'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/RTR) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft gezegd dat zijn land het besluit van de Amerikaanse president Donald Trump steunt om aanvallen op Iran gedurende twee weken op te schorten, maar voegde eraan toe dat het staakt-het-vuren niet geldt voor Libanon. Dat meldden Israëlische media, waaronder The Times of Israel, op basis van een verklaring van Netanyahu's kantoor.
14 minuten geleden
ISLAMABAD (ANP) - Het tijdelijke staakt-het-vuren tussen Iran, de Verenigde Staten en "hun bondgenoten" gaat onmiddellijk in. Dat meldt de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif op X. Het bestand geldt volgens hem overal, ook in Libanon.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/DPA) - Verschillende Democratische congresleden hebben in de VS opgeroepen het 25e amendement in te roepen. Daarmee kan een president worden afgezet als de vicepresident en een meerderheid van het kabinet vinden dat hij ongeschikt is. De Democraten noemen de harde dreigementen van president Donald Trump aan het adres van Iran als aanleiding.
7 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR/AFP) - Bemiddelaar Pakistan heeft de Verenigde Staten en Iran gevraagd om een wapenstilstand van twee weken. Het land verzoekt Iran de Straat van Hormuz die periode te openen en vraagt aan de Amerikaanse president Trump om de deadline voor een akkoord te verlengen.
8 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De drie VN-militairen die vorige maand omkwamen bij twee losse aanvallen in Libanon, zijn volgens VN-onderzoek gedood door Israël en Hezbollah. Een van de incidenten kwam door een explosief van Hezbollah, het andere door een Israëlische beschieting.
9 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer vindt dat Ye nooit uitgenodigd had moeten worden om op te treden op het Wireless Festival in Londen. Dat schrijft Starmer op X, nadat bekend was geworden dat de omstreden rapper de toegang tot het Verenigd Koninkrijk is geweigerd.
10 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Als de Amerikaanse president Donald Trump uitvoering geeft aan zijn dreigement om "een hele beschaving" te laten sterven, komt dat neer op "de ernstigste misdaden" onder het internationaal recht, zegt VN-mensenrechtenchef Volker Türk. Hij benadrukt dat het aanvallen van burgers een oorlogsmisdaad is.
10 uur geleden