'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/RTR) - Israëlische troepen zijn de Libanese rivier de Litani overgestoken en voeren aanvallen uit ten noorden van die stroom. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dit vrijdag. Hij zei ook dat de Israëlische strijdkrachten in actie zijn in de Bekaavallei en in Beiroet.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Hongarije krijgt 16 miljard euro aan EU-fondsen, aldus de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen. Dat kondigde ze aan samen met de nieuwe Hongaarse premier Péter Magyar in Brussel. Een belangrijke belofte uit Magyars campagne was dat hij miljarden aan bevroren EU-tegoeden zou vrijspelen door hervormingen door te voeren.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP) - Het Kremlin komt snel met tegenmaatregelen tegen Roemenië, zegt de woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Maria Zacharova.
4 uur geleden
KYIV (ANP) - Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky houdt Rusland verantwoordelijk voor een incident waarbij een drone een wooncomplex raakte in Roemenië. Hij verweet Rusland in een bericht op X een "cynische aanval" te hebben uitgevoerd op civiele infrastructuur in een Oekraïense regio die grenst aan het buurland. Daarbij zou een drone een "normaal woongebouw" aan de Roemeense kant van de grens hebben geraakt.
5 uur geleden
NAIROBI (ANP/AFP/RTR) - Acht leerlingen van een Keniaanse kostschool voor meisjes waar donderdag een dodelijke brand woedde, zijn volgens de politie aangehouden. De brand brak om 01.00 uur in de nacht uit in het midden van een slaapzaal. De politie verdenkt de acht van brandstichting.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De huidige handelsrelatie met China is niet houdbaar. Dat concludeert de Europese Commissie na overleg met alle Eurocommissarissen. Die kwamen vrijdag bijeen voor een oriënterend debat over hoe om te gaan met China.
5 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - Roemenië neemt diplomatieke maatregelen tegen Rusland nadat een drone een Roemeens wooncomplex had geraakt. President Nicușor Dan maakte bekend dat het Russische consulaat in de stad Constanța moet sluiten. De consul wordt aangemerkt als persona non grata, wat betekent dat hij niet meer welkom is.
5 uur geleden