'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas wil de dialoog met Israël voortzetten en wil dat Israël dat ook doet, "vooral als er meningsverschillen zijn". Dat schrijft ze donderdag op X, waarin Kallas reageert op een bericht op hetzelfde medium van de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Saar van eerder donderdag. Daarin schrijft hij alle banden met Kallas te verbreken.
35 minuten geleden
MOSKOU (ANP/DPA) - Oekraïne heeft de grootste droneaanval op de regio Moskou in twee jaar tijd uitgevoerd, aldus de burgemeester van de hoofdstad, Sergej Sobjanin. De luchtverdediging sprak van meer dan 190 drones. Volgens de gouverneur van de regio, Andrej Vorobjov, zijn er zeker zeventien gewonden gevallen, onder wie twee kinderen.
48 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De NAVO moet haar kernwapens bij de tijd brengen, hebben de lidstaten afgesproken. Ook de planning en coördinatie moeten worden versterkt, staat in een verklaring van het nucleaire overlegorgaan van de alliantie.
1 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Saar zegt alle banden met EU-buitenlandchef Kaja Kallas te verbreken. In een bericht op X schrijft hij dat Kallas zich "al enige tijd geobsedeerd bezighoudt met Israël". Ook zou ze zich "overduidelijk oneerlijk" gedragen tegenover Israël.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten gaan de komende zes maanden heroverwegen welke troepen en militaire bases ze in Europa willen houden, zegt defensieminister Pete Hegseth. De evaluatie moet ervoor zorgen dat Europa grotendeels voor zijn eigen verdediging zorgt én dat de VS ongehinderd vanuit Europa kunnen blijven opereren, lichtte Hegseth tijdens een vergadering met NAVO-collega's toe.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - Zweden, Noorwegen en Canada komen met een nieuw steunpakket voor Oekraïne. Dat zegt de Zweedse minister van Defensie Pål Jonson voorafgaand aan een NAVO-bijeenkomst voor defensieministers in Brussel.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Twee Duitse marinevaartuigen zijn onderweg naar de Straat van Hormuz in voorbereiding op mogelijke inzet in de belangrijke zeestraat. Dat zegt minister van Defensie Boris Pistorius in Brussel, waar de defensieministers van NAVO-lidstaten bijeen zijn. Ze varen volgens hem inmiddels in het Suezkanaal.
3 uur geleden