'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP/AFP) - Israël heeft opnieuw aanvallen uitgevoerd op de zuidelijke buitenwijken van Beiroet, meldt het kantoor van premier Benjamin Netanyahu. Volgens de Libanese autoriteiten zijn daarbij zeker drie mensen omgekomen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - In het concept van de deal met de Verenigde Staten staat dat Iran zijn hoogverrijkt uranium zal verdunnen, aldus een Iraanse topfunctionaris. Door uranium te vermengen met ander materiaal ontstaat een product dat een lager verrijkingsniveau heeft en niet geschikt is voor kernwapens. Iran heeft volgens het Iraanse persbureau Fars nog niet definitief ingestemd.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - Duizenden fans zijn in New York de straat opgegaan na het behalen van de titel van de basketballers van de New York Knicks in de NBA. De viering verliep niet zonder incidenten: een bus werd in brand gestoken en een tiener raakte gewond door een schot.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Qatarese onderhandelaars zijn zondag naar Teheran gevlogen in een poging om een vredesakkoord tussen Iran en de Verenigde Staten af te ronden, aldus een bron tegen persbureau Reuters. Ook Iraanse media berichtten over het bezoek van een Qatarese delegatie.
4 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse krijgsmacht heeft zondag een olietanker van de Russische schaduwvloot onderschept, meldt de Britse premier Keir Starmer. Het vaartuig deed volgens hem een poging door het Kanaal te varen.
6 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/DPA/RTR) - Ondanks de verkiezingsnederlaag bij de parlementsverkiezingen in april blijft de voormalige Hongaarse premier Viktor Orbán partijleider van het rechts-nationalistische Fidesz. Op een partijcongres stemden vrijwel alle afgevaardigden voor zijn herbenoeming. Er waren geen tegenkandidaten.
16 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - President Donald Trump heeft gezegd dat volgens de planning de ondertekening van de verwachte deal tussen zijn land en Iran zondag is. Hij claimt op sociale media dat dan de Straat van Hormuz "meteen open is voor iedereen".
19 uur geleden