'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Donald Trump gaat het gebruik van de term AI (Artificial Intelligence) binnenkort verbieden, schrijft hij in een bericht op Truth Social. De Amerikaanse president wil dat er voortaan wordt gesproken over SI (Super Intelligence).
1 uur geleden
BRASILIA (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Flávio Bolsonaro heeft Brazilië verlaten, zeggen bondgenoten van de senator en een Amerikaanse functionaris tegen CNN Brasil en persbureau Reuters. Hij zou met zijn vrouw en twee dochters onderweg zijn naar de VS. Het hooggerechtshof in Brazilië had Bolsonaro verboden het land te verlaten. Afgelopen zondag verloor hij de presidentsverkiezingen van de zittende president Luiz Inácio Lula da Silva.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - De Likoed-partij van de huidige Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft verzocht of de stembureaus dinsdag langer geopend kunnen blijven, meldt de partij op Telegram. Vooralsnog sluiten die om 21.00 uur Nederlandse tijd, waarna voorlopige uitslagen snel verwacht worden.
2 uur geleden
BRASILIA (ANP/RTR/AFP) - Flávio Bolsonaro, die zondag de Braziliaanse presidentsverkiezingen verloor van de zittende president Luiz Inácio Lula da Silva, heeft de deadline gemist om zijn paspoorten in te leveren. Die zijn daarom als vervallen verklaard, vertellen bronnen bij de politie.
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De aantijgingen van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan het adres van de Arabisch-Israëlische Ra'ampartij zijn bedoeld om rechtse kiezers naar de stembus te lokken. Dat zegt partijleider van Ra'am, Mansour Abbas. In een video noemt het kopstuk van de voor de coalitievorming mogelijk belangrijke partij Netanyahu een opruier en een leugenaar.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland zegt te verkennen of het samen met Amerikaanse partners bijvoorbeeld aardgas kan winnen in het noordpoolgebied, zegt president Vladimir Poetin. Het Hoge Noorden vangt steeds meer begerige blikken nu klimaatverandering belooft het de komende jaren toegankelijker te maken.
4 uur geleden
HELSINKI (ANP/DPA) - Het onverwachte telefoontje van de Finse president en de Noorse premier met de Russische president Vladimir Poetin is niet bij alle bondgenoten goed gevallen. Denemarken is "zeer sceptisch" over "soloacties" en Zweden waarschuwt dat de Europese eendracht onder druk kan komen. Nederland "waardeert" juist de inzet van de Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre.
5 uur geleden