Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - Een groep klimaat- en belangengroepen heeft een rechtszaak aangespannen tegen de regering-Trump vanwege het intrekken van een belangrijke wetenschappelijke klimaatstandaard. Die zogenoemde endangerment finding vormde de juridische basis onder veel regelgeving en dicteerde welke broeikasgassen schadelijk zijn voor de gezondheid. Volgens de groeperingen was het intrekken illegaal.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - Rusland zal Cuba "altijd" steunen, zei de Russische president Vladimir Poetin woensdag tegen de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken Bruno Rodríguez tijdens een ontmoeting in Moskou. De twee bespraken mogelijke steunmaatregelen, maar maakten geen concrete afspraken.
3 uur geleden
CASTLE PEAK (ANP/AFP/RTR) - Acht van de negen skiërs die nog werden vermist in de Californische regio Tahoe, zijn dood aangetroffen. Dat meldt sheriff Shannan Moon. In de regio vond een lawine plaats, die de wintersporters bedolf. Ze zouden buiten de piste hebben geskied. Eén persoon wordt nog vermist.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky vindt dat de gesprekken in Genève over een einde aan de oorlog met Rusland te weinig hebben opgeleverd. "Zoals het er vandaag voorstaat, kunnen we niet zeggen dat er voldoende resultaat is geboekt."
3 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten hebben opnieuw gedreigd uit het Internationaal Energieagentschap (IEA) te stappen, tenzij de organisatie minder aandacht besteedt aan klimaatverandering. Dit zei de Amerikaanse minister van Energie, Chris Wright, woensdag bij een vergadering in Parijs. Vorig jaar dreigde de minister ook al met opstappen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim 150 (voormalige) diplomaten, ambassadeurs en politici roepen in een open brief de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot op om beweringen terug te nemen die hij vorige week deed over VN-rapporteur Francesca Albanese. De brief is onder anderen ondertekend door de Nederlandse oud-ministers Jan Pronk, Ben Bot, Laurens Jan Brinkhorst, Jozias van Aartsen en Hedy d'Ancona.
5 uur geleden
LECQUES (ANP/AFP) - De voormalige Palestijnse diplomaat Leila Shahid is op 76-jarige leeftijd overleden in haar Zuid-Franse thuisplaats Lecques. Dat melden Le Monde en persbureau AFP. Volgens haar familie koos de al lang zieke oud-diplomaat voor een eigen levenseinde.
5 uur geleden