Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR) - In Rusland zijn twee natuurkundigen veroordeeld die betrokken waren bij onderzoek dat ten grondslag ligt aan de ontwikkeling van hypersonische raketten. Valeri Zvegintsev (82) en Vladislav Galkin (71) kregen gevangenisstraffen van 12,5 jaar voor verraad, melden Russische staatsmedia.
27 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De gevangengenomen Iraanse Nobelprijswinnares Narges Mohammadi vecht voor haar leven, zeggen haar aanhangers. Ze ligt al vijf dagen met een hartaandoening in het ziekenhuis.
2 uur geleden
ABU DHABI (ANP/AFP/RTR) - De Verenigde Arabische Emiraten hebben melding gemaakt van nieuwe Iraanse aanvallen. De luchtafweer komt in actie om raketten en drones uit te schakelen, zeggen de autoriteiten in de Golfstaat.
2 uur geleden
ASHKELON (ANP/AFP) - Een Israëlische rechtbank heeft het voorarrest verlengd van twee activisten die van boten waren gehaald die naar de Gazastrook voeren. Dat moet de autoriteiten meer tijd geven om de Spanjaard Saif Abu Keshek en de Braziliaan Thiago Avila te verhoren, zegt hun advocaat.
2 uur geleden
MANAMA (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft ook Bahrein een dronedeal aangeboden. Zelensky meldde op X dat hij de Golfstaat bezoekt en daar een "productief gesprek" heeft gehad met de koning, Hamad bin Isa Al Khalifa.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De situatie in de Straat van Hormuz is volgens de VS na de beschietingen van maandag niet verder geëscaleerd. "Tot nu toe is het vandaag rustiger", zei de hoogste Amerikaanse militair, generaal Dan Caine. Hij sprak de verwachting uit dat de VS de komende dagen meer schepen kunnen assisteren die door de oorlog zijn gestrand in het Midden-Oosten.
3 uur geleden
BOEKAREST (ANP/AFP) - Het Roemeense parlement heeft de regering weggestemd. De sociaaldemocratische PSD trok zich vorige maand al terug uit de coalitie omdat de regering van minister-president Ilie Bolojan van plan was om impopulaire bezuinigingen door te voeren. De partij kwam daarna met de radicaal-rechtse AUR met een motie van wantrouwen.
4 uur geleden