Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
BANDAR ABBAS (ANP/DPA) - In meerdere plaatsen in Iran zijn explosies gemeld. Een van de meldingen kwam uit de strategische havenstad Bandar Abbas. Daar werd een appartementengebouw door een ontploffing zwaar beschadigd en zijn volgens de autoriteiten een dode en veertien gewonden gevallen.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/BLOOMBERG) - Iran heeft nogmaals gewaarschuwd dat het Israël kan aanvallen als de situatie in de regio escaleert. "Als de vijand een fout maakt, zal dat zonder twijfel zijn eigen veiligheid, de veiligheid van de regio en de veiligheid van het zionistische regime in gevaar brengen", verklaarde legerleider Amir Hatami volgens staatsmedia.
3 uur geleden
RAFAH (ANP/AFP) - Bij nieuwe Israëlische luchtaanvallen op de stad Gaza en Khan Younis zijn volgens plaatselijke gezondheidsautoriteiten zaterdag zeker 28 doden gevallen, onder wie kinderen. Mahmoud Basal, een woordvoerder van de Palestijnse burgerbescherming in de stad Gaza, zei dat onder meer een politiebureau in Gaza-Stad en woningen zijn gebombardeerd en raketten enorme schade en brand hebben veroorzaakt. Er zouden in Gaza circa twintig doden en tientallen gewonden zijn gevallen.
3 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/BLOOMBERG/RTR) - Problemen op het elektriciteitsnet hebben de Oekraïense hoofdstad Kyiv en ook buurland Moldavië getroffen. Daar was sprake van stroomuitval in hoofdstad Chisinau en vielen onder meer verkeerslichten uit.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Elon Musk zegt opnieuw de uitnodigingen te hebben afgewezen om een eiland van zedendelinquent Jeffrey Epstein te bezoeken. Vrijdag meldde CNN op basis van nieuwe vrijgegeven documenten dat de miljardair en topman van Tesla via e-mail een trip probeerde te regelen, al bleef onduidelijk of Musk het eiland daadwerkelijk heeft bezocht.
6 uur geleden
GAZA (ANP) - Zeker tien kinderen in de Gazastrook zijn sinds het begin van de winter overleden door onderkoeling. Dat zegt topman Tedros Adhanom Ghebreyesus van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in een bericht op X. "Naarmate de temperaturen dalen en de zware regenval toeneemt, worden kinderen en gezinnen die in slecht geïsoleerde, geïmproviseerde onderkomens verblijven, blootgesteld aan extreme omstandigheden, met weinig bescherming tegen de elementen."
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP/DPA) - De situatie in Syrië is nog niet stabiel genoeg om Syrische vluchtelingen vanuit de Europese Unie terug te sturen. Dat zegt Eurocommissaris Magnus Brunner (Migratie) in een interview met het Duitse persbureau dpa.
7 uur geleden