Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
SEOUL (ANP/AFP) - Noord-Korea is bezig met een "zeer ernstige uitbreiding" van zijn vermogen om kernwapens te produceren, waarschuwt de chef van de VN-atoomwaakhond Rafael Grossi. Volgens hem nemen de activiteiten bij een reactor die wordt gebruikt om uranium te verrijken snel toe.
1 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De Hongaarse verkiezingswinnaar Péter Magyar zegt dat zijn nieuwe regering de uitzendingen van de staatsmedia wil opschorten. Hij verklaarde in een interview op de nationale radio dat de staatsmedia de afgelopen jaren veel schade hebben aangericht door propaganda van de regering van Viktor Orbán te verspreiden.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse staatsburger Mahdieh Esfandiari is na vrijlating uit een Franse gevangenis teruggekeerd naar Iran, meldt de Iraanse staatstelevisie. Het nieuws komt een week nadat Iran twee Fransen liet gaan.
2 uur geleden
MARSEILLE (ANP/RTR) - De Amerikaanse rapper Ye, ook bekend als Kanye West, stelt zijn optreden in Marseille tot nader order uit. De 48-jarige artiest schreef op X dat hij dit besluit had genomen "na lang nadenken en zorgvuldige overweging". Ye zou op 11 juni optreden in de Zuid-Franse havenstad.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Amerikaanse marine-eenheden hebben sinds het begin van de blokkade van de Straat van Hormuz acht olietankers onderschept die Iraanse havens binnenvoeren of verlieten. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van Amerikaanse functionarissen.
5 uur geleden
OTTAWA (ANP) - In een gezamenlijke verklaring hebben Canada, Groot-Brittannië, Japan en zeven andere landen opgeroepen tot een "onmiddellijk einde aan de vijandelijkheden in Libanon". De landen maken zich "ernstige zorgen over de verslechterende humanitaire situatie en de crisis rond ontheemding in Libanon", aldus de verklaring die door Canada werd verspreid.
6 uur geleden
SINGAPORE (ANP) - De door de Verenigde Staten gesanctioneerde tanker Rich Starry is woensdag teruggekeerd naar de Straat van Hormuz. Het schip had een dag eerder de Golf verlaten. Uit scheepvaartgegevens van de scheepvaartmonitor Kpler bleek dat het schip er niet in was geslaagd door een Amerikaanse blokkade te breken, die gericht is op schepen die Iraanse havens aandoen.
6 uur geleden