Na 175 dagen zijn rechtse partijen het eens over nieuw kabinet
DEN HAAG (ANP) - Precies 175 dagen na de Tweede Kamerverkiezingen hebben PVV, VVD, NSC en BBB een akkoord bereikt over een nieuw kabinet. Tot op het laatste moment is het spannend of de partijen er uitkomen. Het akkoord is pas definitief als de vier fracties het eens zijn met het onderhandelaarsakkoord. Twee verkenners en vier informateurs in drie informatierondes waren nodig om dit resultaat te bereiken.
De eerste verkenner, PVV-senator Gom van Strien, geeft zijn opdracht op 27 november al terug voordat hij aan zijn opdracht is begonnen. Dat doet hij daags na beschuldigingen van fraude. PvdA'er Ronald Plasterk neemt het van hem over. Op 11 december concludeert hij dat een rechts kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB mogelijk is. Na het Kamerdebat over dit eindverslag wordt Plasterk aangewezen als informateur om de mogelijkheden van zo'n kabinet te onderzoeken.
Het nieuwe jaar begint voor de vier partijleiders en hun secondanten op het landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum. Onder leiding van Plasterk zouden goede gesprekken zijn gevoerd, maar inhoudelijk houden de partijen hun kaken op elkaar.
Een groot probleem
Niet lang daarna gaat het rommelen. Dat begint zo'n beetje na de aankondiging van de VVD-fractie in de Eerste Kamer voor de omstreden spreidingswet te gaan stemmen, terwijl de Tweede Kamerfractie eerder tegen was. Daarop zegt PVV-leider Geert Wilders dat "we een groot probleem hebben". Het lijkt met een sisser af te lopen. Er volgen vinnige tweets van vooral Wilders, waarop VVD-leider Dilan Yesilgöz op een VVD-congres naar hem uithaalt. De onderhandelingen gaan echter door.
Begin februari klapt de boel. Volkomen onverwacht wil Omtzigt niet verder praten. Het zet bij de onderhandelende partijen kwaad bloed, vooral omdat het nieuws via de media naar buiten komt, terwijl de onderhandelende partijen en de informateur van niets weten. Na een fel Kamerdebat, waar vooral Omtzigt het zwaar te verduren krijgt, wordt Kim Putters als nieuwe informateur aangewezen. Hij moet bedenken wat voor soort kabinet kan worden gevormd.
Programkabinet
Putters stelt in zijn eindverslag medio maart een 'programkabinet' voor op basis van een akkoord op hoofdlijnen. De nieuwe informateurs Elbert Dijkgraaf en Richard van Zwol krijgen tot 15 mei de tijd om de mogelijkheden te onderzoeken van zo'n kabinet met PVV, VVD, NSC en BBB.
De twee informateurs spreken lang met de afzonderlijke partijleiders. De echte onderhandelingen beginnen eigenlijk pas op maandag 6 mei. Dan spreken Dijkgraaf en Van Zwol over een "cruciale week" waarin knopen moeten worden doorgehakt. Die cruciale week wordt bijna twee weken. Er wordt steeds langer onderhandeld en de partijen komen voor het eerst ook op zaterdag bij elkaar. De deadline komt snel naderbij.
Marathonoverleg
Als de partijleiders dinsdagnacht rond 01.00 uur na een marathonoverleg naar buiten komen, tonen zij zich optimistisch. Woensdag zouden alleen nog de puntjes op de i worden gezet. Dat blijkt iets te optimistisch. Langer dan gepland zitten de partijen bij elkaar. De precieze reden is onbekend, maar VVD en NSC wijzen daarbij naar elkaar.
Een zogeheten 'programkabinet' moet het akkoord later gaan invullen en uitvoeren. Het zal nog een aantal weken duren voordat een nieuwe ministersploeg op het bordes staat.
Meer uit Politiek
TILBURG (ANP) - PVV-leider Geert Wilders hoopt dat de PVV bij de gemeenteraadsverkiezingen "wel wat winst gaat halen, hier en daar". Maar hij benadrukt dat zijn partij maar in een kleine veertig gemeenten meedoet. "Ik hoop dat we het goed doen, maar als je naar het totaal kijkt, we hadden geloof ik 1 procent van de stemmen, dat wordt misschien 1,5 of 2", aldus Wilders na afloop van het NOS-slotdebat in LocHal Tilburg.
7 uur geleden
TILBURG (ANP) - Landelijke politici moeten op hun taal letten. Dat stelde lijsttrekker van CDA Doetinchem Jeroen Berends tijdens het NOS-slotdebat in LocHal in Tilburg tijdens een gesprek over bedreigingen van raadsleden. Volgens hem is het werk als raadslid intimiderender geworden en werkt het taalgebruik van politiek Den Haag door in de samenleving. Vorige maand meldde de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme dat discriminerende taal online steeds normaler wordt omdat politici in de Tweede Kamer die ook gebruiken.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De StemWijzer voor de gemeenteraadsverkiezingen is sinds de lancering een maand geleden bijna 2,3 miljoen keer ingevuld, laat een woordvoerder van initiatiefnemer ProDemos weten. In 258 gemeenten kunnen kiezers gebruikmaken van de stemhulp, die bestaat uit dertig stellingen over lokale thema's. ProDemos verwacht dat woensdag, verkiezingsdag, nog een drukke dag wordt voor de StemWijzer.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jodenhaat komt niet uitsluitend voor onder moslims, maar zit "in alle lagen van onze samenleving". Dat heeft minister-president en D66-leider Rob Jetten gezegd in het televisieprogramma Eva. Hij wees met name naar Forum voor Democratie, dat er daags voor de gemeenteraadsverkiezingen goed voor staat in peilingen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het zou juridische en financiële gevolgen hebben om het contract op te zeggen met Fast Enterprises, dat nieuwe IT-systemen levert voor de Nederlandse omzetbelasting. Dit Amerikaanse bedrijf is in maart vorig jaar definitief uitgekozen, schrijft staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën, D66) in een brief aan de Tweede Kamer. Wel laat hij onderzoeken of de Belastingdienst de systemen zelf kan beheren.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) heeft telefonisch kennisgemaakt met president Jennifer Geerlings-Simons van Suriname. Op X schrijft de minister-president dat ze hebben gesproken over samenwerking en het bezoek van de koning in december.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft voor een motie van de PVV gestemd waarin wordt verzocht om de Moslimbroederschap en "gelieerde organisaties" te verbieden. De PVV heeft meerdere keren geprobeerd om steun te vinden voor een dergelijke motie, maar wist telkens net geen meerderheid te overtuigen. Onder meer de VVD steunde de motie nu.
14 uur geleden