHP. Dat bevel volgde op een rechterlijke uitspraak waarin partijleider Özgür Özel wordt afgezet.
1 uur geleden
QUETTA (ANP/AFP) - Door een aanslag op een trein in het zuidwesten van Pakistan zijn volgens de autoriteiten zeker 24 doden en 50 gewonden gevallen. Het ging om een trein die militairen en hun gezinsleden voor een vakantie vervoerde van Quetta naar de noordelijke stad Peshawar. Een regeringsfunctionaris zei dat de trein in de stad Quetta is geramd door een auto en dat daar een enorme ontploffing op volgde.
1 uur geleden
GARDEN GROVE (ANP) - De Amerikaanse autoriteiten hebben gewaarschuwd dat een explosie van een tank met chemisch materiaal in Garden Grove tot grote schade in de omgeving kan leiden. Ze hebben volgens de lokale krant LA Times een kaart vrijgegeven waarop te zien is hoe groot de verwachte "explosiezone" is en waar branden kunnen uitbreken.
2 uur geleden
MOSKOU/KYIV (ANP/AFP/RTR) - Het Russische ministerie van Defensie heeft volgens media bevestigd dat de grote aanval met raketten en drones in de nacht van zaterdag op zondag een vergeldingsaanval was voor de beschieting van burgerdoelen in het door Rusland ingelijfde oosten van Oekraïne. In de regio Loehansk werd afgelopen week bij Oekraïense droneaanvallen een studentencomplex met slaapzalen getroffen, waarbij 21 doden en 42 gewonden vielen volgens de plaatselijke autoriteiten.
3 uur geleden