'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran is bereid binnen zeven dagen de blokkade op de Straat van Hormuz op te heffen en de nucleaire onderhandelingen te hervatten, mits de VS akkoord gaan met het eisenpakket van Iran. In de marge van de VN-top in New York zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, vrijdag dat de bal nu bij de VS ligt om dit zevendaagse plan te accepteren.
1 uur geleden
BRASILIA (ANP/RTR) - Online gokken is per direct verboden in Brazilië. De Braziliaanse president Luiz Inácio 'Lula' da Silva heeft vrijdag een presidentieel decreet uitgevaardigd dat het onmogelijk maakt om nog geld te storten op goksites.
1 uur geleden
PRISTINA (ANP/AFP) - Duizenden mensen zijn in Kosovo de straat op gegaan om te demonstreren tegen de veroordelingen in het Kosovotribunaal vorige week. Onder anderen voormalig president Hashim Thaçi werd daar veroordeeld voor oorlogsmisdaden gepleegd in de jaren negentig. Thaçi streed destijds voor een onafhankelijk Kosovo.
3 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/RTR) - Vijf mensen zijn om het leven gekomen bij Russische aanvallen op Kyiv, melden de lokale autoriteiten. De aanvallen vonden overdag plaats.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het staatsbezoek van de Chinese president Xi Jinping aan de Verenigde Staten is voorbij. Volgens de Amerikaanse president Donald Trump was het driedaagse bezoek "een ontmoeting van vriendschap, kracht en succes - zowel voor China als de Verenigde Staten". Hij meldt dat ze elkaar spoedig weer zullen zien.
6 uur geleden
SANAA (ANP/RTR) - De leider van de internationaal erkende Jemenitische regering heeft zijn landgenoten opgeroepen zich te mobiliseren en lid te worden van de krijgsmacht. De oproep volgt na een toename van geweld in het langlopende conflict met de Houthi's, die sinds 2014 grote delen van het land controleren.
6 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV heeft honderdduizenden mensen gegroet in Parijs terwijl hij in zijn pausmobiel door de stad naar de Notre-Dame werd gereden voor het avondgebed. Het is de eerste dag van het bezoek van de paus aan Frankrijk.
8 uur geleden