Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
AMSTERDAM (ANP/DPA) - Het koude weer leidt op verschillende plekken in Europa tot overlast. Zo zijn in Schotland honderden scholen gesloten door zware sneeuwval en de dagenlang aanhoudende kou. In Aberdeen en regio's ten noorden daarvan heeft het weg-, spoor- en luchtverkeer hinder ondervonden van de temperaturen.
16 minuten geleden
CARACAS (ANP/RTR) - Zo'n tien olietankers hebben de afgelopen dagen Venezuela verlaten met ruwe olie en brandstof aan boord, meldt TankerTrackers.com, dat vrachtvaartuigen monitort. Ze doorbreken daarmee een Amerikaanse blokkade voor olieschepen die van en naar Venezuela varen, het land waar de Amerikanen zaterdag president Nicolás Maduro gevangennamen.
27 minuten geleden
BOGOTÁ (ANP) - De Colombiaanse president Gustavo Petro weerlegt de Amerikaanse aantijgingen dat hij zou bijdragen aan de cocaïnehandel in zijn land. In een lang bericht op X somt Petro de verdiensten van zijn diensten op in het opsporen en in beslag nemen van drugstransporten. Ook noemt het Colombiaanse staatshoofd zijn eigen leiderschap "niet illegitiem". Hij wijst onder meer op een grote, recente cocaïnevangst.
1 uur geleden
NUUK (ANP) - De Groenlandse premier Jens Frederik Nielsen is woedend over de nieuwste dreigementen van Donald Trump om Groenland te annexeren. "Nu is het genoeg", schrijft hij op Facebook.
1 uur geleden
HAVANA (ANP/RTR/AFP) - De Cubaanse regering heeft laten weten dat er bij de Amerikaanse aanvallen op Venezuela afgelopen weekend 32 Cubanen om het leven zijn gekomen. Volgens de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel ging het om militairen en ambtenaren die op verzoek van Venezuela in het land aanwezig waren, schrijft The New York Times.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft er tegenover journalisten zondag geen twijfel over laten bestaan wie het voor het zeggen heeft in Venezuela. "Wij zijn er de baas", zei hij aan boord van zijn vliegtuig Air Force One. Hij zei ook dat een tweede aanval tot de mogelijkheden behoort als de regering van Venezuela niet meewerkt met zijn pogingen om het land te "repareren".
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran wil dat de door de VS opgepakte Venezolaanse president Nicolás Maduro wordt vrijgelaten. Maduro onderhield goede banden met de regering in Teheran.
2 uur geleden