'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
NAIROBI (ANP/AFP/RTR) - De Keniaanse sekteleider Paul Mackenzie is veroordeeld tot tweehonderd jaar gevangenisstraf voor de moord op 190 kinderen en een volwassene. Hij heeft volgens de rechtbank in Nairobi zijn volgelingen opgedragen zichzelf en hun kinderen uit te hongeren om "Jezus te ontmoeten".
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse omroep Sky heeft vrijdag een bedreiging ontvangen, een paar uur nadat onder meer de Ierse omroep RTÉ een bommelding had binnengekregen. "Sky is een van de mediaorganisaties die een beveiligingsdreiging hebben ontvangen", meldt de omroep in Sky News.
1 uur geleden
DUBLIN (ANP) - In de bommelding die werd verstuurd naar Ierse media wordt een link gelegd naar de bommeldingen bij passagiersvliegtuigen in Europa. De Ierse omroep RTÉ meldt dat de afzender dit claimt in een mail. Meerdere gebouwen van Ierse media werden ontruimd.
1 uur geleden
PRAAG (ANP/AFP) - De luchthaven in Praag meldt dat vrijdag zeker acht vluchten van en naar het vliegveld te maken hebben met bommeldingen. Het gaat onder meer om een vlucht met Nederland als bestemming.
3 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/RTR/AFP) - Er zijn vrijdag opnieuw bommeldingen gedaan voor Europese vluchten. Dit soort meldingen ontregelen deze week het vliegverkeer in Europa, tientallen vliegtuigen kregen er de afgelopen dagen mee te maken. Er zijn vooralsnog nergens explosieven gevonden. Ook is nog niet bekend waar de meldingen vandaan komen.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het Europees Openbaar Ministerie (EPPO) doet onderzoek naar mogelijke fraude rond het dodelijke treinongeluk in Spanje eind oktober. Er wordt gekeken naar spoorbeheerder Adif, de Spaanse overheidsinstantie voor spoorveiligheid AESF en de Spaanse rekenkamer.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Belgische koning Filip accepteert het ontslag van premier Bart De Wever en daarmee zijn regering niet. De premier moet een nieuwe poging doen om tot een akkoord te komen over de begroting van 2027. Dat heeft het koningshuis vrijdag in een verklaring gemeld, na een gesprek tussen de koning en de premier. Als de koning het ontslag had aanvaard, dreigden vervroegde verkiezingen.
4 uur geleden