'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - Mannen ouder dan 55 komen in Denemarken binnenkort niet langer in aanmerking voor vruchtbaarheidsbehandelingen binnen het zorgstelsel. Dit vanwege de gezondheidsrisico's voor kinderen die bijvoorbeeld via ivf-behandeling worden verwekt met zaad van oudere mannen. Denemarken is daarmee het eerste land ter wereld dat een dergelijke beperking introduceert voor mannen. De maatregel moet ingaan per januari.
7 minuten geleden
BISJKEK (ANP/RTR/AFP) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft zijn Russische ambtgenoot Vladimir Poetin bedankt voor het standpunt van Rusland in de Iranoorlog. Hij zei dat Moskou en Teheran samen weerstand kunnen bieden aan het "unilateralisme" van de Verenigde Staten.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse oud-premier Keir Starmer geeft zijn zetel in het Britse Lagerhuis op. Tegen de lokale krant Camden New Journal (CNJ) zegt de oud-premier dat het voor hem tijd was "het stokje door te geven aan een opvolger". Starmer zat in het Lagerhuis als afgevaardigde namens het Londense kiesdistrict Holborn and St Pancras.
2 uur geleden
OSLO (ANP) - Haakon, de nieuwe koning van Noorwegen, heeft de eed afgelegd ten overstaan van het Noorse parlement. De vorst hield daarna een korte toespraak waarin hij verklaarde dat hij en zijn vrouw koningin Mette-Marit zich volledig zullen inzetten voor het land, melden Noorse media.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De zomer van 2026 was de heetste zomer ooit in België, blijkt uit gegevens van weerbureau KMI. Met een gemiddelde temperatuur van 20,3 graden werd het vorige record uit 2018 (19,9 graden) ruimschoots overtroffen.
3 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Door Israëlische aanvallen op de Gazastrook zijn dinsdag zeker vier mensen gedood, onder wie drie kinderen, melden gezondheidsfunctionarissen.
4 uur geleden
WICKLOW (ANP) - Het belangrijkste probleem voor Oekraïne is het tekort aan luchtverdediging, zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas dinsdag bij aankomst in het Ierse Wicklow. Oekraïne moet zo snel mogelijk extra onderscheppingsraketten tot zijn beschikking krijgen, zei ze.
6 uur geleden