'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Als de Starlink-verbindingen in Oekraïne nog altijd niet naar behoren functioneren, dan zal Donald Trump daarover contact opnemen met Starlink-eigenaar en techmiljardair Elon Musk. De Amerikaanse president zei ook dat hij het er nog niet met Musk over heeft gehad.
6 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De toenemende aanvallen voor de kust van EU-lidstaten in de Zwarte Zee "zijn onaanvaardbaar en moeten stoppen", stelt voorzitter van de EU-leiders António Costa op X. Die aanvallen wijt Costa aan de Russische oorlog tegen Oekraïne.
40 minuten geleden
KARAK (ANP/AFP/RTR) - In de Jordaanse stad Karak hebben schutters het vuur geopend in een kerk. Daarbij zijn zeker zeven doden gevallen, melden de autoriteiten. 34 anderen raakten gewond.
42 minuten geleden
TRAPPES (ANP/RTR) - Het aantal gewonden door de dodelijke schietpartij eerder op vrijdag in de Parijse voorsteden Trappes en La Verrière is gestegen naar vijf. Drie mensen verkeren in kritieke toestand. Dat zei de Franse minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez tegen BFMTV. Eerder werd nog gesproken over vier zwaargewonden. Eén persoon kwam om het leven. Een verdachte kon worden gearresteerd.
1 uur geleden
OLESJKY (ANP) - Het Amerikaanse Witte Huis meldt dat Rusland en Oekraïne een humanitair bestand hebben afgesproken voor de Oekraïense stad Olesjky. Dat zou zijn gebeurd na bemiddeling van Melania Trump, de vrouw van president Donald Trump.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP) - Hongarije is onder premier Péter Magyar hard bezig corruptie aan te pakken en de rechtsstaat te herstellen, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie vrijdag in de Hongaarse hoofdstad Boedapest. De hervormingen werpen volgens haar vruchten af. Daarom kan Hongarije eind dit jaar nog meer Brussels geld tegemoet zien, kondigde ze aan.
2 uur geleden
HEBRON (ANP/AFP) - Twee soldaten zijn vrijdag omgekomen bij een schietpartij in Hebron op de bezette Westelijke Jordaanoever. Dit meldt de Israëlische krijgsmacht. Drie andere soldaten raakten lichtgewond. De twee Palestijnse schutters zijn doodgeschoten.
2 uur geleden