KNMI: zonneactiviteit neemt toe, kan apparatuur hevig verstoren
DE BILT (ANP) - De activiteit van de zon neemt toe. Er vinden meer en vaker uitbarstingen plaats op de zon. Deze kunnen bij de aarde verstoringen veroorzaken, die satellieten, radiogolven en het elektriciteitsnetwerk hevig kunnen beïnvloeden. De huidige zonnecyclus lijkt sneller te stijgen dan verwacht, zegt onderzoeker Eelco Doornbos, die zich voor het KNMI bezighoudt met ruimteweer.
Het kan volgens hem betekenen "dat de zonneactiviteit de komende jaren ook hoger uitkomt dan bij de vorige cyclus, die relatief licht was." Zeker de afgelopen maand zagen de onderzoekers veel zogenoemde zonnevlekken, waar de uitbarstingen plaatsvinden. "Nu hadden die nog geen grote gevolgen voor de aarde", zegt Doornbos. Maar de onderzoekers houden er rekening mee dat het ruimteweer in de toekomst voor problemen kan zorgen.
Elke elf jaar begint op de zon een nieuwe zonnecyclus. Van een rustige periode loopt de zonneactiviteit steeds meer op tot een hoogtepunt. Daarna neemt die weer af en elf jaar na het beginpunt zit de zonneactiviteit dan weer op een minimum. Momenteel bevindt de zon zich nog in het begin van de cyclus.
Voorbereiden
Echt extreem ruimteweer is de afgelopen decennia niet voorgekomen. "Hoe goed onze huidige technologie bestand is tegen extreme zonneactiviteit weten we niet precies." 1859 is de literatuur in gegaan als jaar met extreme zonneactiviteit. "Dat analyseren onderzoekers nu nog steeds. Een meetstation in Rome heeft toen bijvoorbeeld hele grote schommelingen gemeten in het magneetveld van de aarde. Dat zou nu voor enorme problemen kunnen zorgen in het elektriciteitsnetwerk", legt Doornbos uit. Op zo'n gebeurtenis willen overheden en bedrijven wereldwijd voorbereid zijn.
In november 2015 raakten radars van de luchtverkeersleiding in onder meer Zweden verstoord door zonneactiviteit. "Het luchtruim is toen meer dan een uur gesloten." In extreme gevallen kan een deel van de radiocommunicatie dagenlang verstoord raken.
Niet gevaarlijk voor gezondheid
Voor mensen op aarde levert het ruimteweer geen gezondheidsproblemen op. "In de meest extreme gevallen worden vliegtuigpassagiers mogelijk blootgesteld aan straling, ongeveer evenveel als tijdens röntgenonderzoeken in het ziekenhuis. Astronauten buiten de atmosfeer moeten oppassen, voor hen is het gevaarlijk", aldus Doornbos. Het KNMI kan nu ook waarschuwingen uitgeven voor extreem ruimteweer, zodat de overheid en vitale sectoren zich kunnen voorbereiden.
Veel zonneactiviteit kan ook voor poollicht in de poolgebieden zorgen. "In 1859, vrijwel tegelijk met de metingen in Rome, zagen mensen het noorderlicht zelfs in het Caribische gebied", vertelt Doornbos.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het zijn moeilijke tijden om op klimaatgebied iets voor elkaar te krijgen, zeggen klimaatwetenschappers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) enkele dagen voor de VN-klimaattop in Antalya, COP31. "Na het Klimaatakkoord van Parijs was er heel veel enthousiasme. Nu is er veel geopolitieke tegenwind en is het lastiger om vooruitgang te boeken", zegt onderzoeker Detlef van Vuuren. Zijn collega Michel den Elzen concludeert dat het "magere jaren" zijn.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De NOS blijft de komende jaren samenvattingen van de Eredivisie uitzenden. De omroep en Eredivisie Media & Marketing (EMM) hebben hun contract verlengd tot en met het seizoen van 2031/2032, meldt de NOS. Daarnaast hebben zij nieuwe afspraken gemaakt, waardoor de NOS meer over de Eredivisie kan delen op sociale media.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Reizigers in het openbaar vervoer gebruiken inmiddels voor ruim een kwart van de ritten OVpay. Om precies te zijn ging het half oktober om 28 procent van alle ov-reizen, schrijft staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) in antwoorden op Kamervragen. Onder reizigers die zonder korting reizen, is 64 procent van de reizen met het nieuwe inchecksysteem.
5 uur geleden
CADZAND (ANP) - De migrantenboot met 38 opvarenden die afgelopen zaterdag aan land werd gebracht in het Zeeuwse Cadzand, is vanaf Nederlands grondgebied het water op gegaan. Dat meldt het Openbaar Ministerie donderdag.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank heeft op dag twee van het omvangrijke proces tegen vier verdachten van de explosie aan de Tarwekamp verklaringen voorgelezen van de familie van de dodelijke slachtoffers. Door de explosie in de bruidswinkel en de instorting op 7 december 2024 vielen zes doden in de Haagse wijk Mariahoeve. Ook werd geciteerd uit verklaringen van personen die gered zijn en de ramp overleefden.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Binnen een paar weken moet het duidelijk zijn hoe het internationale betalingsverkeer van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag wordt geregeld. Dat is nodig omdat de VS vorige maand nieuwe sancties tegen het strafhof aankondigden. Volgens minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) is het vinden van een passende oplossing "uitdagend".
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Ik dacht dat ik in de film beland was", verklaarde een van de vermeende uitvoerders donderdag in de rechtszaal over de verwoestende explosie in een bruidswinkel aan de Tarwekamp. Daarbij vielen op 7 december 2024 zes doden in de Haagse wijk Mariahoeve. "Ik kon me niet voorstellen wat er was gebeurd", vervolgde Mourad B. (31). Hij zou samen met zijn neef Ilias B. (25) de aanslag hebben gepleegd.
10 uur geleden