'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
OSLO (ANP) - De rechtbank van Oslo heeft een verzoek van Marius Borg Høiby om vrijgelaten te worden uit voorlopige hechtenis afgewezen, melden Noorse media. De zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit diende het verzoek maandag in nadat hij werd veroordeeld tot vier jaar gevangenisstraf.
26 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Het akkoord dat Iran en de VS zijn overeengekomen, is elektronisch ondertekend door president Donald Trump, vicepresident Vance en de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammed Bagher Ghalibaf. Dat meldt een hoge Amerikaanse functionaris maandag tegen Reuters.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Rusland zit vermoedelijk achter brandstichtingen die gericht waren tegen de Britse premier Keir Starmer. Dat meldt de Britse omroep BBC op basis van eigen onderzoek. Een jonge Russische diplomaat zou de brandstichters opdracht hebben gegeven.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben de scheepvaart gewaarschuwd dat de Amerikaanse zeeblokkade van Iraanse havens nog van kracht is. Dat staat in een bericht van de krijgsmacht dat persbureau Reuters heeft ingezien.
2 uur geleden
ÉVIAN (ANP) - Iran moet echt veranderen om af te komen van Europese sancties, zegt Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. "Als er geen gedragsverandering is, kun je de sancties voor het schenden van de mensenrechten en voor massavernietigingswapens niet opheffen."
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran zegt "maritieme servicekosten" te gaan rekenen voor schepen die door de Straat van Hormuz varen. Dat meldt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken tijdens een persconferentie. Deze servicekosten komen naar eigen zeggen in de plaats van tolheffing en zouden in de overeenkomst staan die Iran met de VS heeft gesloten.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - Een functionaris van Hezbollah heeft gezegd dat de groepering geen operaties heeft uitgevoerd sinds de aankondiging van het akkoord tussen Iran en de Verenigde Staten. De bron, die anoniem wenst te blijven, zegt ook dat het standpunt over de wapenstilstand afhankelijk is van de naleving door Israël.
4 uur geleden