Commissie: sociaal minimum schiet tekort, kabinet moet ingrijpen
DEN HAAG (ANP) - Het sociaal minimum is voor de meeste huishoudens niet genoeg om rond te komen en moet "substantieel omhoog". Dat zegt de Commissie sociaal minimum in haar eerste rapport - een belangrijk advies voor het kabinet. Afhankelijk van hun situaties komen huishoudens op het sociaal minimum 50 tot bijna 500 euro per maand te kort. Slechts enkele groepen, onder wie AOW'ers, hebben genoeg geld om rond te komen én mee te komen in de maatschappij.
Het kabinet moet op korte termijn ingrijpen, zegt de commissie. De bijstand en het minimumloon moeten omhoog, "en eventueel ook de huurtoeslag". Ook zou het kabinet kindregelingen moeten verhogen, vooral voor oudere kinderen. Uit berekeningen van de commissie samen met budgetinstituut Nibud en het Centraal Planbureau blijkt dat voornamelijk grotere minimagezinnen in de problemen komen. Ook lopen de tekorten op naarmate de kinderen ouder zijn. De ingrepen die nodig zijn kosten samen zo'n 6 miljard euro.
Een hoger sociaal minimum moet tot "gemoedsrust" leiden en ervoor zorgen dat mensen "vastere grond onder hun voeten krijgen", aldus commissievoorzitter Godfried Engbersen. Hij heeft het rapport vrijdag overhandigd aan minister Carola Schouten (Armoedebeleid). Het adviesrapport is politiek belangrijk: het kabinet heeft aangegeven naar de aanbevelingen te kijken in de aanloop naar de onderhandelingen over de begroting voor volgend jaar.
Vier soorten uitgaven
De commissie keek naar vier soorten uitgaven die huishoudens hoe dan ook moeten kunnen doen. Van vaste lasten als huur tot uitgaven aan kleding, eten en persoonlijke verzorging (zoals shampoo en schoonmaakmiddelen). Maar minima moeten daarnaast geld overhouden voor hobby's, de bibliotheek en een dagje uit. In de verzorgingsstaat moeten ook de mensen met de kleinste portemonnee kunnen leven, en niet alleen óverleven, benadrukt Engbersen.
Gezinnen hebben bovendien een "flexbudget" nodig, vindt de commissie. Om te voorkomen dat ze bij financiële tegenvallers direct in de geldproblemen komen. Een flexbudget moet schokken kunnen opvangen en zo ook voorkomen dat het kabinet steeds incidentele maatregelen moet nemen om te voorkomen dat grote groepen huishoudens problemen krijgen om hun rekeningen te betalen. De commissie stelt voor het flexbudget in te stellen op 3, 6 of 9 procent van de minimaal noodzakelijke uitgaven. Hoe hoog het budget is, is aan de politiek, stelt de commissie. Maar 3 procent is "aan de lage kant". "De goede verstaander heeft een half woord nodig", voegt Engbersen daaraan toe.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het Centraal Planbureau (CPB) ziet in de plannen van coalitiepartijen D66, VVD en CDA een "beperkte verruiming" van de hypotheekrenteaftrek. Het ging in de campagne veel over deze regeling die huizenbezitters bevoordeelt, en die D66 en CDA wilden afbouwen. Op papier verandert de coalitie niets aan de hypotheekrenteaftrek, maar door andere maatregelen gaat er toch meer geld naartoe.
12 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De tarieven van de inkomstenbelasting stijgen toch met de plannen van coalitiepartijen D66, VVD en CDA. Uit het coalitieakkoord werd eerder al duidelijk dat de schijven van de inkomstenbelasting minder meegroeien met de inflatie, waardoor mensen meer belasting betalen. Maar de analyse van het akkoord door het Centraal Planbureau (CPB) laat zien dat ook de belastingpercentages zelf stijgen om 5 miljard euro extra te innen.
45 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Geert Wilders is boos op de plannen van het aankomende kabinet waarbij het eigen risico in 2030 stijgt naar 520 euro. De PVV-voorman deelt op het sociale medium X een passage uit de doorrekening van de kabinetsplannen, met daarbij een booskijkende emoji.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gewone man en vrouw betalen de rekening bij het kabinet-Jetten, vindt ChristenUnie-leider Mirjam Bikker. "Bouwen aan een beter Nederland? Niet voor de gewone man en vrouw," schrijft ze op X.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Groep Markuszower is kritisch op de plannen van de minderheidscoalitie na de doorrekening van het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving. "Dit akkoord staat garant voor meer armoede, de afbraak van onze sociale zekerheid en raakt de Nederlander ongekend hard."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Partijleider Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) noemt de plannen van het aanstaande minderheidskabinet "niet eerlijk" en volgens hem gaat Nederland er niet mee vooruit. Hij reageert op de doorrekening van het Centraal Planbureau en het Planbureau voor de Leefomgeving van de plannen van D66, VVD en CDA.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door het beleid van het aanstaande kabinet-Jetten stijgt het aantal mensen in armoede, berekende het Centraal Planbureau. Bij ongewijzigd beleid zou 2,5 procent van de Nederlanders in 2030 in armoede leven, maar door de plannen van de coalitie van D66, de VVD en het CDA stijgt dat licht naar 2,7 procent. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek was in 2024 3,1 procent van de bevolking arm.
1 uur geleden