Laatste president Zuid-Afrika onder apartheid De Klerk overleden
KAAPSTAD (ANP) - De laatste president van Zuid-Afrika in de tijd van apartheid, Frederik Willem de Klerk, is op 85-jarige leeftijd overleden. Hij was van 1989 tot mei 1994 president en speelde een cruciale rol bij de overgang van een wit minderheidsregime naar democratische verkiezingen en de regering van het Afrikaans Nationaal Congres van Nelson Mandela. De Klerk was onder hem ook vicepresident. De Klerk is volgens zijn stichting overleden aan kanker.
De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa heeft gezegd bedroefd kennis te hebben genomen van het overlijden van zijn voorganger. De Klerk speelde een sleutelrol in het proces om het land democratie te geven, aldus Ramaphosa.
De Klerk en Mandela kregen in 1993 de Nobelprijs voor de Vrede voor hun werk voor een relatief vreedzame overgang naar een democratie zonder rassenscheiding. De segregatie van bevolkingsgroepen op basis van ras of raciale kenmerken werd in 1948 in gevoerd in Zuid-Afrika en sneuvelde in 1990 als gevolg van de oppositie van de meerderheid van de bevolking en buitenlandse druk. De Klerk was in de laatste minderheidsregering de drijvende kracht achter de ontmanteling van apartheid. De Afrikaner term apartheid werd in de hele wereld berucht en zelden vertaald.
Vrijlating van Mandela
De Klerk was zoon van een politicus in de Nationale Partij en hij werd parlementslid in 1972. Behalve lid van de Nationale Partij was hij lid van de geheimzinnige Broederbond, een genootschap van invloedrijke Afrikaners. De Klerk werd in 1978 voor het eerst minister onder premier John Vorster. Nadien bekleedde hij tal van ministersfuncties. In februari 1989 kreeg toenmalig president Pieter Willem Botha, een fervent aanhanger van rassenscheiding, een beroerte en De Klerk volgde hem na enige tijd op. Precies een jaar later, in februari 1990, ontpopte hij zich als sloper van het apartheidsbewind door oppositiebewegingen niet langer te verbieden. Hij gelastte de vrijlating van Mandela, toen een van de bekendste politieke gevangenen ter wereld.
Het land kreeg na jarenlange onderhandelingen tussen partijen in april 1994 democratische verkiezingen waar alle Zuid-Afrikanen konden stemmen. Mandela werd president en De Klerk een van de vicepresidenten. Hij was nog enige tijd de oppositieleider in het parlement, maar trok zich in 1997 uit de Zuid-Afrikaanse politiek terug. De politicus die een product was van het apartheidsregime, bleek cruciaal bij de ontmanteling ervan, maar hield later vol dat de minderheidsregeringen waar hij deel van uitmaakte ook veel goede dingen hadden bereikt.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP/RTR) - Door Israëlische aanvallen in Zuid-Libanon zijn zaterdag negen paramedici omgekomen. Dat schrijft directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in een post op sociale media. Zeven anderen raakten gewond.
25 minuten geleden
CARACAS (ANP/BLOOMBERG) - Het partijbureau van de rechtse Venezolaanse oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado is zaterdag in de hoofdstad Caracas heropend. Het werd gesloten in 2024 rond de omstreden herverkiezing van de linkse Nicolás Maduro als president. Machado dook daarna onder.
48 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De aangekondigde demonstraties voor deze zaterdag in de VS kunnen opnieuw miljoenen mensen op de been brengen, zo is de verwachting. Het worden de derde 'No Kings Rallies' waarbij geprotesteerd wordt tegen president Donald Trump, en inmiddels ook tegen de oorlog in Iran.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Duizenden mensen betogen in Londen in twee grote protestmarsen tegen radicaal rechts en voor de Palestijnse zaak. De twee optochten komen samen voor een eindmanifestatie op Whitehall in het regeringscentrum van de Britse hoofdstad. Daar wordt een boodschap overgebracht van de burgemeester van Londen, Sadiq Khan van de partij Labour. De leider van de Green Party, Zack Polanski, spreekt naar verwachting de menigte toe.
2 uur geleden
BAGHDAD (ANP/RTR/AFP) - De premier van Irak, Mohammed Shia al-Sudani, veroordeelt de aanslag op zijn Koerdische collega Nechirvan Barzani, president van de Koerdische Autonome Regio in Noord-Irak. Al-Sudani wil een gezamenlijk Iraaks-Koerdisch onderzoeksteam samenstellen dat uitzoekt wie achter de aanval zat.
2 uur geleden
LYON (ANP/AFP) - Ongeveer 25 vrachtauto's en een bus zijn op de drukke Franse autosnelweg A7 richting Lyon gestopt om te demonstreren tegen de hoge brandstofprijzen, melden plaatselijke media. De chauffeurs delen pamfletten uit aan automobilisten die nog over één rijbaan kunnen.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/DPA) - De situatie bij de Iraanse kerncentrale Bushehr verslechtert steeds verder. Daarvoor waarschuwde de topman van het Russische kernenergieconcern Rosatom. Aleksej Lichatsjov noemde aanvallen in de omgeving een gevaar voor de nucleaire veiligheid.
5 uur geleden