Laatste president Zuid-Afrika onder apartheid De Klerk overleden
KAAPSTAD (ANP) - De laatste president van Zuid-Afrika in de tijd van apartheid, Frederik Willem de Klerk, is op 85-jarige leeftijd overleden. Hij was van 1989 tot mei 1994 president en speelde een cruciale rol bij de overgang van een wit minderheidsregime naar democratische verkiezingen en de regering van het Afrikaans Nationaal Congres van Nelson Mandela. De Klerk was onder hem ook vicepresident. De Klerk is volgens zijn stichting overleden aan kanker.
De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa heeft gezegd bedroefd kennis te hebben genomen van het overlijden van zijn voorganger. De Klerk speelde een sleutelrol in het proces om het land democratie te geven, aldus Ramaphosa.
De Klerk en Mandela kregen in 1993 de Nobelprijs voor de Vrede voor hun werk voor een relatief vreedzame overgang naar een democratie zonder rassenscheiding. De segregatie van bevolkingsgroepen op basis van ras of raciale kenmerken werd in 1948 in gevoerd in Zuid-Afrika en sneuvelde in 1990 als gevolg van de oppositie van de meerderheid van de bevolking en buitenlandse druk. De Klerk was in de laatste minderheidsregering de drijvende kracht achter de ontmanteling van apartheid. De Afrikaner term apartheid werd in de hele wereld berucht en zelden vertaald.
Vrijlating van Mandela
De Klerk was zoon van een politicus in de Nationale Partij en hij werd parlementslid in 1972. Behalve lid van de Nationale Partij was hij lid van de geheimzinnige Broederbond, een genootschap van invloedrijke Afrikaners. De Klerk werd in 1978 voor het eerst minister onder premier John Vorster. Nadien bekleedde hij tal van ministersfuncties. In februari 1989 kreeg toenmalig president Pieter Willem Botha, een fervent aanhanger van rassenscheiding, een beroerte en De Klerk volgde hem na enige tijd op. Precies een jaar later, in februari 1990, ontpopte hij zich als sloper van het apartheidsbewind door oppositiebewegingen niet langer te verbieden. Hij gelastte de vrijlating van Mandela, toen een van de bekendste politieke gevangenen ter wereld.
Het land kreeg na jarenlange onderhandelingen tussen partijen in april 1994 democratische verkiezingen waar alle Zuid-Afrikanen konden stemmen. Mandela werd president en De Klerk een van de vicepresidenten. Hij was nog enige tijd de oppositieleider in het parlement, maar trok zich in 1997 uit de Zuid-Afrikaanse politiek terug. De politicus die een product was van het apartheidsregime, bleek cruciaal bij de ontmanteling ervan, maar hield later vol dat de minderheidsregeringen waar hij deel van uitmaakte ook veel goede dingen hadden bereikt.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/AFP) - Melania Trump zit volgende week een vergadering van de VN-Veiligheidsraad voor. Het is de eerste keer dat een first lady een dergelijke functie bekleedt. Melania zal "de rol van onderwijs benadrukken bij het bevorderen van tolerantie en wereldvrede", meldt haar kantoor in een verklaring.
7 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De Amerikaanse en Oekraïense delegaties die donderdag hebben overlegd in Genève hebben na afloop van hun gesprek gebeld met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij schrijft op X dat er een "grote bereidheid" is voor een volgende bijeenkomst, waar ook de Russen zouden moeten aansluiten.
8 uur geleden
TOPEKA (ANP/RTR) - De Amerikaanse staat Kansas heeft de rijbewijzen en geboorteakten van transgender personen ongeldig verklaard, omdat zij hun gender op deze documenten hebben laten wijzigen. Volgens een wet die donderdag is ingegaan, is het in de staat verboden om je gender te wijzigen na je geboorte. De maatregel treft meer dan duizend mensen.
9 uur geleden
TAMPA (ANP/AFP) - Een van de mannen die woensdag op een speedboot werd doodgeschoten door de Cubaanse kustwacht, was van plan om een opstand te ontketenen op het eiland. Dat zegt een politieke bondgenoot van de man tegen persbureau AFP.
9 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De onderhandelingen tussen de VS en Iran in Genève zijn afgelopen. Dat meldt de bemiddelaar namens Oman, minister van Buitenlandse Zaken Badr bin Hamad al-Busaidi, op X. Volgens al-Busaidi is er "significante vooruitgang" gemaakt en worden de gesprekken komende week voortgezet in Wenen.
9 uur geleden
KABUL (ANP/AFP/RTR) - Afghanistan zegt vergeldingsaanvallen te hebben uitgevoerd tegen Pakistan. Daarbij zouden meerdere uitvalsbases in het grensgebied in dat land zijn ingenomen, aldus Afghaanse overheidsfunctionarissen. Pakistan zegt op zijn beurt "zonder aanleiding" te zijn aangevallen en stelt dat zijn leger "onmiddellijk" heeft teruggeslagen.
10 uur geleden
PRAAG (ANP/RTR) - De nieuwe Tsjechische regering neemt afstand van de verhoging van de defensie-uitgaven die de NAVO-landen hebben afgesproken. Tsjechië bezuinigt juist op defensie en is "zeker niet" op weg om de NAVO-norm te halen, zegt premier Andrej Babis.
10 uur geleden