'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
EDINBURGH (ANP/RTR) - Peter Murrell, oud-voorzitter van de Schotse Nationale Partij (SNP), is veroordeeld tot ruim vijf jaar cel voor corruptie. Hij heeft bekend ruim 400.000 pond (zo'n 460.000 euro) aan partijgeld te hebben verduisterd en daar onder meer auto's en luxe goederen van te hebben gekocht.
17 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran zegt nog geen inspecteurs van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) te hebben uitgenodigd om de nucleaire faciliteiten van het land te onderzoeken. De Amerikaanse vicepresident JD Vance verklaarde maandag dat Iran had ingestemd met nieuwe inspecties, maar volgens Teheran is daar geen sprake van en zijn daar ook geen plannen voor.
32 minuten geleden
PRAAG (ANP/RTR) - De Tsjechische president Petr Pavel is boos dat de regering hem niet heeft opgenomen in de officiële delegatie van het land voor de NAVO-top in Turkije over twee weken. Pavel stapt naar het Grondwettelijk Hof, omdat hij vindt dat de top onder zijn bevoegdheid valt.
1 uur geleden
ROME (ANP/AFP) - Het Italiaanse ministerie van Gezondheid heeft code rood afgekondigd voor vijftien steden vanwege extreme hitte. De autoriteiten waarschuwen de inwoners van onder meer Rome en Milaan om tijdens de warmste delen van de dag zoveel mogelijk binnen te blijven.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/AFP) - In Frankrijk zijn sinds donderdag ongeveer veertig mensen verdronken, zegt premier Sébastien Lecornu. Het land gaat gebukt onder een hittegolf, maar sportminister Marina Ferrari waarschuwt dat het gevaarlijk kan zijn om te zwemmen op plekken die daar niet officieel voor zijn aangewezen.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - Een delegatie van de Taliban is onderweg naar Brussel voor een overleg met de EU, melden meerdere media dinsdag. De Europese Commissie, met wie de Taliban op ambtelijk niveau een gesprek zal voeren, kan het bezoek nog niet bevestigen. België maakte maandag bekend dat het vijf eendaagse visa had afgegeven voor een delegatie van de Taliban.
2 uur geleden
LUZERN (ANP/AFP) - Iran en de Verenigde Staten gaan vier werkgroepen opzetten om over verschillende thema's te onderhandelen. Dat meldt de Iraanse onderhandelaar Kazem Gharibabadi na een eerste dag van technische besprekingen in Zwitserland.
4 uur geleden