Webmail

Kies je webmail

Omdat ZeelandNet ook DELTA webmail aanbiedt, vragen we je eenmalig je voorkeur op te geven.

Hoe honderden ingekwartierde soldaten de sfeer in Vlissingen grondig verpestten

Hoe honderden ingekwartierde soldaten de sfeer in Vlissingen grondig verpestten

In aanloop naar 6 april, wanneer het 450 jaar geleden is dat Vlissingen zich eigenhandig bevrijdde van de Spaanse bezetters, schrijft historicus Peter van Druenen wekelijks over het roerige jaar 1572. Deze week deel 3 van zijn feuilleton over overlast van ingekwartierde soldaten.

In Vlissingen maakten de gevolgen van de economische crisis en de internationale politieke en militaire spanningen rond 1570 onderdeel uit van het dagelijks leven. Misschien meer dan in welke andere stad in de Nederlanden ook. Vlissingen lag dicht bij Brussel, het machts- en regeringscentrum van Philips de Tweede en beheerste de toegang over water naar Antwerpen, de belangrijkste haven- en handelsstad van de Nederlanden, maar ook vanuit deze stad de route naar erfvijand Frankrijk en naar Engeland, die altijd een potentieel gevaar vormden voor de macht van de Spaanse koning. En daar was dan nog de strijd tegen de watergeuzen bijgekomen, die zelfbenoemde en ongeregelde krijgsmacht van de vroege opstand, waarvoor materieel gewin met een dun sausje van vaderlandsliefde het hoogste doel was.

De aanwezigheid van honderden Spaanse, Waalse en Duitse soldaten, die in de toenmalige politieke constellatie gewoon landgenoten waren en die de stad moesten ‘beschermen’, bepaalde in hoge mate het straatbeeld en was een groeiende bron van ergernis voor de Vlissingers, die ook nog eens moesten dulden dat ze in hun huizen en bedden sliepen en gelegaliseerd hun voorraadkasten konden plunderen, zo daar nog iets inzat. Geen wonder dat er af en toe opstootjes uitbraken die weer tot vergelding en nieuwe wetgeving leidden. Zo werd in juli 1567 een wet van kracht die het verbood om soldaten na te roepen of te beledigen. Het naleven van deze wet was een hele opgaaf, omdat er steeds meer soldaten kwamen die in toenemende mate geld kostten en voor overlast zorgden. Het zal duidelijk zijn dat Vlissingen in een neergaande financiële spiraal terecht kwam. Er moest zelfs geleend worden om aan de verplichtingen te kunnen voldoen. In 1570 werd de wetgeving nog strenger. Het werd verboden geweld te gebruiken tegen de soldaten, hetgeen erop wijst dat er serieuze incidenten waren geweest.

We kunnen er gerust van uitgaan dat de overlast door de soldaten de voornaamste reden was van de onrust in Vlissingen, die op 6 april 1572 zou leiden tot de opstand. De stad werd in een diepe financiële crisis gedompeld en de bevolking kende geen enkele vorm van privacy meer omdat ze constant met een of meerdere soldaten in hun huizen zat opgescheept. Er waren echter nog meer factoren die invloed hadden op de groeiende anti-Spaanse sentimenten in de stad. Bijna allemaal waren ze van financiële aard, zoals de structurele belastingen die Alva in 1569 had ingevoerd: de 10e, 20e en 100e penningen. Deze kwamen bovenop de kosten die er waren om de soldaten te huisvesten en waren dus nauwelijks meer op te brengen. Daar kwam nog bij dat de handel in Vlissingen voor een belangrijk deel stil lag omdat de uitgaande vaarwegen werden geblokkeerd door de watergeuzen die min of meer autonoom hun eigen 80-jarige oorlog waren begonnen, met de aarzelende zegen van Willem van Oranje. Aarzelend, omdat hij hen nodig had in de nog jonge opstand maar hen anderzijds veroordeelde vanwege de onbehouwen tactieken waarmee ze ook de gewone bevolking beroofden wanneer het zo uitkwam. De stad had hierin een ambivalente houding, omdat de soldaten wel bescherming boden tegen de dreiging van de watergeuzen.

Het is overigens nog maar de vraag of de soldaten nog in staat en bereid waren Vlissingen te beschermen tegen aanvallen van buitenaf. Het waren zonder uitzondering huurlingen en die moet je af en toe betalen om ze gemotiveerd te houden. De betalingen aan de Walen bleven steeds vaker uit en de onrust en het daarmee gepaard gaande wangedrag bij de manschappen nam als gevolg hiervan toe, hetgeen de sfeer in de stad er niet op verbeterde.

Volgende week: Hoe Vlissingen in 1572 het randje van een bankroet naderde.

Meer lezen over de geschiedenis van Vlissingen? Kijk op www.vlissingen700.nl.

Meer uit Vlissingen

Sira Kamermans nieuwe directeur-bestuurder l'escaut

VLISSINGEN - Sira Kamermans wordt per 1 juli 2024 aangesteld als directeur-bestuurder van l'escaut. De huidige directeur-bestuurder, Jan Leo van Deemter, neemt met ingang van 1 juli 2024 afscheid. Sira Kamermans is op dit moment werkzaam als manager wonen bij zorgorganisatie Allevo.

23 uur geleden
Auto met meetboot geschaard A58 Oost-Souburg

OOST-SOUBURG - Op de A58 bij Oost-Souburg is bij een ongeval een meetboot van een trailer gevallen. De snelweg is vanwege het ongeval tijdelijk afgesloten.Een bedrijfsauto reed richting Bergen op Zoom toen het rond 09.30 uur misging in de buurt van het viaduct bij de Ritthemsestraat. Door onbekende oorzaak schaarde de trailer en belandde de boot, die is uitgerust voor het uitvoeren van stromingsmetingen op binnenwateren, op het wegdek.Bij het ongeluk raakte gelukkig niemand gewond. Bergingsbedrijf Kuzee is ter plaatse. Vanwege het ongeluk is de snelweg ter plekke afgesloten maar verkeer kan passeren via de af- en oprit en heeft zodoende geen grote hinder van het incident.

1 dag geleden
Jarige Watergeuzen zoeken oud-leden voor reünie

VLISSINGEN - Scoutinggroep de Watergeuzen bestaat dit jaar 75 jaar en viert dat met verschillende activiteiten, waaronder een jubileumkamp op het Scoutcentrum Zeeland in Veere dat van 31 mei tot en met 2 juni wordt gehouden. Tijdens het kamp wordt er een receptie gehouden voor oud-leden van de scoutinggroep, de Watergeuzen kunnen niet alle oud-leden bereiken en doen daarom een oproep.

2 dagen geleden
Auto over de kop op A58: 18-jarige bestuurder mogelijk onder invloed van drugs

RITTHEM - Vanochtend heeft op de A58 bij Ritthem een eenzijdig ongeval plaatsgevonden. Zeker twee personen zijn ter controle naar het ziekenhuis overgebracht. Eén van hen was zwaargewond, zo meldt de politie.

3 dagen geleden
Voor de vijfde keer beschieting in Vlissingen, ditmaal park Koudekerkseweg

VLISSINGEN -  Zaterdagavond is Vlissingen voor de vijfde keer opgeschrikt door een melding van een schietpartij. Er zijn door de melder knallen gehoord.

3 dagen geleden
Extra controles in en rond het Middengebied vanwege reeks schietpartijen

VLISSINGEN- In en rond het Middengebied worden sinds zaterdag extra politiecontroles gehouden. Dit gebeurt naar aanleiding van de vier schietpartijen in de stad vorige week. Dat meldt de gemeente Vlissingen. 

3 dagen geleden
Na het in beslag nemen van een auto gaat de politie uit van een schietincident [UPDATE]

VLISSINGEN- Er is nog veel onduidelijkheid rondom het vermoedelijke schietincident dat vrijdagavond plaatsvond bij de Singel. De politie wil namelijk geen nadere mededelingen doen. Het is daardoor nog altijd niet zeker of er daadwerkelijk geschoten is en welk verband er bestaat tussen de vermeende schietpartij en een personenauto die vier uur na de melding getakeld werd bij de Van Dishoeckstraat onder toeziend oog van een forensisch onderzoeker. 

4 dagen geleden