'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De situatie in de Straat van Hormuz is volgens de VS na de beschietingen van maandag niet verder geëscaleerd. "Tot nu toe is het vandaag rustiger", zei de hoogste Amerikaanse militair, generaal Dan Caine. Hij sprak de verwachting uit dat de VS de komende dagen meer schepen kunnen assisteren die door de oorlog zijn gestrand in het Midden-Oosten.
16 minuten geleden
BOEKAREST (ANP/AFP) - Het Roemeense parlement heeft de regering weggestemd. De sociaaldemocratische PSD trok zich vorige maand al terug uit de coalitie omdat de regering van minister-president Ilie Bolojan van plan was om impopulaire bezuinigingen door te voeren. De partij kwam daarna met de radicaal-rechtse AUR met een motie van wantrouwen.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG/RTR) - De Britse premier Keir Starmer waarschuwt dat het niet zonder gevolgen blijft als duidelijk wordt dat een ander land achter het belagen van de Britse Joodse gemeenschap zit. "Onze boodschap aan Iran of aan elk ander land dat geweld, haat of verdeeldheid in de samenleving zou willen aanwakkeren, is dat dit niet getolereerd zal worden", verklaarde hij op een bijeenkomst met vertegenwoordigers van allerlei sectoren.
1 uur geleden
STOCKHOLM (ANP/RTR/AFP) - Zweden gaat een nieuwe inlichtingendienst oprichten die zich bezighoudt met buitenlandse kwesties. De dienst krijgt de naam Zweedse buitenlandse inlichtingendienst ('Sveriges utrikes underrättelsetjänst'), afgekort UND.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne heeft diep in Rusland doelen bestookt met de eigen Flamingo-kruisraketten. Die legden een afstand af van meer dan 1500 kilometer, meldt president Volodymyr Zelensky.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse antiterreurpolitie stelt een onderzoek in naar brandstichting bij een voormalige synagoge in Londen. "Dit incident volgt op een aantal brandstichtingen en pogingen tot brandstichting gericht tegen Joodse Londenaren in het noordwesten van de stad, en we zullen mogelijke verbanden onderzoeken zodra het onderzoek van start gaat", meldt een hoge politiemedewerker.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne heeft de voorbije maand het aantal middellangeafstandsaanvallen op Rusland verdubbeld, en is van plan om die aanvallen te blijven opvoeren. Dat schrijft president Volodymyr Zelensky op X. Hij zegt ook dat de productie van drones en robots, zoals autonome karretjes voor op het slagveld, de komende tijd verder verhoogd wordt.
4 uur geleden