'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP) - Het hoofd van de rechterlijke macht in Iran heeft duidelijk gemaakt dat er "zo snel mogelijk" processen volgen tegen de mensen die zijn opgepakt bij de recente protesten tegen het islamitische regime. Zij die schuldig worden bevonden, worden "zonder de minste genade" gestraft, zei hij tegen persbureau Mizan.
49 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische strijdkrachten zoeken op een begraafplaats in Gaza naar de overblijfselen van de laatste overleden gijzelaar die door Hamas nog niet is overgedragen aan Israël. Dat heeft het kantoor van premier Benjamin Netanyahu bekendgemaakt.
49 minuten geleden
KOBANI (ANP/AFP) - Een VN-hulpkonvooi is zondag aangekomen in de Syrische stad Kobani, waar een Koerdische meerderheid woont. De vrachtwagens hebben onder meer brandstof en voedsel aan boord, zegt VN-hulporganisatie OCHA.
2 uur geleden
CARACAS (ANP/AFP) - In Venezuela zijn zondag minstens tachtig politieke gevangenen vrijgelaten. Dat meldt de non-gouvernementele organisatie Foro Penal, die stelt dat de vrijlatingen onder druk van de Verenigde Staten plaatsvinden. De vrijlatingen gebeurden in gevangenissen in het hele land, aldus de ngo.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - NAVO-chef Mark Rutte denkt niet dat Europa ooit zonder de VS kan om zichzelf te beschermen. Dat zegt hij in een interview met Het Financieele Dagblad (FD). "Amerika is cruciaal voor onze bescherming", aldus Rutte.
3 uur geleden
WASHINGTON/JERUZALEM (ANP/RTR) - De gesprekken tussen Amerikaanse functionarissen en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu over de tweede fase van president Donald Trumps 20-puntenplan voor de toekomst van Gaza waren "constructief", schrijft speciaal gezant Steve Witkoff op X. Het overleg vond zaterdagavond plaats in Jeruzalem. Ook vastgoedondernemer Jared Kushner, Trumps schoonzoon, nam deel.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - De burgemeester van Manchester, Andy Burnham, mag van zijn Labourpartij niet terugkeren in het parlement, schrijven Britse media als The Guardian en BBC. Dat besluit lijkt op een politieke zet van premier Keir Starmer en zijn medestanders om een potentiële rivaal voor het partijleiderschap buiten de deur te houden.
4 uur geleden