'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt dat zijn land dit jaar 745 vierkante kilometer aan grondgebied heeft heroverd op Rusland. Het gaat volgens hem om 26 dorpen in de regio's Donetsk, Zaporizja en Dnipropetrovsk.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Europese Unie en 26 landen hebben de Iraanse executies van demonstranten veroordeeld. Dat schrijven de landen, waaronder Nederland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk, in een gezamenlijke verklaring.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Landen in een gewapend conflict of in een gevoelige geopolitieke situatie die het Eurovisie Songfestival winnen, mogen niet automatisch meer de volgende editie organiseren. Dat heeft de European Broadcasting Union woensdag bekendgemaakt. Tot nu toe was het zo dat de winnaar van het Eurovisie Songfestival het jaar daarna het evenement organiseert. Door de nieuwe regels zou een songfestival in Israël op dit moment niet kunnen vanwege de oorlog in Gaza.
2 uur geleden
CATANIA (ANP/RTR) - De belangrijkste luchthaven van Sicilië, bij Catania, blijft langer dicht vanwege de uitbarsting van vulkaan de Etna. Tot zeker donderdag 16.00 uur wordt het vliegverkeer in het oosten van het eiland opgeschort.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De NAVO-landen laten zich door het binnenvliegen van Russische drones en raketten niet weerhouden van het steunen van Oekraïne, stellen ze. Hoe onverantwoordelijk en gevaarlijk de luchtruimschendingen door Rusland ook zijn.
3 uur geleden
REYKJAVIK (ANP/RTR) - Tienduizenden mensen maken zich woensdag in IJsland op om de totale zonsverduistering te bekijken. Het is de eerste in Europa in 27 jaar, en de eerste in IJsland sinds 1954. Het land, dat ongeveer 400.000 inwoners telt, verwacht tot 80.000 bezoekers voor het natuurverschijnsel.
4 uur geleden
CAMBRIDGE (ANP/AFP) - De topbestuurder van de Universiteit van Cambridge heeft het schandaal rond een zwarte professor een "dwaling" genoemd en belooft grondig onderzoek. Een hoogleraar onderwijssociologie nam vorige week ontslag na beschuldigingen van plagiaat in zijn proefschrift.
4 uur geleden