Groenland kiest parlement, onafhankelijkheid belangrijk thema
NUUK (ANP/AFP/RTR) - In Groenland zijn de parlementsverkiezingen begonnen. Het belangrijkste thema is onafhankelijkheid. De vraag is daarbij niet of, maar wanneer Groenland zich van Denemarken moet afscheiden. De stembusgang komt te midden van Amerikaanse pogingen om het eiland bij de Verenigde Staten te voegen.
Veel van de 57.000 inwoners willen volgens peilingen geen Denen of Amerikanen zijn, maar simpelweg Groenlanders. Denemarken koloniseerde Groenland driehonderd jaar geleden en voegde het in 1953 toe aan het Koninkrijk Denemarken. Het eiland kreeg in 1979 een eigen parlement. De 31 zetels van de zogenoemde Inatsisartut worden nu opnieuw verdeeld. Er kan tot 23.00 uur worden gestemd, de uitslag wordt in de nacht verwacht.
Bijna alle partijen zijn voor onafhankelijkheid. Sommige partijen pleiten voor een "versnelde procedure", terwijl anderen de tijd willen nemen. Ook zijn er verschillende meningen over de mogelijke gevolgen voor de levensstandaard. De Groenlandse economie is sterk afhankelijk van de visindustrie en Deense subsidies. Denemarken steekt elk jaar honderden miljoenen in het semi-autonome gebied.
Onafhankelijkheidsprocedure
Groenland kan sinds 2009, toen het meer autonomie kreeg, een onafhankelijkheidsprocedure beginnen. Denemarken en Groenland moeten dan tot een overeenkomst komen, die goedgekeurd moet worden door de parlementen in zowel Nuuk als Kopenhagen en in een Groenlands referendum. De grootste oppositiepartij Naleraq wil dat het proces meteen begint. De twee huidige coalitiepartijen, waaronder de linkse Inuit Ataqatigiit van premier Múte Egede, vinden dat Groenland eerst economisch onafhankelijk moet worden.
Mocht de Deense hulp wegvallen, dan kan Groenland een samenwerking met de Verenigde Staten overwegen. Dat land zou financiële steun en bescherming kunnen bieden in ruil voor een grotere militaire aanwezigheid op Groenland, aldus Naleraq. De Amerikanen hebben er nu al een militaire basis. De Amerikaanse president Donald Trump wil het strategisch gelegen en grondstofrijke eiland om veiligheidsredenen "op de een of andere manier" innemen, maar erkende onlangs ook het zelfbeschikkingsrecht van de Groenlanders.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - De gewezen Oekraïense minister van Defensie Mychajlo Fedorov is blij dat president Volodymyr Zelensky een nieuwe commandant der strijdkrachten heeft aangewezen. Op sociale media spreekt Fedorov van "een frisse wind en een bron van nieuwe hoop in de strijd van het vrije volk voor vrijheid en gerechtigheid".
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth schat dat de Iranoorlog de VS tot dusver zo'n 37,5 miljard dollar (circa 32,5 miljard euro) heeft gekost. Halverwege mei werd nog gesproken over een bedrag van bijna 29 miljard dollar.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky vervangt zijn commandant der strijdkrachten, Oleksandr Syrsky. Dat meldt hij op Telegram. De functie zal worden overgenomen door Mychajlo Drapaty.
4 uur geleden
GEORGETOWN (ANP/DPA) - Het dodental na een bootongeluk in Guyana is opgelopen naar 41. Een veerboot kapseisde afgelopen weekend en als gevolg daarvan zijn nog tientallen mensen vermist.
5 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - Drie mensen in Venezuela zijn overleden nadat zij het hantavirus hadden opgelopen. Dat meldt het ministerie van Volksgezondheid van dat land. Het voegde eraan toe dat er geen aanwijzingen zijn dat het gaat om een besmetting van mens op mens.
5 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Het Franse parlement heeft een wetsvoorstel goedgekeurd dat de toegang tot sociale media voor kinderen onder de 15 jaar verbiedt. Hiermee is Frankrijk het eerste land in de Europese Unie dat een leeftijdsgrens invoert voor apps als TikTok en Instagram.
5 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De nieuwe Britse premier Andy Burnham is van plan minstens een dag in de week in Manchester te werken, aldus zijn woordvoerder. Hij opent daar een extra premierskantoor, ook wel Number 10 North genoemd.
6 uur geleden