Laatste president Zuid-Afrika onder apartheid De Klerk overleden
KAAPSTAD (ANP) - De laatste president van Zuid-Afrika in de tijd van apartheid, Frederik Willem de Klerk, is op 85-jarige leeftijd overleden. Hij was van 1989 tot mei 1994 president en speelde een cruciale rol bij de overgang van een wit minderheidsregime naar democratische verkiezingen en de regering van het Afrikaans Nationaal Congres van Nelson Mandela. De Klerk was onder hem ook vicepresident. De Klerk is volgens zijn stichting overleden aan kanker.
De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa heeft gezegd bedroefd kennis te hebben genomen van het overlijden van zijn voorganger. De Klerk speelde een sleutelrol in het proces om het land democratie te geven, aldus Ramaphosa.
De Klerk en Mandela kregen in 1993 de Nobelprijs voor de Vrede voor hun werk voor een relatief vreedzame overgang naar een democratie zonder rassenscheiding. De segregatie van bevolkingsgroepen op basis van ras of raciale kenmerken werd in 1948 in gevoerd in Zuid-Afrika en sneuvelde in 1990 als gevolg van de oppositie van de meerderheid van de bevolking en buitenlandse druk. De Klerk was in de laatste minderheidsregering de drijvende kracht achter de ontmanteling van apartheid. De Afrikaner term apartheid werd in de hele wereld berucht en zelden vertaald.
Vrijlating van Mandela
De Klerk was zoon van een politicus in de Nationale Partij en hij werd parlementslid in 1972. Behalve lid van de Nationale Partij was hij lid van de geheimzinnige Broederbond, een genootschap van invloedrijke Afrikaners. De Klerk werd in 1978 voor het eerst minister onder premier John Vorster. Nadien bekleedde hij tal van ministersfuncties. In februari 1989 kreeg toenmalig president Pieter Willem Botha, een fervent aanhanger van rassenscheiding, een beroerte en De Klerk volgde hem na enige tijd op. Precies een jaar later, in februari 1990, ontpopte hij zich als sloper van het apartheidsbewind door oppositiebewegingen niet langer te verbieden. Hij gelastte de vrijlating van Mandela, toen een van de bekendste politieke gevangenen ter wereld.
Het land kreeg na jarenlange onderhandelingen tussen partijen in april 1994 democratische verkiezingen waar alle Zuid-Afrikanen konden stemmen. Mandela werd president en De Klerk een van de vicepresidenten. Hij was nog enige tijd de oppositieleider in het parlement, maar trok zich in 1997 uit de Zuid-Afrikaanse politiek terug. De politicus die een product was van het apartheidsregime, bleek cruciaal bij de ontmanteling ervan, maar hield later vol dat de minderheidsregeringen waar hij deel van uitmaakte ook veel goede dingen hadden bereikt.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gedreigd met aanvallen op Iraanse "snelle aanvalsschepen", als die de blokkade van de Golf van Oman negeren. "Als een van deze schepen ook maar in de buurt komt van onze blokkade, zal het onmiddellijk worden uitgeschakeld", schrijft Trump op Truth Social.
21 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Hongarije zal onder nieuw bewind de EU-miljardenlening aan Oekraïne niet langer blokkeren. Die verkiezingsbelofte herhaalde premier-in-spé Péter Magyar daags na zijn verkiezingsoverwinning tijdens een persconferentie in Boedapest. Wel voegde hij eraan toe dat Hongarije, gezien de economische situatie in het land, niet kan bijdragen aan die financiële handreiking van de EU aan Kyiv.
45 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - NAVO-topman Mark Rutte kijkt ernaar uit om samen te werken met het nieuwe bewind in Hongarije, dat een einde maakte aan zestien jaar Orbán. Rutte heeft zondagavond meteen met aankomend premier Péter Magyar gebeld, laat hij weten.
1 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - Een centrum van het Rode Kruis in de Libanese stad Tyre is maandag aangevallen, zegt de hulporganisatie. Volgens het Libanese staatspersbureau NNA viel daarbij een dode en raakten voertuigen van het Rode Kruis beschadigd. Het Internationale Comité van het Rode Kruis zegt in een reactie zich zorgen te maken over de aanvallen op hulpverleners. Zondag kwam een vrijwilliger van de organisatie om het leven door een aanval van een Israëlische drone.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP) - De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar stuurt na zijn verkiezingsoverwinning aan op een aanpassing van de grondwet. Hij wil dat premiers in de toekomst maximaal twee ambtstermijnen kunnen krijgen. Magyar verklaarde dat op een persconferentie nadat hij met zijn Tisza-partij de nationalistische premier Viktor Orbán had verslagen na zestien jaar aan de macht.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse krijgsmacht heeft zeevaarders gewaarschuwd voor de aanstaande maritieme blokkade in het Midden-Oosten. Die geldt voor schepen uit alle landen en wordt om 16.00 uur Nederlandse tijd ingesteld in de Golf van Oman en de Arabische Zee, ten oosten van de Straat van Hormuz.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, is bezorgd dat gesprekken over veiligheid in het Midden-Oosten ontsporen door "de aanhoudende aanvallen op Libanon". Ze hamert erop dat de aanvallen op Libanon moeten stoppen. "Je kunt geen stabiliteit in het Midden-Oosten of de Golfregio hebben zolang Libanon in brand staat."
3 uur geleden