Nieuw boek over tegenculturen in jaren zestig en zeventig

‘De vlucht naar boven, tegenculturen in Nederland in de jaren zestig en zeventig’ is een logisch vervolg op Kuipers’ eerdere boek over tegenculturen in Nederland voor de Tweede Wereldoorlog. Bovendien is het een tijd die Kuipers zelf zeer bewust heeft meegemaakt. Kuipers werd geboren in Zaamslag en bracht zijn tienerjaren door in Middelburg. Er is al veel geschreven over de protestcultuur van de jaren zestig. Interessant aan het boek van Kuipers is dat hij niet alleen de gebeurtenissen in de Randstad beschrijft, maar aantoont dat in de regio precies dezelfde ontwikkelingen plaatsvonden.

Vreemd vaag & verdacht
Een naam die veelvuldig in het boek van Kuipers voorkomt is die van Vlissinger Hans Verhagen. Geboren en getogen in Vlissingen groeide hij uit als een wegbereider voor de jaren zestig. Aanvankelijk als dichter en later maakte hij ook als televisiemaker furore met het jeugdprogramma Hoepla waarin onder meer de eerste blote borsten op de Nederlandse televisie te zien waren. Het programma was dan ook maar een kort leven beschoren. “Er gebeurde op microniveau in de provincie dezelfde dingen als in de randstad,” vertelt Kuipers. “Vlissingen en Middelburg liepen gelijk op met provo in Amsterdam. In Middelburg werd al in 1965 een happening georganiseerd waar de PZC schande over sprak. In Vlissingen werd jongerenclub de DOP opgericht. Ze waren progressief en politiek geïnteresseerd en ze hadden een eigen kledingcode. Niet veel anders als bij provo in Amsterdam.” Dat de regio gelijke tred hield met de ontwikkelingen in de hoofdstad heeft volgens Kuipers te maken met de beschikbare communicatiemiddelen. “De communicatiemiddelen waren toch al modern. Er was natuurlijk nog geen internet, maar door de televisie waaide de nieuwe wind meteen door het hele land.”

Punk
Kuipers beschrijft in zijn boek niet alleen de roerige hippietijd maar gaat door tot de opkomst van de punk. “Na de langharige tijd kwam de punkperiode. Dat was eigenlijk verzet om het verzet, eigenlijk net als bij de nozems in de jaren vijftig. Punk zette zich weliswaar af tegen het voorgaande, maar was eigenlijk ook een voortzetting. Ook in de punkperiode was er een politiek segment, net als in de hippietijd.” Dat er heden te dage weinig meer merkbaar is van de tegenculturen van weleer is volgens Kuipers geen verrassing. “Je ontdekt ook de menselijke kleinheid ondanks de grote idealen. Er waren ook veel tegengestelde dingen die ook verenigd werden in één persoon. Het Rode Boekje van Mao en LSD-trips zijn natuurlijk twee totaal verschillende dingen die toen toch als één geheel werden gezien. Juist die vrijheidsdrang keerde zich op een gegeven moment tegen zichzelf. Elke beweging baart zijn eigen ondergang en zo is het ook met de protestbeweging uit de jaren zestig gegaan.”