Groenland kiest parlement, onafhankelijkheid belangrijk thema
NUUK (ANP/AFP/RTR) - In Groenland zijn de parlementsverkiezingen begonnen. Het belangrijkste thema is onafhankelijkheid. De vraag is daarbij niet of, maar wanneer Groenland zich van Denemarken moet afscheiden. De stembusgang komt te midden van Amerikaanse pogingen om het eiland bij de Verenigde Staten te voegen.
Veel van de 57.000 inwoners willen volgens peilingen geen Denen of Amerikanen zijn, maar simpelweg Groenlanders. Denemarken koloniseerde Groenland driehonderd jaar geleden en voegde het in 1953 toe aan het Koninkrijk Denemarken. Het eiland kreeg in 1979 een eigen parlement. De 31 zetels van de zogenoemde Inatsisartut worden nu opnieuw verdeeld. Er kan tot 23.00 uur worden gestemd, de uitslag wordt in de nacht verwacht.
Bijna alle partijen zijn voor onafhankelijkheid. Sommige partijen pleiten voor een "versnelde procedure", terwijl anderen de tijd willen nemen. Ook zijn er verschillende meningen over de mogelijke gevolgen voor de levensstandaard. De Groenlandse economie is sterk afhankelijk van de visindustrie en Deense subsidies. Denemarken steekt elk jaar honderden miljoenen in het semi-autonome gebied.
Onafhankelijkheidsprocedure
Groenland kan sinds 2009, toen het meer autonomie kreeg, een onafhankelijkheidsprocedure beginnen. Denemarken en Groenland moeten dan tot een overeenkomst komen, die goedgekeurd moet worden door de parlementen in zowel Nuuk als Kopenhagen en in een Groenlands referendum. De grootste oppositiepartij Naleraq wil dat het proces meteen begint. De twee huidige coalitiepartijen, waaronder de linkse Inuit Ataqatigiit van premier Múte Egede, vinden dat Groenland eerst economisch onafhankelijk moet worden.
Mocht de Deense hulp wegvallen, dan kan Groenland een samenwerking met de Verenigde Staten overwegen. Dat land zou financiële steun en bescherming kunnen bieden in ruil voor een grotere militaire aanwezigheid op Groenland, aldus Naleraq. De Amerikanen hebben er nu al een militaire basis. De Amerikaanse president Donald Trump wil het strategisch gelegen en grondstofrijke eiland om veiligheidsredenen "op de een of andere manier" innemen, maar erkende onlangs ook het zelfbeschikkingsrecht van de Groenlanders.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/DPA/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump legt Cuba nieuwe sancties op. Hij verhoogt daarmee de druk op het communistisch bestuurde eiland, nadat hij eerder dit jaar de leider van Cuba's bondgenoot Venezuela had afgezet.
3 uur geleden
ROME (ANP) - Paus Leo heeft Evelio Menjivar-Ayala benoemd tot bisschop in het Amerikaanse West Virginia. De 55-jarige geestelijke is volgens de krant The Washington Post een voormalige ongedocumenteerde migrant die in een kofferbak naar de VS is gesmokkeld. Hij had katholieken eerder al opgeroepen zich uit te spreken tegen de wijze waarop de Amerikaanse autoriteiten onder president Donald Trump optreden tegen migranten.
7 uur geleden
ISTANBUL (ANP/AFP) - Rond acties op de internationale Dag van de Arbeid is in Istanbul onrust ontstaan. De Turkse politie vuurde traangas af en er worden honderden arrestaties gemeld.
10 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/AFP) - Iran heeft via bemiddelaar Pakistan een nieuw vredesvoorstel gedaan aan de Verenigde Staten. Teheran kwam eerder ook al met een plan, maar daar gingen de Amerikanen nog niet mee akkoord.
10 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP/BELGA) - Op meerdere plekken in Europa is vrijdag gedemonstreerd in het kader van de Dag van de Arbeid. Zo zijn in Frankrijk onder meer in Marseille en Lyon mensen op de been. In Nantes werden daarbij dingen naar de politie gegooid, melden de lokale autoriteiten op X.
12 uur geleden
SKAGEN (ANP) - De vrijlating van bultrug Timmy lijkt vertraging op te hebben gelopen. Het schip dat de walvis vervoert, vaart op dit moment rondjes bij het noordelijkste punt van Denemarken, waar het vaartuig de Noordzee op zou moeten varen. De kapitein zei tegen de Duitse regionale omroep NDR dat die omweg nodig is vanwege de slechte weersomstandigheden.
12 uur geleden
KRETA (ANP/RTR) - De Global Sumud Flotilla bevestigt op sociale media dat alle door Israël opgepakte activisten zijn vrijgelaten op het Griekse eiland Kreta, met uitzondering van twee mannen. Die personen zijn deel van de organisatie achter de poging om over zee humanitaire hulp naar Gaza te brengen.
12 uur geleden