'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
MÜNCHEN (ANP/DPA) - In het Duitse München is maandagavond een 52-jarige medewerker van een kermisattractie van het Oktoberfest om het leven gekomen. De man werkte volgens de Süddeutsche Zeitung bij de Hangover, een vrijevaltoren van zo'n 85 meter hoog. De gebruikers van de kermisattractie waren volgens de politie niet in gevaar.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Andy Burnham heeft ingestemd met een verzoek van Saudi-Arabië om een tankvliegtuig van de Britse luchtmacht in te zetten in het Midden-Oosten. Een zogenaamde Voyager, een Airbus A330-200 die gebruikt kan worden om straaljagers in de lucht van brandstof te voorzien, gaat naar het gebied. Volgens Burnham moet dit helpen stabiliteit te brengen in de bredere regio.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - De Iraanse buitenlandminister Abbas Araghchi is aangekomen in New York voor zijn bezoek aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, meldden Iraanse media. Dinsdag begint het plenaire debat, waarbij wereldleiders om de beurt het woord krijgen.
6 uur geleden
SHANNON (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft op een vliegveld in Ierland de baas van de Amerikaanse inlichtingendienst CIA, John Ratcliffe, ontmoet. Volgens bronnen van persbureau Reuters werden de vliegtuigen van beide mannen bijgetankt terwijl zij met elkaar spraken.
6 uur geleden
VANCOUVER (ANP) - De Canadese provincie British Columbia spant in Californië een rechtszaak aan tegen het Amerikaanse OpenAI, voor de rol van het bedrijf bij een dodelijke schietpartij afgelopen februari. De schutter plande het schietincident met behulp van ChatGPT, maar ondanks waarschuwingssignalen werd de politie niet benaderd. Eerder klaagden familieleden van slachtoffers het bedrijf ook al aan.
6 uur geleden
SCHWERIN (ANP/DPA) - De lijsttrekker van de CDU in de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren is afgetreden als voorzitter van de deelstaatafdeling. Dat maakte hij bekend na de zware nederlaag van zijn partij bij de afgelopen verkiezingen.
8 uur geleden
LILLE (ANP/BELGA) - Jihadist Salah Abdeslam mag de isoleercel niet uit. Hij probeerde dat via de rechter in Lille af te dwingen, maar die ging daar niet in mee. Abdeslam zit al bijna tien jaar in eenzame opsluiting.
8 uur geleden