'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
STUTTGART (ANP/DPA) - De vermoedelijke opdrachtgever van de brandstichting bij een Starlink-station in Polen in september is opgepakt in Duitsland. Dat melden de Duitse politie en justitie.
7 minuten geleden
SOFIA (ANP/RTR) - Zeven vliegtuigen zijn dinsdag op Europese vliegvelden doorzocht vanwege bommeldingen. In Rome, Warschau, Murcia en Sofia werden vliegtuigen na landingen gecontroleerd op explosieven, maar deze werden niet gevonden. Het is niet bekend wie er achter de bommeldingen zit, en of het om een gecoördineerde actie gaat.
2 uur geleden
NUUK (ANP/RTR) - Het Groenlandse parlement is akkoord met een veiligheidsdeal met de Verenigde Staten. De overeenkomst maakte een einde aan de spanningen met de Amerikaanse president Donald Trump, die meermaals verklaarde het eiland bij zijn land te willen voegen.
2 uur geleden
SAINT JOHN'S (ANP) - De Britse koning Charles heeft dinsdag opnieuw zijn afschuw uitgesproken over het Britse slavernijverleden. Tijdens een toespraak op het eiland Antigua noemde hij de trans-Atlantische slavenhandel een "beschamend hoofdstuk uit de geschiedenis" dat hem vervult met afschuw en diep persoonlijk verdriet. Excuses van de koning bleven echter uit.
4 uur geleden
MADRID (ANP/RTR/DPA) - Op het spoor tussen Madrid en Sevilla rijden minder treinen na de dodelijke treinramp op het traject. Dat blijft zo totdat het veiligheidssysteem op de spoorlijn is doorgelicht en de regering de vertraagde uitrol van het Europese treinbeveiligingssysteem heeft afgerond, aldus transportminister Óscar Puente.
4 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Als de Russische president naar de komende G20-top in de Verenigde Staten komt, moet ook de Oekraïense president een uitnodiging krijgen, suggereert Duitsland. Over Oekraïne praten kan volgens bondskanselier Friedrich Merz immers niet zonder dat land zelf.
5 uur geleden
WARSCHAU (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Volgens de Poolse premier Donald Tusk is in de nacht van maandag op dinsdag mogelijk een Russische "provocatie" aan de oostgrens met de Russische exclave Kaliningrad afgeslagen. Hij zou kort na middernacht zijn ingelicht dat personen met zaklampen in het grensgebied waren gezien.
5 uur geleden