Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
COURMAYEUR (ANP) - In Italië is een persoon omgekomen door een lawine, meldt nieuwssite RAI News. Twee mensen raakten zwaargewond. Zij zijn naar het ziekenhuis in Aosta gebracht.
56 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/BLOOMBERG) - De Israëlische regering heeft ingestemd met omstreden plannen om de controle over de bezette Westelijke Jordaanoever uit te breiden. Vorige week ging het Israëlische veiligheidskabinet al akkoord, wat leidde tot kritiek uit onder meer de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk.
58 minuten geleden
BRATISLAVA (ANP/AFP) - De VS zien geen reden de conclusies uit het Europese rapport naar de doodsoorzaak van de Russische oppositieleider Aleksej Navalny in twijfel te trekken. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio tijdens een gezamenlijke persconferentie met de Slowaakse premier Robert Fico in antwoord op vragen uit de zaal.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense oud-minister Herman Haloesjtsjenko is in de nacht van zaterdag op zondag opgepakt terwijl hij het land probeerde te verlaten. Volgens nieuwssite Ukrainska Pravda is de oud-minister, die in verband wordt gebracht met een grote corruptiezaak, op de grens uit een trein gehaald.
4 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - De Europese Unie wil nog geen datum noemen waarop Oekraïne EU-lid kan worden, denkt buitenlandchef Kaja Kallas. Oekraïne wil een datum vastleggen in een vredesregeling met Rusland, waarover nu wordt onderhandeld. Het land ziet dat als een van de 'veiligheidsgaranties' die het tegen Rusland moeten beschermen.
4 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - In de Gazastrook zijn zondag zeker elf mensen gedood door Israëlische aanvallen, meldt de Palestijnse burgerbeschermingsdienst. Het Israëlische leger zegt dat de aanval werd uitgevoerd als reactie op schendingen van het staakt-het-vuren.
4 uur geleden
TUCSON (ANP) - De Amerikaanse politie heeft niemand gearresteerd in verband met de ontvoering van Nancy Guthrie. Lokale media meldden eerder dat drie mensen waren opgepakt bij een huiszoeking in de nacht van vrijdag op zaterdag, maar de politie zei later dat die personen niet zijn gearresteerd. Een man werd wel ondervraagd, meldt CNN op basis van de politie. Hij wordt er niet van verdacht de kidnapper te zijn.
5 uur geleden