'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
SEOUL (ANP/AFP) - Noord-Korea is bezig met een "zeer ernstige uitbreiding" van zijn vermogen om kernwapens te produceren, waarschuwt de chef van de VN-atoomwaakhond Rafael Grossi. Volgens hem nemen de activiteiten bij een reactor die wordt gebruikt om uranium te verrijken snel toe.
15 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP/RTR) - De Hongaarse verkiezingswinnaar Péter Magyar zegt dat zijn nieuwe regering de uitzendingen van de staatsmedia wil opschorten. Hij verklaarde in een interview op de nationale radio dat de staatsmedia de afgelopen jaren veel schade hebben aangericht door propaganda van de regering van Viktor Orbán te verspreiden.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse staatsburger Mahdieh Esfandiari is na vrijlating uit een Franse gevangenis teruggekeerd naar Iran, meldt de Iraanse staatstelevisie. Het nieuws komt een week nadat Iran twee Fransen liet gaan.
1 uur geleden
MARSEILLE (ANP/RTR) - De Amerikaanse rapper Ye, ook bekend als Kanye West, stelt zijn optreden in Marseille tot nader order uit. De 48-jarige artiest schreef op X dat hij dit besluit had genomen "na lang nadenken en zorgvuldige overweging". Ye zou op 11 juni optreden in de Zuid-Franse havenstad.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Amerikaanse marine-eenheden hebben sinds het begin van de blokkade van de Straat van Hormuz acht olietankers onderschept die Iraanse havens binnenvoeren of verlieten. Dat meldt The Wall Street Journal op basis van Amerikaanse functionarissen.
5 uur geleden
OTTAWA (ANP) - In een gezamenlijke verklaring hebben Canada, Groot-Brittannië, Japan en zeven andere landen opgeroepen tot een "onmiddellijk einde aan de vijandelijkheden in Libanon". De landen maken zich "ernstige zorgen over de verslechterende humanitaire situatie en de crisis rond ontheemding in Libanon", aldus de verklaring die door Canada werd verspreid.
5 uur geleden
SINGAPORE (ANP) - De door de Verenigde Staten gesanctioneerde tanker Rich Starry is woensdag teruggekeerd naar de Straat van Hormuz. Het schip had een dag eerder de Golf verlaten. Uit scheepvaartgegevens van de scheepvaartmonitor Kpler bleek dat het schip er niet in was geslaagd door een Amerikaanse blokkade te breken, die gericht is op schepen die Iraanse havens aandoen.
6 uur geleden