Laatste president Zuid-Afrika onder apartheid De Klerk overleden
KAAPSTAD (ANP) - De laatste president van Zuid-Afrika in de tijd van apartheid, Frederik Willem de Klerk, is op 85-jarige leeftijd overleden. Hij was van 1989 tot mei 1994 president en speelde een cruciale rol bij de overgang van een wit minderheidsregime naar democratische verkiezingen en de regering van het Afrikaans Nationaal Congres van Nelson Mandela. De Klerk was onder hem ook vicepresident. De Klerk is volgens zijn stichting overleden aan kanker.
De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa heeft gezegd bedroefd kennis te hebben genomen van het overlijden van zijn voorganger. De Klerk speelde een sleutelrol in het proces om het land democratie te geven, aldus Ramaphosa.
De Klerk en Mandela kregen in 1993 de Nobelprijs voor de Vrede voor hun werk voor een relatief vreedzame overgang naar een democratie zonder rassenscheiding. De segregatie van bevolkingsgroepen op basis van ras of raciale kenmerken werd in 1948 in gevoerd in Zuid-Afrika en sneuvelde in 1990 als gevolg van de oppositie van de meerderheid van de bevolking en buitenlandse druk. De Klerk was in de laatste minderheidsregering de drijvende kracht achter de ontmanteling van apartheid. De Afrikaner term apartheid werd in de hele wereld berucht en zelden vertaald.
Vrijlating van Mandela
De Klerk was zoon van een politicus in de Nationale Partij en hij werd parlementslid in 1972. Behalve lid van de Nationale Partij was hij lid van de geheimzinnige Broederbond, een genootschap van invloedrijke Afrikaners. De Klerk werd in 1978 voor het eerst minister onder premier John Vorster. Nadien bekleedde hij tal van ministersfuncties. In februari 1989 kreeg toenmalig president Pieter Willem Botha, een fervent aanhanger van rassenscheiding, een beroerte en De Klerk volgde hem na enige tijd op. Precies een jaar later, in februari 1990, ontpopte hij zich als sloper van het apartheidsbewind door oppositiebewegingen niet langer te verbieden. Hij gelastte de vrijlating van Mandela, toen een van de bekendste politieke gevangenen ter wereld.
Het land kreeg na jarenlange onderhandelingen tussen partijen in april 1994 democratische verkiezingen waar alle Zuid-Afrikanen konden stemmen. Mandela werd president en De Klerk een van de vicepresidenten. Hij was nog enige tijd de oppositieleider in het parlement, maar trok zich in 1997 uit de Zuid-Afrikaanse politiek terug. De politicus die een product was van het apartheidsregime, bleek cruciaal bij de ontmanteling ervan, maar hield later vol dat de minderheidsregeringen waar hij deel van uitmaakte ook veel goede dingen hadden bereikt.
Meer uit Buitenland
MADRID (ANP/AFP) - Spaanse boeren zijn massaal met trekkers Madrid binnengereden als protest tegen de handelsovereenkomst met Zuid-Amerikaanse landen. Zij vrezen te lijden onder de Mercosur-deal.
21 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is niet van plan op korte termijn een referendum aan te kondigen en voorbereidingen te treffen voor presidentsverkiezingen. Dat meldt de Kyiv Independent op basis van een anonieme bron dicht bij Zelensky. Ook mensen die Reuters sprak op basis van anonimiteit zijn sceptisch over dat tijdpad.
57 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De NAVO heeft officieel goedkeuring gegeven aan de nieuwe militaire missie om Groenland en het Noordpoolgebied te beschermen. Arctic Sentry (Noordpoolschildwacht) wordt woensdag in gang gezet. De eerste militaire oefeningen worden de komende weken al voorbereid. Ook de Verenigde Staten hebben met Arctic Sentry ingestemd.
1 uur geleden
KIEL (ANP) - De Europese militaire steun aan Oekraïne was in 2025 zo'n 67 procent hoger dan het gemiddelde van de drie oorlogsjaren ervoor. Dat meldt het Duitse Kiel Instituut, dat daarover cijfers bijhoudt. Doordat de VS hun handen af hebben getrokken van het leveren van die steun, ligt de totale militaire steun 13 procent lager dan in die jaren.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement heeft met een ruime meerderheid ingestemd met een EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne voor 2026 en 2027. In een spoedprocedure stemden 458 Europarlementariërs voor en 140 tegen.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De Raad van Europa heft de immuniteit van Noorse oud-secretaris-generaal Thorbjørn Jagland op vanwege documenten die zijn vrijgegeven in de Epstein-zaak. De voormalige premier van Noorwegen was vanaf 2009 tien jaar secretaris-generaal van de Raad van Europa. Daarmee genoot hij ook diplomatieke immuniteit.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - Rusland komt met "gepaste tegenmaatregelen" als het Westen de militaire aanwezigheid op Groenland opschroeft. Dat zegt buitenlandminister Sergej Lavrov. "In het geval dat Groenland militariseert en militaire middelen gericht op Rusland worden opgetuigd, nemen we adequate tegenmaatregelen, waaronder militaire", aldus de minister.
3 uur geleden