'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
SEOUL (ANP) - Zuid-Korea heeft een onderzoeksteam naar het Midden-Oosten gestuurd om de situatie bij de Straat van Hormuz te beoordelen. Het ministerie van Defensie meldt dat de "veiligheidsomstandigheden" daar worden bekeken, schrijft persbureau Yonhap.
35 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR) - Bij nieuwe Russische luchtaanvallen zijn twee doden gevallen. Burgemeester Vitali Klytsjko schrijft op X dat een magazijn geraakt is.
41 minuten geleden
SARAJEVO (ANP/AFP) - Bosnië zet twee Servische diplomaten het land uit omdat meerdere ministers de uitvaart van Ratko Mladić in Belgrado hadden bijgewoond. Minister van Buitenlandse Zaken Elmedin Konaković heeft de defensiegezant en een adviseur van de Servische inlichtingendienst opgedragen te vertrekken.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een groep van twaalf landen heeft aangekondigd de handel in goederen met illegale nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever te willen aanpakken. Landen kunnen zelf maatregelen nemen of die op Europees niveau steunen, stellen Canada, Denemarken, Finland, Frankrijk, IJsland, Ierland, Noorwegen, Polen, Portugal, Spanje, Zweden en het Verenigd Koninkrijk in een verklaring.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky hoopt dat een ontmoeting tussen Oekraïense, Russische en Amerikaanse onderhandelaars nog later deze maand kan plaatsvinden. Dat zei hij nadat de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner afgelopen weekend een bezoek hadden gebracht aan Moskou en Kyiv.
3 uur geleden
REYKJAVIK (ANP/RTR) - De IJslandse minister van Buitenlandse Zaken Thorgerdur Katrín Gunnarsdóttir heeft de Amerikaanse ambassadeur in IJsland Billy Long ontboden. Zij deed dit omdat president Donald Trump maandag een kaart plaatste op zijn sociale mediaplatform Truth Social. Op deze kaart waren IJsland, Groenland, Canada, Mexico, de VS en het gebied ten zuiden ervan tot en met Panama en de Caraïben bedekt door de Amerikaanse vlag.
3 uur geleden
BERLIJN (ANP) - De Duitse politie heeft de voortvluchtige verdachte van een reeks sabotageaanvallen op de elektriciteitsvoorziening opgepakt. Hij werd aangehouden in de buurt van een energiecentrale niet ver van Zuid-Limburg en had explosieven bij zich, meldt de politie.
4 uur geleden