'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP) - Israël heropent twee belangrijke grensovergangen naar Gaza, meldt de Israëlische overheidsdienst COGAT. De grensovergangen werden gesloten als "veiligheidsmaatregel" nadat Iran zondagavond nieuwe aanvallen uitvoerde op Israël.
21 minuten geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - VN-mensenrechtenchef Volker Türk dringt er bij de Verenigde Staten op aan dat het land de sancties tegen Cuba moet opheffen. Volgens Türk raken de sancties vooral de meest kwetsbare Cubanen en brengen ze levens in gevaar.
52 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten zitten achter een aanval op een olietanker die onder de vlag van Palau in de Straat van Hormuz voer. Op X schrijft het regionaal commando van de Amerikaanse strijdmacht dat een F-18 de mv Marivex heeft "uitgeschakeld" door met precisiemunitie de machinekamer te raken.
1 uur geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby komt mogelijk na ruim drie maanden voorarrest vrij. De rechtbank van Oslo heeft maandag ingestemd met zijn verzoek om vrijgelaten te worden om bij zijn zieke moeder, de Noorse kroonprinses Mette-Marit, te kunnen zijn. Het Openbaar Ministerie is tegen die beslissing in beroep gegaan, melden Noorse media. Tot het beroep dient, blijft Høiby nog vastzitten.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP/RTR/DPA) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft bevestigd dat Israël tijdelijk de aanvallen tegen Iran staakt, nadat het geweld tussen de twee landen opnieuw was opgelaaid. Tegelijkertijd waarschuwt hij Iran dat Israël met "volle kracht" zal terugslaan als Iran opnieuw aanvalt.
2 uur geleden
BERLIJN (ANP/RTR/DPA/AFP) - Frankrijk en Duitsland geven de hoop op om samen het gevechtsvliegtuig van de toekomst te bouwen. De onenigheid tussen de betrokken vliegtuigbouwers valt niet op te lossen, hebben ze volgens bronnen geconcludeerd.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël zal in Libanon blijven strijden tegen Hezbollah, zegt het land bij monde van minister van Defensie Israel Katz. Hij voegde eraan toe dat bij aanvallen van Hezbollah op het noorden van Israël zal worden teruggeslagen met een aanval op het zuiden van Beiroet, waar de militante groepering zich ophoudt.
3 uur geleden