CPB: handelsoorlog China en VS risico voor stabiliteit Nederland
DEN HAAG (ANP) - Een handelsoorlog tussen China en de Verenigde Staten vormt een risico voor de economische stabiliteit en groei van Nederland. Dat stelt het Centraal Planbureau (CPB) in de Risicorapportage Financiële Markten 2024, die het CPB jaarlijks op verzoek van de Tweede Kamer opstelt. Hoewel de Nederlandse economie er "gemiddeld goed voorstaat" na de coronapandemie en de energiecrisis, blijft die gevoelig voor "grote economische schokken". Wel kunnen Nederlandse huishoudens en bedrijven eventuele klappen beter opvangen dan een aantal jaar geleden.
Een belangrijke aanleiding voor de waarschuwing van het CPB zijn de verhoogde importheffingen die de Verenigde Staten in mei invoerden op Chinese goederen zoals elektrische auto's. Die kunnen wijzen op een escalerende handelsoorlog tussen de twee grootmachten, met meer faillissementen in Nederland doordat onze economie een "dure schoksgewijze aanpassing" moet maken. Verstoringen van de productiecapaciteit en aanvoerketens kunnen daarbij zorgen voor prijsstijgingen.
Wat ook meespeelt, is de grote mate waarin Nederland blootstaat aan economische risico's in het buitenland doordat het een van de grootste buitenlandse investeringsposities ter wereld heeft. Dat gaat bijvoorbeeld via pensioenfondsen. Als die samen met huishoudens verlies maken op hun investeringen in het buitenland, ontstaat het risico dat ze hun eigen leningen in Nederland niet meer kunnen terugbetalen. "Wanneer buitenlandse bezittingen minder waard worden, raakt dit investerende Nederlanders direct in de portemonnee", schrijft het CPB.
Daling dollar
Het grootste deel van de Nederlandse investeringen in het buitenland wordt echter gedaan in "relatief veilige" landen, zoals de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland. Nederland investeert daar bij elkaar ongeveer 2500 miljard euro. Van investeringen in "risicovolle" landen, zoals China en Rusland, is minder sprake.
Toch blijft het risico op het lijden van verlies op buitenlandse investeringen reëel. In tegenstelling tot Nederland hebben veel andere landen "flink opgelopen" schuldposities, wat de economische stabiliteit daar in gevaar brengt. Door de grote buitenlandse investeringen is Nederland daarmee alsnog "relatief fors blootgesteld".
De grote investeringspositie in de Verenigde Staten ligt daarbij gevoelig. Op de lange termijn wordt een daling van de dollar namelijk niet uitgesloten, wat kan zorgen voor een waardedaling van de Nederlandse investeringspositie.
Meer uit Financieel
MILAAN (ANP/RTR) - Oplichters hebben met AI-middelen 95 miljoen euro weten buit te maken bij de private tak van een van de Italiaanse grootbanken, Intesa Sanpaolo. Hoewel meer dan de helft van het verduisterde geld inmiddels terug is, is nog altijd circa 36 miljoen euro spoorloos.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - De Europese Unie kampt met een energieprijscrisis door de gevolgen van de Iranoorlog voor de olie- en gasmarkten. Dat schrijft Eurocommissaris Dan Jørgensen (Energie) vrijdag in een brief die is ingezien door persbureau Reuters. Hij roept lidstaten daarin op maatregelen te overwegen om de vraag naar energie te beperken.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met plussen gesloten. De hoop op een einde aan de Iranoorlog en lagere olieprijzen zorgden voor optimisme op de beursvloeren.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Medeoprichter van Microsoft Bill Gates gelooft dat kunstmatige intelligentie tot de dood van een miljard mensen kan leiden. Dat zei hij vrijdag in een interview met nieuwszender NBC. Gates vindt dat de Verenigde Staten met wetgeving moeten komen om de risico's van de technologie te verminderen.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Defensie mag AI-bedrijf Anthropic uitsluiten van opdrachten omdat de techonderneming een nationaal veiligheidsrisico zou vormen. Dat heeft een hof van beroep in Washington D.C. geoordeeld in een rechtszaak over het conflict tussen Anthropic en de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BLOOMBERG) - De Europese Commissie geeft importeurs van olie en gas mogelijk een jaar langer de tijd om zich voor te bereiden op nieuwe regels rond methaanuitstoot. Vanaf 2027 moet de invoer van fossiele brandstoffen in de Europese Unie voldoen aan monitoring- en rapportageregels, die zijn bedoeld om de methaanuitstoot te verminderen. Eurocommissaris Dan Jørgensen (Energie) zei vrijdag dat de EU de invoering ervan mogelijk uitstelt tot 2028.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak is vrijdag met een plus de handel uitgegaan. De lagere olieprijzen hielpen het sentiment op de aandelenbeurs in Amsterdam. Olie- en gasconcern Shell en oliedienstverlener SBM Offshore stonden bij de verliezers in de hoofdindex en zakten 0,9 procent en 1,9 procent.
7 uur geleden