'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran weigert te onderhandelen met de Verenigde Staten zolang Washington dreigingen uit. Dat zegt de Iraanse hoofdonderhandelaar en parlementsvoorzitter Mohammad Baqer Qalibaf in een bericht op X.
37 minuten geleden
ANKARA (ANP/AFP) - Turkije gaat de vuurwapenwetgeving aanscherpen na de schietpartijen op twee scholen in het land. Het gaat volgens president Recep Tayyip Erdogan onder meer om het beperken van vuurwapenbezit en hogere straffen voor mensen die hun wapens niet goed opbergen.
3 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP) - De Britse premier Keir Starmer heeft ontkend dat hij het parlement heeft misleid over de aanstelling van de omstreden Peter Mandelson. Eerder zei zijn woordvoerder dat de premier het Lagerhuis "per ongeluk" had misleid, omdat hij zelf ook niet alle informatie tot zijn beschikking had.
5 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De Hongaarse verkiezingswinnaar Péter Magyar zegt dat zijn land alle arrestatiebevelen van het Internationaal Strafhof (ICC) zal uitvoeren en dat dus ook de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou worden aangehouden als hij Hongarije betreedt. Dat is opmerkelijk, omdat Magyar net Netanyahu heeft uitgenodigd om later dit jaar in Boedapest op bezoek te komen.
6 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft het parlement "per ongeluk" misleid rond de aanstelling van Peter Mandelson als ambassadeur in de Verenigde Staten, zegt Downing Street tegen Britse media. Starmer zei eerder tegen het Lagerhuis dat de normale procedure was gevolgd rond die benoeming, maar de premier zou toen zelf niet op de hoogte zijn geweest dat dat niet waar was.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten en Iran houden woensdag een tweede onderhandelingsronde in Pakistan, meldt CNN. De Amerikaanse nieuwszender baseert zich op ingewijden, die benadrukken dat de situatie nog kan wijzigen.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas erkent dat na jaren van oorlog nauwelijks vooruitgang is geboekt voor een tweestatenoplossing. Toch blijft dat volgens haar "de meest haalbare weg naar een Midden-Oosten zonder oorlog", zei ze maandag na afloop van de negende Globale Alliantie voor de uitvoering van de Tweestatenoplossing in Brussel. Israël en de Palestijnse Autoriteit moeten beiden hun verantwoordelijkheid nemen, zei Kallas.
8 uur geleden