'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
VATICAANSTAD (ANP) - Paus Leo is van plan om te stemmen in de Amerikaanse midtermverkiezingen, meldden Amerikaanse media. Hij heeft een stembiljet aangevraagd in de staat Illinois, waar hij als kiezer staat geregistreerd. Het is nog niet bekend of hij zijn stem al heeft opgestuurd.
21 minuten geleden
OLESJKY (ANP/RTR) - De evacuatie van inwoners van de Oekraïense stad Olesjky is begonnen, zeggen Rusland en Oekraïne. Ook wordt gemeld dat een begin is gemaakt met de distributie van humanitaire hulpgoederen. De stappen maken deel uit van een humanitair bestand dat tot en met zondag geldt.
25 minuten geleden
MOSKOU (ANP/AFP/BELGA) - De onafhankelijke Russische krant Novaja Gazeta heeft aangekondigd te stoppen. De sluiting vindt onder Russische druk plaats, aldus hoofdredacteur Sergej Sokolov.
2 uur geleden
OLESJKY (ANP/RTR) - Het humanitaire bestand in de Oekraïense stad Olesjky houdt nog steeds stand, aldus de Russische mensenrechtencommissaris. Ze meldt verder dat twee personen zijn omgekomen bij een ontmijningsoperatie.
2 uur geleden
SEOUL (ANP/RTR) - De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un wil dat zijn land een "absolute superioriteit" in dronetechnologie verwerft. Dat zei hij bij een tentoonstelling en wapendemonstratie, meldt staatspersbureau KCNA vrijdag. Geavanceerde kunstmatige intelligentie (AI) in onbemande wapensystemen moet volgens Kim de hoogste prioriteit krijgen.
6 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Likoed-partij van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft de parlementsverkiezingen gewonnen, maar zijn politieke blok heeft geen meerderheid behaald. Likoed krijgt 27 van de 120 zetels, blijkt uit de uitslag die de kiescommissie in de nacht van donderdag op vrijdag bekendmaakte. De partij Yashar van oud-legerchef Gadi Eisenkot volgt met 21 zetels.
9 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft twee campagnebijeenkomsten in Kansas en Iowa dit weekend geschrapt. In plaats daarvan neemt hij telefonisch deel aan bijeenkomsten in meerdere staten, meldt zijn Republikeinse Partij.
9 uur geleden