'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
DAMASCUS (ANP/AFP) - De voormalige Syrische grootmoefti Ahmed Hassoun heeft in Syrië een levenslange gevangenisstraf opgelegd gekregen. Hassoun had nauwe banden met de inmiddels verdreven dictator Bashar al-Assad en verscheen regelmatig aan zijn zijde.
1 uur geleden
JAKARTA (ANP/RTR) - Het dodental door de zware aardbeving van deze maand in Indonesië is opgelopen naar honderd. Het aantal overleden slachtoffers steeg nadat gewonden waren bezweken aan hun verwondingen, melden de autoriteiten.
2 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Oekraïne wil vrede, maar zal zich niet zomaar tegen elke prijs overleveren aan Rusland. President Volodymyr Zelensky zei dat in een videotoespraak ter gelegenheid van 35 jaar Oekraïense onafhankelijkheid.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - De Britse premier Andy Burnham is maandag in Kyiv aangekomen voor zijn eerste internationale bezoek als regeringsleider. Ook EU-leider António Costa, de Luxemburgse premier Luc Frieden, de Moldavische president Maia Sandu en de Estse president Alar Karis zijn in Oekraïne op de dag waarop het land 35 jaar onafhankelijkheid viert.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Diefstallen uit musea worden steeds vaker met geweld gepleegd, schrijft Europol. De EU-politiedienst ziet daarnaast dat de daders het steeds vaker hebben gemunt op waardevolle voorwerpen zoals edelmetalen, edelstenen en cultureel erfgoed.
4 uur geleden
ASTANA (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De aan de president gelieerde partij Adilet heeft bij verkiezingen in Kazachstan zo'n 71 procent van de stemmen gekregen. Dat gaat president Kassym-Jomart Tokayev een sterkere positie opleveren. Adilet werd in mei opgericht en de voormalige regeringspartij Amanat ging erin op. Adilet wordt geleid door belangrijke medewerkers van Tokayev. De vier andere partijen die de kiesdrempel haalden, worden ook gezien als pro-Tokayev.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Er gaat 6,1 miljard euro vanuit de EU naar Oekraïne voor de aanschaf van defensiemateriaal. Daarvoor is goedkeuring gegeven, meldt de Europese Commissie maandag. Het geld maakt deel uit van de EU-lening van 90 miljard euro die eind vorig jaar is afgesproken voor Oekraïne.
6 uur geleden