'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland wil goede banden met Hongarije aanhouden na de verkiezingsuitslag, meldde Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. De Hongaarse oppositieleider Péter Magyar heeft zondag de verkiezingen gewonnen van premier Viktor Orbán. "Hongaren hebben hun keuze gemaakt en wij respecteren hun keuze", aldus Peskov.
49 minuten geleden
ALGIERS (ANP/AFP/RTR) - De paus is ondanks kritiek van de Amerikaanse president Donald Trump van plan zich te blijven uitspreken tegen oorlog. Dat verklaarde Leo tijdens zijn vlucht naar Algerije. Hij is de eerste paus die dat land bezoekt en begint daar aan een rondreis van anderhalve week door Afrikaanse landen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse defensiefabrikant Destinus gaat raketten bouwen met het grote Duitse bedrijf Rheinmetall. De twee gaan samenwerken bij de productie van kruisraketten en ballistische raketten, laten ze weten.
3 uur geleden
BERLIJN/WARSCHAU (ANP/RTR/DPA/AFP) - Europese leiders reageren ook maandag verheugd op de uitslag van de parlementsverkiezingen in Hongarije. Daar versloeg de oppositie de partij van de langzittende rechts-nationalistische premier Viktor Orbán.
3 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - De Democratische gouverneurskandidaat in Californië Eric Swalwell heeft zijn campagne opgeschort vanwege beschuldigingen van seksueel misbruik. Vrijdag berichtten Amerikaanse media over het vermeende misbruik van minstens vier vrouwen. Hij kwam daarop onder druk te staan om een stap terug te doen.
3 uur geleden
CANBERRA (ANP/RTR) - In Australië gaat voor het eerst een vrouw de landmacht leiden. Generaal Susan Coyle treedt in juli aan. Haar benoeming moet volgens de minister van Defensie worden gezien als een historisch moment. "Haar prestatie betekent dat zij de eerste vrouw zal zijn die een krijgsmachtonderdeel aanvoert in de Australische geschiedenis", aldus minister Richard Marles.
3 uur geleden
SEOUL (ANP/RTR) - Zuid-Korea en Polen hebben besloten hun banden te versterken, met een grote rol voor defensie. De Poolse premier Donald Tusk zei op bezoek bij de Zuid-Koreaanse president Lee Jae-Myung dat Zuid-Korea nu na de Verenigde Staten de belangrijkste bondgenoot is van Polen, vooral in de defensie-industrie.
3 uur geleden