'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
HAVANA (ANP/RTR) - De Cubaanse premier Manuel Marrero heeft ingrijpende maatregelen gepresenteerd voor het hervormen van de Cubaanse economie. Die werden aangekondigd nadat de Verenigde Staten het land onder druk zetten door sancties op te leggen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran zegt te werken aan snelle vergunningen voor alle schepen die door de Straat van Hormuz willen varen. Die belangrijke zeestraat is volgens afspraken met de Verenigde Staten weer geopend, maar Iran adviseert schepen om zich te houden aan het tijdslot en de route die ze krijgen toegewezen van de Iraanse autoriteiten.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Hoewel de Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei de overeenkomst met de Verenigde Staten heeft goedgekeurd, zegt hij dat hij eigenlijk "een andere mening" had. De ayatollah stelt in een verklaring alleen te hebben ingestemd omdat president Masoud Pezeshkian en andere leden van de nationale veiligheidsraad expliciet de verantwoordelijkheid voor de deal op zich hebben genomen, meldt Al Jazeera.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Oekraïne krijgt nog eens 1 miljard dollar aan Amerikaanse wapens, zegt de Oekraïense defensieminister Mychailo Fedorov. Ook kan Oekraïne volgens NAVO-topman Mark Rutte extra artilleriegranaten voor de langere afstand, drones en luchtafweerraketten tegemoetzien.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - In zijn eerste optreden op een EU-top heeft de Hongaarse premier Péter Magyar gezegd dat hij zijn land op een andere manier zal vertegenwoordigen dan zijn voorganger Viktor Orbán. Hij sluit niet uit dat hij nooit meer een veto zal uitspreken, zoals Orbán regelmatig deed. Maar als Magyar dat doet, is dat ter verdediging van Hongaarse belangen, zei de nieuwe premier.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten hebben hun blokkade opgeheven voor de Straat van Hormuz, bevestigt het Amerikaanse centrale commando CENTCOM op X. Hierdoor kan "al het scheepvaartverkeer van en naar Iraanse havens en kustgebieden" weer plaatsvinden.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse vicepresident JD Vance zegt dat de onderhandelingsperiode van zestig dagen, die onderdeel is van een akkoord met Iran, donderdag is ingegaan. In die periode geldt een staakt-het-vuren tussen de twee landen en Israël en moet verder worden gepraat over een definitief vredesplan.
6 uur geleden