'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
KINSHASA (ANP/AFP) - De Democratische Republiek Congo "accepteert het principe van een staakt-het-vuren" in het oosten, aldus het kantoor van de president. Bemiddelaar Angola had bij de regering en rebellengroep M23 een bestand vanaf 18 februari voorgesteld, waarbij de posities in het conflict worden bevroren.
8 minuten geleden
MÜNCHEN (ANP) - Duitsland en Frankrijk zijn in overleg over de bescherming van Europa met kernwapens, zegt bondskanselier Friedrich Merz. Frankrijk, de enige kernmacht in de Europese Unie, heeft de afgelopen tijd meermaals gezegd dat het wel wil praten over het uitbreiden van zijn 'nucleaire paraplu' buiten Frankrijk zelf.
9 minuten geleden
TAMPA/BAGDAD (ANP/RTR) - De strijdkrachten van de VS hebben naar eigen zeggen in een operatie die 23 dagen duurde 5700 gevangen genomen strijders van de terreurgroep Islamitische Staat (IS) overgebracht van Syrië naar Irak. Ze werden vastgehouden in plaatsen in Syrië die door Koerdische milities werden gedomineerd. Toen de Koerden zich terugtrokken, omdat het Syrische leger van president Ahmed al-Sharaa begin dit jaar succesvol in het offensief ging, vreesden de VS dat de strijders zouden ontsnappen en zich zouden hergroeperen.
35 minuten geleden
EL-FASHER (ANP) - Volker Türk, de mensenrechtenchef van de Verenigde Naties, heeft de Soedanese paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) beschuldigd van oorlogsmisdaden in El-Fasher. Zijn kantoor spreekt van een "golf van intens geweld, schokkend qua schaal en wreedheid" tijdens de inname van de stad in oktober. Daarbij zouden mogelijk ook misdaden tegen de menselijkheid zijn gepleegd.
42 minuten geleden
PARIJS (ANP/RTR) - De Denon-vleugel van het Louvre heeft door een waterlek schade opgelopen, meldt een vakbondsvertegenwoordiger. De wereldberoemde Mona Lisa hangt in dit deel van het Parijse museum, maar is gespaard gebleven.
54 minuten geleden
MOSKOU (ANP/AFP/RTR) - De volgende ronde van onderhandelingen over vrede in Oekraïne wordt 17 en 18 februari in Genève gehouden, volgens het Kremlin. Oekraïne en Rusland onderhandelen onder begeleiding van de VS over een einde aan de strijd en een vredesregeling. Eerdere onderhandelingen in deze reeks waren in Abu Dhabi.
2 uur geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby had niet door dat de vrouw die hem beschuldigt van verkrachting in haar huis in Oslo in slaap was gevallen. "Ik heb dat op geen enkel moment gemerkt", verklaarde de zoon van kroonprinses Mette-Marit volgens Noorse media vrijdag in de rechtbank in Oslo.
2 uur geleden