Na 175 dagen zijn rechtse partijen het eens over nieuw kabinet
DEN HAAG (ANP) - Precies 175 dagen na de Tweede Kamerverkiezingen hebben PVV, VVD, NSC en BBB een akkoord bereikt over een nieuw kabinet. Tot op het laatste moment is het spannend of de partijen er uitkomen. Het akkoord is pas definitief als de vier fracties het eens zijn met het onderhandelaarsakkoord. Twee verkenners en vier informateurs in drie informatierondes waren nodig om dit resultaat te bereiken.
De eerste verkenner, PVV-senator Gom van Strien, geeft zijn opdracht op 27 november al terug voordat hij aan zijn opdracht is begonnen. Dat doet hij daags na beschuldigingen van fraude. PvdA'er Ronald Plasterk neemt het van hem over. Op 11 december concludeert hij dat een rechts kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB mogelijk is. Na het Kamerdebat over dit eindverslag wordt Plasterk aangewezen als informateur om de mogelijkheden van zo'n kabinet te onderzoeken.
Het nieuwe jaar begint voor de vier partijleiders en hun secondanten op het landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Onder leiding van Plasterk zouden goede gesprekken zijn gevoerd, maar inhoudelijk houden de partijen hun kaken op elkaar.
Een groot probleem
Niet lang daarna gaat het rommelen. Dat begint zo'n beetje na de aankondiging van de VVD-fractie in de Eerste Kamer voor de omstreden spreidingswet te gaan stemmen, terwijl de Tweede Kamerfractie eerder tegen was. Daarop zegt PVV-leider Geert Wilders dat "we een groot probleem hebben". Het lijkt met een sisser af te lopen. Er volgen vinnige tweets van vooral Wilders, waarop VVD-leider Dilan Yesilgöz op een VVD-congres naar hem uithaalt. De onderhandelingen gaan echter door.
Begin februari klapt de boel. Volkomen onverwacht wil Omtzigt niet verder praten. Het zet bij de onderhandelende partijen kwaad bloed, vooral omdat het nieuws via de media naar buiten komt, terwijl de onderhandelende partijen en de informateur van niets weten. Na een fel Kamerdebat, waar vooral Omtzigt het zwaar te verduren krijgt, wordt Kim Putters als nieuwe informateur aangewezen. Hij moet bedenken wat voor soort kabinet kan worden gevormd.
Programkabinet
Putters stelt in zijn eindverslag medio maart een 'programkabinet' voor op basis van een akkoord op hoofdlijnen. De nieuwe informateurs Elbert Dijkgraaf en Richard van Zwol krijgen tot 15 mei de tijd om de mogelijkheden te onderzoeken van zo'n kabinet met PVV, VVD, NSC en BBB.
De twee informateurs spreken lang met de afzonderlijke partijleiders. De echte onderhandelingen beginnen eigenlijk pas op maandag 6 mei. Dan spreken Dijkgraaf en Van Zwol over een "cruciale week" waarin knopen moeten worden doorgehakt. Die cruciale week wordt bijna twee weken. Er wordt steeds langer onderhandeld en de partijen komen voor het eerst ook op zaterdag bij elkaar. De deadline komt snel naderbij.
Marathonoverleg
Als de partijleiders dinsdagnacht rond 01.00 uur na een marathonoverleg naar buiten komen, tonen zij zich optimistisch. Woensdag zouden alleen nog de puntjes op de i worden gezet. Dat blijkt iets te optimistisch. Langer dan gepland zitten de partijen bij elkaar. De precieze reden is onbekend, maar VVD en NSC wijzen daarbij naar elkaar.
Een zogeheten 'programkabinet' moet het akkoord later gaan invullen en uitvoeren. Het zal nog een aantal weken duren voordat een nieuwe ministersploeg op het bordes staat.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Donald Trump legt geen claim meer op Groenland, interpreteert demissionair defensieminister Ruben Brekelmans (VVD). Tijdens het debat ter voorbereiding op de EU-top die in het teken staat van dit hoogoplopende conflict, zijn partijen als GroenLinks-PvdA hier niet zo zeker van. Toe-eigenen van land is "duidelijk geen onderdeel" van het 'raamwerk' van een deal met het militaire bondgenootschap NAVO dat hierover in de maak is, stelt Brekelmans. "Dus volgens mij is de politieke realiteit nu dat die claim van tafel is."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wilde laten zien dat Nederland bereid is om bij te dragen aan de veiligheid van Groenland, maar die boodschap kwam niet over toen minister Ruben Brekelmans (Defensie) meldde dat er één, later twee militairen die kant op gingen. Dat beseft de VVD'er in het debat in aanloop naar de ingelaste EU-top over Groenland en dreigende Amerikaanse importheffingen. "Als dat in de buitenwereld anders is opgevat, is dat niet de bedoeling geweest."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Europese Unie moet het pakket met verregaande sancties tegen de VS - de zogeheten handelsbazooka - achter de hand houden als president Donald Trump zijn claim op Groenland niet laat varen, vindt een Kamermeerderheid. Een motie hierover die GroenLinks-PvdA gaat indienen, kan rekenen op de steun van in elk geval CDA, D66, 50PLUS, ChristenUnie, SP, Partij voor de Dieren en Volt.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De deur van Gidi Markuszower staat open voor meer ontevreden PVV'ers. Dat zei Markuszower, voorzitter van de nieuwe fractie met zeven oud-PVV-Kamerleden die dinsdag opstapten. Of hij verwacht dat er meer volgen, zei hij niet, wel dat hij "met heel veel mensen in contact" staat.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is een "gevaarlijke trend" dat de investeringen in infrastructuur als percentage van het bruto binnenlands product (bbp) al jaren dalen. Dat heeft demissionair minister Robert Tieman (Infrastructuur en Waterstaat, BBB) gezegd in een debat over zijn begroting. "Als we nu niet investeren in de netwerken van de toekomst, zijn we straks te laat."
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het financiële plaatje van de drie formerende partijen krijgt steeds meer vorm en daar worden donderdag delen van voorgelegd aan experts van De Nederlandsche Bank, het Centraal Planbureau en het ministerie van Financiën. D66-leider Rob Jetten zei na de formatiegesprekken van woensdag dat zij "een beter beeld hebben over hoe die financiële plaat eruit komt te zien".
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet zorgen dat er nog dit jaar nieuwe stikstofwetten komen om Nederland van het stikstofslot te halen. Dat is volgens VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen nodig. In die wet moeten wat haar betreft harde doelen staan voor het verminderen van de stikstofuitstoot in 2030.
1 dag geleden