Duitsland in onzekerheid over coalitie na spannende verkiezingen
BERLIJN (ANP/DPA) - De exitpolls van de Duitse verkiezingen van zondag hebben ervoor gezorgd dat het land in politieke onzekerheid verkeert. Zowel de vooralsnog grootste partij SPD (25-26 procent) als de CDU/CSU (24-25 procent) wil een nieuwe regeringscoalitie vormen en daarvoor de bondskanselier leveren.
Wel is duidelijk dat deze verkiezingen het Duitse politieke landschap drastisch veranderd hebben. Na zestien jaar te zijn geleid door bondskanselier Angela Merkel is de conservatieve unie CDU/CSU ingestort. De zusterpartijen verloren zo'n 8 procent ten opzichte van 2017 en boekten het slechtste verkiezingsresultaat sinds de Tweede Wereldoorlog.
De centrumlinkse SPD en De Groenen lijken de grote winnaars van deze verkiezingen te worden, met respectievelijk ongeveer 5 en 6 procent winst ten opzichte van 2017.
Onderhandelingen
Nu ook verschillende andere kleinere partijen het goed doen, zullen de onderhandelingen om een levensvatbare coalitie te vormen waarschijnlijk lang duren. De gedachten gaan dan ook al terug naar 2017, toen het Duitsland vijf en een halve maand kostte om een nieuwe regering te vormen.
Het meest voor de hand ligt een coalitie van de SPD, De Groenen en de liberale FDP, de voorkeur van SPD-leider en beoogd bondskanselier Olaf Scholz, ervan uitgaande dat de sociaaldemocraten hun voorspelde voorsprong vasthouden. De liberalen zouden echter het liefst met de CDU/CSU in de regering stappen.
Terugvaloptie
Mocht de CDU/CSU van leider Armin Laschet alsnog als grootste uit de stembussen rollen, dan zal die partij vermoedelijk eerst proberen de krachten te bundelen met de Groenen en de FDP. FDP-leider Christian Lindner heeft voor de verkiezingen gezegd dat zo'n coalitie er "makkelijker uitziet dan met de SPD en de Groenen". Zondagavond opperde Lindner nog een andere mogelijkheid: De Groenen en FDP samen zouden kunnen beslissen wie van de twee grote partijen ze steunen. De verwachting is dat De Groenen dan voor de SPD opteren.
Dan is er nog de 'terugvaloptie' voor de SPD in het geval dat de liberalen dwarsliggen: een coalitie met De Groenen en Die Linke, de kleinere linkse partij van het land. Dit hangt ervan af of Die Linke de kiesdrempel van 5 procent haalt, wat nog onduidelijk is. Zo'n coalitie zou bovendien omstreden zijn, gezien het verzet van Die Linke tegen het Duitse lidmaatschap van de NAVO en de inzet van Duitse troepen in het buitenland.
In geval van nood is er altijd nog de mogelijkheid van opnieuw een grote coalitie tussen de CDU/CSU en de SPD, net als in 2017. Dat leidde destijds tot een bittere interne strijd binnen de SPD. Met Scholz als kanselier zou het sentiment binnen de SPD anders kunnen zijn, maar het zal zeker niet tot gejuich leiden onder de sociaaldemocraten. Laschet sloot de mogelijkheid daarentegen tijdens de campagne niet uit.
Meer uit Buitenland
BERLIJN/LONDEN/PARIJS (ANP/AFP) - De leiders van Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië hebben verklaard bereid te zijn "noodzakelijke en proportionele defensieve acties" te ondernemen als reactie op Iraanse vergeldingsaanvallen, met als doel de militaire capaciteiten van Teheran "bij de bron te vernietigen". Dat schrijven de landen, ook bekend als E3, in een gezamenlijke verklaring.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft een verzoek van de Verenigde Staten geaccepteerd om Britse bases te gebruiken voor defensieve aanvallen op Iraanse raketten in opslagdepots of lanceerinstallaties.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger zegt in Teheran het hoofdkwartier van de Iraanse Revolutionaire Garde, de elitetroepen van het Iraanse regime, te hebben vernietigd. Sinds zaterdagochtend voeren de Verenigde Staten samen met Israël aanvallen uit op Iran om de regering van dat land omver te werpen.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Turkije is bereid te bemiddelen in de strijd in het Midden-Oosten, schrijft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zondagavond op X. Ze verwelkomt die bereidheid, net zoals de insteek van Turkije om een oplossing te vinden via vreedzame middelen. "We zijn het erover eens dat diplomatie de enige haalbare weg voorwaarts is", schrijft de politica.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De gebeurtenissen in Iran mogen niet leiden tot escalatie, stelt EU-buitenlandchef Kaja Kallas zondagavond in een verklaring namens de 27 EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Als dat wel gebeurt, bedreigt dat onder meer het Midden-Oosten en Europa met onvoorspelbare gevolgen, ook op economisch gebied.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - De partij van de voormalige Iraanse president Mahmud Ahmadinejad heeft ontkend dat hij dood is. Het Iraanse staatspersbureau ILNA meldde dat hij zaterdag bij een luchtaanval op zijn huis in het oosten van Teheran was omgekomen, maar dat klopt volgens de partij Dolate Bahar niet, aldus hetzelfde persbureau. Ook familieleden zouden hebben gezegd dat de 69-jarige politicus niet om het leven is gekomen.
4 uur geleden
KARACHI (ANP/RTR) - Bij pro-Iraanse protesten in verschillende plaatsen in Pakistan zijn volgens plaatselijke media meer dan twintig doden gevallen. Bij het consulaat van de VS in de havenstad Karachi vielen negen doden en tientallen gewonden toen er geschoten werd.
4 uur geleden