'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft in het parlement namens het hele land excuses aangeboden aan vrouwen die in de vorige eeuw onder druk hun kinderen hebben afgestaan. Hij sprak terwijl gedupeerden toekeken vanaf de publieke tribune over een "schandvlek" in de Britse geschiedenis en bevestigde dat wordt gekeken naar compensatieregelingen.
2 uur geleden
VILNIUS (ANP/RTR) - Litouwen wil af van het verbod op het plaatsen van kernwapens op zijn grondgebied. Het parlement gaat die bepaling uit de grondwet halen, zegt president Gitanas Nausėda, net als NAVO-bondgenoot Finland dit voorjaar al deed.
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël staat donderdag stil bij de grote Hamas-aanval van 7 oktober 2023, duizend dagen geleden. Er staan zowel herdenkingen gepland als protesten over het optreden van de autoriteiten rond de aanval.
4 uur geleden
KYIV (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De burgemeester van Kyiv heeft de aanval op de Oekraïense hoofdstad de grootste tot dusver in de oorlog met Rusland genoemd. "Morgen, 3 juli, is uitgeroepen tot dag van rouw in Kyiv, ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de meest omvangrijke aanval van de vijand op de hoofdstad", stelt Vitali Klitsjko op sociale media.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Buitenlandchef Kaja Kallas van de Europese Unie wil na nieuwe aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv de druk op Rusland verder opvoeren. "Woorden van veroordeling alleen zullen de aanvallen op Kyiv niet stoppen. Alleen aanhoudende militaire steun aan Oekraïne en verhoogde druk op Moskou kunnen daar verandering in brengen", stelt ze op X.
6 uur geleden
KYIV (ANP/RTR/AFP) - Het dodental van de grootschalige Russische aanvallen op Kyiv is opgelopen tot tien, meldt de burgemeester van de Oekraïense hoofdstad op Telegram. Bij de aanvallen vielen daarnaast zeker 56 gewonden, onder wie twee kinderen.
9 uur geleden
KYIV (ANP/DPA/RTR) - Verschillende Oekraïense steden zijn in de nacht van woensdag op donderdag getroffen door een golf van Russische raketaanvallen en drone-aanvallen. Daarbij zijn zeker twee doden en zestien gewonden gevallen, meldt het militaire hoofd van Kyiv, Tymur Tkatsjenko.
11 uur geleden