Nieuwe ruimtetelescoop klapt enorme spiegel uit
KOUROU (ANP) - De nieuwe ruimtetelescoop James Webb heeft in de ruimte zijn belangrijkste onderdeel opengevouwen, een metersgrote spiegel die het licht uit het heelal opvangt, meldde de NASA zaterdag. Het was de laatste stap van het eerste deel van de installatie van het observatorium die vlekkeloos verlopen is.
De operatie begint op zijn vroegst om 15.00 uur Nederlandse tijd. In de loop van de avond wordt waarschijnlijk duidelijk of alles goed is gegaan.
De James Webb is de opvolger van de beroemde ruimtetelescoop Hubble. Hij is ontwikkeld en gebouwd door de ruimtevaartorganisaties van Europa (ESA), de Verenigde Staten (NASA) en Canada (CSA). Vanuit Nederland zijn de Universiteit Leiden, onderzoeksinstituut TNO en wetenschappelijk bureau NOVA-OIR bij de ruimtetelescoop betrokken.
Op eerste kerstdag werd de telescoop gelanceerd vanuit Frans-Guyana. Hij bevindt zich inmiddels op ruim een miljoen kilometer afstand van de aarde. Met een snelheid van 420 meter per seconde vliegt hij richting zijn bestemming. Die ligt nog ongeveer 400.000 kilometer verderop. Over ongeveer twee weken komt de ruimtetelescoop daar aan.
De James Webb is ongeveer zo groot als een tennisbaan. Bij zijn vertrek was hij opgevouwen, zodat hij paste in de raket die hem naar de ruimte heeft gebracht. De kern van de ruimtetelescoop is een 6,5 meter grote spiegel, zes keer zo groot als die van de Hubble. Die spiegel vangt het licht uit de ruimte op en kaatst dat naar een tweede spiegel, die het licht bundelt en naar de meetinstrumenten aan boord stuurt. Wetenschappers willen met de James Webb onder meer zoeken naar planeten waar misschien leven mogelijk is, verre sterrenstelsels en sporen van de oerknal. De ruimtetelescoop kan een miljard jaar verder terug in de tijd kijken dan de Hubble.
De spiegel van de James Webb bestaat uit achttien zeshoeken die aan elkaar zitten, maar los van elkaar kunnen bewegen. De spiegel is gemaakt van beryllium, met daarbovenop een miniem laagje goud van 100 nanometer dik. Dat is duizend keer zo dun als een menselijke haar of een vel papier. Beryllium is licht, sterk en goed bestand tegen extreme kou. Goud zorgt ervoor dat de spiegel beter in staat is infrarood licht te zien.
Als de James Webb over een paar weken op zijn werkplek is, kan hij nog niet meteen aan de slag. Eerst moeten alle apparaten aan boord worden gekoeld tot 266 graden onder nul. Dat duurt ongeveer een maand. Daarna duurt het een paar maanden om te testen of alles goed werkt. In de zomer kan de James Webb de eerste metingen verrichten.
Meer uit Buitenland
ST. ANTON AM ARLBERG (ANP) - Een lawine bij St. Anton am Arlberg in het westen van Oostenrijk heeft vrijdag aan zeker twee mensen het leven gekost. Dat meldt Blick.
7 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse regering overweegt een wet om Andrew Mountbatten-Windsor uit de lijn van koninklijke troonopvolging te verwijderen. Dit zou volgens een Britse functionaris gebeuren zodra het politieonderzoek naar de banden van Andrew met de Amerikaanse zedendelinquent Jeffrey Epstein is afgerond. Hij staat momenteel achtste in lijn.
7 uur geleden
STUTTGART (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz is op het partijcongres van de CDU met 91 procent van de stemmen herkozen als partijvoorzitter. Dat meldt de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Zijn herverkiezing kon rekenen op luid applaus uit de zaal. In 2024 en 2022 haalde hij respectievelijk 90 en 94,6 procent van de stemmen.
8 uur geleden
KYIV (ANP) - Zowel de Amerikanen als de Russen zetten Oekraïne nog steeds onder druk om de Donbas op te geven, zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een interview met persbureau AFP. Volgens Zelensky houden de twee Kyiv voor dat dit nodig is als Oekraïne wil "dat de oorlog morgen eindigt". Oekraïne heeft nog altijd een deel van de Donbas in handen en heeft meermaals benadrukt niet eenzijdig land te kunnen opgeven.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten willen volgende maand alsnog astronauten rond de maan laten vliegen. Een generale repetitie van de lancering in de afgelopen dagen is goed verlopen, daarom mikt ruimtevaartorganisatie NASA vooralsnog op een vertrek op 6 maart. Dat was al de eerste mogelijkheid om te lanceren. De Artemis II-missie moet de laatste voorbereiding zijn op een nieuwe maanlanding.
9 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - In het onderzoek naar Andrew Mountbatten-Windsor wordt nu ook contact gezocht met (oud-)agenten die werkten met de Britse oud-prins. Dat meldt de Metropolitan Police volgens de BBC. Het gaat volgens het korps om medewerkers die "nauw hebben samengewerkt, in een beveiligende rol" met Andrew. Hen wordt gevraagd of ze tijdens hun werkzaamheden iets hebben meegekregen dat mogelijk relevant kan zijn voor het onderzoek naar Mountbatten-Windsor.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De regering-Trump versoepelt de milieuregels rond het gebruik van kwik en andere vervuilende stoffen die zich verspreiden via de lucht, zogenoemde HAPs. Volgens de Amerikaanse milieuorganisatie EPA moet de versoepeling met name oudere kolencentrales helpen open te blijven, nu de vraag naar energie zo hoog is.
9 uur geleden