Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Een Amerikaanse rechter heeft de verwijdering bevolen van de naam van president Donald Trump van het Kennedy Center for the Performing Arts. De naam van het prestigieuze cultuurcentrum kan volgens de rechter niet worden gewijzigd zonder tussenkomst van het Congres.
48 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/RTR) - Israëlische troepen zijn de Libanese rivier de Litani overgestoken en voeren aanvallen uit ten noorden van die stroom. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dit vrijdag. Hij zei ook dat de Israëlische strijdkrachten in actie zijn in de Bekaavallei en in Beiroet.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Hongarije krijgt 16 miljard euro aan EU-fondsen, aldus de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Dat kondigde ze aan samen met de nieuwe Hongaarse premier Péter Magyar in Brussel. Een belangrijke belofte uit Magyars campagne was dat hij miljarden aan bevroren EU-tegoeden zou vrijspelen door hervormingen door te voeren.
7 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Het Kremlin komt snel met tegenmaatregelen tegen Roemenië, zegt de woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Maria Zacharova.
8 uur geleden
KYIV (ANP) - Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky houdt Rusland verantwoordelijk voor een incident waarbij een drone een wooncomplex raakte in Roemenië. Hij verweet Rusland in een bericht op X een "cynische aanval" te hebben uitgevoerd op civiele infrastructuur in een Oekraïense regio die grenst aan het buurland. Daarbij zou een drone een "normaal woongebouw" aan de Roemeense kant van de grens hebben geraakt.
8 uur geleden
NAIROBI (ANP/AFP/RTR) - Acht leerlingen van een Keniaanse kostschool voor meisjes waar donderdag een dodelijke brand woedde, zijn volgens de politie aangehouden. De brand brak om 01.00 uur in de nacht uit in het midden van een slaapzaal. De politie verdenkt de acht van brandstichting.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De huidige handelsrelatie met China is niet houdbaar. Dat concludeert de Europese Commissie na overleg met alle Eurocommissarissen. Die kwamen vrijdag bijeen voor een oriënterend debat over hoe om te gaan met China.
8 uur geleden