'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BANGKOK (ANP/RTR) - De Thaise premier Anutin Charnvirakul belooft strengere wapenwetten als reactie op een fatale schietpartij. Een 14-jarige jongen schoot vrijdag twee van zijn grootouders dood en daarna vijf anderen op zijn school, voordat hij zichzelf van het leven beroofde.
1 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - De Spaanse regering dreigt met tegenmaatregelen als Italië de grenscontroles die het heeft ingesteld tegen het land niet voor komende zondag opheft. Italië stelde deze in nadat tienduizenden migranten vorige week de Spaanse exclave Ceuta binnenkwamen.
1 uur geleden
SANAA (ANP/AFP) - Houthi-rebellen hebben een droneaanval uitgevoerd in de provincie Marib, in Jemen. Daarbij zijn drie leden van de regeringsstrijdkrachten gedood, meldt een Jemenitische militaire bron aan persbureau AFP.
2 uur geleden
MADRID/DEN HAAG (ANP/AFP) - De Spaanse politie heeft een grote smokkelbende opgerold en daarbij zijn 78 mensen opgepakt. Het gaat volgens Europol om een van de grootste criminele netwerken die via de westelijke Middellandse Zee drugs, migranten, wapens en voortvluchtige criminelen smokkelde.
3 uur geleden
THEBE (ANP/AFP) - De burgemeester van de Griekse plaats Stylida is vrijdag opgepakt omdat hij ervan wordt beschuldigd verantwoordelijk te zijn voor een grote bosbrand afgelopen week ten noordwesten van Athene. Daarnaast is een medeverdachte en eigenaar van een windmolenpark in hechtenis genomen, melden Griekse media.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie zet meer Russen op de sanctielijst, vanwege de recente luchtaanvallen die het land heeft uitgevoerd. "Elke nieuwe aanval op Oekraïne is een nieuwe reden voor Europa om de druk op Rusland op te voeren", schrijft EU-buitenlandchef Kaja Kallas op X.
3 uur geleden
BERLIJN (ANP) - De Duitse Veiligheidsraad heeft het drone-incident op de luchthaven van Leipzig besproken. Bondskanselier Friedrich Merz leidde het telefonisch overleg, meldt een woordvoerder van de Duitse regering. Het is niet bekend wat er precies is besproken.
4 uur geleden