CPB: koopkracht kan mede door oorlog meer dan 3 procent afnemen
DEN HAAG (ANP) - De koopkracht van Nederlanders kan mede door de oorlog in Oekraïne dit jaar met meer dan 3 procent terugvallen. Dit heeft het Centraal Planbureau (CPB) becijferd. Als gevolg van het conflict gaan de energieprijzen namelijk fors omhoog. En de extra stijging van de energieprijzen komt bovenop een toch al forse inflatie in de nasleep van de coronapandemie.
Het CPB heeft verschillende scenario's opgesteld. In het zwaarste scenario zakt de koopkracht met gemiddeld 3,4 procent. Het middelste scenario dat het planbureau ook gebruikt voor zijn grote nieuwe economische raming gaat uit van 2,7 procent koopkrachtdaling. In een lichter scenario zou ook een koopkrachtafname van 0,6 procent denkbaar zijn. In die doorrekeningen gaat het CPB dan uit van een inflatie van respectievelijk 6 procent, 5,2 procent en 3 procent.
"We gaan ervan uit dat iedereen de hogere energierekening vroeger of later in zijn of haar portemonnee zal voelen", zegt CPB-directeur Pieter Hasekamp in een toelichting. "Maar of het een tik of een dreun is, hangt af van het aandeel van de energiekosten in het besteedbaar inkomen." Hasekamp geeft aan dat hij zich zorgen maakt over mensen met lagere inkomens, zeker als die in een slecht geïsoleerd huis wonen. "Dat soort effecten zijn niet zichtbaar in de standaard koopkrachtplaatjes", voegt hij eraan toe.
Compensatie
Naar de cijfers over de koopkracht werd sterk uitgekeken door de politiek in Den Haag. Er staat grote druk op het kabinet om met een vorm van compensatie te komen voor bijvoorbeeld de enorme stijgingen van de energierekening en hogere benzineprijzen aan de pomp waarmee mensen te maken hebben. Uiterlijk bij de Voorjaarsnota, dus uiterlijk 1 juni, moet duidelijk worden welke maatregelen daarvoor genomen kunnen worden. Maar ook de coalitiepartijen in de Tweede Kamer dringen al aan op meer spoed.
Andere mogelijke economische effecten van de oorlog, bijvoorbeeld impact op de handel, financiële markten en op de investeringen en de consumptie, zijn volgens het CPB nu nog beperkt. In hun raming gaan de rekenmeesters ervan uit dat de economie komende jaren zal blijven groeien, al is het dan niet meer zo sterk als in 2021 toen de economie opveerde van de krimp in het eerste coronajaar.
Waarschijnlijk neemt de omvang van de economie dit jaar met 3,6 procent toe en volgend jaar met 1,7 procent. Volgens het CPB wordt de groei komende jaren ook aangejaagd door de extra overheidsinvesteringen uit het coalitieakkoord. De arbeidsmarkt blijft daarbij krap. Daardoor zal de werkloosheid slechts licht oplopen, is de verwachting.
Meer uit Financieel
DEN HAAG (ANP) - De huurprijzen in de vrije sector zijn in het derde kwartaal van 2026 met zo'n 2 procent gestegen ten opzichte van een kwartaal eerder. Dat melden woningplatforms Huurwoningen.nl en Pararius. De stijging volgt op een lichte daling in het tweede kwartaal.
10 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De arbeidsproductiviteit in het Nederlandse bedrijfsleven is in 2025 met 2,5 procent toegenomen ten opzichte van een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van voorlopige cijfers. Dit lijkt een opsteker, want in de twee jaar ervoor nam de arbeidsproductiviteit juist af. Veel economen maakten zich ook al langer zorgen over het uitblijven van duidelijke productiviteitsgroei.
40 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - De S&P 500-index op de aandelenbeurzen in New York is dinsdag voor het eerst boven de 7800 punten gesloten. Koersstijgingen van technologieaandelen en gedaalde rentes op staatsobligaties zorgden voor een positieve stemming. Beleggers keken daarnaast uit naar het aankomende cijferseizoen, dat binnenkort begint.
8 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse kledingwebsite ASOS heeft bevestigd dat dinsdagochtend een "ongeautoriseerde klantmelding" is verstuurd. Eerder op de dag werd bekend dat gebruikers van de app een melding hadden ontvangen, waaruit kon worden opgemaakt dat de systemen van ASOS zijn gehackt. Het bedrijf laat weten onderzoek te doen naar "ongeoorloofde activiteiten via platforms van derden" die het gebruikt voor communicatie met klanten.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP/RTR) - Duizenden besturingssystemen van Europese wind- en zonneparken zijn via het internet toegankelijk en zijn zodoende kwetsbaar voor hackpogingen. In Nederland zijn ruim 140 van dergelijke toegankelijke systemen gevonden, hebben onderzoekers van cybersecuritybedrijf Modat dinsdag bekendgemaakt tijdens een cybertop in Den Haag.
10 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP) - Teksten gemaakt door ChatGPT krijgen een watermerk in de Europese Unie. OpenAI, de eigenaar van de chatbot, laat weten het onzichtbare watermerk de komende weken in te voeren. Daarmee moet duidelijker worden dat een tekst door kunstmatige intelligentie (AI) is gegenereerd.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak heeft dinsdag zijn recordslotstand verder aangescherpt. Ook op andere beurzen in Europa was de stemming positief, onder meer gesteund door dalende olieprijzen.
13 uur geleden