'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
QAMISHLI (ANP/AFP) - De Syrisch-Koerdische leider Mazloum Abdi heeft gezegd dat de Koerdische autonome instellingen in het land volledig zijn geïntegreerd in de Syrische staat. Er breekt een nieuwe fase aan, volgens Abdi. Dit is een gevolg van onderhandelingen die leidden tot een overeenkomst tussen Damascus en de Koerden, die onder druk hun autonomie opgaven.
24 minuten geleden
SEOUL (ANP/RTR) - Noord-Korea heeft volgens het Zuid-Koreaanse leger meer dan tien ballistische korteafstandraketten afgevuurd in de richting van de Japanse Zee. Zuid-Korea is volgens het leger "waakzaam en heeft een ferm defensiebeleid samen met de Verenigde Staten. Provocaties kunnen snel worden beantwoord", volgens het leger.
2 uur geleden
PARIJS/BERLIJN (ANP/RTR) - Frankrijk, Duitsland, Italië en het Verenigd Koninkrijk veroordelen de aankondiging van Israël om de bouw van een nieuw stadsdeel van Jeruzalem op de bezette Westelijke Jordaanoever door te zetten. Premier Rob Jetten meldt op X dat het kabinet zich hierbij aansluit.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Teheran noemt de door de VS aangekondigde extra economische sancties tegen Iran "een misdaad tegen de mensheid" en een vorm van "economische terreur". Dat blijkt uit een verklaring van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, waarover staatsmedia berichten.
3 uur geleden
LUIK (ANP/BELGA/DPA) - De Belgische brandweer heeft een zeldzame korhoenhaan gered uit een gebied in de Hoge Venen dat volledig door de brand is verwoest. Dat heeft het kabinet van de gouverneur van Luik gemeld.
3 uur geleden
BRUSSEL/REYKJAVIK (ANP) - Na het luchtruim van oostelijke NAVO-landen beschermt de NAVO ook dat van IJsland beter. De 'luchtruimbewaking' is ook in het kwetsbare noorden van het bondgenootschap opgeschaald naar 'luchtverdediging' om bijvoorbeeld vijandelijke drones effectiever te kunnen pareren.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten eisen dat China twee Amerikaanse wetenschappers vrijlaat die daar volgens de VS ten onrechte vastzitten. Dat blijkt uit een verklaring van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, een maand voor het verwachte bezoek van de Chinese president Xi aan het land.
5 uur geleden