Hof: Krim-kunstschatten moeten naar Oekraïne
AMSTERDAM (ANP) - De Krim-kunstschatten die het Amsterdamse Allard Pierson Museum al ruim zeven jaar noodgedwongen onder zijn hoede heeft, moeten worden teruggegeven aan Oekraïne. Het gerechtshof in Amsterdam besliste dit - net als de rechtbank in 2016 - in een jarenlange procedure over de bestemming van de archeologische topstukken.
Het museum in de hoofdstad kreeg in 2014 honderden voorwerpen, waaronder een aantal gouden, in bruikleen voor de tentoonstelling 'De Krim - Goud en Geheimen van de Zwarte Zee' van vier culturele instellingen op de Krim. Tijdens die expositie annexeerde Rusland het Oekraïense schiereiland en ontstond de vraag naar wie de schatten na afloop terug moesten: naar Oekraïne - waar de Krim dus niet meer toe behoort - of naar de uitlenende musea die nu onder Russisch bestuur vallen. Zowel Oekraïne als de Krim-musea beschouwen de schatten als hun cultureel erfgoed.
Het Allard Pierson Museum vroeg de rechter hierover een oordeel te vellen. De rechtbank oordeelde in december 2016 dat het museum de collectie moest teruggeven aan Oekraïne, maar daar gingen de Krim-musea tegen in beroep. Rusland dreigde vervolgens de samenwerking met Nederlandse musea stop te zetten als ook het hof in het voordeel van Kiev oordeelt.
Bescherming cultureel erfgoed
Het hof baseert zijn uitspraak wel op andere gronden dan de rechtbank, die zich baseerde op de Erfgoedwet. Volgens het hof kan Oekraïne de voorwerpen niet op grond hiervan opeisen, maar kan het land zich beroepen op bescherming van de Museumwet. Die houdt in dat de kunststukken in afwachting van stabilisatie van de situatie op de Krim naar het Nationaal Historisch Museum van Oekraïne in Kiev worden overgebracht. Het gaat om een tijdelijke maatregel ter bescherming van het cultureel erfgoed.
De objecten die behoren tot een van de vier betreffende musea zijn eigendom van Oekraïne. Van de schatten uit de collecties van de andere drie instellingen is niet vast komen te staan wie de eigenaar is. Het hof heeft zich daar - net als de rechtbank eerder - niet over uitgesproken. In Kiev moet dit in een aparte procedure worden beslist.
Cassatie
Advocaat Rob Meijer noemde de uitspraak namens de vier Krim-musea "heel erg teleurstellend". Hij gaat in overleg over eventuele cassatie bij de Hoge Raad. Volgens persbureau Reuters omschreef Sergej Aksjonov, toppoliticus op de Krim, tegen het Russische persbureau Interfax de uitspraak als "oneerlijk en onwettig". Hij wil de strijd voortzetten.
Op Twitter sprak de president van Oekraïne, Volodimir Zelenski, juist van een "langverwachte overwinning". Hij is het hof "dankbaar" voor een "eerlijke beslissing".
Het Allard Pierson Museum is blij dat er nu een uitspraak ligt en "een stap is gezet in de uiteindelijke afronding van deze zaak". Een woordvoerder wilde niet zeggen wat de kosten van de jarenlange opslag zijn, maar eerder was al duidelijk dat het om enkele tonnen ging.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Raisa Blommestijn is in hoger beroep veroordeeld tot een taakstraf van dertig uur waarvan tien uur voorwaardelijk voor beledigende uitlatingen op X in mei 2023. De presentatrice van Ongehoord Nederland (ON!) gebruikte de term "negroïde primaten" bij een video waarop geweld te zien was.
22 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een werkstraf van 180 uur, een maand voorwaardelijke celstraf en een rijontzegging van twaalf maanden geëist tegen het Noord-Hollandse Statenlid Ronald van Tiggelen (PVV) wegens het aanrijden van een actievoerster bij het provinciehuis in Haarlem. Ze protesteerde op 3 maart vorig jaar met Extinction Rebellion (XR) tegen de vervuilende fabrieken van Tata Steel, voor de ingang van de parkeergarage.
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De man die donderdagmiddag is aangehouden na een verdachte situatie bij het stadhuis in Den Haag zei dat hij een bom bij zich had. Dat meldt de politie. Het gaat om een 28-jarige Hagenaar. Er zijn geen explosieven bij hem aangetroffen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland krijgt de eerste doses van "een experimenteel, antiviraal middel" voor de behandeling van het hantavirus toegezonden. Dat maakte de Europese Commissie donderdag bekend. Er zijn nog geen goedgekeurde medicijnen of vaccins voor het behandelen of voorkomen van het virus, maar het Europees Geneesmiddelenbureau acht het middel Favipiravir geschikt voor gebruik in klinische proeven.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Donderdagmiddag is een man aangehouden na een verdachte situatie bij het stadhuis in Den Haag. Dat bevestigt de politie. De man droeg alleen een onderbroek en is geboeid en geblinddoekt afgevoerd.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koningin Máxima is "dankbaar" voor het onafhankelijke onderzoek naar de herkomst van voorwerpen in de Koninklijke Verzamelingen. "We omarmen de conclusies en nemen alle aanbevelingen graag over. Een zorgvuldige omgang met de koloniale collectieonderdelen binnen de Koninklijke Verzamelingen is van wezenlijk belang. Hiervoor is nu een solide basis gelegd", aldus de koningin.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een klein deel van de objecten met koloniale herkomst uit de Koninklijke Verzamelingen is mogelijk onrechtmatig en onrechtvaardig verkregen. Dat blijkt uit onafhankelijk onderzoek naar circa duizend objecten door een commissie die is aangesteld door de Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau (SHVON). Hoewel de beschikbare informatie over de onderzochte voorwerpen vaak onvolledig is, zagen de onderzoekers voor het overgrote deel van de voorwerpen geen directe indicaties voor een mogelijk probleem. Van ongeveer tweehonderd objecten kon de herkomst niet worden vastgesteld.
2 uur geleden