'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BRECHT (ANP) - In een Belgisch natuurgebied net over de grens hebben twee wolven onlangs 35 schapen doodgebeten. Zeker 17 andere schapen raakten gewond, en een deel daarvan is ook overleden. Drie schapen zijn vermist, laat herder Bert Plasmans vrijdag weten aan Vlaamse media. Het zou de dodelijkste aanval zijn sinds de wolf in 2018 terugkeerde in Vlaanderen.
48 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De VS hebben het afgelopen jaar een recordaantal van 483.000 mensen uitgezet. Dat blijkt uit cijfers die de Amerikaanse immigratiedienst ICE donderdag publiceerde.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Democratische senator Chris van Hollen stelt zich kandidaat voor het fractieleiderschap van zijn partij in de Amerikaanse Senaat. Hij daagt daarmee senator Chuck Schumer uit. Het is voor het eerst in jaren dat de Democraten zullen stemmen over de positie. De laatste leiderschapsverkiezing was in 1994.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse inlichtingendiensten proberen nog steeds te achterhalen wat de relatie was tussen de Chinese zakenvrouw Alice Huang, die een affaire had met de voormalige Nvidia-topman Jensen Huang, en de Chinese overheid. Meerdere bronnen vertellen aan CNN dat er nog geen bewijs is dat Huang (geen familie van Jensen Huang) voor Beijing spioneerde.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) zegt vrijdag een Amerikaanse vroegwaarschuwingsradar in Bahrein te hebben aangevallen. Het is voor het eerst sinds begin september dat de Garde melding maakt van een aanval op Amerikaanse militaire installaties in een Golfstaat.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Tim Scott, voorzitter van de bankencommissie van de Amerikaanse Senaat, heeft minister van Handel Howard Lutnick en voormalig Nvidia-topman Jensen Huang donderdag per brief gevraagd te getuigen over recente ontwikkelingen bij het bedrijf.
2 uur geleden
LIMA (ANP/AFP) - Paus Leo XIV heeft donderdag in Peru zes slachtoffers van kerkelijk misbruik ontmoet. Onder hen waren mensen van wie de daders banden hadden met de ooit machtige lekenbeweging Sodalitium Christianae Vitae.
4 uur geleden