'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR) - Het Verenigd Koninkrijk blijft Oekraïne "100 procent steunen in de illegale oorlog geleid door Vladimir Poetin", heeft de Britse premier Andy Burnham gezegd tegen verslaggevers. Rusland heeft het VK gewaarschuwd voor consequenties, na berichten dat Britse drones zouden zijn ingezet bij aanvallen op Russisch grondgebied.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten zien de Israëlische aanval op Syrië als een "onnodige escalatie". De Amerikaanse Syrië-gezant Tom Barrack schrijft op X "diep bezorgd" te zijn over de aanval op de luchtmachtbasis.
1 uur geleden
DOHA (ANP/RTR) - Pas als er een overeenkomst gesloten is tussen Iran en Oman over de Straat van Hormuz, gaan bemiddelaars door met het aandringen op gesprekken tussen Iran en de VS. Dat meldt een woordvoerder van het Qatarese ministerie van Buitenlandse Zaken. Oman en Iran onderhandelen over een veilige doorgang door de belangrijke zeestraat.
1 uur geleden
JAKARTA (ANP/AFP) - Door de aardbeving met een kracht van 7.7 die zaterdag het Indonesische eiland Flores trof, hebben zo'n 40.000 mensen hun huis moeten verlaten, melden de autoriteiten. Eerder werd nog gesproken van bijna 13.000 ontheemden.
1 uur geleden
STUTTGART (ANP/DPA) - De Duitse rechter heeft een 30-jarige Oekraïner veroordeeld tot vijftien maanden gevangenisstraf voor sabotage namens Rusland. Twee anderen werden vrijgesproken. Ze werden ervan beschuldigd dat ze hadden meegewerkt aan het in kaart brengen van Duitse logistieke lijnen van een pakketbezorger om later een brandaanslag uit te voeren in opdracht van een Russische inlichtingendienst.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Meerdere Europese landen sturen extra hulp naar Colombia na de dodelijke aardbeving vorige week. Deze had een kracht van 7.4. Zweden, Duitsland en Luxemburg leveren via een Europees steunprogramma tenten, waterfilters, voedsel en andere essentiële spullen. Dat meldt voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen. Er gaat ook een coördinator naar Colombia om de hulp in goede banen te leiden.
3 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Straat van Hormuz gaat pas open als de Verenigde Staten aan de eisen van Iran voldoen. Dat heeft de Iraanse parlementsvoorzitter en toponderhandelaar Mohammed Bagher Ghalibaf gezegd in een speech. Hij noemde het beëindigen van de Amerikaanse zeeblokkade, het opheffen van sancties op olie en het vrijgeven van Iraanse tegoeden in het buitenland.
3 uur geleden