'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
DIDCOT (ANP) - De Britse premier Andy Burnham heeft NAVO-chef Mark Rutte verzekerd dat het Verenigd Koninkrijk zich onder zijn leiding blijft inzetten voor een sterkere alliantie. "Er is weliswaar een nieuwe premier, maar dat verandert niets aan de onwrikbare toewijding van het Verenigd Koninkrijk aan de NAVO en aan onze NAVO-verplichtingen", zei Burnham bij de eerste keer dat hij Rutte als regeringsleider ontving.
1 uur geleden
PIDDINGTON (ANP) - De inwoners van het kleine Engelse dorp Piddington hebben in een referendum gestemd om zich af te scheiden van het Verenigd Koninkrijk, meldt de BBC. De symbolische stembusgang werd gehouden uit protest tegen de komst van een asielzoekerscentrum in een oude militaire basis in de buurt.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Het Russische ministerie van Defensie heeft een militaire onderscheiding toegekend aan de commandant die maandagavond twee lichtkogels afvuurde op een Deense helikopter. Volgens de Russen werd zijn fregat "geprovoceerd" door het Deense toestel en heeft de commandant met zijn actie de helikopter succesvol verjaagd.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland zegt voorstander te zijn van een internationaal verdrag om wapens in de ruimte te verbieden. Volgens onderminister van Buitenlandse Zaken Sergej Rjabkov is het nog niet te laat om een wapenwedloop in de ruimte te voorkomen, ondanks dat de Verenigde Staten deze week erkenden over wapens te beschikken buiten de atmosfeer.
3 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Een meerderheid in het Europees Parlement zegt te willen samenwerken om de plannen aangekondigd in de State of the Union van voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, uit te voeren. Dat zeiden de leiders van de Europese Volkspartij (EVP), de sociaaldemocraten (S&D), Renew en de Groene Fractie in het debat na de speech. In de speech werden politieke plannen voor het aankomende jaar aangekondigd.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft vijf mensen aangeklaagd voor spionage, rekrutering en liquidaties in opdracht van de Russische inlichtingendiensten. Twee personen hebben de Russische nationaliteit, twee de Cubaanse en een de Venezolaanse.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Libanon wil een veiligheidsakkoord met Israël sluiten zodra dat land zich uit het zuiden heeft teruggetrokken. Dat zegt de Libanese president Joseph Aoun tegen persbureau AFP. Volgens hem is onderhandelen de enige optie om een eind te maken aan de vijandelijkheden. "Want het alternatief is oorlog, wat ons duur zou komen te staan."
4 uur geleden