'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/AFP) - Duizenden mensen hebben vrijdag weer gedemonstreerd in de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Ze eisen dat oud-defensieminister Mychajlo Fedorov weer wordt aangesteld. Hij is erg populair in het land, onder meer omdat hij vroeg in de oorlog tegen Rusland het gebruik van drones heeft omarmd.
2 uur geledenNAPELS (ANP/RTR) - Een aardbeving met een kracht van 4.7 heeft vrijdag het Italiaanse Napels opgeschrikt. Het epicentrum lag volgens persbureau ANSA in het vulkanische gebied Campi Flegrei. De lokale autoriteiten melden dat op sommige plekken de stroom was uitgevallen. Het trein- en metroverkeer is uit angst voor naschokken stilgelegd.
3 uur geledenDUBLIN (ANP/BLOOMBERG/RTR) - Ambassadeurs van de Europese Unie komen maandag bijeen voor een spoedvergadering over de situatie rond de Spaanse exclave Ceuta. Tienduizenden mensen staken de afgelopen dagen illegaal de grens over vanuit Marokko. Verschillende EU-leiders spraken zich hierover uit of kwamen met maatregelen.
3 uur geledenCEUTA (ANP/AFP) - Meer dan 48.000 van de migranten die de Spaanse exclave Ceuta bij Marokko wisten te bereiken, zijn teruggekeerd naar Marokko. Dat meldt het ministerie van Binnenlandse Zaken aan AFP.
5 uur geledenGENÈVE (ANP) - Het weerfenomeen El Niño wint de komende maanden aan kracht, waarschuwt de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO). Volgens de VN-organisatie zal het fenomeen zich vooral tussen augustus en oktober laten gelden. Dat kan in grote delen van de wereld leiden tot hogere temperaturen dan gemiddeld en tot aanzienlijke veranderingen in neerslagpatronen.
6 uur geledenATHENE (ANP/AFP) - Er zijn nieuwe natuurbranden uitgebroken bij de Griekse hoofdstad Athene. Deze kunnen zich vanwege de harde wind snel verspreiden, waarschuwt de brandweer. Een deel van een voorstad ten westen van Athene moest worden geëvacueerd.
6 uur geledenMADRID (ANP/AFP) - Nadat tienduizenden mensen in korte tijd de grens naar de Spaanse exclave Ceuta overstaken, zijn al meer dan 37.000 migranten inmiddels teruggekeerd naar Marokko. Dat meldt het Spaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Dat is ongeveer tweederde van het aantal mensen dat het land was binnengekomen.
7 uur geleden