'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben een reeks "discrete, beperkte aanvallen" uitgevoerd op het Iraanse eiland Qeshm en omliggende gebieden nabij de Straat van Hormuz. Dat meldt The Wall Street Journal (WSJ).
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten brengen op 10 en 11 november delegaties uit Oekraïne en Rusland samen in Abu Dhabi, zo laat de Amerikaanse gezant Steve Witkoff weten. Op sociale media schrijft hij dat de nieuwe gesprekken in Abu Dhabi gaan over "veiligheidsafspraken voor na de oorlog, de-escalatie, humanitaire maatregelen en het beëindigen van de oorlog".
6 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Bij Russische aanvallen maandag op de Oekraïense plaats Komysjoevacha, niet ver van de stad Zaporizja, zijn zeker 26 mensen om het leven gekomen. Eerder op maandag sprak president Volodymyr Zelensky op X nog over achttien doden.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De regering-Trump moet niet langer van Californië eisen om enkele duizenden stembiljetten in die staat niet mee te tellen bij de Congresverkiezingen. Dat heeft een federale rechter in Washington, James Boasberg, besloten. Volgens de rechter is het niet aan de regering om "eenzijdig haar voorkeursprocedures" op te leggen aan staten. In de Verenigde Staten zijn staten grotendeels zelf verantwoordelijk voor het organiseren van de stembusgang.
9 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president vreest dat de aandacht die uitgaat naar de Amerikaanse parlementsverkiezingen deze week, de midterms, de aandacht zal afleiden van de oorlog tegen zijn land. In zijn dagelijkse videotoespraak aan Oekraïners zegt het staatshoofd dat Rusland dat momentum kan aangrijpen om aanvallen uit te voeren op zijn land. Zelensky zegt daarbij over informatie te beschikken dat Rusland een grootschalige aanval voorbereidt.
10 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft de wens uitgesproken dat president Frank-Walter Steinmeier wordt opgevolgd door een vrouw, aldus bronnen binnen zijn partij. De voornamelijk ceremoniële functie is nog nooit door een vrouw bekleed.
11 uur geleden
LIMOGES (ANP/BELGA) - Een inzamelingsactie voor het afgebrande stadhuis van de Franse stad Limoges heeft al ruim 1 miljoen euro opgeleverd. Het gebouw raakte zwaar beschadigd door de brand op 17 oktober, toen in Frankrijk massaal rellen, plunderingen en vernielingen plaatsvonden.
12 uur geleden