'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
STOCKHOLM (ANP/AFP) - De linkse oppositiepartijen in Zweden zijn een maand na de verkiezingen er niet in geslaagd een coalitie te vormen. Partijleider Magdalena Andersson van de Sociaaldemocraten verkondigde dinsdag dat de partijen niet tot een akkoord zijn gekomen.
10 minuten geleden
ROME (ANP/AFP) - Paus Leo XIV is aangekomen bij het ziekenhuis waar hij dinsdagmiddag geopereerd wordt aan zijn long. Hij onthulde zondag dat er een knobbeltje was ontdekt tijdens een medische routinecontrole en dat het verwijderd moet worden.
42 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De NAVO zegt te kijken of zij de bescherming van de Zwarte Zee moet opschroeven. NAVO-landen aan die zee zouden dat graag zien nu de oorlog van Rusland tegen Oekraïne daar weer vaker ook koopvaardijschepen raakt.
1 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - Het Hongaarse parlement heeft een aantal omstreden anti-lhbtiq+-maatregelen uit een wet van oud-premier Viktor Orbán teruggedraaid. Daardoor is het niet langer verboden om bijvoorbeeld stellen van gelijk geslacht te tonen in films, televisieseries en boeken als die ook beschikbaar zijn voor kinderen.
3 uur geleden
PARIJS (ANP) - De bekende Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg heeft zich in Frankrijk aangesloten bij de grootschalige scholierenprotesten. Ze zei tegen BFMTV "trots" te zijn op de scholieren die ondanks een volgens haar "extreem gewelddadige politie" weigeren om op te geven.
3 uur geleden
SOFIA (ANP/RTR) - Voor de kust van Bulgarije zijn twee schepen geraakt door drones, meldt de Bulgaarse premier Rumen Radev. Een van de twee is gezonken. Radev zegt nog geen duidelijk bewijs te hebben gezien, maar te vermoeden dat Rusland achter de aanvallen zit.
4 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - De Ierse minister Thomas Byrne (Europese Zaken) noemt de eerste reacties op zijn onderhandelingsbox over de meerjarenbegroting "zoals verwacht". Volgens hem ligt er met het nieuwe Ierse voorstel "daadwerkelijk een basis voor onderhandelingen". Het is volgens Byrne noodzakelijk om voor het eind van dit jaar tot een akkoord te komen. Dat zei Byrne dinsdag voor het begin van de vergadering van de EU-ministers van Europese Zaken.
5 uur geleden