'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
ANKARA/BUENOS AIRES/CAÏRO (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft ook zijn Argentijnse, Egyptische en Turkse ambtgenoten uitgenodigd om zitting te nemen in een 'Raad van Vrede'. Die moet toezicht gaan houden op het overgangsbestuur in de Gazastrook. De uitnodigingen zijn in de betrokken hoofdsteden bevestigd. Er is niets gezegd over eventuele aanvaardingen van deze uitnodiging.
1 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - Bij een zware aanrijding in de Surinaamse hoofdstad Paramaribo zijn zaterdagochtend vroeg vier doden gevallen, meldt de politie. Kort na 06.00 uur lokale tijd, nog voor de zonsopgang, was er een botsing tussen een personenauto en een personenbus. De bus is waarschijnlijk enkele malen over de kop geslagen en er zijn passagiers uit de ramen geslingerd. Een van de doden zou een kind zijn. De juiste toedracht wordt onderzocht.
1 uur geleden
KAMALA (ANP/AFP) - De zittende president Yoweri Museveni heeft de presidentsverkiezingen in Oeganda gewonnen. Hij sleept daarmee een zevende termijn binnen. Volgens de kiescommissie kreeg Museveni ruim 70 procent van de stemmen. Zijn belangrijkste tegenstander, zanger Bobi Wine, behaalde 24 procent van de stemmen. Wine rept van fraude.
1 uur geleden
AKEN (ANP/DPA) - Mario Draghi, de voormalige president van de Europese Centrale Bank (ECB) en oud-premier van Italië, ontvangt dit jaar de Karelsprijs. Hij krijgt deze omdat hij "met vastberadenheid en onwrikbare wilskracht een grote bijdrage aan Europa heeft geleverd".
1 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - Voor het stadhuis van Kopenhagen zijn duizenden mensen bijeengekomen om te demonstreren tegen Amerikaanse aanspraken op Groenland, dat bij het koninkrijk Denemarken hoort. De betogers zwaaien met Deense en Groenlandse vlaggen en zijn in een optocht naar de Amerikaanse ambassade getrokken. Volgens waarnemers verloopt de betoging kalm. De organisatie spreekt van 15.000 demonstranten in de Deense hoofdstad.
2 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense leider Volodymyr Zelensky heeft bevolen snel meer stroom uit het buitenland te importeren. Volgens zijn energieminister Denys Sjmyhal is er in zijn land geen enkele energiecentrale meer te vinden die niet is aangevallen door de Russen. Hij vertelde het parlement afgelopen week dat de energievoorziening "heel moeilijk" is en dat er nog maar genoeg brandstof is voor een week of drie.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Iraanse leider, ayatollah Ali Khamenei, noemt de Amerikaanse president Donald Trump een crimineel voor het "veroorzaken van slachtoffers, schade en laster jegens het Iraanse volk" tijdens de protesten in het land. Iran geeft de VS al langer de schuld van het geweld in Iran.
4 uur geleden