'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie roept Israël opnieuw op de aanvallen in Libanon te stoppen, nu er een tijdelijk staakt-het-vuren is afgesproken in het Midden-Oosten. De VS en Israël hebben toegezegd Iran niet meer aan te vallen. Israël stelt dat het staakt-het-vuren niet geldt voor Libanon.
21 minuten geleden
CAÏRO (ANP/DPA/AFP) - Arabische landen zijn blij dat Iran en de Verenigde Staten hebben afgesproken om elkaar twee weken niet aan te vallen. Het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken spreekt van een "eerste stap richting de-escalatie". Saudi-Arabië hoopt dat er een deal komt te liggen die de regio weer stabiliteit brengt. Ook Oman, Egypte en Irak hebben zich voorzichtig positief uitgelaten. De Verenigde Arabische Emiraten hebben volgens een functionaris reden om blij te zijn.
1 uur geleden
ATHENE (ANP/AFP) - Griekenland gaat vanaf 1 januari 2027 sociale media verbieden voor alle kinderen onder de 15 jaar, meldt premier Kyriakos Mitsotakis. Hij spreekt in een video op TikTok van een "moeilijke, maar noodzakelijke maatregel".
1 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is blij dat er een staakt-het-vuren is gekomen tussen Iran, de Verenigde Staten en Israël, en hoopt iets vergelijkbaars te bereiken met Rusland. Het onderbreken van gevechten maakt ruimte voor diplomatieke gesprekken, schrijft hij op X.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne stelt dat het, na het sluiten van een staakt-het-vuren in het Midden-Oosten, ook tijd wordt voor Rusland om akkoord te gaan met een bestand. Minister van Buitenlandse Zaken Andri Sybiha prijst op X de Amerikaanse "daadkracht" en schrijft dat dit het moment is om met die daadkracht ook Moskou te forceren akkoord te gaan met een wapenstilstand.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP) - De Israëlische krijgsmacht (IDF) zegt de aanvallen op Iran gestaakt te hebben. In de nacht van dinsdag op woensdag zijn er nog doelen aangevallen, maar dat was volgens de IDF om Iraanse aanvallen te voorkomen. De aanvallen op Libanon gaan door, benadrukt de IDF op Telegram.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Ursula von der Leyen verwelkomt het tijdelijke staakt-het-vuren dat de VS en Iran hebben afgesproken. De voorzitter van de Europese Commissie schrijft op X dat de overeenkomst zorgt voor "de broodnodige de-escalatie".
2 uur geleden