'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
ROME (ANP) - Italië wil Spanje schorsen van de Schengenzone, vanwege het grote aantal migranten dat is aangekomen in de Spaanse exclave Ceuta. De Italiaanse premier Giorgia Meloni schrijft op X contact te hebben met relevante instanties en daarna bereid te zijn "met buitengewone maatregelen in te grijpen, om de grenzen en de veiligheid van burgers te beschermen".
24 minuten geleden
MADRID (ANP/AFP/RTR) - De Spaanse premier Pedro Sánchez reist vrijdag af naar Ceuta, de Spaanse exclave gelegen tegen Marokko. Daar kwamen donderdag onverwacht honderden migranten Spanje binnen, onder meer door een hek te bestormen of eromheen te zwemmen. Dat leidde al tot zeker negen doden.
48 minuten geleden
MOSKOU (ANP) - Telegram-oprichter Pavel Doerov noemt de keuze van het Kremlin om hem aan te merken als terrorist een gevolg van zijn weigering om mee te werken aan massasurveillance en censuur. Eerder deze week werd Doerov in Rusland aangeklaagd om het vermeende faciliteren van terrorisme en sabotage, en werd er een arrestatiebevel tegen hem uitgevaardigd.
1 uur geleden
WINDER (ANP) - De vader van een tiener die twee jaar geleden een schietpartij pleegde op een school in de Verenigde Staten is veroordeeld tot vijftien jaar cel. De vader werd eerder door een jury schuldig bevonden aan meerdere aanklachten, waaronder doodslag. Hij gaf zijn zoon met kerst een wapen dat gebruikt werd bij de schietpartij.
2 uur geleden
CEUTA (ANP/RTR/AFP) - De Spaanse regering stuurt militairen naar de exclave Ceuta, waar donderdag honderden migranten aankwamen. De politie zei overweldigd te zijn door hun plotselinge komst en de autoriteiten riepen een noodsituatie uit.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - De Costa Ricaanse oud-vicepresident Rebeca Grynspan lijkt vooralsnog de grootste kanshebber om secretaris-generaal van de Verenigde Naties te worden. Dat blijkt volgens persbureau Reuters uit een eerste niet-bepalende stemming van de VN-raad die donderdag achter gesloten deuren werd gehouden. Het persbureau beroept zich op twee anonieme diplomaten.
2 uur geleden
NEW DELHI (ANP/AFP) - Het Indiase parlement heeft strengere straffen voor het lekken van examens goedgekeurd. Nadat het lagerhuis woensdag akkoord ging, heeft ook het Indiase hogerhuis een wetsvoorstel hierover aangenomen. Grote groepen jongeren, die zich de kakkerlakkenbeweging (CJP) noemen, eisten ingrijpende maatregelen.
2 uur geleden