'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - Rusland heeft het door Oekraïne afgekondigde staakt-het-vuren geschonden, zegt de Oekraïnse buitenlandminister Andri Sybiha op X. Oekraïne kondigde eerder een bestand met open einde af, dat per woensdag zou ingaan.
1 uur geleden
SEOUL (ANP) - Noord-Korea heeft in een grondwetswijziging referenties naar een verenigd Korea verwijderd. Dat meldt het Zuid-Koreaanse persbureau Yonhap. In een nieuwe grondwetsdefinitie van het Noord-Koreaanse grondgebied wordt niet langer gesproken van bijvoorbeeld "de noordelijke helft" van het eiland. Ook wordt erkend dat het land in het zuiden aan Zuid-Korea grenst.
1 uur geleden
WASHINGTON/MOSKOU (ANP/AFP) - De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en zijn Russische collega Sergej Lavrov hebben met elkaar gebeld. Het was een "constructief en pragmatisch" gesprek, aldus het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze zouden de internationale politiek en de Russisch-Amerikaanse betrekkingen hebben besproken, evenals toekomstige bilaterale contacten.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft donderdag een ontmoeting met Donald Trump in Washington. "Ze zullen economische en veiligheidskwesties bespreken", zei een Witte Huis-functionaris tegen persbureau AFP.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten leggen het maandag gestarte Project Freedom tijdelijk stil. Dat meldt president Donald Trump op Truth Social. De VS wilden met Project Freedom bescherming bieden aan gestrande schepen, zodat die door de door Iran gecontroleerde Straat van Hormuz konden varen.
8 uur geleden
KYIV (ANP/RTR/AFP) - In Oekraïne zijn op verschillende plaatsen doden gevallen door Russische aanvallen. In de stad Zaporizja zijn zeker twaalf doden gevallen, meldde de gouverneur van de regio. In Kramatorsk gaat het om zeker vijf doden, schreef president Zelensky op X. In Dnipro vielen vier doden.
12 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran ontkent dat het in de voorbije dagen aanvallen heeft uitgevoerd op de Verenigde Arabische Emiraten. Vanuit het militaire hoofdkwartier Khatam al-Anbiya wordt wel gewaarschuwd dat het leger "vernietigend" zal reageren als de golfstaat actie onderneemt tegen Iran.
13 uur geleden