'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LVIV (ANP/AFP/DPA) - De Britse prins Harry heeft dit weekend een verrassingsbezoek gebracht aan Oekraïne. In de westelijke stad Lviv ontmoette hij gewonde militairen en veteranen. "Jullie gaan de oorlog winnen", zei hij zaterdag op een conferentie voor medisch personeel. Hij beloofde dat de wereld Oekraïne blijft steunen.
1 uur geleden
OTTAWA (ANP) - De ministers van Buitenlandse Zaken van Australië, Canada, Italië en het Verenigd Koninkrijk hebben er zondag bij Israël op aangedrongen om "per direct een einde te maken aan de vertragingen en onmiddellijke, snelle en ongehinderde humanitaire toegang tot de gehele Gazastrook mogelijk te maken".
2 uur geleden
GAZA-STAD/TEL AVIV (ANP/AFP) - Israël heeft in Gaza een hooggeplaatst lid gedood van de Qassambrigades, de militaire tak van de Palestijnse beweging Hamas. Dat meldt het Israëlische leger (IDF) en is bevestigd door Hamas.
5 uur geleden
BURQIN (ANP/AFP) - Het Israëlische leger heeft de Palestijnse videojournalist Mohammad Ateeq gearresteerd in het dorp Burqin op de bezette Westelijke Jordaanoever. Hij was de afgelopen drie jaar werkzaam voor het Franse persbureau AFP.
6 uur geleden
TALLINN (ANP) - Estland sluit vanaf 1 december zijn grenzen met Rusland. De Estse minister van Buitenlandse Zaken, Margus Tsahkna, schrijft op X dat dit is besloten naar aanleiding van bewijs dat "de Russische militaire inlichtingendienst GROe opdracht heeft gegeven tot een sabotageaanval op een Ests bedrijf in de defensie-industrie".
7 uur geleden
ADEN (ANP/RTR) - Jemenitische regeringstroepen hebben aangekondigd dat zij zich terugtrekken uit het gebied nabij de Bab el-Mandeb-zeestraat. Ze zeggen zich te willen concentreren op de verdediging van hun belangrijkste basis in Aden.
8 uur geleden
PRAAG (ANP/RTR) - Tienduizenden Tsjechen zijn zondag de straat opgegaan in de hoofdstad Praag om te demonstreren tegen het regeringsplan om de bijdrage voor omroepen te schrappen en de financiering onder te brengen in de staatsbegroting. De regering van de populistische premier Andrej Babis beschuldigt media, zowel publiek als particulier, van vooringenomenheid. De regeringspartijen willen de maandelijkse bijdrage voor huishoudens van 205 kroon (8,40 euro) afschaffen en het omroepbudget met 15 procent verlagen.
8 uur geleden