'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LUXEMBURG (ANP) - De ministers van Buitenlandse Zaken van diverse EU-landen hopen op een nieuwe wind in Europa zodra de huidige Hongaarse premier Viktor Orbán na diens verkiezingsnederlaag is vertrokken. "We zagen de regering onder Orbán bewust gebruikmaken van het blokkeren en chanteren van Europese gezamenlijke actie", zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) voor een overleg in Luxemburg met zijn EU-collega's. De CDA'er hoopt dat dit verandert onder Orbáns opvolger Péter Magyar.
29 minuten geleden
WISMAR (ANP/DPA) - Het team dat zich aan de Noord-Duitse kust inzet voor de bultrugwalvis Timmy die daar eind maart is gestrand, heeft last van vermoeidheid. Walter Gunz, medeoprichter van het team en medefinancier van MediaMarkt, zei dat hij de afgelopen acht dagen drie tot vier uur per nacht heeft geslapen. "We zijn ten einde raad", aldus Gunz. Maar hij verzekert dat het werk doorgaat.
34 minuten geleden
LUXEMBURG (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas verwacht dat er woensdag "een aantal positieve beslissingen" wordt genomen over de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. "Oekraïne heeft deze lening echt nodig. En het is ook een teken dat Rusland Oekraïne niet kan overleven", zei Kallas dinsdag bij aankomst in Luxemburg. Daar vergaderen de EU-ministers van Buitenlandse Zaken over onder meer de situatie in Oekraïne.
37 minuten geleden
LUXEMBURG (ANP) - De EU moet maatregelen tegen Israël nemen, vindt de Spaanse minister José Manuel Albares Bueno (Buitenlandse Zaken) dinsdag. Als de EU dat niet doet, verliest zij haar geloofwaardigheid, zei hij in Luxemburg voor de start van de vergadering met EU-ministers van Buitenlandse Zaken. De minister vindt dat het associatieverdrag met Israël moet worden opgeschort.
2 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Hongarije overtreedt artikel 2 van het Verdrag van de Europese Unie met een wet die lhbti-personen "stigmatiseert en marginaliseert", concludeert het Europees Hof van Justitie. De Europese Commissie spande de zaak aan nadat Hongarije vorig jaar een wet had aangenomen die de toegang tot lhbti-content verbiedt of beperkt.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het kantoor van de Britse premier Keir Starmer heeft druk gezet op de screening van Peter Mandelson. Dat heeft topambtenaar Olly Robbins gezegd tegen het Britse parlement. Volgens Robbins, die vorige week werd ontslagen vanwege de zaak, moest de screening zo snel mogelijk worden afgerond.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Iraanse strijdkrachten zullen direct reageren bij "hernieuwde vijandelijkheden van tegenstanders", zegt de Iraanse commandant Ali Abdollahi tegen het Iraanse persbureau Tasnim. Een eerder gesloten bestand met de Verenigde Staten loopt naar verwachting woensdag af.
2 uur geleden