'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
GENÈVE (ANP) - De World Meteorological Organization (WMO) verwacht dat de effecten van weerfenomeen El Niño tot ver in 2027 te merken zijn. De organisatie zet daarom een grote informatiecampagne op. "Deze uitzonderlijke El Niño vraagt om een uitzonderlijke voorbereiding en respons", aldus secretaris-generaal van de WMO Celeste Saulo. "Nog nooit in de vijftigjarige geschiedenis van de WMO hebben we zo'n grootschalige mobilisatie op touw gezet."
21 minuten geleden
MADRID (ANP/AFP) - De Spaanse premier Pedro Sánchez zegt geen "harde bewijzen" te hebben dat Marokko achter de oversteek van tienduizenden migranten zat bij Ceuta. Wel zei hij dat de Marokkaanse grenspolitie het urenlang liet gebeuren. Ook verweet hij twee Marokkaanse ministers dat ze "onaanvaardbare" uitspraken deden. Daarvoor heeft hij de Marokkaanse ambassadeur ontboden.
32 minuten geleden
KOPENHAGEN (ANP/RTR/AFP/DPA) - Rusland treft voorbereidingen om sabotageacties uit te voeren tegen de Deense defensiesector. Daarvoor waarschuwt de Deense inlichtingendienst PET, die zegt voorbeelden te hebben van Russische pogingen om "doodgewone Denen" te ronselen om daarbij te helpen. Burgers worden via sociale media of gamingplatformen benaderd om taken uit te voeren, zoals het fotograferen van bedrijven.
39 minuten geleden
MOSKOU/OSLO (ANP/RTR) - Rusland beschuldigt Noorwegen van piraterij, omdat dat land een Russisch schip in beslag heeft genomen. De inbeslagname hangt samen met een zaak van het Oekraïense energiebedrijf Naftogaz. Dat heeft volgens een uitspraak van het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag recht op meer dan 4,2 miljard dollar (zo'n 3,6 miljard euro) compensatie van Rusland.
1 uur geleden
KATHMANDU (ANP/RTR) - Nepal werkt weer aan een waarschuwingssysteem voor aardverschuivingen langs de grens met China. Er moeten aardbevingssensoren, camera's en een satellietverbinding komen in de grensplaats Timure, melden twee anonieme overheidsbronnen aan persbureau Reuters. Dat is in het gebied waar vorige week de dodelijke overstroming plaatsvond.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben het afgelopen jaar 227 mensen gedood bij aanvallen op vermoedelijke drugssmokkelboten op de Grote Oceaan en in het Caribisch gebied, meldt het Amerikaanse leger. Drie vermoedelijke drugssmokkelaars werden levend gered.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De voormalige Venezolaanse president Nicolás Maduro heeft een rechtbank in New York verzocht de strafzaak tegen hem te seponeren. Hij voerde aan dat hij als staatshoofd van een soeverein land immuun is voor vervolging in de Verenigde Staten.
7 uur geleden