'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Donald Trump heeft Stephen Miller aangesteld als nieuwe stafchef. Dat meldt de Amerikaanse president op Truth Social. Miller, nu nog plaatsvervangend stafchef, vervangt Susie Wiles, die sinds januari 2025 die functie bekleedde. Wiles krijgt een functie binnen Trumps politieke organisatie. Miller vervangt haar vanaf komende maandag.
1 uur geleden
BERLIJN (ANP) - Europa vraagt niet om een nieuwe veiligheidsordening, zoals de Verenigde Staten voorstellen, zegt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Het probleem ligt volgens haar bij Rusland, dat blijft proberen de bestaande afspraken onderuit te halen. "We hebben al een Europese veiligheidsarchitectuur."
3 uur geleden
TAIZ (ANP/AFP) - Bij een aanval op een groentemarkt in het zuidwesten van Jemen zijn volgens de Houthi's zeker twintig mensen om het leven gekomen. Het zou gaan om een Saudische luchtaanval, waarbij meerdere raketten werden ingezet, aldus het door de Houthi's gecontroleerde persbureau Saba. Tien mensen zouden gewond zijn geraakt.
5 uur geleden
LAKELAND (ANP) - De vader van Meghan, de vrouw van de Britse prins Harry, is opgepakt in Florida voor het bezit van kinderporno. De lokale autoriteiten hebben de 82-jarige Thomas Markle aangehouden in zijn verzorgingshuis. Dat meldt de Amerikaanse nieuwssite CBS.
5 uur geleden
NAIROBI (ANP/AFP/RTR) - De Keniaanse sekteleider Paul Mackenzie is veroordeeld tot tweehonderd jaar gevangenisstraf voor de moord op 190 kinderen en een volwassene. Hij heeft volgens de rechtbank in Nairobi zijn volgelingen opgedragen zichzelf en hun kinderen uit te hongeren om "Jezus te ontmoeten".
8 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse omroep Sky heeft vrijdag een bedreiging ontvangen, een paar uur nadat onder meer de Ierse omroep RTÉ een bommelding had binnengekregen. "Sky is een van de mediaorganisaties die een beveiligingsdreiging hebben ontvangen", meldt de omroep in Sky News.
8 uur geleden
DUBLIN (ANP) - In de bommelding die werd verstuurd naar Ierse media wordt een link gelegd naar de bommeldingen bij passagiersvliegtuigen in Europa. De Ierse omroep RTÉ meldt dat de afzender dit claimt in een mail. Meerdere gebouwen van Ierse media werden ontruimd.
8 uur geleden