'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
DUBLIN (ANP) - Bij de volgende onderhandelingsronde met Rusland zal ook Europa aansluiten. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky na afloop van zijn ontmoeting met de Amerikaanse onderhandelaars Jared Kushner en Steve Witkoff, die voor hem naar Dublin zijn gevlogen. Eerder op de dag spraken zij met de Russische president Vladimir Poetin, die zou hebben ingestemd met de aanwezigheid van een Europese afvaardiging aan de onderhandelingstafel.
2 uur geleden
DUBLIN (ANP) - Voorzitter António Costa van de EU-regeringsleiders wil geen namen noemen over wie namens Europa aan de onderhandelingstafel voor vrede in Oekraïne moet zitten. Er liggen volgens hem verschillende kwesties op tafel, waarbij elke kwestie om een andere vertegenwoordiging vraagt. "Het is volstrekt duidelijk dat wij bereid zijn om het gesprek aan te gaan en te onderhandelen; en voor elk van de verschillende onderwerpen hebben we de juiste persoon aangewezen om namens de Europeanen het woord te voeren. We werken hierin als één team samen", zei Costa.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De politie in Washington heeft bevestigd dat de schutter die eerder vijf slachtoffers maakte bij een sportschool in de Amerikaanse hoofdstad, ter plaatse is doodverklaard.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse bedrijf SpaceX ontkent dat het de toegang van Oekraïne tot de Starlink-satellieten heeft beperkt. President Volodymyr Zelensky klaagde eerder op donderdag dat er al dagen sprake is van aanzienlijke snelheidsbeperkingen. SpaceX zegt tegen nieuwssite Axios dat er geen verandering is geweest.
5 uur geleden
MOSKOU (ANP/BLOOMBERG/RTR) - Het Kremlin heeft het gesprek met de Amerikaanse onderhandelaars Jared Kushner en Steve Witkoff van eerder op donderdag nuttig genoemd. Volgens adviseur Joeri Oesjakov wil Rusland de gesprekken, ook met Oekraïne, voortzetten.
6 uur geleden
ANTALYA (ANP) - Hoewel de VN-klimaattop in Antalya nu vier dagen bezig is, zitten de onderhandelingen op diverse grote dossiers nog in de beginfase. Waarnemers zien vooralsnog geen grote doorbraken over belangrijke kwesties als het afbouwen van fossiele brandstoffen of steun aan ontwikkelingslanden. De spaarzame teksten die voorzitters Australië en Turkije tot dusver hebben opgesteld, bevatten nog veel lege plekken of 'keuzemenu's' die alle kanten op kunnen, zeggen vertegenwoordigers van ngo's die de gesprekken van dichtbij volgen.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De politie in Washington denkt de schutter die eerder op donderdag meerdere mensen neerschoot in een sportschool en daarbuiten, te hebben opgepakt. Dat zei de dienst tijdens een persmoment nabij het pand waar de schutter zich verschanst had. De vermeende schutter zou inmiddels zijn overleden, meldt NBC.
8 uur geleden