'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - Meerdere Amerikaanse militaire leiders hebben minister van Defensie Pete Hegseth geadviseerd dat het verlengen van grootschalige operaties tegen Iran onhoudbaar is, meldt The Washington Post op basis van ingewijden. Doorzetten van de Iranoorlog zou het risico met zich meebrengen dat het vermogen afneemt om dreigingen elders het hoofd te bieden.
1 uur geleden
KATHMANDU (ANP/AFP) - Bijna driehonderd buitenlanders die werden vermist na de overstromingen in het grensgebied tussen Nepal en China, zijn gered. Dat meldt de Nepalese toerismeautoriteit NTB. Het aantal buitenlanders met wie geen contact kan worden gelegd, is opgelopen tot 591, aldus de NTB in een tussentijdse update op X.
1 uur geleden
REYKJAVIK (ANP/AFP/RTR) - De IJslandse regering zal zoals beloofd de onderhandelingen met de Europese Unie over toetreding niet hervatten. Dat zei premier Kristrún Frostadóttir tijdens een persconferentie over de uitslag van het referendum dat zaterdag gehouden werd over die vraag. Met een nipte meerderheid werd het hervatten van de gesprekken verworpen, zo werd zondag bekend.
1 uur geleden
NICOSIA (ANP/AFP) - Bij de gekapseisde veerboot voor de Cypriotische kust zijn zeker zeven doden aangetroffen. Dat meldt Ünal Üstel, de premier van Noord-Cyprus, het noordelijke deel van Cyprus dat alleen door Ankara wordt erkend. Omdat de reddingswerkzaamheden nog in volle gang zijn, is het mogelijk dat nog meer doden worden gevonden. Een twintigtal opvarenden wordt nog vermist.
3 uur geleden
KATHMANDU (ANP) - Het moeizame verloop van de identificatie van overstromingsslachtoffers zorgt in Nepal voor problemen. De krant Kathmandu Post schrijft dat zaterdagavond pas bij twintig lichamen door nabestaanden was vastgesteld om wie het ging. Dat was een fractie van de 669 lichamen die op dat moment waren geborgen.
3 uur geleden
NICOSIA (ANP) - Voor de noordkust van Cyprus is een veerboot met circa 270 opvarenden gekapseisd, melden Cypriotische media. De kustwacht en een reddingshelikopter zijn ingezet. Ook andere vaartuigen in de buurt zouden te hulp zijn gekomen. Het schip zou inmiddels zinken, meldt de Turkse vicepremier Cevdet Yilmaz op X.
4 uur geleden
OSLO (ANP) - De vrijdag overleden Noorse koning Harald wordt over twee weken begraven. Die tijdsindicatie gaf premier Jonas Gahr Støre in een interview bij de Noorse publieke omroep NRK. De exacte datum is nog niet bekend. "We gaan de koning in de week na volgende week begraven", zei Støre na de herdenkingsdienst voor Harald in Oslo.
4 uur geleden