'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
DUBLIN (ANP) - Vertegenwoordigers namens de EU en van de zogeheten E5 (Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland, Italië en Polen) zullen worden afgevaardigd om Europa te vertegenwoordigen in toekomstige onderhandelingsgesprekken over vrede in Oekraïne. Dat zijn EU-leiders vrijdag overeengekomen op een informele top in Dublin, meldt voorzitter van de EU-leiders António Costa op een persconferentie.
1 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/AFP) - Er is op dit moment geen migrantenkaravaan vanuit Mexico onderweg naar de Amerikaanse grens, verklaart de Mexicaanse president Claudia Sheinbaum in een persconferentie. Haar Amerikaanse ambtsgenoot Donald Trump dreigde donderdag met importheffingen als het land er niet in zou slagen de zogenaamde stroom mensen die naar het noorden reist tegen te houden.
2 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - Het Oekraïense elektriciteitsnet krijgt deze winter te maken met hevigere Russische aanvallen, voorspelt de topman van het grootste energiebedrijf in Oekraïne, Maksym Timtsjenko. Volgens hem is het nu al moeilijk om het hoofd te bieden aan de bombardementen. Rusland zou de aanvallen flink hebben opgeschaald vergeleken met vorige winter.
3 uur geleden
HELSINKI (ANP/BLOOMBERG) - Rusland kan uit zijn hoofd zetten dat Finland uit de NAVO wordt gezet en dat NAVO-troepen zich terugtrekken uit de grenslanden, zegt de Finse regering. Die eisen, die Rusland volgens de Duitse krant Bild aan Europa stelt, zijn volgens defensieminister Antti Häkkänen "volstrekt ongehoord".
4 uur geleden
STADE (ANP/DPA) - Justitie heeft twee vrouwen aangeklaagd wegens moord of medeplichtigheid aan moord naar aanleiding van de dodelijke schietpartij eind juni in een jeugdhulpcentrum in het Duitse Stade, ten westen van Hamburg. De 45-jarige Fatih G. schoot op 29 juni in het centrum op mensen en bracht er zes om het leven.
5 uur geleden
DUBLIN (ANP) - Oekraïense militairen kunnen nog steeds maar beperkt gebruikmaken van de Amerikaanse satellietcommunicatie waarvan ze erg afhankelijk zijn, zegt president Volodymyr Zelensky. Oekraïne wacht volgens hem nog altijd op opheldering over de terugkeer van de verlammende snelheidsbeperkingen voor Starlink-satellietverkeer.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - De Verenigde Staten ontkennen dat Iran een radarsysteem heeft verwoest in Bahrein. De krijgsmacht stelt dat wel twee Iraanse drones zijn neergehaald die richting die Golfstaat vlogen. "Er vielen geen gewonden en er was geen schade."
5 uur geleden