'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
ANKARA (ANP/AFP) - Turkije wil dat Oekraïne en Rusland stoppen met hun aanvallen op schepen op de Zwarte Zee. Minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan riep bij staatspersbureau Anadolu op tot een zogenoemd 'moratorium' op de aanvallen.
24 minuten geleden
SOFIA/KYIV (ANP/AFP) - Bulgarije heeft de Oekraïense ambassadeur ontboden naar aanleiding van de inslag van een drone met explosieven in het noordoosten van het land. Het was volgens de Bulgaarse strijdkrachten een drone van een type dat het leger van Oekraïne gebruikt.
1 uur geleden
NOVOROSSISK (ANP) - Oekraïne heeft toegezegd om geen niet-Russische olietankers op de Zwarte Zee aan te vallen die gebruikmaken van Russische havens, als die schepen geen Russische goederen vervoeren. Dat meldt persbureau Bloomberg op basis van een Amerikaanse functionaris. Het is vooral goed nieuws voor Kazachstan, dat sterk afhankelijk is van de haven in het Russische Novorossisk voor de export van olie.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De huidige omstandigheden bieden volgens de Iraanse president Masoud Pezeshkian de beste omstandigheden om te komen tot een overeenkomst met de VS. Hij meent dat er nu in zijn land "samenhang, kracht en eenheid is" en dat Iran in de huidige oorlog tot dusver "zegevierend en machtig is".
3 uur geleden
SOFIA (ANP/AFP) - De drone die zaterdag in Bulgarije is ontploft, was volgens het Bulgaarse ministerie van Defensie van een type dat veel wordt gebruikt door Oekraïne. "Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat het om een opzettelijk incident gaat", aldus het ministerie.
3 uur geleden
BELGRADO (ANP/DPA) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft voor het eerst als staatshoofd een bezoek aan Servië gebracht. Hij heeft zijn Servische ambtgenoot Aleksandar Vučić gesproken over meer samenwerking, onder meer op het gebied van landbouw en voorziening van levensmiddelen. Zelensky dankte zijn gastheer voor de humanitaire hulp uit Servië.
5 uur geleden
LEIPZIG (ANP/DPA) - De Duitse politie heeft volgens het Duitse persbureau DPA een speciale radar op het vliegveld van Leipzig en Halle geplaatst. Het gaat volgens mediaberichten om een EchoShield-systeem dat drones van grotere afstand kan zien aankomen.
6 uur geleden