Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft een racistische video verwijderd met oud-president Barack Obama en diens vrouw Michelle als apen. Het bericht is niet meer te zien op Trumps spreekbuis Truth Social. Het Witte Huis verklaarde dat de beelden per ongeluk door een medewerker waren geplaatst.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse politie heeft vrijdag op twee adressen huiszoekingsbevelen uitgevoerd in verband met een onderzoek naar "wangedrag in een openbaar ambt". In een verklaring zegt de politie dat "een 72-jarige man" betrokken is bij het wangedrag. In het persbericht noemt de politie geen naam, maar tegenover Sky News bevestigt ze dat de doorzoekingen verband houden met het onderzoek naar oud-bewindspersoon Peter Mandelson.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De zwarte Republikeinse senator Tim Scott roept president Donald Trump op de video waarin oud-president Barack Obama en zijn vrouw Michelle worden afgebeeld als apen, offline te halen. "Ik hoop dat het nep is, want het is het meest racistische dat ik ooit uit dit Witte Huis heb gezien", schrijft hij op X.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie komt met een nieuw sanctiepakket tegen Rusland, het twintigste. De nieuwe sancties richten zich onder meer op Russische energie, financiële diensten en handel, laat voorzitter van de Commissie Ursula von der Leyen weten.
4 uur geleden
OSLO (ANP) - De Noorse kroonprinses Mette-Marit heeft excuses aangeboden voor haar "vriendschap met Epstein". Het Noorse hof deelde vrijdag een verklaring van de kroonprinses. "Het is belangrijk voor mij om mijn excuses aan te bieden aan iedereen die ik teleurgesteld heb", schrijft Mette-Marit. De vrouw van kroonprins Haakon biedt ook haar excuses aan "voor de situatie waarin ik de koninklijke familie heb gebracht, vooral de koning en koningin".
5 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - De activisten die afgelopen jaar met een scheepsvloot probeerden Gaza te bereiken maar werden gestopt door Israël, gaan een nieuwe poging ondernemen. Dat zegt een van de destijds gearresteerde opvarenden, Thiago Avila. De flotilla zal op dezelfde dag als de eerdere missie vertrekken, 29 maart. Tegelijkertijd zal een groep over land vertrekken in een poging Gaza te bereiken.
5 uur geleden
MILAAN (ANP) - In Milaan zijn ongeveer duizend mensen de straat opgegaan om te protesteren tegen de aanwezigheid van de Amerikaanse immigratiedienst ICE tijdens de Olympische Spelen. Volgens nieuwssite Rai News organiseerden studenten een mars en droegen ze borden met leuzen als 'ICE out'.
6 uur geleden