'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran heeft zijn reactie voor de Verenigde Staten klaar op het eerder voorgelegde vredesplan van bemiddelende partijen. Op een later punt zal dat bekendgemaakt worden, zegt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De inlichtingenchef van de Iraanse Revolutionaire Garde, Majid Khademi, is omgekomen bij een Israëlische of Amerikaanse aanval. Dat meldt de Garde op Telegram. Ook staatsmedia melden zijn dood, die het gevolg zou zijn van een luchtaanval.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran is niet bereid weer scheepsverkeer toe te laten in de Straat van Hormuz in het kader van een tijdelijk staakt-het-vuren. Dat meldt een hoge Iraanse functionaris aan persbureau Reuters. Volgens Teheran ontbreekt het de VS aan bereidheid om tot een permanent bestand te komen, aldus de functionaris.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Pakistan heeft Iran en de Verenigde Staten een plan voor een einde aan de vijandelijkheden voorgelegd. Dat meldt persbureau Reuters op basis van ingewijden. Het tweedelige plan zou bestaan uit een onmiddellijk staakt-het-vuren, gevolgd door een akkoord over duurzame vrede.
4 uur geleden
CAPE CANAVERAL (ANP/AFP) - De Artemis II-missie is weer een stap dichter bij haar ronde om de maan. Het Orion-ruimtevaartuig is tegen 06.45 Nederlandse tijd terechtgekomen in de zogenoemde invloedssfeer van de maan, waar de zwaartekracht van het hemellichaam zwaarder trekt aan de ruimtecapsule dan de aarde.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/AFP) - Volgens Iran zijn in de nacht van zondag op maandag doden gevallen bij verschillende luchtaanvallen op gebouwen waarin mensen woonden. Ook in de Israëlische stad Haifa kwamen mensen om, bij een Iraanse aanval. Daar zijn twee lichamen uit het puin gehaald van een flatgebouw dat was geraakt door een raket.
6 uur geleden
SEOUL (ANP) - De Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung heeft maandag spijt betuigd tegenover Noord-Korea over een drone-incident. Volgens de president stuurde een Zuid-Koreaan in januari zonder toestemming van de regering een drone richting Noord-Korea.
8 uur geleden