'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
STOCKHOLM (ANP/AFP) - De Zweedse verkiezingswinnaar Magdalena Andersson heeft op X verklaard dat zij het land in een nieuwe richting wil leiden. De kiescommissie bevestigde donderdag dat haar linkse blok de verkiezingen van afgelopen zondag heeft gewonnen, waardoor de kans groot is dat Andersson de nieuwe premier zal worden.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Nederlandse Europarlementariërs van D66, CDA, VVD, PRO en Volt reageren uiterst positief op de speech van de Canadese premier Mark Carney donderdag in het Europees Parlement. Daarin zei Carney het voorstel van EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen te verwelkomen om van Canada het eerste "geassocieerde lid" van de EU te maken. D66-voorman Gerben-Jan Gerbrandy noemt het een "historisch moment".
1 uur geleden
DUBLIN (ANP) - De Ierse omroep RTÉ heeft bekendgemaakt dat Ierland niet zal deelnemen aan het Eurovisie Songfestival van 2027. De omroep zal het muziekevenement ook niet uitzenden. Ierland was dit jaar al een van de vijf landen die het songfestival oversloegen vanwege de deelname van Israël.
2 uur geleden
STOCKHOLM (ANP) - De centrumlinkse oppositie in Zweden heeft de parlementaire verkiezingen gewonnen. Dat meldt de kiescommissie van het Noord-Europese land na telling van alle kiesdistricten. In reactie op die verkiezingswinst kondigde premier Ulf Kristersson van de liberaal-conservatieve Gematigde Uniepartij op X zijn vertrek aan.
3 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement roept de Europese Commissie en de EU-lidstaten op de Europese buitengrenzen beter te beschermen, door onder meer extra geld vrij te maken voor infrastructuur aan de buitengrenzen. Daarbij kan aan hekken worden gedacht. Daarnaast moet de EU-grensbewakingsdienst Frontex meer capaciteit krijgen, stelt het parlement in een verklaring die donderdag met 339 stemmen voor en 225 tegen is aangenomen.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Nieuwe Amerikaanse sancties tegen Rusland gaan het lastiger maken om tot een vredesakkoord in Oekraïne te komen, meldt het Kremlin. De Verenigde Staten namen woensdag een ingrijpend sanctiepakket tegen Rusland aan. "Het valt in de categorie onvriendelijke daden", aldus woordvoerder Dmitri Peskov.
4 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De Canadese premier Mark Carney heeft het voorstel van EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen verwelkomd om van Canada het eerste "geassocieerde lid" van de Europese Unie te maken. Hij zei tijdens een toespraak in het Europees Parlement dat Canada en de EU samen sterker staan en van elkaar kunnen profiteren.
4 uur geleden