'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
STRAATSBURG (ANP) - Om het Oekraïense energienetwerk echt te beschermen, moet de EU zorgen voor meer luchtafweer en raketten. Dat zei Eurocommissaris Marta Kos (Uitbreiding van de EU) dinsdag in het Europees Parlement. Lidstaten moeten volgens haar desnoods uit eigen voorraad aan Oekraïne leveren.
1 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland heeft een derde verdachte gearresteerd voor de aanslag op generaal Vladimir Aleksejev, afgelopen vrijdag in Moskou. Dat meldt inlichtingendienst FSB. Het zou gaan om Pavel Vasin, de zoon van de eerder in Moskou opgepakte Viktor Vasin.
1 uur geleden
BERLIJN (ANP/RTR) - Duitsland wil voor meer dan een half miljard euro aanvalsdrones aanschaffen. De eerste kamikazedrones, die in de lucht rondhangen tot ze een doelwit zien om zich erop te storten, moeten binnen een jaar worden geleverd. De Duitse troepen in Litouwen zouden ze als eersten krijgen.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Een meerderheid van het Europees Parlement heeft ingestemd met enkele aanpassingen van het klimaatdoel van 2040. Daarmee heeft het parlement definitief goedkeuring gegeven dat de EU in 2040 90 procent minder CO2 uitstoot vergeleken met 1990. 413 Europarlementariërs stemden voor, 226 tegen.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement heeft dinsdag ingestemd met strengere regels voor asielzoekers. Het gaat om twee wetten waarmee lidstaten makkelijker en sneller aanvragen van asielzoekers kunnen afwijzen. De meerderheid werd behaald met de steun van de centrumrechtse EVP en radicaalrechtse partijen. De sociaaldemocraten en linkse partijen stemden tegen.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft "uitstel van executie" gekregen nadat zijn positie onder grote druk was komen te staan. Dat zei de conservatieve oppositieleider Kemi Badenoch tegen Sky News. Ze zei dat parlementariërs uit het kamp van Starmer vrezen voor hun baan en hem daarom nog niet laten vallen.
1 uur geleden
MEKELE (ANP) - VN-mensenrechtencommissaris Volker Türk waarschuwt voor escalerende gevechten in de Tigray-regio in Ethiopië. Daar woedde tussen 2020 en 2022 een gewelddadige burgeroorlog tussen het regeringsleger en lokale rebellengroepen. Sinds eind januari zijn de gevechten weer geïntensiveerd. "De situatie blijft zeer instabiel en we vrezen dat deze verder zal verslechteren", aldus Türk.
2 uur geleden