'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran zal de Straat van Hormuz opnieuw afsluiten als de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens voortzetten. Dat heeft de spreker van het Iraanse parlement, Mohammad Bagher Ghalibaf, zaterdag gezegd. Hij bevestigde daarmee wat het Iraanse staatspersbureau eerder al meldde op basis van een bron uit de Iraanse legertop.
23 minuten geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - VN-organisatie UNICEF zegt "woedend" te zijn nadat twee vrachtwagenchauffeurs, die waren ingehuurd om schoon water te leveren aan gezinnen in de Gazastrook, door een Israëlische aanval werden gedood. De VN-organisatie meldt in een verklaring dat het incident vrijdagochtend plaatsvond tijdens reguliere watertransporten bij het waterpunt Mansoura in het noorden van Gaza, dat Gaza-Stad van water voorziet. Ook raakten twee andere mensen gewond.
23 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - België dirigeert een van zijn mijnenjagers naar het Midden-Oosten, melden Belgische media. Het marineschip is zo dichter bij de Straat van Hormuz, waar een groep landen mogelijk zeemijnen gaat ruimen om de belangrijke zeestraat weer bevaarbaar te maken.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG/RTR) - Iran heeft er volgens de Amerikaanse president Donald Trump mee ingestemd het eigen nucleaire programma voor onbepaalde tijd stil te leggen. Onderhandelingen over een deal worden "waarschijnlijk" dit weekend weer gehouden, zei hij tegen persbureau Bloomberg. "De meeste hoofdpunten zijn afgerond. Het zal vrij snel gaan."
6 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR/DPA/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun zegt dat het versterken van het bestand met Israël zijn prioriteit is. Ook na het ingaan van het bestand werden nog aanvallen op Libanon gemeld, maar toch noemt Aoun het "een kans om stabiliteit en wederopbouw te promoten."
6 uur geleden
WARSCHAU (ANP) - Ook het concert van rapper Ye, beter bekend als Kanye West, dat half juni in Polen stond gepland, gaat niet door. Dat heeft de directie van het Śląski-stadion in de stad Chorzów vrijdag gemeld.
8 uur geleden
PARIJS (ANP) - Een dozijn landen heeft bijdragen toegezegd aan een "multinationale missie" om de scheepvaart in de Straat van Hormuz weer op gang te brengen, aldus Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Die twee landen zullen de missie leiden zodra de omstandigheden dat toelaten, zeiden ze na topoverleg met 49 deelnemers aan de 'Hormuz-coalitie'.
11 uur geleden