'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BELFAST (ANP/AFP) - De voormalige leider van de pro-Britse partij DUP in Noord-Ierland, Jeffrey Donaldson (63), is schuldig bevonden aan achttien zedenmisdrijven, waaronder verkrachting.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR/AFP) - België heeft maandag vijf visa afgegeven voor een delegatie van de Taliban. Die komt voor een EU-overleg naar Brussel, waar veel ophef is ontstaan over het geplande bezoek. Het bezoek vindt volgens diplomatieke bronnen en diverse media mogelijk dinsdag plaats.
2 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse premier Sébastien Lecornu overlegt dinsdagochtend met betrokken ministers over de gevolgen van de ernstige hittegolf. Voor een groot deel van het land is vanwege de hitte code rood van kracht.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse muziekproducent Clive Davis is maandag op 94-jarige leeftijd overleden in zijn woning in New York. Dat heeft zijn familie bevestigd aan The New York Times. De voormalige platenbaas werd eerder deze maand opgenomen vanwege gezondheidsproblemen.
4 uur geleden
RAS LAFFAN (ANP/AFP/RTR) - Bij een grote ontploffing in een industriële zone in Qatar zijn zeker dertien doden en 66 gewonden gevallen. De explosie was zondag bij aardgasbedrijf Barzan in de industriewijk Ras Laffan, waar het grootste centrum voor vloeibaar aardgas ter wereld is gevestigd. De export van vloeibaar aardgas wordt niet door dit incident getroffen en er zijn geen gevaarlijke stoffen vrijgekomen, aldus de autoriteiten.
6 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse politicus Andy Burnham is in het Britse parlement beëdigd als parlementariër. Dit betekent dat hij officieel Keir Starmer op kan volgen als premier. Burnham won de verkiezing in het district Makerfield vorige week. Hij stelde zich speciaal verkiesbaar om het binnen zijn Labour-partij op te kunnen nemen tegen Starmer.
6 uur geleden
BÜRGENSTOCK (ANP/RTR) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance heeft gezegd dat de Straat van Hormuz geopend wordt en dat Iran inspecteurs van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) uitnodigt voor nieuwe inspecties, mogelijk deze week al.
9 uur geleden