CPB: koopkracht kan mede door oorlog meer dan 3 procent afnemen
DEN HAAG (ANP) - De koopkracht van Nederlanders kan mede door de oorlog in Oekraïne dit jaar met meer dan 3 procent terugvallen. Dit heeft het Centraal Planbureau (CPB) becijferd. Als gevolg van het conflict gaan de energieprijzen namelijk fors omhoog. En de extra stijging van de energieprijzen komt bovenop een toch al forse inflatie in de nasleep van de coronapandemie.
Het CPB heeft verschillende scenario's opgesteld. In het zwaarste scenario zakt de koopkracht met gemiddeld 3,4 procent. Het middelste scenario dat het planbureau ook gebruikt voor zijn grote nieuwe economische raming gaat uit van 2,7 procent koopkrachtdaling. In een lichter scenario zou ook een koopkrachtafname van 0,6 procent denkbaar zijn. In die doorrekeningen gaat het CPB dan uit van een inflatie van respectievelijk 6 procent, 5,2 procent en 3 procent.
"We gaan ervan uit dat iedereen de hogere energierekening vroeger of later in zijn of haar portemonnee zal voelen", zegt CPB-directeur Pieter Hasekamp in een toelichting. "Maar of het een tik of een dreun is, hangt af van het aandeel van de energiekosten in het besteedbaar inkomen." Hasekamp geeft aan dat hij zich zorgen maakt over mensen met lagere inkomens, zeker als die in een slecht geïsoleerd huis wonen. "Dat soort effecten zijn niet zichtbaar in de standaard koopkrachtplaatjes", voegt hij eraan toe.
Compensatie
Naar de cijfers over de koopkracht werd sterk uitgekeken door de politiek in Den Haag. Er staat grote druk op het kabinet om met een vorm van compensatie te komen voor bijvoorbeeld de enorme stijgingen van de energierekening en hogere benzineprijzen aan de pomp waarmee mensen te maken hebben. Uiterlijk bij de Voorjaarsnota, dus uiterlijk 1 juni, moet duidelijk worden welke maatregelen daarvoor genomen kunnen worden. Maar ook de coalitiepartijen in de Tweede Kamer dringen al aan op meer spoed.
Andere mogelijke economische effecten van de oorlog, bijvoorbeeld impact op de handel, financiële markten en op de investeringen en de consumptie, zijn volgens het CPB nu nog beperkt. In hun raming gaan de rekenmeesters ervan uit dat de economie komende jaren zal blijven groeien, al is het dan niet meer zo sterk als in 2021 toen de economie opveerde van de krimp in het eerste coronajaar.
Waarschijnlijk neemt de omvang van de economie dit jaar met 3,6 procent toe en volgend jaar met 1,7 procent. Volgens het CPB wordt de groei komende jaren ook aangejaagd door de extra overheidsinvesteringen uit het coalitieakkoord. De arbeidsmarkt blijft daarbij krap. Daardoor zal de werkloosheid slechts licht oplopen, is de verwachting.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De beurzen op Wall Street stonden maandag onder druk door groeiende zorgen over de oorlog in het Midden-Oosten. Het staakt-het-vuren tussen de VS en Iran loopt maandag officieel af. Iran sluit gesprekken over een verlenging van het akkoord uit. Ondertussen zei president Donald Trump maandag tegen Fox News dat de VS Oman zouden platbombarderen als het land de Amerikaanse plannen in het conflict met Iran rond de Straat van Hormuz zou dwarsbomen. De groeiende spanningen zorgden voor een stijging van de olieprijzen.
2 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse chipconcern Nvidia gaat tot 105 miljard dollar (91 miljard euro) uittrekken voor de bouw van een enorm nieuw datacentercomplex in de Amerikaanse staat Ohio. Het complex wordt gehuurd door OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Daarmee slaan twee van de belangrijkste spelers achter de explosieve groei van AI opnieuw de handen ineen.
3 uur geleden
ELST (ANP) - Nederlandse wijnboeren zijn op weg naar misschien wel de beste oogst ooit. Daar houdt de Vereniging van Nederlandse Wijn Producenten (VNWP) rekening mee. Aan het begin van het seizoen was er nog genoeg neerslag voor de druiven om goed te groeien. Daarna zorgden het hoge aantal zonuren en de droogte voor een goed rijpingsproces. "Het is tot nog toe veelbelovend in de meeste gevallen, maar we hebben nog een week of vier te gaan tot de oogst, dus het kan nog mislukken", zegt een woordvoerster van de VNWP.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Koerswinsten van chipbedrijven in Amsterdam konden maandag niet voorkomen dat de hoofdindex AEX in het rood eindigde. Wereldwijd zorgde een sterke omzetverwachting van AI-bedrijf Anthropic voor optimisme over de AI-rally in de tech- en chipsector. Toch deden beleggers het voorzichtig aan, in afwachting van ontwikkelingen rond de oorlog in het Midden-Oosten.
6 uur geleden
ARLINGTON (ANP) - De VS kopen voor miljarden euro's aan extra Tomahawk-kruisraketten. De Amerikaanse voorraden van de "essentiële" raketten zijn rap geslonken door onder meer de oorlog tegen Iran. De fabrikant zegt de productie te verveelvoudigen.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Amerikaanse tech- en chipbedrijven gingen maandag overwegend omhoog op de beurzen in New York. Positieve mediaberichten over AI-bedrijf Anthropic zorgden voor optimisme over de AI-rally in de tech- en chipsector. Volgens persbureau Bloomberg heeft het bedrijf achter chatbot Claude, dat zich voorbereidt op een beursgang, de omzet in het tweede kwartaal fors zien groeien tot bijna 12 miljard dollar. Persbureau Reuters meldde op basis van bronnen dat Anthropic voor 2028 rekent op een omzet van 190 tot 200 miljard dollar.
9 uur geleden
DÜSSELDORF (ANP/RTR) - Apple gaat de regels wijzigen voor het gebruik van persoonsgegevens door app-ontwikkelaars voor gerichte reclame op iPhones en iPads, zo maakte de Duitse mededingingsautoriteit BKA bekend. Hiermee wordt een jarenlang onderzoek van het Bundeskartellamt (BKA) afgesloten.
11 uur geleden