'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEL AVIV (ANP/AFP) - De Israëlische krijgsmacht (IDF) waarschuwt inwoners van drie dorpen ten noorden van de rivier de Litani om te vertrekken. Er staan aanvallen aan te komen, zegt de krijgsmacht. Aanvallen op de zuidelijke stad Tyrus kostten volgens de Libanese burgerbescherming aan zeven mensen het leven.
37 minuten geleden
KYIV (ANP) - In Oekraïne is vrijdag een lokaal bestand ingegaan in de omgeving van de kerncentrale Zaporizja. Dat moet reparaties aan een hoogspanningslijn mogelijk maken, zodat een mogelijk nucleair ongeval kan worden voorkomen, meldt het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA). Dat bemiddelde tussen de strijdende partijen.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse Kennedy Center heeft medewerkers opdracht gegeven de naam van president Donald Trump te verwijderen. Teksten in e-mails en andere documenten moeten meteen worden aangepast. Voor het weghalen van de naam van Trump op borden, de website en in brochures geldt een deadline van 12 juni. Dat schrijven Amerikaanse media als PBS en NBC News, die zich baseren op een interne memo.
2 uur geleden
TOKIO (ANP/AFP/RTR) - Japan wil in de komende decennia tot veertien verouderde kernreactoren vervangen. Het ministerie van Economie, Handel en Industrie deed vrijdag een voorstel daartoe, om zo aan de stijgende vraag naar elektriciteit te kunnen blijven voldoen.
4 uur geleden
BEIJING (ANP/AFP) - De Chinese leider Xi Jinping brengt op 8 en 9 juni een bezoek aan Noord-Korea. De president werd uitgenodigd voor een staatsbezoek door de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, meldt de Chinese staatstelevisie.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft donderdag wetgeving aangenomen voor een hulppakket voor Oekraïne en nieuwe sancties tegen Rusland. Naast Democraten stemden ook achttien Republikeinen voor de wet, opnieuw een teken van verzet tegen president Donald Trump binnen de partij.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - Amerikaanse en Europese functionarissen zijn er na twee dagen onderhandelen niet in geslaagd overeenstemming te bereiken over een hoge vertegenwoordiger voor Bosnië en Herzegovina. Dat bevestigde de vertrekkende gezant Christian Schmidt, die aangeeft dat het overleg binnenkort wordt voortgezet.
7 uur geleden