'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TAPACHULA (ANP/RTR) - Voor de zuidwestkust van Mexico heeft zich een zware aardbeving met een kracht van 7.3 voorgedaan, meldt de Amerikaanse geologische dienst USGS, die het eerder had over een beving met een kracht van 7.4. Het epicentrum lag op 10 kilometer diepte voor de kust van Puerto Madero, vlak bij de grens met Guatemala.
43 minuten geleden
KEULEN (ANP/DPA/AFP) - Frankrijk en Duitsland gaan nog meer samenwerken op het gebied van defensie. Dat is de conclusie na topoverleg tussen de twee landen bij Keulen. Zo kondigde de Duitse bondskanselier Friedrich Merz aan dat zijn land later dit jaar mee zal doen aan een Franse nucleaire oefening.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - In de regio van Parijs zijn tijdens een hittegolf in juni twee keer zoveel mensen overleden als verwacht, zegt het Franse volksgezondheidsinstituut. Er werden 3000 overlijdens geregistreerd in Île-de-France, 1565 meer dan werd verwacht in de regio voor de tijd van het jaar.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie wil naleving van EU-regels voor de rechtsstaat directer gaan koppelen aan geld dat lidstaten wel of juist niet krijgen vanuit de nieuwe EU-meerjarenbegroting 2028-2034. Met de opzet van de zevende editie van het jaarlijkse rapport over de rechtsstaat in EU-landen is daarmee een volgende stap gezet, zei Eurocommissaris Michael McGrath (Democratie en Rechtsstaat) vrijdag tijdens een persconferentie.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Ihor Klymenko aangewezen als secretaris van de Nationale Veiligheids- en Defensieraad. Dat meldt Zelensky op X. Tot voor kort was Klymenko nog minister van Binnenlandse Zaken, totdat Zelensky afgelopen weekend plots zijn kabinet opschudde en het vertrek van premier Joelia Svyrydenko aankondigde. Daarmee werd een kabinetsval in gang gezet.
3 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - In Duitsland staat de positie van CDU-kopstuk Jens Spahn onder druk na een rel over draagmoederschap. Zijn prominente partijgenoot Daniel Peters eist nu zijn vertrek.
4 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse regeringspartij Labour heeft Andy Burnham zoals verwacht gekozen als nieuwe leider en daarmee ook als nieuwe premier van het Verenigd Koninkrijk. Hij volgt Keir Starmer op, die vorige maand onder druk zijn vroegtijdige aftreden aankondigde.
4 uur geleden