'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/AFP) - Een 28-jarige Britse man is aangeklaagd voor de moord op de Britse oud-politicus Ann Widdecombe. Zij werd twee weken geleden in haar huis gedood. Twee dagen later werd er een verdachte opgepakt.
4 minuten geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De nieuwe Britse premier Andy Burnham heeft maandag de eerste ministers van zijn kabinet benoemd. De voormalige minister van Defensie John Healey wordt minister van Financiën en Ed Miliband wordt minister van Buitenlandse Zaken, maakte de regering bekend.
15 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De Hongaarse oud-schaakster Judit Polgár heeft het aanbod afgewezen om president van haar land te worden. Premier Péter Magyar maakte zondag bekend Polgár te hebben voorgedragen voor de vooral ceremoniële functie.
43 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump benadrukt op zijn Truth Social dat de Israëlische premier Benjamin Netanyahu niet zal worden opgepakt tijdens zijn verblijf in de Verenigde Staten. Hiermee verwijst hij naar uitspraken van de burgemeester van New York, Zohran Mamdani. Die zei afgelopen weekend juist te kijken of het mogelijk is Netanyahu te arresteren.
59 minuten geleden
LONDEN (ANP/RTR) - Andy Burnham heeft op zijn eerste dag als Britse premier gebeld met de Amerikaanse president Donald Trump. Hij vertelde dat het Verenigd Koninkrijk zich zal blijven inzetten voor defensie en veiligheid en dat Londen wil bijdragen aan de veilige heropening van de Straat van Hormuz, aldus een verklaring van Burnhams kantoor.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse regering heeft telefoongegevens opgeëist van verschillende journalisten van The New York Times en hun familieleden. Dat is volgens de krant om erachter te komen welke bronnen informatie hebben gelekt voor artikelen rond de veiligheid van de nieuwe Air Force One van president Donald Trump.
1 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot zegt dat twee Franse ambassademedewerkers zondagavond in Iran zijn vastgehouden door de Iraanse veiligheidsdiensten. Een van hen zou daarbij fysiek zijn mishandeld. Barrot noemt het "een flagrante schending van hun diplomatieke immuniteit".
2 uur geleden