'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BELGRADO (ANP/RTR) - De Servische president Aleksandar Vucic heeft het VN-tribunaal dat de Bosnisch-Servische ex-generaal Ratko Mladic tot levenslang heeft veroordeeld "onbeschaafd" genoemd. Het hof heeft geweigerd Mladic te laten gaan om in Servië te sterven. Hij overleed donderdag in de gevangenis in Scheveningen, waar het hof een afdeling heeft.
2 uur geleden
OSLO (ANP) - Koning Haakon legt komende dinsdag voor de Storting, het Noorse parlement, officieel de eed af als nieuwe koning van Noorwegen. Dat bevestigde voorzitter Masud Gharahkhani vrijdag aan de Noorse omroep NRK.
3 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties moet noodgedwongen verder krimpen. Volgens informatie van persbureau Reuters valt de begroting van de UNHCR komend jaar 16 procent lager uit en zijn er ongeveer 3500 functies minder voorzien.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU stuurt voor 2 miljoen euro aan noodhulp naar Nepal vanwege de verwoestende overstromingen daar, meldt de Europese Commissie vrijdag. Het gaat om geld voor voedsel, gezondheidszorg, schoon water en sanitaire voorzieningen, staat in een persbericht.
5 uur geleden
BEIJING (ANP/RTR) - Twee hooggeplaatste militairen in China zijn ontheven uit hun functie binnen de Centrale Militaire Commissie (CMC), het militaire orgaan in China dat onder meer de strijdmacht aanstuurt.
5 uur geleden
OSLO (ANP) - Met het overlijden van koning Harald is een tijdperk ten einde, maar het markeert ook het begin van een nieuw tijdperk. Dat zei minister-president Jonas Gahr Støre tijdens een toespraak op nationale televisie naar aanleiding van de dood van de vorst. "De koning is dood. Leve de koning." Harald overleed vrijdag op 89-jarige leeftijd, waarna hij direct werd opgevolgd door zijn zoon, Haakon.
6 uur geleden
OSLO (ANP) - De officiële titel van de nieuwe Noorse koning is Haakon VIII. Dat maakte het nieuwe staatshoofd van Noorwegen vrijdag aan het begin van de middag bekend. De 53-jarige Haakon volgt zijn vader Harald op, die vrijdagochtend op 89-jarige leeftijd overleed.
7 uur geleden