'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
DAVOS (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump wil "onmiddellijk onderhandelen" met Denemarken over de aankoop van Groenland. "Daar is niks mis mee", zei hij op het World Economic Forum in Davos.
9 minuten geleden
DAVOS (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens zijn toespraak op het World Economic Forum in Davos gezegd geen geweld te gebruiken om Groenland in te lijven. Hij wil het eiland, dat bij Denemarken hoort, bij de Verenigde Staten voegen en wilde eerder niet uitsluiten dat hij daarvoor militaire middelen zou inzetten.
12 minuten geleden
DAVOS (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens zijn toespraak op het World Economic Forum gezegd dat Denemarken zich "ondankbaar" opstelt voor het feit dat de Amerikanen Groenland hebben beschermd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij noemde het "dom" dat de Amerikanen het eiland überhaupt hebben teruggegeven.
18 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft woensdag geen ontmoeting met de Amerikaanse president Donald Trump in Davos. Dat heeft een woordvoerder van de Europese Commissie gezegd. Von der Leyen reist vanuit Straatsburg rechtstreeks naar Brussel "om zich te concentreren op de voorbereidingen voor de zeer belangrijke EU-top", zei de woordvoerder.
2 uur geleden
TOKIO (ANP/AFP/RTR) - Japan heeft de kerncentrale Kashiwazaki-Kariwa weer opgestart, voor het eerst sinds de Fukushima-kernramp in 2011. Het gaat om de grootste kerncentrale ter wereld.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff reist donderdag naar Rusland voor een ontmoeting met president Vladimir Poetin. Volgens hem hebben de Russen het initiatief genomen voor het gesprek. "En ik zie dat als een belangrijk statement van hun kant", zei Witkoff tegen CNBC.
3 uur geleden
DEN HAAG/BERLIJN (ANP/RTR/AFP) - Meerdere Europese landen zien momenteel af van deelname aan de Raad van Vrede, een initiatief van de Amerikaanse president Donald Trump. Het gaat om in ieder geval Zweden en Noorwegen en volgens bronnen ook Italië, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Bondskanselier Friedrich Merz is donderdag in ieder geval niet bij de topontmoeting over de oprichting van de raad met Trump in Davos.
4 uur geleden