Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben sinds de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro in januari al ruim 1 miljard dollar aan Venezolaanse olie verkocht. In de komende maanden moet daar nog eens circa 5 miljard dollar bijkomen. Dat zei de Amerikaanse minister van Energie Chris Wright in een interview met NBC News.
42 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse publieke omroep gaat de komende jaren flink bezuinigen. De BBC maakte donderdag bekend de kosten over de komende drie jaar met ongeveer 10 procent te verlagen.
4 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar zegt onderdeel te zijn geworden van een lastercampagne in aanloop naar de verkiezingen in april. In een video op sociale media zegt hij dat personen met regeringsbanden voorbereidingen treffen om een sekstape van hem online te zetten. Magyar geldt als de belangrijkste tegenstander van Viktor Orbán en loopt in de meeste peilingen voorop.
4 uur geleden
OSLO (ANP) - De Noorse oud-premier Thorbjørn Jagland is aangeklaagd voor "grootschalige corruptie" wegens zijn banden met de Amerikaanse investeerder Jeffrey Epstein. Dat melden onder meer de Noorse publieke omroep en de BBC. Eerder op de dag werden al huiszoekingen verricht in een woning en vakantiewoningen van de oud-premier.
4 uur geleden
DHAKA (ANP/RTR/AFP) - De Bangladesh Nationalist Party (BNP) heeft de verkiezingen gewonnen. De partij is bij het tellen van de stemmen niet meer in te halen. Het waren de eerste verkiezingen in Bangladesh sinds premier Sheikh Hasina in 2024 vluchtte na grootschalige protesten in het land.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De regering-Trump heeft bepalend klimaatbeleid teruggedraaid dat onder meer juridische grond gaf aan welke broeikasgassen een gevaar vormen voor mensen en hun leefomgeving. Onder andere methaan en koolstofdioxide werden daarin benoemd als schadelijk voor mensen. Tegelijkertijd wordt wetgeving rond de uitstootregulering van wegvoertuigen ingetrokken.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Op de bijeenkomst van de Defensiecontactgroep voor Oekraïne (UDCG) is donderdag 35 miljard dollar (bijna 30 miljard euro) aan nieuwe militaire hulp voor Oekraïne toegezegd. Dat maakte de Britse minister van Defensie John Healey na afloop bekend. De UDCG is bedoeld om hulp voor Oekraïne in te zamelen en onderling af te stemmen.
6 uur geleden