'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse radicaal-rechtse partij Rassemblement National (RN) heeft voor het eerst sinds haar oprichting genoeg zetels om samen met haar bondgenoot UDR een fractie te kunnen vormen in de Senaat. Dat heeft partijvoorzitter Jordan Bardella meegedeeld na de verkiezingen voor het hogerhuis.
16 minuten geledenLOURDES (ANP/RTR) - Paus Leo heeft zondag tijdens een ontmoeting met Franse slachtoffers van misbruik opnieuw zijn vastberadenheid uitgesproken om een einde te maken aan het misbruik van kinderen door katholieke geestelijken. Dat meldde het Vaticaan enkele uren nadat de paus de Kerk had opgeroepen haar eigen tekortkomingen te erkennen en haar "diepe wonden" te helen.
1 uur geledenBELGRADO (ANP/RTR) - De Servische president Aleksandar Vučić heeft zondag zijn aftreden aangekondigd. Daarmee maakt hij een einde aan zijn tweede en laatste ambtstermijn van vijf jaar en maakt hij de weg vrij voor vervroegde presidentsverkiezingen. Het aftreden van Vučić was verwacht.
2 uur geledenNIEDERHAUSEN (ANP/DPA) - Een 84-jarige man heeft zondag in de West-Duitse plaats Niederhausen tijdens het parkeren zijn echtgenote doodgereden, meldt de politie. Bij het achteruit inparkeren botste de man tegen een geparkeerd voertuig aan. Vervolgens reed hij om onbekende redenen hard vooruit, waarbij hij zijn 80-jarige vrouw raakte, die voor de auto stond.
2 uur geledenMEKELLE (ANP/AFP) - Het hoofdkantoor van de lokale omroep in het noorden van Ethiopië, Tigrai TV, is geraakt door een drone, zeggen journalisten van de zender tegen persbureau AFP. De omroep staat bekend als belangrijk medium voor de rebellen in Tigray, waar afgelopen week het geweld met het regeringsleger weer escaleerde.
3 uur geledenWASHINGTON (ANP/DPA) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft tegen nieuwssite Axios gezegd dat hij komende week nog nieuwe gesprekken met Iran verwacht. Zaterdag wees hij een Iraans voorstel voor het heropenen van de Straat van Hormuz nog af, maar Iran zei zondag nog te wachten op een officiële reactie.
4 uur geledenBERN (ANP/AFP) - Een ruime meerderheid van de Zwitsers heeft in een referendum een voorstel verworpen om de neutraliteit van hun land strikter te maken. Voorstanders wilden in de grondwet laten opnemen dat Zwitserland de banden met militaire bondgenootschappen als de NAVO niet mag aanhalen en alleen sancties mag opleggen als de Verenigde Naties die hebben goedgekeurd. Tegenstanders noemden dat idee pro-Russisch.
4 uur geleden