'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Libanon wil het staakt-het-vuren tussen Israël en Hezbollah verlengen. Volgens een functionaris gaat de Libanese delegatie donderdag in Washington voorstellen om het bestand een maand langer te laten duren.
44 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De ambassadeurs van de EU-landen hebben in Brussel ingestemd met een wijziging van de EU-meerjarenbegroting, melden diplomaten. Dat was een van de laatste hordes voor de lening van 90 miljard euro aan Oekraïne, die maandenlang is geblokkeerd door Hongarije.
1 uur geleden
RIYAD (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben een Oekraïens anti-dronesysteem in gebruik genomen op een militaire vliegbasis in Saudi-Arabië, meldt persbureau Reuters op basis van vijf anonieme bronnen. De VS hebben zelf ook antidronetechnologie, maar de inzet van dit systeem laat volgens analisten zien dat Oekraïne door de oorlog met Rusland een voorsprong heeft genomen.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - België koopt vijftien rijdende luchtverdedigingskanonnen voor Oekraïne, schrijft de Belgische krant L'Echo. Met de oude zogeheten Gepards zou Oekraïne Russische drones uit de lucht kunnen schieten.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Russische olie stroomt voor het eerst in maanden weer door de Droezjba-pijpleiding via Oekraïne naar Hongarije en Slowakije, meldt het Hongaarse staatsoliebedrijf MOL. De leiding raakte in januari beschadigd in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland, waardoor de leveringen stil kwamen te liggen.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran heeft twee containerschepen in de Straat van Hormuz in beslag genomen om "maritieme overtredingen", meldt het Iraanse persbureau Tasnim. De schepen zijn naar de Iraanse kust overgebracht.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk beleggen een nieuwe bijeenkomst van militaire planners om te bespreken hoe ze de scheepvaart in de Straat van Hormuz weer op gang kunnen brengen zodra de oorlog tegen Iran voorbij is. Planners uit meer dan dertig landen, waaronder Nederland, nemen woensdag en donderdag deel aan de besprekingen in Londen.
3 uur geleden