'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LIMASSOL (ANP) - Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas zal Europa nooit een neutrale bemiddelaar zijn tussen Rusland en Oekraïne, "omdat we aan de kant van Oekraïne staan en onze eigen fundamentele veiligheidsbelangen verdedigen". Dat zei Kallas donderdag op een persconferentie na een informele vergadering met de EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Cyprus.
33 minuten geledenKATHMANDU (ANP/AFP) - De Amerikaan Tyler Andrews claimt in recordtijd de top van de Mount Everest te hebben bereikt. De beklimming van de bijna 8849 meter hoge berg duurde slechts 9 uur en 55 minuten, aldus zijn team.
1 uur geledenWASHINGTON (ANP) - Achter de schermen is binnen de Amerikaanse overheid druk uitgeoefend om een bankbiljet van 250 dollar te laten ontwerpen waarop president Trump staat. Dat schrijft de krant The Washington Post, die ook meldt dat een topmedewerker die daar niets in zag, is overgeplaatst.
1 uur geledenANHOLT (ANP/DPA) - Het lichaam van bultrug Timmy wordt naar verwachting dit weekend aan land gebracht. Op het strand van het Deense eiland Anholt wordt dan ter plekke een autopsie uitgevoerd, meldden de lokale autoriteiten.
1 uur geledenBANDAR ABBAS (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zeggen dat Iran in de nacht van woensdag op donderdag een raket heeft afgevuurd richting Koeweit, die werd onderschept door de krijgsmacht van dat land. Iran lanceerde ook vijf drones die "een dreiging vormden" in en rond de Straat van Hormuz, wat volgens de VS neerkomt op een schending van een eerder afgesproken staakt-het-vuren.
1 uur geledenGENÈVE (ANP) - Mensenrechtenchef Volker Türk van de Verenigde Naties ziet het aantal burgerslachtoffers door de oorlog in Oekraïne stijgen. Zijn kantoor spreekt over een gevaarlijke escalatie van de oorlog. De Hoge Commissaris voor de Mensenrechten maakt zich zorgen over Russische dreigementen om aanvallen op Kyiv nog verder op te voeren en wil nieuwe vredesonderhandelingen.
3 uur geledenKYIV (ANP/RTR) - Het Oekraïense parlement heeft afspraken met de EU goedgekeurd over het lenen van 90 miljard euro. Een ruime meerderheid van de parlementsleden stemde in met het voorstel.
4 uur geleden