Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
DEN HAAG (ANP/AFP) - Het Internationaal Strafhof in Den Haag is begonnen met hoorzittingen om te bepalen of er genoeg bewijs is om een zaak te beginnen tegen de Filipijnse oud-president Rodrigo Duterte. Vanwege zijn gezondheid is Duterte zelf niet aanwezig in de rechtbank.
48 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De voormalige Britse prins Andrew Mountbatten-Windsor heeft in zijn tijd als handelsgezant kosten voor massages en dure reizen afgewenteld op belastingbetalers. Dat schrijft de BBC op basis van getuigenissen van oud-overheidsmedewerkers.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De Amerikaanse ambassadeur in België, Bill White, heeft in een inmiddels verwijderde reactie op sociale media hard uitgehaald naar de Belgische minister van Volksgezondheid, Frank Vandenbroucke. Die kwam op voor zijn partijgenoot en voorzitter van regeringspartij Vooruit, Conner Rousseau. White en Rousseau lagen al eerder overhoop, onder meer vanwege een vergelijking die Rousseau maakte tussen president Donald Trump en Adolf Hitler.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas verwacht niet dat er maandag een akkoord komt over het twintigste EU-sanctiepakket tegen Rusland. Hongarije blokkeert dat. Kallas gaat er niet van uit dat Hongarije maandag zijn standpunt wijzigt, zei de politica voor het begin van de vergadering van EU-ministers van Buitenlandse Zaken.
4 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - Bij Russische aanvallen op Oekraïne zijn zeker drie mensen om het leven gekomen, melden lokale autoriteiten. In de regio Odesa kwamen twee mensen om bij een droneaanval, aldus gouverneur Oleh Kiper. Drie mensen raakten daar gewond. In het zuiden, bij Zaporizja, kwam een man in de dertig om bij eveneens een droneaanval. In het oostelijke Charkiv kwam een raket neer in een woonwijk. Slachtoffers en schade van die aanval werden niet direct gemeld.
5 uur geleden
SEOUL (ANP) - Zuid-Korea heeft protest aangetekend bij Rusland om een spandoek dat de Russische ambassade in Seoul heeft opgehangen. Daarop staat: "De overwinning zal voor ons zijn". Het doek is vermoedelijk opgehangen om erbij stil te staan dat de oorlog tussen Rusland en Oekraïne dinsdag vier jaar geleden begon.
8 uur geleden
CARACAS (ANP) - De Venezolaanse autoriteiten hebben zondag opnieuw mensen vrijgelaten uit de gevangenis in het kader van de amnestiewet die donderdag werd ingevoerd. Volgens mensenrechtenorganisatie Foro Penal gaat het om 23 personen.
9 uur geleden