Webmail

Kies je webmail

Omdat ZeelandNet ook DELTA webmail aanbiedt, vragen we je eenmalig je voorkeur op te geven.

Goedkoop in 4 mei-lezing: het komt nu aan op óns morele kompas

Goedkoop in 4 mei-lezing: het komt nu aan op óns morele kompas

AMSTERDAM (ANP) - De noodzaak om te varen op een kompas voor goed en kwaad, zoals het bestond bij verzetsmensen en onderduikgevers in de Tweede Wereldoorlog, is opnieuw actueel geworden door de oorlog in Oekraïne. Dat zei historicus en presentator Hans Goedkoop in de 4 mei-voordracht in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. De lezing, getiteld Wat niet mag, gaat vooraf aan de Nationale Herdenking op de Dam.

"Nu komt het op ons aan, op ons kompas voor goed en kwaad. Alsof we nooit anders doen nemen we vluchtelingen op en sturen wapens. Hier moet het recht winnen. En toch zijn daar de tegenkrachten. Ook in ons land. Uit naam van dat recht steunen bedrijven sancties tegen de agressor, maar vragen ondertussen bij het ministerie of zij daar geen uitzondering op mogen zijn. Dat ministerie steunt de sancties ook, maar slaagt er ondertussen matig in ze uit te voeren", merkt Goedkoop op.

Hij stelt dat ieder van ons zich "de beschaving moet herinneren". "Nu we met een nieuw oog vaststellen wat er niet mag, blijkt dat we vastzitten aan regels en routines die zich voordoen als het recht, maar net de geest daarvan ontberen. De banaliteit van het kwaad - nazisme heb je er niet eens voor nodig. Is dat hoe we verder willen? En zo nee, gaan we er iets aan doen?" vraagt hij.

Abel Herzberg

In zijn lezing stond Goedkoop vooral stil bij het morele kompas dat de Joodse advocaat en schrijver Abel Herzberg aan de dag legde in het concentratiekamp Bergen-Belsen. Hij en een aantal medegevangenen, ook juristen, openden een rechtbank, die eens in de week rechtsprak. Daarmee wilde Herzberg zijn medegevangenen herinneren aan de beschaving. "Zelfs in het kampleven van 1944 bleek het mogelijk je niet bij de omstandigheden neer te leggen en jezelf een opdracht mee te geven. Stel vast wat niet mag en leef ernaar."

Herzberg zag daarvan volgens Goedkoop indrukwekkende voorbeelden in het kamp: "Een rabbijn bijvoorbeeld, die vanwege zijn rabbijnenbaard steeds in elkaar geslagen wordt door kampbewakers. Scheer toch af, zegt iedereen. Hij doet het niet. Of een schoolmeester die ondanks de honger zijn soep laat staan, omdat die niet volgens de spijswetten is. Eet op, zegt iedereen. Hij verdomt het."

"Het zijn mensen die hun eigen grens tussen wat mag en niet mag nooit meer over zullen gaan. Ze weten dat het hun bestaan eenvoudiger zou maken en hun lichaam goed zou doen. Maar niet hun ziel, die zouden ze verliezen, en je ziet dat Herzberg dat herkent. Hij vindt een soortgelijk beginsel. Niet in God maar in het recht - en ook hij houdt daar absoluut aan vast, hoe zwaar het kamp ook wordt", memoreerde Goedkoop.

Meer uit Binnenland

Kabinet wil arbeidsmigrant beter beschermen tegen onderbetaling

DEN HAAG (ANP) - Werknemers die te weinig betaald krijgen, kunnen straks makkelijker hun achterstallig loon terugkrijgen. Vooral arbeidsmigranten worden onderbetaald. Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) wil werkgevers sneller verantwoordelijk maken.

32 minuten geleden
Meer gemeenten hebben lokaal hitteplan, meerderheid nog niet

DEN HAAG (ANP) - Steeds meer gemeenten ontwikkelen eigen hitteplannen, met maatregelen om kwetsbare mensen te beschermen tegen de gevolgen van hoge temperaturen. Het Rode Kruis en het Klimaatverbond becijferen dat het aantal gemeenten dat een hitteplan heeft, of aan het maken is, afgelopen jaar is gestegen van 90 naar 128. Ze noemen dat "een stap in de goede richting", maar vinden dat iedere gemeente zo'n plan zou moeten hebben.

2 uur geleden
Jongerenbank BUUT laat tieners onder 16 als eerste mobiel betalen

AMSTERDAM (ANP) - Kinderen vanaf 10 jaar oud kunnen vanaf dinsdag met hun smartphone betalen bij de jongerenbank van ABN AMRO. Die bank, BUUT, is naar eigen zeggen de eerste in Nederland die jongeren onder de 16 jaar betalingen laat doen via hun mobiel. Daarmee wil BUUT jongeren onder begeleiding van hun ouders leren bewuster met hun uitgaven om te gaan.

4 uur geleden
Dode en twee gewonden door steekincident in Heerhugowaard

HEERHUGOWAARD (ANP) - Bij een steekincident bij een bedrijf in Heerhugowaard zijn een dode en twee gewonden gevallen, meldt de politie. Rond 19.35 uur kreeg de politie een melding van een steekpartij en zette vervolgens de omgeving af voor een grote actie. De politie heeft nog niemand aangehouden en roept getuigen op zich te melden.

4 uur geleden
Van den Brink tevreden met EU-akkoord over terugkeerhubs

DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink noemt het "goed nieuws" dat er in de Europese Unie een onderhandelingsakkoord is om asielzoekers die niet mogen blijven terug te sturen. Het Europees Parlement, de EU-lidstaten en de Europese Commissie bereikten maandagavond een akkoord over een nieuwe terugkeerregeling.

10 uur geleden
Dode en twee gewonden door steekincident in Heerhugowaard

HEERHUGOWAARD (ANP) - Bij een steekincident bij een bedrijf in Heerhugowaard zijn een dode en twee gewonden gevallen, meldt de politie. Rond 19.35 uur kreeg de politie een melding van een steekpartij en zette vervolgens de omgeving af voor een grote actie. De politie heeft nog niemand aangehouden en roept getuigen op zich te melden.

11 uur geleden
Politie: agent wist bij aanhouding niet dat vrouw zwanger was

ZEIST (ANP) - De politieagent die tijdens de veelbesproken aanhouding in het asielzoekerscentrum in Zeist een vrouw naar de grond trok, wist volgens de politie niet dat zij zwanger was. "Hij geeft aan dat hij anders had gehandeld als dit wel zo was geweest", meldt de politie, die aanvullende informatie over het voorval deelt op haar website.

12 uur geleden