'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
ISLAMABAD (ANP) - De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft de Amerikaanse president Donald Trump bedankt voor zijn bereidheid het bestand met Iran te verlengen. "Ik hoop oprecht dat beide partijen het staakt-het-vuren zullen blijven respecteren en tijdens de tweede gespreksronde die gepland staat in Islamabad een alomvattend 'vredesakkoord' kunnen sluiten om definitief een einde te maken aan het conflict", schreef hij op X.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Britse parlement heeft ingestemd met een levenslang rookverbod voor jongere generaties. Dat betekent dat iedereen die na 2008 is geboren nooit meer tabaksproducten zoals sigaretten mag kopen, schrijven Britse media.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump verlengt het bestand met Iran tot het overleg met het land is afgerond. Dat schrijft hij op zijn platform Truth Social.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araqchi heeft kort voor het aflopen van het staakt-het-vuren uitgehaald naar de VS. "Het blokkeren van Iraanse havens is een oorlogsdaad en dus een schending van het bestand. Het aanvallen van een koopvaardijschip en het gijzelen van de bemanning is een nog ernstigere schending", schrijft hij op X.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP/DPA) - Libanon zegt een half miljard euro nodig te hebben om de humanitaire crisis in het land te bestrijden. Dat verklaarde premier Nawaf Salam tijdens een persconferentie in Parijs met de Franse president Emmanuel Macron.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Justitie in Iran ontkent dat acht vrouwen op het punt staan geëxecuteerd te worden, nadat de Amerikaanse president Donald Trump om hun vrijlating had gevraagd. "Trump is opnieuw misleid door nepnieuws", staat op de site van de Iraanse rechtspraak, Mizan Online.
5 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Ierland, Slovenië en Spanje vonden bij een vergadering tussen EU-buitenlandministers niet genoeg medestanders om het associatieverdrag tussen de EU en Israël gedeeltelijk op te schorten. Daarvoor is een zogenaamde 'gekwalificeerde meerderheid' van de lidstaten nodig. Die kon als verwacht niet worden gevonden, meldde EU-buitenlandchef Kaja Kallas na de bespreking in Luxemburg.
5 uur geleden