'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
NABATIEH (ANP/AFP/RTR) - Bij Israëlische aanvallen op de plaats Nabatieh en de omgeving zijn volgens Libanese media vrijdag rond de twintig doden gevallen, onder wie acht burgers. Bij een aanval op een overheidsgebouw kwamen dertien politiemensen om, meldt president Joseph Aoun. Nabatieh ligt circa 50 kilometer ten zuiden van Beiroet.
33 minuten geleden
ANTWERPEN (ANP/AFP) - De haven van Antwerpen heeft bekendgemaakt dat de scheepvaart naar de Noordzee is hervat. Een olielek had het verkeer in de op een na grootste haven van Europa nagenoeg tot stilstand gebracht.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De voormalige Russische onderminister van Defensie, Pavel Popov, heeft een gevangenisstraf van negentien jaar opgelegd gekregen voor corruptie. De autoriteiten hadden hem in 2024 opgepakt op verdenking van fraude bij de bouw van een militair themapark bij Moskou.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance is onderweg naar Pakistan voor onderhandelingen met Iran. Voordat hij in Washington op het vliegtuig stapte, zei hij tegen journalisten dat hij hoopt op een positieve uitkomst. Vanaf zaterdag gaan de VS en Iran praten over een definitief einde aan de oorlog.
2 uur geleden
HELSINKI (ANP/BLOOMBERG) - Finland probeert de zorgen te sussen over het schrappen van het verbod op het stationeren van kernwapens op zijn grondgebied. De Finse regering wil officieel verklaren dat de verwoestende wapens niet welkom zijn zolang het geen oorlog is.
4 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - Israël heeft Spanje de toegang tot het civiel-militair coördinatiecentrum (CMCC) ontzegd. Hier wordt de uitvoering van het Amerikaanse vredesplan voor de Gazastrook gecoördineerd. Volgens de Israëlische buitenlandminister Gideon Saar heeft Spanje een "openlijk anti-Israëlische houding" aangenomen en hierdoor "elk vermogen verloren om een constructieve rol te spelen".
4 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump uitgenodigd voor een uitgebreid diner in het beroemde paleis van Versailles. Trump wordt verwacht op de topconferentie van landen van de G7 die dit jaar in Évian-les-Bains wordt gehouden aan het Meer van Genève.
5 uur geleden