Evacuaties na verwoesting grote stuwdam in Oekraïne

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft een spoedvergadering belegd van de Nationale Veiligheidsraad om de noodsituatie te bespreken. Hij stelt dat Rusland de dam heeft verwoest en spreekt van terrorisme. Rusland beweert dat juist Oekraïne de dam heeft opgeblazen. Op beelden die rondgaan op sociale media zijn explosies te zien.

Volgens de Oekraïense autoriteiten brengt de doorbraak ook risico's met zich mee voor de kerncentrale Zaporizja omdat de koelwatertoevoer in gevaar zou kunnen komen. Momenteel zou de situatie "onder controle" zijn omdat een reservoir met koelwater goed gevuld is. Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) laat weten de situatie monitoren, maar zegt ook dat er "geen directe nucleaire dreiging" is.

Vrees voor overstromingen

Water stroomt vanuit een waterreservoir naar de rivier Dnipro, richting de Zwarte Zee. De dam ligt ongeveer 60 kilometer ten oosten van de stad Cherson. Het gebied ten noorden van de Dnipro is in Oekraïense handen, het gebied ten zuiden van de rivier is in Russische handen.

Gevreesd wordt voor grootschalige en gevaarlijke overstromingen. De Oekraïense gouverneur van de regio Cherson zei te verwachten dat het water "binnen vijf uur tot kritische hoogten zal stijgen" en heeft de evacuatie van mensen nabij de dam aangekondigd. Oekraïne gaat er vooralsnog van uit dat 16.000 mensen in die gebieden wonen, de Russische bezetter van 22.000.

30 meter hoog

De dam uit 1956 was 30 meter hoog en 3200 meter lang. Het grote reservoir levert water aan het schiereiland de Krim, dat in 2014 is geannexeerd door Rusland. Die watertoevoer kan in de problemen komen. De overstroming zou ook gevolgen kunnen hebben voor de situatie op het slagveld.

President Zelensky geeft ondubbelzinnig "Russische terroristen" de schuld. "De verwoesting van de waterkrachtcentrale Kachovka bevestigt alleen maar voor de hele wereld dat zij uit iedere hoek van het Oekraïense grondgebied verdreven moeten worden."