'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
OSLO (ANP) - De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar rechter en oud-VN-mensenrechtenchef Navanethem Pillay. Zij krijgt de prijs voor haar inzet voor vrede en internationaal recht, aldus het Noorse Nobelcomité vrijdag. Het comité stelt dat de Zuid-Afrikaanse "de reikwijdte en de impact van het internationaal recht aanzienlijk heeft vergroot". Pillay was rechter bij het hooggerechtshof van Zuid-Afrika, het Rwandatribunaal en het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag.
36 minuten geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische techreus Yandex heeft opnieuw melding gemaakt van een aanval op een datacentrum, de tweede in twee dagen. Een droneaanval trof een locatie in de regio Kaloega.
45 minuten geleden
ADDIS ABEBA (ANP/RTR) - Ethiopië heeft in een brief aan de Veiligheidsraad van de VN geëist dat het buurland Eritrea zijn troepen terugtrekt uit Ethiopië. Volgens de minister van Buitenlandse Zaken Gedion Timothewos laat de aanwezigheid van Eritrese troepen op het grondgebied van Ethiopië geen andere keuze dan dat het land zich tegen Eritrea verdedigt. Hij spreekt van "schaamteloze agressie en een complete invasie". Het Eritrese regime weerspreekt dit.
1 uur geleden
RIYAD (ANP/RTR/AFP) - Zeker drie Saudische burgers zijn om het leven gekomen bij twee aanvallen op de luchthaven van de Saudische hoofdstad Riyad. Dat meldt de burgerluchtvaartautoriteit. De aanvallen vonden donderdag al plaats.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - Burgemeester Zohran Mamdani van New York gaat van de Amerikaanse president Donald Trump eisen dat immigratiedienst ICE alle handhavingsacties in de stad staakt. Dat schreef Mamdani donderdag op X, nadat ICE een man in New York zou hebben neergeschoten.
6 uur geleden
LUIK (ANP/BELGA) - De politie in het Belgische Luik heeft 76 mensen opgepakt tijdens studentenprotesten in de stad. Net als in Frankrijk lopen de protesten van scholieren en studenten in Luik de afgelopen dagen ook uit op rellen.
14 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De botsing tussen een vliegtuig van American Airlines en een Black Hawk-helikopter van het leger in Washington vorig jaar was het gevolg van verschillende systeemfouten. Dat staat in een onderzoeksrapport van het Amerikaanse leger, dat is ingezien door persbureau Reuters. Bij de crash kwamen 67 mensen om het leven.
14 uur geleden