'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Chinese president Xi Jinping is woensdag in de Verenigde Staten aangekomen voor een driedaags staatsbezoek. De Amerikaanse president Donald Trump verwelkomde hem persoonlijk op de militaire vliegbasis Joint Base Andrews bij Washington.
59 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten en China hebben afgesproken hun bestand in de handelsoorlog met twee maanden te verlengen tot 10 januari. Dat zei de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent woensdag tegen Fox News. Beide landen praten verder over een bredere handelsovereenkomst.
2 uur geleden
CANBERRA (ANP) - Kunstmatige intelligentie (AI) van het bedrijf OpenAI heeft een Australische overheidswebsite binnengedrongen, meldt de Australische premier Anthony Albanese aan de Sydney Morning Herald. Het AI-programma had daardoor ook toegang tot medische gegevens die niet openbaar zijn.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie zegt "diep bezorgd" te zijn over het oplaaiende geweld tussen de Tigray-rebellen en het Ethiopische leger in het noorden van het land. De diplomatieke dienst van de EU roept op tot de-escalatie en stelt dat het "nog niet te laat" is om terug te keren naar de afspraken van het vredesakkoord uit 2022.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Oekraïne heeft twee Noord-Koreaanse krijgsgevangenen overgeleverd aan Zuid-Korea, meldde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in zijn toespraak bij de Verenigde Naties. Seoul had eerder al aangegeven die mannen graag op te vangen, maar Kyiv had nog niet aangegeven of dat ook het plan was.
8 uur geleden
NEW YORK (ANP/AFP) - De voormalige machtige filmproducent Harvey Weinstein heeft bij de nieuwe behandeling van een zaak rond seksueel geweld vijftien jaar gevangenisstraf gekregen. Het gaat om het misbruik van zijn voormalige productieassistent Miriam Haley.
10 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - België doet in 2027 mee aan het Eurovisiesongfestival. Dat heeft de Vlaamse publieke omroep woensdag bekendgemaakt. In verschillende landen, waaronder Nederland, zagen zenders en omroepen daar vorig jaar nog van af uit onvrede over de deelname van Israël.
11 uur geleden