'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Een bondgenoot van de Britse premier Keir Starmer heeft benadrukt dat de verwachte verkiezingsnederlaag van zijn partij niet het einde van zijn premierschap hoeft te betekenen. "Hij kan het tij nog keren", zei minister van Defensie John Healey bij Times Radio.
17 minuten geleden
CHANGSHA (ANP/RTR) - Het dodental na een explosie in een vuurwerkfabriek in de Chinese provincie Hunan maandag is opgelopen naar 37. Het is de dodelijkste explosie in China sinds 2019. De reddingswerkzaamheden zijn volgens staatspersbureau Xinhua afgerond. Eén persoon wordt nog vermist, 51 mensen worden in het ziekenhuis behandeld.
19 minuten geleden
JAKARTA (ANP/AFP) - Zeker drie hikers zijn overleden na een vulkaanuitbarsting op het Indonesische eiland Halmahera, meldt de lokale politie. Twee van de slachtoffers zijn buitenlanders, een derde komt uit Indonesië. Nog tien anderen worden vermist.
23 minuten geleden
JAKARTA (ANP/AFP) - Twintig hikers zijn vermist geraakt na de uitbarsting van de Dukono-vulkaan op het oostelijke Indonesische eiland Halmahera. De vulkaan spuwde volgens een regeringsfunctionaris een rookwolk tot zo'n 10 kilometer de lucht in. Het is nog niet bekend of er gewonden zijn.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - De Russische krijgsmacht gaat ondanks het tijdelijke staakt-het-vuren door met aanvallen op Oekraïne, dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X. "Dit alles laat zien dat er aan Russische zijde geen enkele poging is gedaan het vuur aan het front te staken."
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Bij de donderdag gehouden gemeenteraadsverkiezingen in het Verenigd Koninkrijk lijkt Labour, de partij van premier Keir Starmer, op een groot verlies af te stevenen. Winst is er, zoals verwacht, voor Reform UK, de anti-immigratiepartij van Nigel Farage.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump meldt op Truth Social dat "drie Amerikaanse torpedobootjagers van wereldklasse zojuist, onder vuur, zeer succesvol de Straat van Hormuz zijn uitgevaren".
4 uur geleden