'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
CHANGZI (ANP/AFP/RTR) - Het dodental door een explosie in een Chinese kolenmijn is opgelopen naar zeker vijftig mensen, melden Chinese staatsmedia. Eerder in de nacht van vrijdag op zaterdag meldde het Chinese staatspersbureau Xinhua nog een dodental van acht, met nog 38 mijnwerkers die vastzaten in de mijn.
59 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse regering bereidt zich voor op een nieuwe reeks militaire aanvallen op Iran, melden bronnen aan CBS News. Er is nog geen definitief besluit genomen, benadrukken de bronnen. Vrijdag meldde nieuwssite Al Arabiya nog dat een conceptvoorstel voor een volledig bestand in Iran juist snel mogelijk is.
5 uur geleden
STARBASE (ANP) - Raket Starship van het ruimtevaartbedrijf SpaceX is in de nacht van vrijdag op zaterdag succesvol gelanceerd. Om 00.30 uur (Nederlandse tijd) steeg de onbemande raket op. Ruim tien minuten later was op beelden die SpaceX op X deelde te zien dat de raket in de ruimte was.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten, Tulsi Gabbard, stapt op. Fox News meldt dat op basis van haar ontslagbrief. Haar man kreeg onlangs de diagnose van een zeldzame vorm van botkanker. Ze stopt op 30 juni om haar man te steunen.
12 uur geleden
FEZ (ANP/AFP) - Het dodental door het instorten van een pand in de Marokkaanse stad Fez is opgelopen tot vijftien. Dat meldden lokale autoriteiten. Onder de doden zijn twee kinderen. Ook zijn er nog enkele gewonden.
12 uur geleden
HAVANA (ANP/RTR) - Duizenden mensen hebben zich bij de Amerikaanse ambassade in de Cubaanse hoofdstad Havana verzameld om te protesteren tegen de aanklachten tegen de voormalige president Raúl Castro. Volgens de VS was Castro betrokken bij het neerhalen van twee civiele vliegtuigjes dertig jaar geleden. Daarbij vielen vier doden.
14 uur geleden
HELSINGBORG (ANP) - De Verenigde Staten hebben "geen concreet beroep" op de NAVO gedaan om te helpen de geblokkeerde Straat van Hormuz weer open te krijgen, zegt buitenlandminister Marco Rubio. Maar als de blokkade voortduurt, kunnen Europese bondgenoten niet blijven wachten tot de strijd echt voorbij is voor ze in actie komen, waarschuwt hij.
14 uur geleden