KNMI: zonneactiviteit neemt toe, kan apparatuur hevig verstoren
DE BILT (ANP) - De activiteit van de zon neemt toe. Er vinden meer en vaker uitbarstingen plaats op de zon. Deze kunnen bij de aarde verstoringen veroorzaken, die satellieten, radiogolven en het elektriciteitsnetwerk hevig kunnen beïnvloeden. De huidige zonnecyclus lijkt sneller te stijgen dan verwacht, zegt onderzoeker Eelco Doornbos, die zich voor het KNMI bezighoudt met ruimteweer.
Het kan volgens hem betekenen "dat de zonneactiviteit de komende jaren ook hoger uitkomt dan bij de vorige cyclus, die relatief licht was." Zeker de afgelopen maand zagen de onderzoekers veel zogenoemde zonnevlekken, waar de uitbarstingen plaatsvinden. "Nu hadden die nog geen grote gevolgen voor de aarde", zegt Doornbos. Maar de onderzoekers houden er rekening mee dat het ruimteweer in de toekomst voor problemen kan zorgen.
Elke elf jaar begint op de zon een nieuwe zonnecyclus. Van een rustige periode loopt de zonneactiviteit steeds meer op tot een hoogtepunt. Daarna neemt die weer af en elf jaar na het beginpunt zit de zonneactiviteit dan weer op een minimum. Momenteel bevindt de zon zich nog in het begin van de cyclus.
Voorbereiden
Echt extreem ruimteweer is de afgelopen decennia niet voorgekomen. "Hoe goed onze huidige technologie bestand is tegen extreme zonneactiviteit weten we niet precies." 1859 is de literatuur in gegaan als jaar met extreme zonneactiviteit. "Dat analyseren onderzoekers nu nog steeds. Een meetstation in Rome heeft toen bijvoorbeeld hele grote schommelingen gemeten in het magneetveld van de aarde. Dat zou nu voor enorme problemen kunnen zorgen in het elektriciteitsnetwerk", legt Doornbos uit. Op zo'n gebeurtenis willen overheden en bedrijven wereldwijd voorbereid zijn.
In november 2015 raakten radars van de luchtverkeersleiding in onder meer Zweden verstoord door zonneactiviteit. "Het luchtruim is toen meer dan een uur gesloten." In extreme gevallen kan een deel van de radiocommunicatie dagenlang verstoord raken.
Niet gevaarlijk voor gezondheid
Voor mensen op aarde levert het ruimteweer geen gezondheidsproblemen op. "In de meest extreme gevallen worden vliegtuigpassagiers mogelijk blootgesteld aan straling, ongeveer evenveel als tijdens röntgenonderzoeken in het ziekenhuis. Astronauten buiten de atmosfeer moeten oppassen, voor hen is het gevaarlijk", aldus Doornbos. Het KNMI kan nu ook waarschuwingen uitgeven voor extreem ruimteweer, zodat de overheid en vitale sectoren zich kunnen voorbereiden.
Veel zonneactiviteit kan ook voor poollicht in de poolgebieden zorgen. "In 1859, vrijwel tegelijk met de metingen in Rome, zagen mensen het noorderlicht zelfs in het Caribische gebied", vertelt Doornbos.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Na het zinken van een duwboot in de Coenhaven in Amsterdam is een opvarende vermist geraakt. Er is gezocht met een sonarboot en meerdere duikteams, maar zowel de politie als de veiligheidsregio houdt er rekening mee dat deze persoon niet meer leeft. Ze spreken intussen van een bergingsoperatie.
16 minuten geleden
HOUTEN (ANP) - Het wordt komende week goed weer voor deelnemers aan de Nijmeegse Vierdaagse. Weeronline verwacht "ronduit gunstige" weersomstandigheden voor het lopen van lange afstanden, met middagtemperaturen van 20 tot 22 graden. Dat is volgens de weerdienst iets minder warm dan gebruikelijk, als het eind juli ruim 24 graden is in de regio Nijmegen. "Die paar graden lager is iets gunstiger voor het leveren van lichamelijke inspanning, maar het is niet zo fris dat je tijdens pauzes sterk afkoelt."
2 uur geleden
De familie van de eerder deze week overleden acteur Cees Geel heeft een digitaal condoleanceregister geopend. De nabestaanden vragen ook het publiek om op deze pagina herinneringen aan Geel en zijn werk te delen.
3 uur geleden
LICHTENVOORDE (ANP) - Ook de tweede stuntman die zich op het Achterhoekse festival de Zwarte Cross heeft gewaagd aan de "katapultsprong" is gewond geraakt. Laurent Arrabito heeft bij de landing zijn enkel gebroken, meldt de organisatie vrijdagavond op Instagram. Donderdag moest collega-stuntman Jim van Nes al naar het ziekenhuis toen hij na de sprong van 75 meter verkeerd terechtkwam. Vanwege het uitvallen van de stuntmannen wordt de katapultstunt de komende dagen niet meer uitgevoerd.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Marokkaanse autoriteiten hebben met hulp van hacksoftware geprobeerd journalisten te bespioneren, onder wie een Nederlandse correspondent. Dat schrijft de Spaanse krant El Confidencial op basis van een lijst die het in handen heeft met daarop mobiele nummers die de Marokkaanse inlichtingendienst tussen 2018 en 2019 probeerde te hacken.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De bussen van het Haagse ov-bedrijf HTM rijden vanaf zaterdagochtend weer volgens dienstregeling. Vrijdagavond haalde de vervoerder alle bussen uit voorzorg van de weg vanwege een "ernstig technisch mankement" dat was gevonden bij sommige bussen. "Na een uitgebreide technische inspectie kunnen we concluderen dat er genoeg bussen morgenvroeg beschikbaar zijn", aldus HTM op de website.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Aan de Radioweg in Amsterdam-Oost is vrijdagavond brand uitgebroken. Volgens een woordvoerster van de veiligheidsregio is de brand ontstaan in een container en overgeslagen naar een loods op een sportpark.
13 uur geleden