Kenniscentrum Kusttoerisme presenteert actuele cijfers over toerisme en vrije tijd in Zeeland

Tijdens de bijeenkomst stonden verschillende onderzoeken centraal: het inwonersonderzoek, het vaste gastenonderzoek, het bezoekersonderzoek, de aanboddatabase vrijetijdssector, Toerisme in Balans en Toerist van de Toekomst. Na een opening door Dick van der Velde, gedeputeerde vrijetijdseconomie bij de provincie Zeeland, en een toelichting op de stand van zaken in de vrijetijdssector in feiten en cijfers door Diana Korteweg Maris, coördinator HZ Kenniscentrum Kusttoerisme, konden aanwezigen tijdens deelsessies verdiepende kennis opdoen over de onderzoeken. Hieronder een aantal bijzonderheden per onderzoek.

Inwonersonderzoek
In aansluiting op het Toekomstbeeld Bestemming Zeeland 2030 herhaalde KCKT afgelopen jaar het inwonersonderzoek naar draagvlak voor toerisme. Het onderzoek geeft inzicht in de mate waarin de inwoners van vier kustgemeenten en vier gemeenten in het binnenland het toerisme steunen en welke factoren daarbij een bepalende rol spelen. Hieruit blijkt dat het draagvlak voor toerisme onder druk staat. In de kustgemeenten is slechts 56% van de inwoners het (helemaal) eens met de stelling ‘Ik steun toerisme en wil dat het belangrijk blijft in mijn gemeente’. 21% is het (helemaal) oneens met deze stelling. In de vier binnenlandse gemeenten is de steun iets groter: 62% steunt toerisme en 13% (helemaal) niet. De resultaten worden in maart gepubliceerd.

Onderzoek Vaste gasten in Zeeland
Zeeland telt zo’n 110.000 vaste gasten, gasten met een eigen vakantie-accommodatie in Zeeland. Het is een grote groep gasten die van belangrijke waarde is voor de regio. Vaste gasten besteden - naast de directe kosten bij de accommodatieverstrekkers - bijna 200 miljoen euro in de regio: een grote economische impuls en een belangrijke bijdrage aan de instandhouding van het lokale voorzieningenniveau. De markt van vaste gasten verandert echter: de doelgroep wordt ouder en men lijkt zich minder lang aan dezelfde plek te binden. Aan de aanbodzijde daalt het aantal vaste kampeerplaatsen (jaarplaatsen en seizoenplaatsen) en het aantal tweede woningen stijgt. Deze verschuiving leidt tot onzekerheid bij gasten, die hun accommodatie graag willen behouden. Vaste gasten zijn namelijk zeer tevreden over hun verblijf in Zeeland en 64% van de respondenten zou het liefste meer tijd doorbrengen in hun accommodatie.

Bezoekersonderzoek
Met het bezoekersonderzoek, uitgevoerd in samenwerking met toeristische ondernemers en natuurorganisaties in Zeeland, heeft het kenniscentrum meer inzicht gekregen in de bezoekers van Zeeland. Uit de uitkomsten blijkt dat de mate van herhaalbezoek hoog is: 80% van de ondervraagde vakantiegangers is vaker op vakantie geweest in Zeeland. Bijna de helft hiervan blijft dezelfde plek en accommodatie trouw, de rest varieert bij elk bezoek in Zeeland. Ook de overgrote meerderheid van dagbezoekers is vaker in Zeeland geweest. Van hen kiest 25% altijd voor dezelfde plek en heeft 42% enkele vaste plekken. Zowel vakantiegangers als dagbezoekers komen vooral naar Zeeland vanwege het strand, de natuur en het landschap en de mogelijkheden voor fietsen en wandelen. Bij fietsen, wandelen en bezoek aan natuurgebieden zeggen veel respondenten het gebied al te kennen of ‘op de bonnefooi’ op pad te gaan. Zij maken nauwelijks gebruik van informatie vooraf. Deze inzichten zijn belangrijk voor de marketing van Zeeland in relatie tot de provinciale doelstelling ‘spreiden in tijd en ruimte’.

Aanboddatabase vrijetijdssector
Sinds enkele jaren beheert HZ Kenniscentrum Kusttoerisme een database met het toeristische accommodatieaanbod in Zeeland. Zo had Zeeland op 1 januari 2022 347.000 slaapplaatsen op het land en ruim 12.000 ligplaatsen in jachthavens. Met behulp van een online viewer kan iedereen zien hoeveel accommodaties en slaapplaatsen in een gemeente of wijk of buurt worden aangeboden. Met ingang van 2022 is er nu ook een database vrijetijdsaanbod, die inzicht biedt in de aard, spreiding en omvang van het Zeeuwse (toeristisch relevante) vrijetijdsaanbod. Denk hierbij bijvoorbeeld aan recreatieve routes, dagattracties, musea, natuurgebieden, stranden, horeca en detailhandel. Streven is om deze database later dit jaar online toegankelijk te maken.

Toerisme in Balans
Dé ambitie in het Toekomstbeeld Bestemming Zeeland 2030 is ‘toerisme in balans’. Maar wat is balans eigenlijk en hoe meet je het? In 2022 deed HZ Kenniscentrum Kusttoerisme hiernaar onderzoek, samen met CELTH (Centre of Expertise Leisure, Tourism & Hospitality), NBTC en Saxion Hogeschool. Hieruit zijn mogelijke indicatoren voor het meten van balans, een overzicht van de databronnen die daarvoor gebruikt kunnen worden en praktijkvoorbeelden naar voren gekomen. Alle uitkomsten zijn te vinden in een online interactieve publicatie.

Studentenonderzoek: Toerist van de toekomst
Derdejaars studenten HZ Tourism Management deden vorig jaar op originele manier onderzoek: met behulp van visual storytelling gingen zij in gesprek met basisschoolleerlingen. Zo kregen zij inzicht in wat deze kinderen belangrijk vinden als het gaat om vakanties, bijvoorbeeld als het gaat om duurzaam reizen. Dat biedt een origineel perspectief op de toerist van de toekomst. HZ Kenniscentrum Kusttoerisme gebruikt dit perspectief in een breder onderzoek naar de ‘toerist van de toekomst’ komend jaar.