'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP/BELGA) - Op verschillende Belgische luchthavens zijn vluchten dinsdagochtend vertraagd door een "spontane" staking bij luchtverkeersleider Skeyes. Op Brussels Airport zullen zo'n 25 vluchten later vertrekken dan gepland, in Luik gaat het om zo'n twintig vluchten, melden woordvoerders van de luchthavens. Of vroege vakantievluchten vanuit Charleroi ook vertraging oplopen, is niet duidelijk.
30 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft Donald Trump verteld dat Israël Beiroet alsnog zal aanvallen als Hezbollah zijn aanvallen tegen Israël niet staakt. Hij reageert daarmee op de aankondiging van Trump dat Israël geen troepen stuurt naar de Libanese hoofdstad en dat Hezbollah de aanvallen op Israël staakt.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het Europees Parlement, de EU-lidstaten en de Europese Commissie zijn het eens geworden over de terugkeerregeling voor afgewezen asielzoekers. Eerder werden de drie EU-instituten het niet eens over wanneer de regeling precies van kracht zou zijn. Ze hebben nu een voorlopig akkoord voor een compromis hierover.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Donald Trump heeft gebeld met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en met afgevaardigden van Hezbollah, schrijft hij op Truth Social. Hij zegt dat er geen Israëlische troepen naar Beiroet gaan en dat Hezbollah heeft ingestemd om geen aanvallen op Israël uit te voeren.
9 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse Revolutionaire Garde dreigt "nieuwe fronten" te openen vanwege het Israëlische offensief in Libanon. "Iran beschouwt het overschrijden van de rode lijnen in Libanon en Gaza als een directe oorlogsverklaring", citeert de Iraanse staatstelevisie uit een verklaring.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat Iran niet had laten weten dat het diplomatieke overleg wordt opgeschort. "Het betekent niet dat we daar overal bommen gaan gooien", zei hij tegen het Amerikaanse NBC News. "We houden de blokkade in stand."
10 uur geleden
BERLIJN (ANP/BLOOMBERG) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz wil met andere Europese leiders werken aan een betere relatie met Donald Trump, in aanloop naar de NAVO-top in juli. Ingewijden melden aan persbureau Bloomberg dat hij later deze maand een overleg heeft gepland in Berlijn.
11 uur geleden