'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
GENÈVE (ANP) - De humanitaire crisis in de Centraal-Afrikaanse Republiek is de meest onderbelichte ramp van 2025, meldt hulporganisatie CARE na onderzoek. In het Afrikaanse land is een op de vijf mensen ontheemd, maar daar wordt in de media nauwelijks over geschreven. "Als crises onzichtbaar blijven, blijft hulp uit", zegt Jojanneke Spoor, hoofd humanitaire hulp bij CARE Nederland.
8 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Twee agenten hebben in Amerikaanse stad Minneapolis geschoten op verpleegkundige Alex Pretti, die daarbij om het leven kwam. Dat staat in een rapport van de Amerikaanse regering dat in handen is van onder anderen CBS News.
17 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De federale diensten die in Minneapolis jacht maken op ongedocumenteerde immigranten hebben mogelijk "het protocol gebroken" voordat ze een verpleegkundige doodschoten tijdens protesten. Dat zegt Stephen Miller, topadviseur van de Amerikaanse president Donald Trump. Eerder noemde hij de verpleegkundige, Alex Pretti, een "moordenaar".
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP/DPA/AFP) - De wederopbouw van de Gazastrook zal pas plaatsvinden als het gebied is gedemilitariseerd en Hamas-tunnels zijn vernietigd. Dat verklaarde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die op een persconferentie ook duidelijk maakte geen Palestijnse staat te zullen toestaan in het kustgebied. Israël houdt volgens de rechtse leider op veiligheidsgebied de controle over Gaza.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump waarschuwt Irak dat het niet zonder gevolgen blijft als Nouri al-Maliki weer premier wordt. Het land kan dan niet langer rekenen op Amerikaanse steun, schreef hij op sociale media.
7 uur geleden
TUCSON (ANP) - In de Amerikaanse grensstaat Arizona is iemand ernstig gewond geraakt na een schietincident waar de grenspolitie bij betrokken was. Dat meldt de lokale politie aan NBC News. In de VS ontstond de afgelopen tijd grote onrust door fatale schietpartijen waarbij federale agenten betrokken waren. Over wat precies is voorgevallen in Pima County bestaat nog onduidelijkheid.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - President Donald Trump heeft beklemtoond dat de minister van Binnenlandse Veiligheid, Kristi Noem, niet aftreedt naar aanleiding van de schietpartij afgelopen weekend in Minneapolis in de staat Minnesota, waarbij een 37-jarige man door federale agenten werd doodgeschoten.
11 uur geleden