'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
NAYPYIDAW (ANP/AFP/RTR) - Myanmar heeft de genocideuitspraak van het Internationaal Gerechtshof (ICJ) tegen het land "oneerlijk" genoemd. Het land zou ten onrechte beschuldigd zijn van genocide, omdat het besluit van het hof niet unaniem werd genomen. Dit meldde een regeringswoordvoerder.
7 minuten geledenCINCINNATI (ANP/RTR) - Honderden bezoekers zijn donderdagavond bijeengekomen in de dierentuin van Cincinnati in de Amerikaanse staat Ohio, na het overlijden van nijlpaard Fiona, die na haar geboorte in 2017 wereldwijd bekendheid kreeg.
2 uur geledenSHENZHEN (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zei donderdag in een interview met Fox News dat hij en de Chinese president Xi Jinping beiden voorstander zijn van regelgeving voor kunstmatige intelligentie (AI) die gericht is op de veiligheid. Ze zouden van plan zijn samen te werken aan "redelijke regels" voor AI.
9 uur geledenWASHINGTON (ANP/RTR) - Sean Cairncross, de nationale cyberdirecteur van het Witte Huis, verlaat zijn post. Dat meldt de Amerikaanse nieuwssite Axios.
9 uur geledenBERLIJN (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky rekent op hulp van de Verenigde Staten om "de eerste multilaterale bijeenkomst op teamniveau" te organiseren, "met volledige deelname vanuit Europa". Dat meldt hij op X na een gesprek met de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner en Europese veiligheidsadviseurs.
12 uur geledenSHENZHEN (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft tijdens zijn Azië-reis toch geen ontmoeting met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Hij heeft een te volle agenda, citeert een verslaggever van NBC News.
13 uur geledenBERLIJN (ANP) - Rusland is niet langer tegen veiligheidsgaranties voor Oekraïne naar het model van de wederzijdse bescherming die NAVO-landen onderling hebben afgesproken, zegt de Amerikaanse bemiddelaar Jared Kushner. Dat is volgens hem "een heel grote ontwikkeling die we voor elkaar hebben gekregen".
14 uur geleden