'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun heeft beklemtoond dat de onderhandelingen die zijn land met Israël voert, losstaan van die tussen de VS en Iran. Iran en de VS ondertekenen volgens de planning vrijdag in Zwitserland een voorlopig akkoord om de vijandelijkheden en de belemmering van de scheepvaart te stoppen. Daarin staat volgens Iran dat ook de Israëlische aanvallen op Libanon stoppen.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP/RTR/BLOOMBERG) - Het kantoor van EU-kopstuk António Costa heeft "kort" contact gehad met het Kremlin, zeggen EU-bronnen tegen internationale persbureaus. Costa zou de Russische president Vladimir Poetin willen betrekken bij gesprekken over een einde aan de oorlog in Oekraïne.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - Luigi Mangione, de man die terechtstaat voor de moord op een Amerikaanse verzekeringsbaas, is van plan om zijn psychische toestand aan te voeren als verdediging, meldt de rechter. Als de rechter daarin meegaat, kan hij veroordeeld worden voor doodslag in plaats van moord, met een aanzienlijk lagere straf.
3 uur geleden
ÉVIAN-LES-BAINS (ANP/RTR) - De driedaagse topconferentie van de westerse groep G7 is afgerond in Évian-les-Bains. Volgens gastheer president Emmanuel Macron was er eenheid in een moeilijke tijd. De top was volgens hem een succes en een eensgezinde bijeenkomst "na maanden van fragmentatie, verdeeldheid en onenigheid".
5 uur geleden
WARSCHAU (ANP/AFP) - De Russische cartoonist die maandag in Polen werd doodgeschoten, lijkt volgens de Poolse premier Donald Tusk het slachtoffer van een politieke moord. "Alle aanwijzingen duiden erop dat dit een politieke moord is", zei hij. "Als het in opdracht van Rusland is uitgevoerd, dan is dit ook een zeer ernstige kwestie met een internationale dimensie."
8 uur geleden
ÉVIAN-LES-BAINS (ANP/RTR) - Het document met vredesafspraken tussen de VS en Iran is niet definitief. Dat zegt de Amerikaanse president Donald Trump tijdens de G7-top in het Franse Évian-les-Bains. "Als ik het er toch niet mee eens ben, of als ze zich niet gedragen, gaan we weer op ze schieten en bommen op hun hoofd gooien."
8 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement heeft, zoals verwacht, woensdag ingestemd met de strengere regels voor het terugsturen van afgewezen asielzoekers. Van de 666 aanwezige parlementariërs stemden er 418 voor en 218 tegen. Hiermee wordt het voor lidstaten onder meer mogelijk terugkeercentra buiten de grenzen van de EU te realiseren, waar afgewezen asielzoekers op terugkeer naar hun thuisland moeten wachten. Nederland wil graag zo'n centrum.
9 uur geleden