'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin is volgend jaar niet welkom bij de G20-top in het Verenigd Koninkrijk, meldt de Britse premier Andy Burnham. Er is veel internationale kritiek op het besluit van de VS om Poetin uit te nodigen voor de komende G20 in Miami in december. Burnham heeft tegen The Economist gezegd dat de Russische president volgend jaar in ieder geval geen uitnodiging krijgt.
13 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Partijvoorzitter Valerie Van Peel van de Belgische N-VA heeft donderdag voor en na haar bezoek aan de Belgische koning Filip niets tegen de pers gezegd. Zij was de laatste van de vijf partijvoorzitters die de afgelopen dagen bij de koning moesten komen om over de begrotingscrisis te praten.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP/RTR/BELGA) - Zeker veertien passagiersvliegtuigen in Europa hebben deze donderdag te maken met bommeldingen. Eerder deze week kregen Europese vluchten hier ook al meermaals mee te maken en werd nergens een explosief aangetroffen.
39 minuten geleden
MADRID (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky hoopt dat de Verenigde Staten zijn land meer zullen steunen nu president Donald Trump voortaan moet werken met een parlement dat in handen is van de Democraten, de oppositie. "Er is hoop dat het tot een machtsevenwicht komt en dat we meer ondersteuning krijgen", zei Zelensky over de Congresverkiezingen in een interview met de Duitse omroep ZDF.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Centrale Bank van Rusland wil dat de Belgische justitie een gerechtsdeurwaarder naar het hoofdkantoor van Euroclear stuurt om documenten in beslag te nemen. Dat meldt de Franstalige zakenkrant L'Echo. Bij die in Brussel gevestigde financiële instelling staat ruim 200 miljard euro aan Russische tegoeden, die geblokkeerd zijn na de Russische inval in Oekraïne.
2 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BELGA) - Een vliegtuig van de Ierse luchtvaartmaatschappij Aer Lingus, onderweg van Dublin naar Rome, is vanwege een bommelding omgeleid naar een luchtmachtbasis in het Franse Évreux. Daar is het toestel veilig geland. Dat heeft het kantoor van de Franse premier bekendgemaakt.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse midtermverkiezingen afgelopen dinsdag kenden meerdere primeurs en records. Voor het eerst in de geschiedenis van de Verenigde Staten zijn er straks meerdere zwarte gouverneurs tegelijk in functie. Ook krijgt het land zijn eerste zwarte vrouwelijke gouverneur. In de staat Alabama is de eerste trans volksvertegenwoordiger verkozen.
3 uur geleden