'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft toezichthouders op de communicatiesector opgeroepen een prominente journaliste van de zender NBC News te "straffen". In een bericht op Truth Social viel hij Kristen Welker aan, omdat ze had gezegd dat de president "wisselende resultaten" heeft geboekt met zijn steun aan politieke kandidaten tijdens voorverkiezingen.
2 uur geleden
PORTSMOUTH (ANP/AFP) - In de Straat van Hormuz is opnieuw een tanker aangevallen, meldt de Britse maritieme scheepvaartmonitor UKMTO op X. Het schip zou voor de kust van Oman door een "onbekend projectiel" zijn geraakt.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - De voormalige Venezolaanse president Nicolás Maduro, die op 3 januari door het Amerikaanse leger werd gevangengenomen en werd overgebracht naar de VS, heeft zondag vanuit zijn cel in New York via sociale media van zich laten horen. Bij foto's die van 25 juni dateren, een dag na de dodelijke aardbeving in zijn land, schreef hij onder meer: "Venezuela zal herrijzen."
4 uur geleden
OSLO (ANP) - De uitvaart van de vrijdag overleden koning Harald van Noorwegen vindt plaats op woensdag 9 september. Het afscheid vindt plaats in de Dom van Oslo, maakte het paleis zondag bekend. De dienst wordt geleid door de leider van de Noorse Kerk, Olav Fykse Tveit.
4 uur geleden
NICOSIA (ANP) - De kapitein van de veerboot die zondag kapseisde en zonk voor de noordkust van Cyprus, is opgepakt. Dat meldt Cyprus Mail op gezag van de premier van de zelfbenoemde republiek Noord-Cyprus, Ünal Üstel. Ook acht bemanningsleden zijn gearresteerd. Van acht schipbreukelingen is nu bekend dat ze zijn overleden, zeventien anderen worden nog gezocht. De rest van de in totaal 267 opvarenden kon worden gered.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Google Maps heeft het Ontariomeer (Lake Ontario) voor Amerikaanse gebruikers omgedoopt tot Amerikameer (Lake America). "Het is officieel. Het is Amerikameer op Google Maps", schreef communicatiedirecteur Steven Cheung van het Witte Huis op X.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Meerdere Amerikaanse militaire leiders hebben minister van Defensie Pete Hegseth geadviseerd dat het verlengen van grootschalige operaties tegen Iran onhoudbaar is, meldt The Washington Post op basis van ingewijden. Doorzetten van de Iranoorlog zou het risico met zich meebrengen dat het vermogen afneemt om dreigingen elders het hoofd te bieden.
7 uur geleden