'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Israël en Hezbollah hebben ingestemd met een staakt-het-vuren, zegt een Amerikaanse topfunctionaris. Het bestand is vrijdag om 16.00 uur lokale tijd ingegaan. Dat is om 15.00 uur Nederlandse tijd.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Britse premier Keir Starmer heeft opgeroepen tot eenheid binnen regeringspartij Labour. Zijn oproep volgt na de lokale verkiezingsoverwinning van rivaal Andy Burnham, die met zijn behaalde parlementszetel voldoet aan een belangrijke voorwaarde voor het ontketenen van een interne leiderschapsstrijd.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In grote delen van West- en Zuid-Europa worden maatregelen getroffen tegen de hitte. In delen van Zuid-Frankrijk en Spanje kan die vrijdag oplopen tot richting de 40 graden.
2 uur geleden
ROME (ANP) - De Italiaanse buitenlandminister Antonio Tajani heeft zijn bezoek aan de Verenigde Staten geschrapt wegens "ernstige en beledigende" uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump. Die zei volgens de Italiaanse zender La7 onder meer uit medelijden met de Italiaanse premier Giorgia Meloni op de foto te zijn gegaan, nadat zij hem "erom had gesmeekt".
2 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP/DPA) - Israël heeft hevige aanvallen op Libanon uitgevoerd in het zuiden en in de Bekaavallei. Het leger zegt tachtig doelen te hebben bestookt en tientallen Hezbollahstrijders te hebben gedood. Dit was volgens het leger naar aanleiding van een raketbeschieting door Hezbollah in Libanon waarbij vier Israëlische militairen omkwamen.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - Voor de provincie Limburg geldt vrijdag vanaf 15.00 uur code oranje vanwege zware onweersbuien. Het KNMI meldt dat er plaatselijk kans is op overlast en schade door zware windstoten, hagel en veel regen in korte tijd.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De extreemrechtse Israëlische minister Itamar Ben-Gvir heeft gezegd dat "heel Libanon moet branden", nadat het leger had bericht dat er vier Israëlische militairen in dat land zijn gedood. Er vallen doden bij Israëlische aanvallen op de grond in Libanon, maar deze vier zijn de eerste gesneuvelde Israëlische militairen sinds Iran en de VS een voorlopig vredesakkoord tekenden op woensdag.
5 uur geleden