Goedkoop in 4 mei-lezing: het komt nu aan op óns morele kompas
AMSTERDAM (ANP) - De noodzaak om te varen op een kompas voor goed en kwaad, zoals het bestond bij verzetsmensen en onderduikgevers in de Tweede Wereldoorlog, is opnieuw actueel geworden door de oorlog in Oekraïne. Dat zei historicus en presentator Hans Goedkoop in de 4 mei-voordracht in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. De lezing, getiteld Wat niet mag, gaat vooraf aan de Nationale Herdenking op de Dam.
"Nu komt het op ons aan, op ons kompas voor goed en kwaad. Alsof we nooit anders doen nemen we vluchtelingen op en sturen wapens. Hier moet het recht winnen. En toch zijn daar de tegenkrachten. Ook in ons land. Uit naam van dat recht steunen bedrijven sancties tegen de agressor, maar vragen ondertussen bij het ministerie of zij daar geen uitzondering op mogen zijn. Dat ministerie steunt de sancties ook, maar slaagt er ondertussen matig in ze uit te voeren", merkt Goedkoop op.
Hij stelt dat ieder van ons zich "de beschaving moet herinneren". "Nu we met een nieuw oog vaststellen wat er niet mag, blijkt dat we vastzitten aan regels en routines die zich voordoen als het recht, maar net de geest daarvan ontberen. De banaliteit van het kwaad - nazisme heb je er niet eens voor nodig. Is dat hoe we verder willen? En zo nee, gaan we er iets aan doen?" vraagt hij.
Abel Herzberg
In zijn lezing stond Goedkoop vooral stil bij het morele kompas dat de Joodse advocaat en schrijver Abel Herzberg aan de dag legde in het concentratiekamp Bergen-Belsen. Hij en een aantal medegevangenen, ook juristen, openden een rechtbank, die eens in de week rechtsprak. Daarmee wilde Herzberg zijn medegevangenen herinneren aan de beschaving. "Zelfs in het kampleven van 1944 bleek het mogelijk je niet bij de omstandigheden neer te leggen en jezelf een opdracht mee te geven. Stel vast wat niet mag en leef ernaar."
Herzberg zag daarvan volgens Goedkoop indrukwekkende voorbeelden in het kamp: "Een rabbijn bijvoorbeeld, die vanwege zijn rabbijnenbaard steeds in elkaar geslagen wordt door kampbewakers. Scheer toch af, zegt iedereen. Hij doet het niet. Of een schoolmeester die ondanks de honger zijn soep laat staan, omdat die niet volgens de spijswetten is. Eet op, zegt iedereen. Hij verdomt het."
"Het zijn mensen die hun eigen grens tussen wat mag en niet mag nooit meer over zullen gaan. Ze weten dat het hun bestaan eenvoudiger zou maken en hun lichaam goed zou doen. Maar niet hun ziel, die zouden ze verliezen, en je ziet dat Herzberg dat herkent. Hij vindt een soortgelijk beginsel. Niet in God maar in het recht - en ook hij houdt daar absoluut aan vast, hoe zwaar het kamp ook wordt", memoreerde Goedkoop.
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - De gemeente Groningen biedt opnieuw nachtopvang in congrescentrum Hanzeplaza voor asielzoekers die niet terechtkunnen in Ter Apel. De gemeente is bereid deze opvang met ongeveer een week te verlengen, mits er een oplossing komt voor de langere termijn. Hierover wordt woensdag mogelijk meer bekend, meldt de gemeente.
4 uur geleden
WAALRE (ANP) - Ongeveer 150 asielzoekers worden tijdelijk opgevangen in het Brabantse Waalre. Ze krijgen van juli tot begin volgend jaar onderdak op een terrein waar vroeger een dierenwinkel zat.
4 uur geleden
WAALRE (ANP) - Ongeveer 150 asielzoekers worden tijdelijk opgevangen in het Brabantse Waalre. Ze krijgen van juli tot begin volgend jaar onderdak op een terrein waar vroeger een dierenwinkel zat.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbonden FNV, CNV en VCP vinden de nieuwste voorstellen van het kabinet voor de AOW, WW en WIA op het eerste gezicht "volstrekt onvoldoende". Volgens de vakbonden is veel rondom de plannen te onduidelijk. Het kabinet wilde door aanpassingen aan die sociale regelingen miljarden besparen, waarop de vakbonden reageerden met de dreiging van stakingen. Na een handreiking van minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) geven de bonden aan eerst een verhelderend gesprek met het kabinet te willen. De vakbonden houden de geplande acties op de agenda.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland gaat de Russische ambassadeur ontbieden vanwege de meest recente aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Dat maakte minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen bekend na een vergadering met zijn collega's in Brussel.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielzoekers krijgen over tweeënhalve week te maken met strengere regels. Een meerderheid van de Eerste Kamer heeft namelijk dinsdagmiddag ingestemd met de Nederlandse uitwerking van het Europese migratiepact, dat op 12 juni van kracht wordt. Daardoor kunnen vluchtelingen onder andere geen onbeperkt houdbare verblijfsvergunning meer krijgen en wordt de maximale duur van een tijdelijke vergunning verkort van vijf naar drie jaar.
8 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het is dinsdag de warmste 26 mei sinds de metingen begonnen in 1901, meldt Weeronline. In De Bilt werd om 14.10 uur een temperatuur gemeten van 30,4 graden, waarmee eveneens de eerste officiële tropische dag van het jaar werd genoteerd.
9 uur geleden