'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BRASILIA (ANP/AFP) - De ontbossing in het Braziliaanse Amazonegebied is vorig jaar gedaald tot het laagste niveau sinds 2019, volgens een rapport van monitor MapBiomas dat woensdag is gepubliceerd. Het grootste land van Zuid-Amerika verloor vorig jaar 985.000 hectare aan inheemse vegetatie, een daling van 20,6 procent ten opzichte van 2024, aldus MapBiomas.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft voormalig procureur-generaal Pam Bondi benoemd tot lid van een adviescommissie van het Witte Huis die zich richt op kunstmatige intelligentie. Dat meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios.
2 uur geleden
AUSTIN (ANP) - De procureur-generaal van Texas, Ken Paxton, heeft dinsdag de zittende Amerikaanse senator John Cornyn verslagen in de Republikeinse voorverkiezing ('primary') in die staat. Paxton werd gesteund door president Donald Trump. De uitslag werd kort na sluiting van de stembussen in de meest westelijke districten van Texas bekendgemaakt.
2 uur geleden
PYONGYANG (ANP) - Noord-Korea heeft onder toezicht van leider Kim Jong-un een combinatie van tactische ballistische raketten, artillerieraketten en precisiekruisraketten getest die ontworpen zijn voor "moderne oorlogsvoering" en "verbeterde gevechtstoepassing". Dat meldt staatspersbureau KCNA.
5 uur geleden
BEIROET (ANP) - Libanon meldt dat Israëlische luchtaanvallen dinsdag in het zuiden van het land aan 31 mensen het leven hebben gekost. Israël gaf dinsdag aan de aanvallen te intensiveren, ondanks een wapenstilstand. Het land zegt dat de aanvallen gericht zijn tegen de Libanese beweging Hezbollah.
6 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - Door Israëlische aanvallen in de Gazastrook zijn zeker zeven doden gevallen, melden lokale autoriteiten. Vijf van hen stierven bij een aanval in het oosten van het gebied.
9 uur geleden
BEIROET (ANP) - De Israëlische krijgsmacht (IDF) heeft de grondoperaties in het zuiden van Libanon uitgebreid tot boven de zelf ingestelde 'gele lijn', schrijft de Israëlische krant Haaretz. De lijn is een onofficiële afbakening van "Israëlisch grondgebied" in Zuid-Libanon, die Israël afgelopen april aankondigde.
14 uur geleden