'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/AFP) - Het Kremlin zegt dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky "elk moment" welkom is in Moskou als hij wil praten over een vredesakkoord. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov reageert daarmee op de open brief die Zelensky eerder op donderdagavond publiceerde en die hij richtte aan Poetin.
24 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Het huidige conceptvoorstel voor een vredesovereenkomst met de Verenigde Staten bevat dubbelzinnigheden die moeten worden opgehelderd. Dat zegt Mohsen Rezaei, een hoge adviseur van opperste leider Mojtaba Khamenei, op de Iraanse staatstelevisie.
29 minuten geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne wil direct met de Russische president Vladimir Poetin om tafel voor vredesonderhandelingen. Dat schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een publieke brief aan zijn Russische ambtgenoot. Tijdens die onderhandelingen is Zelensky bereid een volledig staakt-het-vuren in acht te nemen, "zoals gebruikelijk is".
1 uur geleden
TRIPOLI (ANP/RTR) - Bij het kantoor van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in de Libische hoofdstad Tripoli hebben honderden mensen betoogd tegen de stroom migranten in het land. Het was een van de grotere recente betogingen tegen de migratie. Het kantoor werd enige tijd geblokkeerd.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland is bereid compromissen te sluiten in de vredesonderhandelingen met Oekraïne als Kyiv dat ook is. Dat zei de Russische president Vladimir Poetin tegen journalisten in Sint-Petersburg. Daar is de Russische leider voor een economische top.
2 uur geleden
CAÏRO/GAZA (ANP/RTR) - Bij de Israëlische luchtaanvallen op de Gazastrook zijn donderdag volgens medische hulpverleners zeker tien doden gevallen. Onder hen waren vijf familieleden. Alleen een meisje uit dit gezin overleefde, volgens hulpverleners.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - Het Zwitserse leger gaat naar eigen zeggen 4000 militairen inzetten met veiligheidstaken rond de in Frankrijk gehouden top van de G7. President Emmanuel Macron is 15 tot 17 juni gastheer van de top in Évian-les-Bains aan het Meer van Genève. Évian ligt dicht bij de Zwitserse grens.
3 uur geleden