Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
LISSABON (ANP/AFP) - De centrumlinkse kandidaat António José Seguro heeft een overtuigende overwinning geboekt op zijn uiterst rechtse rivaal André Ventura bij de Portugese presidentsverkiezingen van zondag. Dat komt naar voren in twee gezaghebbende exitpolls.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP/RTR) - Het Israëlische veiligheidskabinet heeft maatregelen goedgekeurd die de Israëlische controle over de bezette Westelijke Jordaanoever versterken en de weg vrijmaken voor verdere uitbreiding van Joodse nederzettingen in het Palestijnse gebied. Dat melden minister van Financiën Bezalel Smotrich en minister van Defensie Israel Katz.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/DPA) - De al vaker veroordeelde Iraanse Nobelprijswinnares Narges Mohammadi heeft nieuwe celstraffen gekregen, meldt haar advocaat. De activiste kreeg in 2023, toen ze in de gevangenis zat, de Nobelprijs voor de Vrede toegekend voor haar strijd tegen de onderdrukking van vrouwen in Iran en voor haar strijd voor mensenrechten en vrijheid. Het islamitische regime was uiterst kritisch over dat besluit.
4 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De rechterhand van de Britse premier Keir Starmer is opgestapt in de nasleep van het schandaal rond de Amerikaanse zedendelinquent en zakenman Jeffrey Epstein. Ex-stafchef Morgan McSweeney zegt dat hij de verantwoordelijkheid neemt voor het advies om Peter Mandelson te benoemen tot ambassadeur in de Verenigde Staten, meldt hij zelf op X.
7 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Iran twijfelt of de Verenigde Staten werkelijk serieuze intenties hebben bij de onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma. De Amerikaanse sancties en recente militaire acties "doen twijfels rijzen over de ernst en bereidheid" om daadwerkelijk tot een oplossing te komen, stelt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi.
10 uur geleden
TOKYO (ANP/AFP/RTR/BLOOMBERG) - De coalitie van de Japanse premier Sanae Takaichi stevent af op forse winst bij de vervroegde verkiezingen die ze zelf had uitgeroepen. Volgens de jongste prognose van de Japanse publieke omroep NHK behaalt de conservatieve coalitie zeker 310 van de 465 zetels in het Lagerhuis van het parlement. Daarmee is er een machtige tweederdemeerderheid voor de Liberaal-Democratische Partij (LDP) van Takaichi en de veel kleinere Japanse Innovatiepartij.
10 uur geleden
MILAAN (ANP/RTR) - De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft de demonstranten die protesteren tegen de Winterspelen "vijanden van Italië" genoemd. Dat deed de bewindsvrouw op Instagram, waar ze ook haar lof uitsprak voor de vele Italianen die zich inzetten voor een soepel verloop van het sporttoernooi.
11 uur geleden