'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo XIV herstelt goed na een operatie aan zijn long, waarbij een tumor is verwijderd, meldt het Vaticaan. De paus heeft een borstkasonderzoek gehad. Ondanks de positieve resultaten heeft hij wel een geplande reis naar de Italiaanse stad Assisi afgezegd.
1 uur geleden
PARIJS/LONDEN (ANP) - In Frankrijk en Engeland zitten vele tienduizenden huishoudens zonder stroom als gevolg van storm Austen, die vrijdag ook deels voelbaar zal zijn in Nederland en België.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft na een schietpartij tussen Israëlische troepen en Palestijnse schutters het bevel gegeven om de gehele Westelijke Jordaanoever af te sluiten. De "complete lockdown" moet vrijdag ingaan en het is niet duidelijk hoe lang die zal duren. Komende dinsdag houdt Israël parlementsverkiezingen.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) heeft dankzij een Russische hacker een tijdlang kunnen meekijken op de mobiele telefoon van Jared Kushner, schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat schrijft de Amerikaanse journalist Matthew Cole in een nieuw boek, waarvan tijdschrift Vanity Fair een fragment heeft gepubliceerd.
3 uur geleden
BELGRADO (ANP/DPA) - Tienduizenden mensen verzamelden zich donderdag in de Servische hoofdstad Belgrado voor een laatste manifestatie van een door studenten gesteunde oppositielijst, drie dagen voor de parlementsverkiezingen van zondag.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Een nieuw vaccin vermindert het risico op overlijden of terugkeer van een melanoom met bijna de helft, meldt onder meer The Washington Post. Het door de farmaceutische bedrijven Moderna en Merck ontwikkelde vaccin moet wel nog worden goedgekeurd door de Amerikaanse autoriteiten.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - Dankzij een nieuwe kapitaalinjectie van 77 miljoen dollar in zijn politieke actiecomité America PAC geeft Elon Musk in totaal meer dan 445 miljoen dollar aan Republikeinse campagnes voor de midterms. Dat blijkt uit data van de Amerikaanse kiescommissie.
6 uur geleden