'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/RTR) - Een deal tussen Iran en de Verenigde Staten is "binnen bereik, mits diplomatie de prioriteit krijgt". Dat zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi op X. Volgens Araghchi streeft Iran ernaar "in de kortst mogelijke tijd" een "eerlijke en rechtvaardige" deal te sluiten met de VS. Ook herhaalde hij eerdere claims van Iran; het land zou slechts "vreedzame" kerntoepassingen op het oog hebben.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Amerikaanse ambassadeur in Parijs Charles Kushner heeft volgens zijn ambassade een "open en vriendschappelijk" telefoongesprek gevoerd met de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot. Een bron bij de Franse regering zei dat de ambassadeur heeft beloofd zich niet met binnenlandse kwesties te bemoeien. Daarmee lijkt een diplomatieke ruzie gesust.
1 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - De Venezolaanse autoriteiten hebben tot nu toe 179 gevangenen vrijgelaten onder een nieuwe amnestiewet. Daarnaast hebben 3000 mensen die op borgtocht vrij waren gratie gekregen, meldt Jorge Arreaza die namens het parlement toezicht houdt op de vrijlatingen.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - De president van het Louvre, Laurence des Cars, is opgestapt. Ze heeft haar ontslag aangeboden en de Franse president Emmanuel Macron heeft dat geaccepteerd. Een reden voor het vertrek noemt het presidentieel paleis niet, maar daartoe werd wel opgeroepen naar aanleiding van de geruchtmakende juwelenroof uit het Parijse museum in oktober.
3 uur geleden
BRATISLAVA (ANP/AFP) - Slowakije verwacht donderdag weer Russische olie te ontvangen via de Droezjba-oliepijplijn. Die aanvoerlijn via Belarus en Oekraïne naar onder meer Slowakije, Hongarije en Tsjechië raakte in januari beschadigd, waarna de olielevering werd gestaakt. Zowel Oekraïne als Rusland legt de verantwoordelijkheid voor die aanval bij de ander.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne krijgt hoe dan ook een lening van 90 miljard euro van de EU, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. De lening is eind december door 27 EU-regeringsleiders goedgekeurd. "Zij hebben hun woord gegeven. Dit woord kan niet worden gebroken", benadrukte Von der Leyen dinsdag op een persconferentie in Kyiv. "We hebben verschillende opties en die zullen we gebruiken", zei de politica zonder andere opties te noemen.
4 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Oekraïne verwerpt de Russische aantijging dat het land met hulp van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk kernwapens of onderdelen daarvoor probeert te verkrijgen. Eerder beweerde de Russische buitenlandse inlichtingendienst dat die landen Kyiv zouden willen voorzien van kernwapens. Volgens Kremlinadviseur Joeri Oesjakov heeft dat gevolgen voor de Russische positie in de vredesonderhandelingen met Oekraïne.
4 uur geleden