Een ets met Rembrandts zelfportret voor 400 euro in Middelburg? Het staat er écht, zwart op wit

Als je oppervlakkig kijkt naar Smits’ grafische werk, dan lijken de gezichten van Van Gogh of Rembrandt opgebouwd uit streepjes en vlekjes. Kom je dichterbij, dan zie je dat honderden lettertjes samen de gezichten vormen. Smits noemt zijn kunstwerkjes daarom ‘Letterheads’.

Jheronimus Bosch

Het begon vijf jaar geleden. Smits woont in de gemeente Den Bosch. Hij wilde een portret van Jeroen Bosch maken in het Bosch-jaar. Smits keek naar de opwrijfletters die hij al jaren had liggen. Ze kwamen uit de reclamestudio van zijn vader, die de letters in de jaren ’70 en ’80 gebruikte. Zou Smits met de letters ‘Jheronimus Bosch’ het portret van de kunstenaar kunnen ‘tekenen’?

Het werd een grote puzzel, maar wel één die Smits beviel. Hij wreef de letters één voor één op een vel papier. Dat ontwerp werd de basis voor een print. Na een gelukt Jeroen Bosch portret maakte hij portretten van onder meer Van Gogh, Charley Toorop en Rembrandt van Rijn. “Tijdens de Dutch Design week waren de reacties zo goed, dat ik besloot door te gaan.”

Interieurfotograaf

Smits studeerde aan de kunstacademie. Fotografie én typografie vond hij toen al interessant. Zijn bedrijf noemde hij ‘Fototypo‘. Inmiddels is hij gespecialiseerd in interieur-, woning- en architectuurfotografie. “De Letterheads zijn voor mij een fascinerend project erbij. Ze maken het mogelijk regelmatig uit de digitale fotowereld te stappen en vrij werk te maken - met de hand.”

De opwrijfletters wrijft Smits namelijk heel voorzichtig met de hand op papier. Op basis van die ontwerpen maakt hij prints. Smits experimenteert met verschillende hoog- en diepdruktechnieken en verschillende kleuren, letters en ondergronden. Een recent uitstapje was een portret van David Bowie op verzoek. “Daar heb ik me helemaal uitgeleefd met van die lekkere jaren ’70 letters.”

Rembrandt in Japanse techniek

Hij is ook trots op zijn Rembrandt ‘zelfportret’. “Ik maakte 15 prints met een bijzondere Japanse etstechniek, het is een Toyobo ets.” In het Rembrandt-jaar deed hij mee met een ontwerpwedstrijd en haalde de eindexpositie. ,,Het was mooi dat diverse juryleden die ets kochten”, vertelt Smits trots. Nu is het laatste exemplaar van deze Rembrandt-reeks van 15 prints te koop voor 400 euro.

“De letterlust-genen erfde ik van mijn vader, net als zijn afwrijfletters”, vertelt Smits. Maar zijn vader heeft Huubs letter-portretten niet meer kunnen zien. Hij overleed voordat Huub Smits de letters op een totaal nieuwe manier ging gebruiken in zijn atelier in Den Bosch. ,,Hij gebruikte de letters om bijvoorbeeld snel een advertentie te maken, in de tijd vóór desktop-publishing.”

De expositie bij Boekhandel De Drvkkery aan de Markt in Middelburg is te bezoeken vanaf 9 november tot en met 27 december. “Ik vind het leuk om juist in een boekwinkel te laten zien dat je met letters ook heel andere dingen kunt doen dan woorden maken”, zegt Smits met een lach.