'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/RTR) - Oekraïne meldt een verdere stijging van het dodental na een Russische aanval maandag op een distributiepunt voor humanitaire hulpgoederen. Het gaat om veertig doden. Daarmee is het een van de dodelijkste aanvallen op burgers in Oekraïne dit jaar.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Montenegro stevent af op EU-lidmaatschap per 2028 en Albanië is op weg om in 2029 tot de EU toe te treden. Dat stelt de Europese Commissie woensdag op basis van de voortgang die beide kandidaat-leden hebben gemaakt met hervormingen die nodig zijn om tot de EU te kunnen toetreden. De laatste uitbreiding vond in 2013 plaats, met de toetreding van Kroatië tot de EU.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De hoogste leider van Iran, Mojtaba Khamenei, heeft gezegd dat iedereen die een koerswijziging in het beleid van de Verenigde Staten verwacht zich ernstig vergist. Dit zei hij nadat de eerste uitslagen van de midterms in de VS wijzen op een nederlaag voor de Republikeinse partij van president Donald Trump.
4 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - De Israëlische president Isaac Herzog heeft uitspraken tegen Arabische burgers tijdens de verkiezingscampagne veroordeeld en "racistisch" genoemd. Premier Benjamin Netanyahu had meermaals Arabische partijen beschuldigd van verkiezingsfraude.
5 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de Amerikaanse first lady Melania Trump een onderscheiding toegekend na haar bemiddeling tussen Oekraïne en Rusland. Die inspanningen leidden tot een humanitair bestand vorige week in de bezette Oekraïense stad Olesjky.
6 uur geleden
SAINT PAUL (ANP) - De Democratische politica Ilhan Omar heeft haar kiezers bedankt voor haar verkiezingszege. Ze versloeg de Republikein John Nagel om namens de staat Minnesota lid te worden van het Huis van Afgevaardigden, ondanks een inval in haar woning tijdens de campagne. "We laten Trump ons niet het zwijgen opleggen", schrijft ze op X.
7 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - De kiescommissie in Israël heeft geconcludeerd dat de integriteit van de parlementsverkiezingen van vorige week niet is aangetast. Premier Benjamin Netanyahu had Arabische partijen beschuldigd van verkiezingsfraude.
8 uur geleden