'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse Centrale Commando (CENTCOM) ontkent dat er een fregat is beschoten in de Straat van Hormuz. Iraanse staatsmedia meldden eerder een raketaanval op het Amerikaanse schip, maar volgens de Amerikanen is dat niet waar.
14 minuten geleden
DUBAI (ANP/RTR) - Iran zegt een Amerikaans marinefregat te hebben aangevallen nabij de haven van Jask, in de Straat van Hormuz. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau Fars. Het schip zou Iraanse waarschuwingen hebben genegeerd. Volgens Fars zou het schip geraakt zijn door twee projectielen en nadien zijn gekeerd. Onduidelijk is op dit moment of er doden of gewonden zijn.
1 uur geleden
BOEKAREST (ANP) - Het was de afgelopen weken druk bij het Nationaal Historisch Museum in Boekarest. Daar werden sinds woensdag 22 april de gouden helm van Cotofenesti en twee gouden armbanden tijdelijk tentoongesteld, die vorig jaar in Nederland werden gestolen. Het museum meldt aan het ANP dat het aantal bezoekers deze periode flink is gestegen.
1 uur geleden
JEREVAN (ANP) - Europa heeft "één stem" nodig om in overleg te treden met Rusland, vindt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. "We moeten een werkbare opzet vinden" voor besprekingen over het beëindigen van de oorlog, zei hij op de top van de Europese Politieke Gemeenschap in Armenië.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Het Kremlin heeft de persoonlijke beveiliging van de Russische president Vladimir Poetin "drastisch opgevoerd", blijkt uit een rapport van een Europese inlichtingendienst dat CNN in handen heeft gekregen. Aanleiding zouden een reeks moordaanslagen op hoge Russische militairen zijn en de angst voor een staatsgreep.
3 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben 22 bemanningsleden van een Iraans containerschip waarop ze afgelopen maand beslag legden, overgebracht naar Pakistan. Volgens het Pakistaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zullen de opvarenden worden overgeleverd aan Iran. Het ministerie spreekt van een stap die het vertrouwen tussen de strijdende partijen moet verbeteren.
3 uur geleden
JEREVAN (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas was verrast door de timing van de aankondiging van de Amerikaanse president Donald Trump om Amerikaanse troepen uit Duitsland weg te halen. "Ik denk dat het aantoont dat we de Europese pijler binnen de NAVO echt moeten versterken en dat we echt meer moeten doen", zei Kallas voorafgaand aan een top van de Europese Politieke Gemeenschap in de Armeense hoofdstad Jerevan.
3 uur geleden