'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - De druk op de Britse premier Keir Starmer lijkt toe te nemen. Volgens Sky News heeft minister van Buitenlandse Zaken Yvette Cooper hem inmiddels gevraagd om te vertrekken, in navolging van een aantal andere ministers. Meerdere Britse media schrijven dat Starmer maandag zijn aftreden kan aankondigen.
22 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Iran noemt het aanhoudende conflict tussen Israël en Hezbollah in Libanon het hoofdonderwerp van het aanstaande overleg met de Verenigde Staten. Daarnaast moeten ook bevroren Iraanse tegoeden in het buitenland en de verkoop van Iraanse olie worden besproken, zegt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken in een videoboodschap.
1 uur geleden
ZÜRICH (ANP/RTR/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance is in Zwitserland aangekomen voor wat naar eigen zeggen een tweedaags overleg met Iraanse functionarissen zal zijn. Vance en zijn vrouw landden op de luchtmachtbasis Emmen in Zwitserland, zo liet een woordvoerder van de vicepresident weten.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft op Truth Social gezegd dat er meerdere personen zijn gearresteerd wegens vandalisme bij de Lincoln Memorial Reflecting Pool in Washington. Een van de mensen die zou zijn aangeklaagd is de 67-jarige David Carter Hearn, een drievoudig olympiër.
8 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - Koning Charles III gaat als eerste Britse vorst zijn persoonlijke belastingaangifte openbaar maken in een poging de transparantie van het koningshuis te verbeteren, maakte Buckingham Palace bekend. De koninklijke financiën liggen onder een steeds groter maatschappelijk vergrootglas.
8 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer gaat naar verwachting maandag aftreden, meldt de Britse krant The Observer. Eerder berichtten media al dat hij dit weekend een keuze zou maken over het voortzetten van zijn premierschap. Volgens The Observer is Starmer tot de conclusie gekomen dat zijn positie onhoudbaar is.
13 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance is naar Zwitserland vertrokken voor gesprekken met Iran, meldt zijn woordvoerder. Vance zei tegen journalisten te hopen "vooruitgang" te boeken als het gaat om het stoppen van de aanvallen op Libanon en het Iraanse nucleaire programma.
14 uur geleden