'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bevestigt dat het land wil stoppen met aanvallen op energiedoelen, als Rusland dit ook doet. Dat schrijft hij op X. De Amerikaanse president Donald Trump schreef maandag op zijn Truth Social dat beide landen daarmee akkoord zijn. Zelensky betwijfelt wel of Rusland zich aan een akkoord zal houden.
17 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - Oekraïne en Rusland hebben aan de Amerikaanse president Donald Trump beloofd geen energiedoelen van elkaar meer te zullen aanvallen. Dat zegt Trump op zijn Truth Social. Volgens Trump zorgen dit soort aanvallen in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland voor hoge dieselprijzen wereldwijd.
1 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Duitsland wil militairen verplicht naar Litouwen sturen, meldt Bild. Duitsland legert daar een brigade van zo'n 5000 man om te helpen de NAVO-bondgenoot te beschermen tegen Rusland. Die zou uit vrijwilligers bestaan, maar er blijkt volgens de Duitse krant te weinig animo.
2 uur geleden
ROVANIEMI (ANP/AFP) - De Europese Unie moet zich meer inspannen om haar rol in het Arctisch gebied te versterken. Die oproep doen twaalf Europese leiders, onder wie de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Deense premier Mette Frederiksen, maandag in de Finse stad Rovaniemi. Daar waren zij op uitnodiging van Finland bijeen om tot een verenigd antwoord te komen op de alsmaar toenemende druk op de regio, onder meer vanuit Rusland en de Verenigde Staten.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Rusland wordt steeds roekelozer, maakt NAVO-topman Mark Rutte op uit de aanval op een trein tussen Kyiv en NAVO-land Polen. De NAVO heeft volgens hem genoeg mogelijkheden om terug te slaan als zij slachtoffer wordt van bijvoorbeeld een sabotageaanval. Voor het uitstralen van zwakte, als tegenmaatregelen van NAVO-kant uitblijven, zegt hij niet bang te zijn.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De nationalistische leiders van Schotland, Wales en Noord-Ierland willen intensiever samenwerken in hun streven het Verenigd Koninkrijk te verlaten en aansluiting te zoeken bij de EU. "We geloven dat de toekomst van onze landen in de Europese Unie ligt", schrijven John Swinney, Rhun ap Iorwerth en Michelle O'Neill in een verklaring. Ze stellen dat de Brexit heeft geleid tot economische schade.
5 uur geleden
SANAA (ANP/AFP) - De Jemenitische Houthi's zeggen tientallen aanvallen te hebben uitgevoerd op militaire voorzieningen in Saudi-Arabië. De groep meldt dat deze aanvallen een reactie zijn op Saudische luchtaanvallen op Jemen.
5 uur geleden