'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Amnesty International heeft in een donderdag gepubliceerd rapport opgeroepen tot de afschaffing van de Amerikaanse immigratie- en douanedienst ICE. Die dienst is belast met de uitvoering van het harde optreden tegen immigranten van de regering van president Donald Trump.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De New Yorkse burgemeester Zohran Mamdani heeft fel uitgehaald naar de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Die nam eerder op donderdag tegenover de Algemene Vergadering van de VN in New York ruim de tijd om Mamdani's vermeende vergoelijking van geweld tegen Joden te bespreken.
3 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Frankrijk is van plan militairen en defensiemateriaal naar Saudi-Arabië te sturen om daar de stad Yanbu te helpen beveiligen. Dat zei de Franse president Emmanuel Macron donderdag in een tv-interview. Het gaat onder meer om radarsystemen en afweer, zei hij, zonder expliciet in te gaan op wat voor soort afweer.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Joden voelen zich volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu niet langer veilig in New York sinds Zohran Mamdani is aangetreden als burgemeester. Dat zei hij in een felle toespraak tijdens het plenaire debat van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in diezelfde stad. Bewijzen voor zijn claims gaf hij niet.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft in zijn toespraak tijdens het plenaire debat van de Algemene Vergadering van de VN eens te meer de Israëlische oorlogsdoelen herhaald. In zijn felle betoog haalde hij niet alleen uit naar Hezbollah en Hamas, maar ook naar burgers in het Westen die Israël betichten van kolonialisme.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Chinese president Xi Jinping heeft er bij de Verenigde Staten op aangedrongen zich te "verzetten" tegen de onafhankelijkheid van Taiwan. Dit was tot nu toe zijn meest expliciete oproep aan president Donald Trump om zijn standpunt over het autonome eiland te veranderen.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Vele tientallen diplomaten zijn de zaal uitgelopen bij de start van de speech van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Op webcambeelden is te zien hoe de zaal leegstroomt en er enkele tientallen mensen op hun plek blijven zitten. Tijdens zijn speech vorig jaar gebeurde hetzelfde. Het is onder meer een protest tegen de oorlog in Gaza.
6 uur geleden