'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
AIR FORCE ONE (ANP/RTR) - President Donald Trump zei donderdag dat de Verenigde Staten een "armada" onderweg hebben naar Iran, die hij hoopt "niet te hoeven gebruiken". Hij herhaalde zijn waarschuwingen aan Teheran om geen demonstranten te doden of het nucleaire programma te hervatten.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Er moet snel meer worden geïnvesteerd in de Arctische veiligheid en het Arctische gebied, zei voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie na afloop van de extra top van EU-regeringsleiders. "We hebben collectief te weinig geïnvesteerd. Het is dus hoog tijd om de verantwoordelijkheid te nemen."
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie zal haar belangen en haar lidstaten blijven verdedigen tegen elke vorm van dwang, zei voorzitter van de EU-leiders António Costa na afloop van de extra top donderdag. "Zij heeft de macht en de middelen om dit te doen en zal dit doen wanneer nodig", benadrukte hij.
2 uur geleden
AIR FORCE ONE (ANP/AFP) - Foto's van blauwe plekken op de hand van Donald Trump leidden onlangs tot hernieuwde speculaties over de gezondheid van de 79-jarige Amerikaanse president. Trump wuifde die aan boord van het presidentiële vliegtuig Air Force One weg: hij zou simpelweg zijn hand aan een tafel hebben gestoten.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De elektriciteitsvoorziening in Oekraïne kende donderdag de grootste problemen sinds de grootschalige stroomuitval in november 2022 door Russische aanvallen. De situatie blijft "uiterst moeilijk", aldus minister van Energie Denys Sjmyhal.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas hebben de betrekkingen met de VS deze week een behoorlijke klap gekregen vanwege de situatie rondom Groenland. "En die onderlinge meningsverschillen komen vooral Rusland en China ten goede", zei ze voorafgaand aan overleg met de EU-leiders.
7 uur geleden
DAVOS (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump is onderweg van het World Economic Forum (WEF) naar Washington, meldt hij op zijn eigen platform Truth Social. Trump schrijft dat hij een "ongelooflijke tijd" heeft gehad in Davos, waar hij een toespraak gaf en met NAVO-chef Mark Rutte afspraken maakte over Groenland.
7 uur geleden