Na 175 dagen zijn rechtse partijen het eens over nieuw kabinet
DEN HAAG (ANP) - Precies 175 dagen na de Tweede Kamerverkiezingen hebben PVV, VVD, NSC en BBB een akkoord bereikt over een nieuw kabinet. Tot op het laatste moment is het spannend of de partijen er uitkomen. Het akkoord is pas definitief als de vier fracties het eens zijn met het onderhandelaarsakkoord. Twee verkenners en vier informateurs in drie informatierondes waren nodig om dit resultaat te bereiken.
De eerste verkenner, PVV-senator Gom van Strien, geeft zijn opdracht op 27 november al terug voordat hij aan zijn opdracht is begonnen. Dat doet hij daags na beschuldigingen van fraude. PvdA'er Ronald Plasterk neemt het van hem over. Op 11 december concludeert hij dat een rechts kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB mogelijk is. Na het Kamerdebat over dit eindverslag wordt Plasterk aangewezen als informateur om de mogelijkheden van zo'n kabinet te onderzoeken.
Het nieuwe jaar begint voor de vier partijleiders en hun secondanten op het landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Onder leiding van Plasterk zouden goede gesprekken zijn gevoerd, maar inhoudelijk houden de partijen hun kaken op elkaar.
Een groot probleem
Niet lang daarna gaat het rommelen. Dat begint zo'n beetje na de aankondiging van de VVD-fractie in de Eerste Kamer voor de omstreden spreidingswet te gaan stemmen, terwijl de Tweede Kamerfractie eerder tegen was. Daarop zegt PVV-leider Geert Wilders dat "we een groot probleem hebben". Het lijkt met een sisser af te lopen. Er volgen vinnige tweets van vooral Wilders, waarop VVD-leider Dilan Yesilgöz op een VVD-congres naar hem uithaalt. De onderhandelingen gaan echter door.
Begin februari klapt de boel. Volkomen onverwacht wil Omtzigt niet verder praten. Het zet bij de onderhandelende partijen kwaad bloed, vooral omdat het nieuws via de media naar buiten komt, terwijl de onderhandelende partijen en de informateur van niets weten. Na een fel Kamerdebat, waar vooral Omtzigt het zwaar te verduren krijgt, wordt Kim Putters als nieuwe informateur aangewezen. Hij moet bedenken wat voor soort kabinet kan worden gevormd.
Programkabinet
Putters stelt in zijn eindverslag medio maart een 'programkabinet' voor op basis van een akkoord op hoofdlijnen. De nieuwe informateurs Elbert Dijkgraaf en Richard van Zwol krijgen tot 15 mei de tijd om de mogelijkheden te onderzoeken van zo'n kabinet met PVV, VVD, NSC en BBB.
De twee informateurs spreken lang met de afzonderlijke partijleiders. De echte onderhandelingen beginnen eigenlijk pas op maandag 6 mei. Dan spreken Dijkgraaf en Van Zwol over een "cruciale week" waarin knopen moeten worden doorgehakt. Die cruciale week wordt bijna twee weken. Er wordt steeds langer onderhandeld en de partijen komen voor het eerst ook op zaterdag bij elkaar. De deadline komt snel naderbij.
Marathonoverleg
Als de partijleiders dinsdagnacht rond 01.00 uur na een marathonoverleg naar buiten komen, tonen zij zich optimistisch. Woensdag zouden alleen nog de puntjes op de i worden gezet. Dat blijkt iets te optimistisch. Langer dan gepland zitten de partijen bij elkaar. De precieze reden is onbekend, maar VVD en NSC wijzen daarbij naar elkaar.
Een zogeheten 'programkabinet' moet het akkoord later gaan invullen en uitvoeren. Het zal nog een aantal weken duren voordat een nieuwe ministersploeg op het bordes staat.
Meer uit Politiek
LEIDEN (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht niet dat progressieve kiezers bij de gemeenteraadsverkiezingen weglopen bij zijn partij D66 omdat ze het coalitieakkoord te rechts vinden. "Ik denk dat de meeste mensen het gewoon kunnen waarderen dat we verantwoordelijkheid nemen nu op landelijk niveau, dat we ook moeilijke keuzes daar niet uit de weg gaan", zei hij zondagmiddag terwijl hij campagne voerde in Leiden.
50 minuten geleden
LEIDEN (ANP) - Minister-president Rob Jetten spreekt maandag met "vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschap" nadat de afgelopen dagen een school in Amsterdam en een synagoge in Rotterdam doelwit waren van explosies. Dit laat hij weten aan een verslaggever van het ANP tijdens het flyeren in Leiden voor de gemeenteraadsverkiezingen. Het gesprek vindt plaats op het ministerie van Algemene Zaken.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als lokale politici worden bedreigd, kunnen zij een telefoontje van minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) verwachten. Bij WNL op Zondag vertelde de CDA-bewindsman dat hij hier sinds zijn beëdiging drie weken geleden een vaste gewoonte van heeft gemaakt. "En dat moet ik veel te vaak doen." De afgelopen anderhalve week heeft hij al "een stuk of vijf" mensen gebeld.
4 uur geleden
ALMERE (ANP) - De gemeenteraadsverkiezingen maken "ontiegelijk veel uit voor je gewone leven", zei VVD-leider Dilan Yeşilgöz zaterdag in het centrum van Almere. Daar liep ze over de markt in de hoop stemmers over te halen om op haar partij te stemmen bij de verkiezingen komende woensdag. De lokale lijsttrekker Lesley van Hilten hoopt dat mensen de moeite nemen om te gaan stemmen, aangezien de opkomst in Almere bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen slechts 40 procent was.
1 dag geleden
ALMERE (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz houdt er rekening mee dat de recente explosies bij Joodse panden gelinkt zijn aan Iran. Dat zei ze tijdens een campagnebijeenkomst van de VVD in Almere.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - "Wat een laffe intimidatie", reageert D66-fractievoorzitter Jan Paternotte via X op de aanslag op een Joodse school in Amsterdam. Ook andere Kamerleden spreken hun afschuw uit over de explosie die heeft plaatsgevonden in de nacht van vrijdag op zaterdag. "Dit is niet een gerichte aanslag op een gebouw, maar op de veiligheid van de hele Joodse gemeenschap", schrijft Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het "verschrikkelijk" dat een Joodse school in Amsterdam in de nacht van vrijdag op zaterdag doelwit was van een explosie. "Ik begrijp de boosheid en angst en ga snel in gesprek met de Joodse gemeenschap. Zij moeten zich altijd veilig weten in ons land", schrijft hij op X.
1 dag geleden