'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
EDMONTON (ANP) - De Canadese premier Mark Carney heeft vrijdag in zijn thuisprovincie Alberta een laatste oproep gedaan aan kiezers die overwegen voor onafhankelijkheid van de provincie te stemmen. Dat melden diverse lokale media, waaronder CTV News. Hij waarschuwde dat een referendum een gevaarlijke gok is in een tijd waarin de bedreigingen voor de Canadese soevereiniteit toenemen.
1 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/RTR) - Een Mexicaanse rechter heeft drie mannen veroordeeld tot elk 158 jaar en negen maanden cel voor de moord op twee Australische broers en hun Amerikaanse vriend tijdens een surftrip in 2024 in de deelstaat Baja California. Dat meldt een bron binnen het gerecht aan persbureau Reuters.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Amerikaanse president Donald Trump ziet af van enorme importheffingen op Russische energie. Deze waren vorige maand opgelegd in een wet die hij had ondertekend. De sancties komen namelijk slecht uit bij Trumps streven om de dieselprijzen te verlagen voor de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van begin november.
4 uur geleden
OLFEN (ANP/DPA) - Bij een aanval in een verzorgingshuis in het westen van Duitsland is een vrouw om het leven gekomen en zijn twee anderen zwaargewond geraakt. Dat meldde de politie vrijdagavond. Een van de gewonde vrouwen verkeert na de aanval in de stad Olfen, nabij Dortmund, in levensgevaar.
7 uur geleden
BEND (ANP/AFP) - De tiener die ervan wordt verdacht de schutter te zijn geweest bij de schietpartij op een basisschool in Oregon was een voormalig leerling op de school. Dat heeft de politie bekendgemaakt tijdens een persconferentie.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Techmiljardair Elon Musk heeft zelf de Amerikaanse president Donald Trump benaderd met het voorstel om satellietinternet te beperken in Oekraïne. Dat schrijft de krant The Telegraph, die zich baseert op anonieme bronnen.
11 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-lidstaten hebben de Europese Commissie gevraagd om te kijken hoe de EU kan voorzien in geld dat Oekraïne nodig heeft in 2027. Eerder vrijdag zei Zelensky op de EU-top volgend jaar 70 miljard euro extra nodig te hebben.
11 uur geleden