'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
MADRID (ANP) - Het aantal dodelijke slachtoffers door een treinbotsing in het zuiden van Spanje is opgelopen tot 21, meldt de politie. Eerder werden 10 doden gemeld. Er is nog geen officieel aantal bekend van de gewonden, maar hulpdiensten in de zuidelijke regio Andalusië meldden 25 zwaargewonden.
22 minuten geleden
MADRID (ANP/RTR/AFP) - Zeker tien mensen zijn omgekomen na de ontsporing van twee hogesnelheidstreinen in het zuiden van Spanje, melden de politie en hulpdiensten. Eerder meldden Spaanse media zeven doden. Ook zouden zo'n 25 mensen zwaargewond zijn geraakt bij het incident.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De extra EU-top over de situatie in Groenland is donderdag, bevestigen bronnen. De EU-regeringsleiders worden door voorzitter van de EU-leiders António Costa naar Brussel geroepen om een gezamenlijke strategie te bepalen. De Amerikaanse president Donald Trump is met extra importtarieven aan de landen die de afgelopen dagen militairen naar Groenland hebben gestuurd een stap te ver gegaan.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-regeringsleiders komen op korte termijn voor een extra top bijeen "gezien de ernst van de recente ontwikkelingen", heeft voorzitter van de EU-leiders António Costa zondagavond bekendgemaakt. Dat deed hij na afloop van het ingelaste overleg met de EU-ambassadeurs over Groenland.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Europese regeringen overwegen de Verenigde Staten te treffen met tarieven ter waarde van 93 miljard euro. De mogelijke strafmaatregel is een reactie op de dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump aan het adres van NAVO-bondgenoten die zich verzetten tegen zijn poging Groenland over te nemen. Dat meldt de Britse zakenkrant The Financial Times (FT).
5 uur geleden
SANTIAGO (ANP/AFP) - De Chileense president Gabriel Boric heeft de noodtoestand afgekondigd in twee regio's die geteisterd worden door bosbranden. Er zijn al zestien doden gevallen, terwijl ruim 50.000 mensen geadviseerd is te evacueren, meldt minister van Veiligheid Luis Cordero.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - NAVO-baas Rutte meldt dat hij heeft gesproken met de Amerikaanse president Donald Trump over de veiligheidssituatie in Groenland en het Noordpoolgebied. "We blijven hieraan werken en ik kijk ernaar uit hem later deze week in Davos te ontmoeten", aldus Rutte op X, zonder details te geven.
7 uur geleden