'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
PARIJS (ANP/AFP) - De avondklok in Frankrijk blijft de komende dagen van kracht, meldt de minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nuñez. Deze geldt op verschillende plekken vanwege de onrust in het land. Volgens de minister kunnen burgemeesters zelf bepalen of ze van de mogelijkheid gebruik willen maken. Zo geldt er al dagen een avondklok in delen van Parijs.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft bij de Amerikaanse president Donald Trump aangedrongen op meer zichtbare steun voor zijn campagne in aanloop naar de parlementsverkiezingen van dinsdag. Dat schrijft nieuwssite Axios, die zich baseert op anonieme bronnen.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - EU-topvrouw Ursula von der Leyen heeft opgetogen gereageerd op de verkiezingsoverwinning van de Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva. "De democratie en het multilateralisme hebben gewonnen in Brazilië", schreef ze in een bericht op X.
3 uur geleden
AMMAN (ANP/RTR/AFP) - De Jordaanse autoriteiten zeggen na een vuurgevecht drie gewapende verdachten te hebben opgepakt van de recente aanslag op een kerk. Ze hadden zich volgens de veiligheidsdienst verstopt in een verlaten pand en weigerden zich over te geven.
3 uur geleden
RIYAD (ANP/AFP) - De Houthi's uit Jemen zeggen zondag opnieuw de internationale luchthaven van de Saudische hoofdstad Riyad te hebben aangevallen. Dat gebeurde enkele uren nadat het vliegverkeer was hervat. Volgens vluchtvolgsite Flightradar24 werd zondag het merendeel van de vluchten geannuleerd.
5 uur geleden
BRASÍLIA (ANP/BLOOMBERG/AFP) - De Braziliaanse senator Flávio Bolsonaro wil de uitslag van de presidentsverkiezingen laten vernietigen. Bolsonaro, die zondag verloor van de linkse president Luiz Inácio Lula da Silva, beschuldigt het hooggerechtshof ervan op het laatste moment de verkiezingsregels te hebben veranderd.
6 uur geleden
PORT HURON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Democratische kandidaat-senator Abdul El-Sayed zondag tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Michigan een "jihadist" genoemd. Ook beweerde Trump zonder bewijs dat El-Sayed lid is van de Moslimbroederschap.
6 uur geleden