'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
DEN HAAG (ANP) - Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag bereidt zich voor op mogelijk nieuwe Amerikaanse sancties tegen het hof. Daarom gebruikt het bijvoorbeeld niet langer de software van het Amerikaanse Microsoft maar die van openDesk uit Duitsland, aldus de Financial Times (FT).
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-lidstaten hebben er vrijdag mee ingestemd om 6,6 miljard euro vrij te maken voor militaire ondersteuning aan Oekraïne, meldt EU-buitenlandschef Kaja Kallas op X. Het geld komt vrij uit de Europese Vredesfaciliteit (EPF).
2 uur geleden
MEKELLE (ANP/RTR/AFP) - Internet- en telefoonnetwerken in de Ethiopische regio Tigray zijn sinds donderdagavond verstoord. Deze week zijn er gevechten uitgebroken tussen de federale krijgsmacht en het Volksbevrijdingsfront van Tigray (TPLF). Het gaat om de ernstigste escalatie van geweld sinds een vredesakkoord in 2022.
2 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Canadees-Haïtiaanse schrijver Thélyson Orélien maakt geen kans meer op de belangrijkste Franse literaire prijs na claims dat zijn genomineerde boek tot stand is gekomen met behulp van AI. De roman C'était ça ou mourir stond op de longlist voor de prijs.
2 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - Paus Leo XIV roept de wereld op om zich opnieuw te beraden over de ontwikkeling van AI. De eerste Amerikaanse paus maakt zich grote zorgen over de gevolgen van de technologie, maakte hij duidelijk tijdens zijn vierdaagse bezoek aan Frankrijk. Hij waarschuwde voor het verliezen van de menselijkheid aan een "paradijs van machines".
3 uur geleden
MILAAN (ANP) - De grootste luchthaven van Milaan draagt vanaf vrijdag de naam van de Italiaanse oud-premier en miljardair Silvio Berlusconi. De naamswijziging werd al twee jaar geleden aangekondigd, maar nu is het vliegveld officieel omgedoopt tot 'Aeroporto Milano-Malpensa Silvio Berlusconi', meldt persbureau ANSA.
4 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband heeft zijn Iraanse ambtgenoot gewaarschuwd in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Hij heeft Abbas Araghchi laten weten dat het VK "geen intimidatie, bedreigingen of vijandige activiteiten op Brits grondgebied" zal tolereren van aan Iran gelieerde groepen, staat in een Britse verklaring.
4 uur geleden