'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP) - Er is een minimale toename van het internetverkeer in Iran, meldt internetwaakhond NetBlocks. Al ruim een week is het internet in Iran geblokkeerd, maar NetBlocks meldt in de nacht van vrijdag op zaterdag dat zo'n 2 procent van de Iraniërs toegang tot het internet lijkt te hebben. Dat is meer dan in de afgelopen dagen.
1 uur geleden
MINNEAPOLIS (ANP) - Een federale rechter in de Amerikaanse staat Minnesota heeft besloten dat de inzet van agenten van de vreemdelingenpolitie ICE in Minneapolis aan banden wordt gelegd, schrijven The New York Times en The Washington Post. ICE-agenten mogen geen vreedzame demonstranten meer arresteren, geen pepperspray meer inzetten tegen demonstranten en geen automobilisten arresteren die auto's van ICE-agenten volgen.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse luchtvaartautoriteit Federal Aviation Administration (FAA) waarschuwt luchtvaartmaatschappijen om boven Mexico en Midden-Amerika "voorzichtig" te zijn vanwege "militaire activiteiten". De waarschuwing geldt ook boven landen als Colombia, Panama en Ecuador en is tot halverwege maart van kracht.
2 uur geleden
WASHINGTON/SAINT PAUL (ANP) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie begint een strafrechtelijk onderzoek naar de Democratische gouverneur van Minnesota Tim Walz. Dat melden ingewijden aan CBS News en The Washington Post. Ook de burgemeester van Minneapolis, Jacob Frey, wordt gedagvaard, aldus de ingewijden.
5 uur geleden
WASHINGTON/DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse oud-vicepremier en oud-VN-gezant Sigrid Kaag zit in een nieuw op te richten ondersteunende raad voor "vrede, stabiliteit en welvaart" in Gaza, meldt het Witte Huis vrijdagavond in een verklaring. Deze raad moet het Palestijnse overgangsbestuur en de door Trump voorgezeten vredesraad voor Gaza ondersteunen.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de leden gekozen voor de internationale vredesraad die toezicht zal houden op het toekomstige overgangsbestuur in de Gazastrook. Het gaat onder meer om zijn minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, VS-gezant Steve Witkoff en Trumps schoonzoon Jared Kushner. Ook de Britse oud-premier Tony Blair zit in de raad, meldt het Witte Huis vrijdagavond.
5 uur geleden
ALEPPO (ANP/AFP) - De Syrische president Ahmed al-Sharaa heeft een decreet ondertekend waarmee hij het Koerdisch de status van een nationale taal geeft. Het lijkt te gaan om een gebaar van goede wil na gevechten in de afgelopen dagen.
7 uur geleden