'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BEDFORD (ANP) - Bij een treinongeluk bij het Britse Bedford is één dode gevallen. Dat meldt de verkeerspolitie in een statement. Twee treinen botsten vrijdag op elkaar ten noorden van Londen. Meerdere andere mensen raakten gewond.
2 uur geleden
BEDFORD (ANP) - Nabij het Britse Bedford, ten noorden van Londen, zijn twee treinen op elkaar gebotst. Dat meldt onder meer de Britse transportpolitie. Volgens de eerste berichten zouden enkele inzittenden ernstige verwondingen hebben opgelopen, schrijft The Telegraph op basis van een getuige.
4 uur geleden
WARSCHAU (ANP/RTR) - De Poolse president Karol Nawrocki ontneemt zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky de Orde van de Witte Adelaar, de hoogste civiele onderscheiding in Polen. Nawrocki had eerder al die intentie aangekondigd, nadat Polen en Oekraïne verzeild waren geraakt in een diplomatieke rel over een in Polen omstreden Oekraïense legereenheid.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Volgens een Amerikaans inlichtingenrapport kan Israël het gesloten bestand tussen Iran en de Verenigde Staten in gevaar brengen, meldt The Washington Post. De Amerikaanse krant concludeert op basis van het rapport dat premier Benjamin Netanyahu in zijn eigen land onder druk staat om de oorlog voort te zetten en dat dit zijn relatie met de VS op het spel zet.
6 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer neemt dit weekend een besluit over een eventueel aftreden. Dat meldt de Britse krant The Times. Meerdere ministers zouden hem daar vrijdag toe hebben opgeroepen.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU zal geen bemiddelaar zijn in gesprekken tussen Oekraïne en Rusland, herhaalde voorzitter van de EU-leiders António Costa na afloop van de EU-top. Costa kreeg chagrijn over zich heen nadat zijn team eerder deze week had geprobeerd contact te zoeken met Rusland.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Bij de volgende EU-top in oktober moet duidelijk worden waar het geld van de EU-meerjarenbegroting vandaan komt. Dat zei voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen na afloop van een bijeenkomst van EU-leiders in Brussel.
7 uur geleden