Advies aan kabinet: regels rond werk radicaal veranderen

Dat vindt de commissie-Borstlap, die zich op verzoek van verantwoordelijk minister Wouter Koolmees over de huidige situatie boog. "We moeten in Nederland de bakens verzetten", is de dwingende oproep. "Met de huidige regels kunnen we niet door als je ziet wat er op ons afkomt. Er is echt iets aan de hand", aldus voorzitter Hans Borstlap. "Als we niets doen krijgen we een clash zoals bij het milieudossier." Door de problemen met stikstof en PFAS kwamen landbouw en bouwsector plotseling in de knel.

Fundamentele aanpassingen zijn nodig om het tij te keren, vindt Borstlap. "Dat is geen klein bier." Het is nodig op tijd klaar te zijn voor de toekomst om de Nederlandse economie draaiende te houden. De huidige regels zitten inmiddels meer in de weg dan dat ze helpen, stelt hij.

Flexwerkers

De commissie wijst onder meer op de scheefgroei tussen werknemers in vaste dienst en andere werkenden, zoals zelfstandigen (zzp'ers) en flexwerkers. Dat leidt tot enorme verschillen als je ziek wordt of arbeidsongeschikt. Ook zijn flexwerkers vaak lager geschoold en zijn werkgevers nauwelijks bereid daarin te investeren. Dat moet anders, betoogt Borstlap.

Borstlap komt met een reeks "bouwstenen". Tijdelijke arbeidsovereenkomsten moeten duurder worden voor de werkgever. En tijdelijk werk moet ook daadwerkelijk tijdelijk zijn, vindt de commissie. Maar aan de andere kant moeten de lasten voor bedrijven omlaag, bijvoorbeeld bij ziekte of ontslag van een werknemer.

WIldgroei contracten

Borstlap en zijn commissie willen ook een einde aan de "wildgroei" van contracten. Het zorgt voor veel onduidelijkheid, waarvan juist vaak de meest kwetsbare werkenden de dupe kunnen worden. De commissie pleit voor drie vormen: overeenkomsten voor zelfstandigen die werken voor eigen rekening en risico, arbeidsovereenkomsten voor werknemers die voor (on)bepaalde tijd werken in dienst van een werkgever en overeenkomsten voor werknemers in dienst van een uitzendbureau met tijdelijk werk.

Alle werkenden moeten zich kunnen ontwikkelen en blijven leren, om te voorkomen dat ze stil blijven staan en hun kennis verouderd blijkt. Mensen zonder werk moeten individueel naar een baan worden begeleid.