'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse Revolutionaire Garde heeft gezworen wraak te nemen voor de aanval waarbij ayatollah Ali Khamenei werd gedood. "De vijand moet weten dat hun gelukkige dagen voorbij zijn", zei een bevelhebber van de Garde op staatstelevisie. "Ze zullen nergens ter wereld meer veilig zijn, zelfs niet in hun eigen huizen."
53 minuten geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian verklaart dat zijn land "niet zal zwijgen of voor misdaden zal zwichten", na wat volgens hem Amerikaanse en Israëlische aanvallen waren op een school en ziekenhuis in Iran. Hij roept de internationale gemeenschap op het geweld te veroordelen.
1 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Door de Israëlische aanvallen maandag op Libanon zijn zeker 53 doden gevallen, verklaart de Libanese regering. Het aantal gewonden is opgelopen naar 154.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Volgens de Amerikaanse president Donald Trump was afgelopen weekend "de laatste goede kans" om Iran aan te vallen en te voorkomen dat het land een kernwapen zou ontwikkelen. Hij stelde in een korte update over Iran dat de operatie "ver voor op schema" ligt.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse regering heeft burgers opgeroepen om maandagavond in Teheran steun te betuigen aan de Islamitische Republiek en hun eer te bewijzen aan leider Ali Khamenei, die afgelopen weekend werd gedood. De oproep werd gedeeld via de staatstelevisie.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - NAVO-topman Mark Rutte heeft met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan gebeld over Iran en de bescherming van de NAVO-grenzen. NAVO-land Turkije grenst aan Iran en vreest dat het de gevolgen ondervindt van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op dat land en de tegenaanvallen die Teheran onderneemt.
3 uur geleden
DOHA (ANP/RTR) - Qatar heeft twee Iraanse gevechtsvliegtuigen uit de lucht geschoten, meldt het Qatarese ministerie van Defensie. Qatar is een van de Golfstaten die sinds zaterdag wordt aangevallen door Iran, omdat het land Amerikaanse militaire bases huisvest.
3 uur geleden