Hof: Krim-kunstschatten moeten naar Oekraïne
AMSTERDAM (ANP) - De Krim-kunstschatten die het Amsterdamse Allard Pierson Museum al ruim zeven jaar noodgedwongen onder zijn hoede heeft, moeten worden teruggegeven aan Oekraïne. Het gerechtshof in Amsterdam besliste dit - net als de rechtbank in 2016 - in een jarenlange procedure over de bestemming van de archeologische topstukken.
Het museum in de hoofdstad kreeg in 2014 honderden voorwerpen, waaronder een aantal gouden, in bruikleen voor de tentoonstelling 'De Krim - Goud en Geheimen van de Zwarte Zee' van vier culturele instellingen op de Krim. Tijdens die expositie annexeerde Rusland het Oekraïense schiereiland en ontstond de vraag naar wie de schatten na afloop terug moesten: naar Oekraïne - waar de Krim dus niet meer toe behoort - of naar de uitlenende musea die nu onder Russisch bestuur vallen. Zowel Oekraïne als de Krim-musea beschouwen de schatten als hun cultureel erfgoed.
Het Allard Pierson Museum vroeg de rechter hierover een oordeel te vellen. De rechtbank oordeelde in december 2016 dat het museum de collectie moest teruggeven aan Oekraïne, maar daar gingen de Krim-musea tegen in beroep. Rusland dreigde vervolgens de samenwerking met Nederlandse musea stop te zetten als ook het hof in het voordeel van Kiev oordeelt.
Bescherming cultureel erfgoed
Het hof baseert zijn uitspraak wel op andere gronden dan de rechtbank, die zich baseerde op de Erfgoedwet. Volgens het hof kan Oekraïne de voorwerpen niet op grond hiervan opeisen, maar kan het land zich beroepen op bescherming van de Museumwet. Die houdt in dat de kunststukken in afwachting van stabilisatie van de situatie op de Krim naar het Nationaal Historisch Museum van Oekraïne in Kiev worden overgebracht. Het gaat om een tijdelijke maatregel ter bescherming van het cultureel erfgoed.
De objecten die behoren tot een van de vier betreffende musea zijn eigendom van Oekraïne. Van de schatten uit de collecties van de andere drie instellingen is niet vast komen te staan wie de eigenaar is. Het hof heeft zich daar - net als de rechtbank eerder - niet over uitgesproken. In Kiev moet dit in een aparte procedure worden beslist.
Cassatie
Advocaat Rob Meijer noemde de uitspraak namens de vier Krim-musea "heel erg teleurstellend". Hij gaat in overleg over eventuele cassatie bij de Hoge Raad. Volgens persbureau Reuters omschreef Sergej Aksjonov, toppoliticus op de Krim, tegen het Russische persbureau Interfax de uitspraak als "oneerlijk en onwettig". Hij wil de strijd voortzetten.
Op Twitter sprak de president van Oekraïne, Volodimir Zelenski, juist van een "langverwachte overwinning". Hij is het hof "dankbaar" voor een "eerlijke beslissing".
Het Allard Pierson Museum is blij dat er nu een uitspraak ligt en "een stap is gezet in de uiteindelijke afronding van deze zaak". Een woordvoerder wilde niet zeggen wat de kosten van de jarenlange opslag zijn, maar eerder was al duidelijk dat het om enkele tonnen ging.
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - Aan de gemeenteraad van Den Bosch is maandag een petitie overhandigd met het verzoek de vijftig jonge asielzoekers die de gemeente wil opvangen, gastvrij te ontvangen. De petitie is zo'n achthonderd keer ondertekend. Volgens de indieners vooral door inwoners van het dorp Engelen, waar de opvang is gepland.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De mobiele eenheid heeft maandagavond ingegrepen bij een pro-Palestijns protest bij de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam, laat een woordvoerder van de politie weten. Actievoerders bezetten daar verschillende delen van de universiteit. Volgens de politiewoordvoerder ging het om tientallen demonstranten, van wie er 22 zijn aangehouden. De VU zegt aangifte te hebben gedaan van lokaalvredebreuk.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Drie Nederlandse opvarenden van de burgervloot Global Sumud Flotilla zijn maandag door Israël van de afzonderlijke boten gehaald waarmee ze met hulpgoederen naar Gaza wilden varen. Daarmee zijn nu nog drie Nederlanders onderweg op een boot die nog niet is onderschept, laat een van de opvarenden weten.
9 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De bemanning van het Nederlandse cruiseschip Hondius gaat de komende uren in kleine groepjes van boord. Volgens een woordvoerster van de GGD Rotterdam-Rijnmond zijn ze nu nog op het schip, dat maandagochtend aanmeerde in de haven van Rotterdam.
12 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een groep techkenners heeft in de rechtbank het belang van transparantie benadrukt bij de besluitvorming rond de beoogde overname van Solvinity, het bedrijf dat ervoor zorgt dat DigiD kan draaien. "De beoordeling van het grote publieke belang dat is gemoeid met deze zaak, past niet in een achterkamertje van het ministerie van Economische Zaken", zei een advocaat namens de groep journalisten, techexperts en wetenschappers die via de rechter proberen de overname van Solvinity door een Amerikaans bedrijf tegen te houden.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Global Sumud Flotilla meldt dat de Nederlandse opvarenden Pieter Rambags en Jesse van Schaik door het Israëlische leger van hun afzonderlijke boten zijn gehaald. "We maken ons grote zorgen om hun gezondheid", zegt delegatiehoofd Marieke Stam. Verspreid over vijf schepen varen er zes Nederlanders mee, van wie er nog vier onderweg naar Gaza zouden zijn.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De virtuele agent van de politie, chatbot Wout, is offline voor onderhoud na een melding over een "oneffenheid", meldt een woordvoerder van de politie. De onjuistheid bestond eruit dat de chatbot op vragen over aangifte van discriminatie tegen Palestijnen een antwoord gaf over antisemitisme. "Wout leert net als zijn collega's elke dag weer bij", aldus de woordvoerder. Hij noemt de chatbot een "geweldig instrument", waar "zeer regelmatig" nieuwe onderwerpen aan worden toegevoegd.
14 uur geleden