'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP) - Meerdere straten in het centrum van Manhattan zijn afgesloten vanwege instortingsgevaar van een wolkenkrabber. Volgens burgemeester Zohran Mamdani van New York blijft het 37 verdiepingen tellende gebouw bewegen. Hij beschreef de situatie als ernstig en heeft een groot gebied om de toren heen afgesloten.
11 minuten geleden
STRAATSBURG (ANP) - Een meerderheid van het Europees Parlement is voor toetreding van Oekraïne tot de EU, als aan alle daarvoor geldende criteria wordt voldaan. Dat werd dinsdag duidelijk in een debat hierover. De uiterst rechtse en linkse partijen zijn tegen.
18 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - Twee Hongaarse publieke omroepen zijn tijdelijk gestopt met uitzenden na een reorganisatie. Premier Péter Magyar noemt het een historische dag. "Vandaag komt er een eind aan de propaganda-uitzendingen bij publieke media." De omroepen hadden volgens hem nauwe banden met oud-premier Viktor Orbán.
39 minuten geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft Syrië tijdens een bezoek beloofd ruim 50 miljoen euro die werd gestolen door de familie van de voormalige dictator Bashar al-Assad terug te geven. Het was het eerste bezoek van een Europese leider aan het land sinds de val van het regime in 2024.
1 uur geleden
ANKARA (ANP) - Ook dit jaar halen nog steeds niet alle NAVO-landen de afgesproken ondergrens voor hun defensiebudget, laat staan de veel hogere nieuwe norm. Maar zorgenkinderen Tsjechië en Albanië voldoen dit jaar naar verwachting alsnog nipt aan hun verplichtingen, becijfert de NAVO. Onder hoge druk hebben ze in de aanloop naar de NAVO-top in Ankara hun defensie-uitgaven toch opgeschroefd. Slovenië is het enige land dat opnieuw verzaakt.
1 uur geleden
ANKARA (ANP) - Een jaar nadat in de NAVO is afgesproken om fors meer aan defensie uit te geven, kunnen de Verenigde Staten zien dat Europa en Canada een been bijtrekken. Dat zei Rob Jetten dinsdag bij de topontmoeting van het militaire bondgenootschap in Ankara. De premier hoopt dat de ook aanwezige Amerikaanse president Donald Trump daarvan doordrongen raakt. "En dat het in zijn belang is dat het NAVO-bondgenootschap iets is wat de Amerikanen moeten koesteren."
2 uur geleden
ANKARA (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft herhaald teleurgesteld te zijn in de opstelling van NAVO-bondgenoten tijdens de oorlog met Iran. Trump is naar Ankara gekomen voor een top met alle NAVO-regeringsleiders, maar zei dat hij hun gebrek aan steun nog niet was vergeten.
3 uur geleden