'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BANGKOK (ANP/AFP) - In Bangkok zijn zeker vier mensen om het leven gekomen na ernstig noodweer. Zware regen leidde in de miljoenenstad tot overstromingen en dat heeft gevolgen voor 700.000 mensen, zeggen de autoriteiten.
59 minuten geleden
GENÈVE (ANP/AFP/RTR) - De hulp aan 8,3 miljoen vluchtelingen en andere ontheemden is in gevaar door een "ernstig" gebrek aan financiering waar de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties UNHCR door geraakt wordt. In juli had de organisatie pas 32 procent binnen van de benodigde 8,5 miljard dollar voor dit jaar. Verdere kostenbesparende acties zijn volgens de VN-organisatie niet meer mogelijk.
2 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP) - De schoonouders van een medewerker van The New York Times worden verdacht van moord op hem, melden buitenlandse media, waaronder de toonaangevende Amerikaanse krant zelf. De 40-jarige Jonathan McKinsey werkte als hoofd engineering bij de afdeling die verantwoordelijk is voor de interactieve spellen van The New York Times. Hij werd afgelopen zaterdag doodgeschoten op een parkeerplaats van een sportveld in het Amerikaanse Dublin, even ten oosten van San Francisco.
3 uur geleden
ARLINGTON (ANP/RTR) - Bij een ongeluk aan boord van het Amerikaanse vliegdekschip USS Eisenhower voor de kust van de Amerikaanse staat Virginia zijn maandagavond (lokale tijd) vier opvarenden gewond geraakt. De marine meldt in een bericht op X dat het misging tijdens de landing van een vliegtuig op het schip.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio heeft in een interview met Fox News gezegd dat een "buitenlandse speler" betrokken was bij het incident op de Britse luchtmachtbasis afgelopen weekend. Groot-Brittannië heeft dit nog niet bevestigd. De antiterreurbrigade van de Britse politie liet maandag wel weten de betrokkenheid van een andere staat te onderzoeken.
3 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - De 87-jarige vrouw die vorige week uit haar woning in Madrid werd gezet, kan door een akkoord met de verhuurder toch in het huis blijven wonen. De advocaat van de hoogbejaarde Maricarmen Abascal heeft dat maandagavond laat aan verslaggevers laten weten. Abascal moet de nieuwe huurovereenkomst volgens de Spaanse omroep RTVE zelf nog wel ondertekenen.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt dat hij niet openstaat voor het versoepelen van sancties tegen Iran. Nieuwssite Axios schreef maandag dat Trump Iran economisch zou willen ontzien in ruil voor "concrete stappen" van Iraanse kant met betrekking tot het nucleaire programma. Dat is "nepnieuws", aldus Trump op Truth Social.
8 uur geleden