'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
ABU DHABI (ANP) - De Verenigde Arabische Emiraten geven 10 miljard dollar (8,6 miljard euro) aan Iraanse bevroren tegoeden vrij, meldt persbureau Reuters op basis van ingewijden. De stap valt samen met de aankondiging van een deal tussen Iran en de Verenigde Staten, waarbij ook veel Iraans geld vrij kan komen.
12 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Oekraïne en Moldavië kunnen maandag verder met de onderhandelingen over de toetreding tot de Europese Unie. De EU-leiders besloten eind 2023 al dat die gesprekken geopend zouden worden, maar de onderhandelingen stonden lange tijd stil door verzet van de vorige Hongaarse regering.
43 minuten geleden
BERN (ANP/AFP) - Zwitserland heeft aangeboden het gastland te zijn voor de ondertekening van een vredesdeal tussen de Verenigde Staten en Iran. Bemiddelaar Pakistan maakte vrijdag bekend dat de twee landen het eens zijn geworden over de tekst van de overeenkomst.
43 minuten geleden
SANTA CRUZ DE TENERIFE (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo heeft hulp van de Spaanse koning Felipe gekregen om naar huis te keren. Het toestel dat hem van Tenerife naar Rome moest vliegen, kampte met een technisch mankement. Hij is onderweg naar huis met een vliegtuig dat is aangeboden door de koning.
45 minuten geleden
ISLAMABAD (ANP) - Bemiddelaar Pakistan meldt dat Iran en de Verenigde Staten een akkoord hebben bereikt over de tekst van een vredesdeal. Premier Shehbaz Sharif schrijft op X dat nu met beide partijen wordt gewerkt aan de volgende stappen. "Vrede is nog nooit zo dichtbij geweest als nu."
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - Het Amerikaanse Witte Huis claimt dat Iran akkoord is met het ontmantelen van zijn kernprogramma. Dat lijkt niet overeen te komen met berichten in Iraanse staatsmedia, die stelden dat Iran vasthoudt aan de eis zelf de controle te houden over zijn verrijkte uranium.
3 uur geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby is maandag niet fysiek aanwezig als de rechtbank van Oslo uitspraak doet in zijn strafzaak. De zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit zal zijn veroordeling via een videoverbinding volgen, meldt de rechtbank aan het Noorse persbureau NTB.
4 uur geleden