'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BERLIJN (ANP/AFP) - De Duitse inlichtingendiensten krijgen veel meer bevoegdheden. De Bondsdag stemde in met een wetswijziging waardoor de geheime dienst niet meer alleen informatie kan verzamelen, maar ook zelf kan optreden. Duitse media spreken van een historische stap.
27 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Een deel van het Europees Parlement dringt er bij de EU-regeringsleiders op aan om vrijdag één onderhandelaar aan te wijzen voor toekomstige vredesbesprekingen over Oekraïne. Dat gebeurt op initiatief van de Nederlandse Europarlementariër Reinier van Lanschot (Volt). De meningen over wie Europa moet vertegenwoordigen lopen bij de EU-regeringsleiders uiteen.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Het Kremlin heeft beklemtoond dat Europa deel kan nemen aan de gesprekken van Rusland, Oekraïne en de VS over het beëindigen van de oorlog in Oekraïne. Maar Europa moet dan daadwerkelijk willen bijdragen aan vrede. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zei donderdag dat Europa ook aan de onderhandelingstafel gaat zitten bij de volgende gesprekken.
1 uur geleden
DUBLIN (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft opnieuw gezegd dat zij samen met voorzitter van de EU-leiders António Costa namens de EU de onderhandelingen over vrede met Oekraïne moet voeren. Dat is in 2024 afgesproken, zei Kallas voor het begin van de informele EU-top. De Letse premier Andris Kulbergs en de Estse premier Kristen Michal zijn het daar roerend mee eens, zeiden de twee vrijdag bij aankomst in Dublin.
2 uur geleden
LAHORE (ANP/DPA) - In Pakistan is een 19-jarige jongen gedood door een leeuwin tijdens de opnames van een TikTok-video. Hij werkte op de boerderij waar het ongeluk gebeurde. De eigenaar van de boerderij en een TikTokker zijn opgepakt, omdat ze het roofdier voor de video uit haar verblijf hadden gelaten.
2 uur geleden
WENEN (ANP/AFP) - Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) heeft Iran opgeroepen om weer inspecteurs toe te laten tot belangrijke nucleaire faciliteiten in het land. De atoomwaakhond heeft al anderhalf jaar geen toegang tot ondergrondse complexen waar uranium wordt verrijkt en opgeslagen.
3 uur geleden
DUBLIN (ANP) - De EU moet "pragmatisch" kijken hoe het Oekraïne gaat financieren voor 2027, zei de Ierse premier Micheál Martin voorafgaand aan een informele EU-top in Dublin. Wat hem betreft is een lening vanuit de EU aan Oekraïne daarin "de meest effectieve aanpak", zei de Ier, wiens land het tijdelijk EU-voorzitterschap tot 1 januari bekleedt.
3 uur geleden