'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump stuurt zijn zogenoemde "grenstsaar" Tom Homan naar Minnesota. Homan is verantwoordelijk voor grensbewaking en de uitzetting van immigranten. Trump schrijft op zijn Truth Social dat hij hem maandagavond naar de staat stuurt. "Tom is streng doch rechtvaardig en zal rechtstreeks aan mij rapporteren."
16 minuten geleden
TEL AVIV (ANP/RTR) - De overblijfselen van het lichaam van de laatste Israëlische gijzelaar in Gaza zijn gevonden, meldt het Israëlische leger. Zondag maakte het kantoor van Netanyahu bekend op zoek te zijn naar het lichaam op een begraafplaats in Gaza.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Het dodental door de winterstorm die over de Verenigde Staten trekt, is verder opgelopen. Minstens elf mensen zijn in verschillende staten om het leven gekomen, meldt CNN. Onder meer in New York, Texas en Tennessee vielen slachtoffers. Meer dan 800.000 mensen zitten volgens het nieuwsmedium nog zonder stroom.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR/AFP) - De Europese Unie en India onderzoeken hoe dat laatste land kan deelnemen aan Europese defensieprojecten. Dat staat in een conceptovereenkomst die werd ingezien door persbureau Reuters. Het zou onder meer gaan om samenwerking op militair-economisch gebied.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Filipijnse oud-president Rodrigo Duterte is volgens het Internationaal Strafhof (ICC) fit genoeg om te worden gehoord. De voormalige bewindsman zit sinds maart vorig jaar vast in Nederland in afwachting van zijn proces. Hij wordt ervan verdacht misdaden tegen de menselijkheid te hebben begaan in zijn harde strijd tegen drugscriminaliteit. Daarbij vielen duizenden doden.
4 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP/RTR) - De gesprekken tussen Rusland, Oekraïne en de VS afgelopen weekend zijn "in constructieve geest" verlopen, meldt Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. "Maar er is nog veel werk aan de winkel." Onderhandelaars spraken af in de Verenigde Arabische Emiraten om het te hebben over een akkoord om de gevechten in Oekraïne te beëindigen.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton noemt de aanpak van de protesten tegen immigratiedienst ICE en de dodelijke schietpartijen in Minneapolis "afschuwelijk". "Tijdens ons leven maken we slechts enkele momenten mee waarop de besluiten die we nemen, de acties die we ondernemen, onze geschiedenis voor jaren zullen bepalen. Dit is daar een van", schreef hij op X.
6 uur geleden