'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Een hervatting van de oorlog tegen Iran is "zeer onwaarschijnlijk" mits de onderhandelingen tussen de VS en Iran vooruitgang boeken. Dat zei de Amerikaanse president Donald Trump zondag tegen CNN. "Het hangt ervan af of ze al dan niet een zeer stevig akkoord ondertekenen", aldus Trump.
47 minuten geleden
MOSKOU (ANP/BLOOMBERG) - Rusland heeft sinds het begin van de invasie van Oekraïne in februari 2022 ongeveer 400.000 militairen geregistreerd die zijn omgekomen tijdens gevechten in Oekraïne. Dat zou blijken uit gegevens die hackers zeggen te hebben verkregen bij het Russische statistiekbureau Rosstat.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Democratische fractievoorzitter in het Huis van Afgevaardigden, Hakeem Jeffries, steunt een afzettingsprocedure tegen de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth. Jeffries zei "absoluut voor" te zijn wat betreft een voorstel dat mogelijk komende week wordt ingediend.
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP/RTR/AFP) - De Israëlische oppositieleider Gadi Eisenkot, die na de verkiezingen van eind oktober een nieuwe Israëlische regering mag proberen te vormen, heeft de deur opengezet voor de Likoed-partij van de huidige premier Benjamin Netanyahu. Voorwaarde is wel dat Eisenkot zelf premier wordt van een dergelijke regering.
4 uur geleden
WARSCHAU (ANP/AFP) - Onder de dodelijke slachtoffers van de schietpartij in de Poolse stad Krakau was een 51-jarige Oostenrijkse vrouw, zei Krzysztof Kleczar, gouverneur van de regio Klein-Polen, zondag tegen verslaggevers. Zaterdag opende een man in militaire kleding in het historische stadscentrum willekeurig het vuur op een plein, waardoor zes doden vielen.
5 uur geleden
KHARTOEM (ANP/RTR/AFP) - Het Soedanese leger heeft de voormalige hooggeplaatste islamistische functionaris Ahmed Haroun gearresteerd, melden functionarissen van zijn partij. Haroun was voorzitter van de voormalige regeringspartij National Congress Party (NCP) van de afgezette dictator Omar al-Bashir. Hij zat jarenlang ondergedoken, onder meer omdat hij wordt gezocht door het Internationaal Strafhof (ICC).
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Donald Trump zegt dat de uitslag van de midtermsverkiezingen van dinsdag, waarbij zijn Republikeinse Partij de controle over het Congres verloor, een "enorme stap terug in de geschiedenis" voor de Verenigde Staten betekent.
5 uur geleden