'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft ingestemd met een begroting die de gedeeltelijke shutdown in het land moet beëindigen. De begroting die leidde tot de impasse ligt nu voor bij president Trump.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De voorgenomen gesprekken tussen de VS en Iran deze week gaan door. Dat zegt Witte Huis-woordvoerder Karoline Leavitt. De twee landen, waartussen de spanningen de voorbije weken flink zijn opgelopen, treffen elkaar volgens planning vrijdag in Istanbul.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse politie begint een onderzoek naar de opgestapte Labour-politicus Peter Mandelson (72) en zijn contact met Jeffrey Epstein, schrijven Britse media als The Guardian en de BBC. In vrijdag vrijgegeven documenten zitten aanwijzingen dat Mandelson gevoelige informatie zou hebben doorgespeeld aan de omstreden Amerikaanse investeerder over de financiële crisis van 2008.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Bij het proces in Frankrijk tegen de uiterst rechtse politicus Marine Le Pen is ook in hoger beroep geëist dat ze vijf jaar geen openbaar ambt mag bekleden. Dat betekent onder meer dat ze zich niet kandidaat kan stellen voor verkiezingen. Le Pen wil meedoen aan de Franse presidentsverkiezingen volgend jaar.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De VS hebben een Iraanse drone neergeschoten. Dat melden Reuters en AFP op basis van een woordvoerder van het militair commando in de regio, Tim Hawkins. Het onbemande toestel zou volgens CENTCOM een Amerikaans vliegdekschip in de Arabische Zee "op agressieve wijze" zijn genaderd.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De NAVO is begonnen aan de voorbereidingen voor een militaire missie in het Noordpoolgebied, waar ook Groenland ligt. Die gaat Arctic Sentry (Noordpoolschildwacht) heten, laat de hoogste commandant van de alliantie weten.
3 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/RTR) - Twee jonge Zweden zijn in Denemarken veroordeeld voor de aanslag in oktober 2024 op de Israëlische ambassade in de Deense hoofdstad Kopenhagen. Een 18-jarige kreeg twaalf jaar gevangenisstraf en een 21-jarige veertien jaar. Zij waren schuldig bevonden aan terrorisme.
4 uur geleden