'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP) - De Iraanse veiligheidsdiensten pleegden massamoorden op demonstranten nadat de grote protesten in het land op 8 januari escaleerden, meldt mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. Naar schatting zijn hierbij duizenden demonstranten omgekomen, hoewel het door een internetblokkade moeilijk is een dodental vast te stellen.
2 uur geleden
SEOUL (ANP/RTR) - In de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul heeft een bus een gebouw geramd. Daarbij zijn dertien gewonden gevallen, onder wie twee zwaargewonden. Dat melden persbureaus YTN TV en Yonhap.
2 uur geleden
SEOUL (ANP/RTR) - De Zuid-Koreaanse oud-president Yoon Suk-yeol is veroordeeld tot vijf jaar cel wegens het belemmeren van de rechtsgang. Hij zou de politie hebben tegengewerkt bij zijn arrestatie in januari 2025. Yoon riep een maand eerder kortstondig de militaire noodtoestand uit om het parlement buitenspel te zetten. Aanklagers hadden een gevangenisstraf van tien jaar tegen hem geëist.
2 uur geleden
SEOUL (ANP/RTR) - In een achtergestelde wijk van het chique district Gangnam in de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul woedt een grote brand. Bijna 300 brandweerlieden bestrijden de brand. In totaal werden 85 brandweerwagens naar de plek gestuurd.
4 uur geleden
CANBERRA (ANP/RTR) - Ruim een maand nadat in Australië het verbod op sociale media voor jongeren onder de 16 jaar is ingegaan, zijn ongeveer 4,7 miljoen accounts van Australische tieners gedeactiveerd. Dat meldde de Australische internettoezichthouder vrijdag.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump schrijft op Truth Social dat de internationale vredesraad voor de Gazastrook, die toezicht moet houden op het overgangsbestuur, is gevormd. De zogeheten Board of Peace is een belangrijk onderdeel van de tweede fase van Trumps vredesplan voor Gaza.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - De Venezolaanse oppositieleider María Corina Machado heeft Donald Trump haar Nobelprijs voor de Vrede aangeboden. Dat zei de oppositiepoliticus enkele uren na afloop van haar lunch met de Amerikaanse president in het Witte Huis. Een functionaris van het Witte Huis bevestigde dat Trump van plan is de medaille te houden.
11 uur geleden