'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - Iran heeft contact gezocht met de Verenigde Staten om een akkoord te sluiten. Dat zei de Amerikaanse president Donald Trump donderdag op een bijeenkomst met het voetbalteam Inter Miami in het Witte Huis. Trump zei dat zijn reactie was: "Jullie zijn een beetje laat."
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR) - Ook het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft een resolutie verworpen om de macht van president Donald Trump te beperken om oorlog te voeren tegen Iran. De Senaat deed dat woensdag al.
1 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - De spanningen in het Midden-Oosten hebben directe gevolgen voor de veiligheid in de Europese Unie, waarschuwde politiedienst Europol tegen het Spaanse persbureau EFE. Zo is er een verhoogd risico op terrorisme, georganiseerde misdaad, extremisme en cyberaanvallen.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - De NAVO heeft de ballistische raketverdediging versterkt nu Iran zijn aanvallen in het Midden-Oosten opvoert, meldt woordvoerder kolonel Martin O'Donnell. Een raket was woensdag op weg naar Turkije, een NAVO-lidstaat, voordat deze werd neergehaald.
3 uur geleden
PARIJS (ANP) - Een door de Franse regering gecharterd Air France-vliegtuig dat onderweg was naar de Verenigde Arabische Emiraten moest donderdagavond omkeren vanwege raketvuur in het gebied. Dat schrijft transportminister Philippe Tabarot op X. "Deze situatie weerspiegelt de instabiliteit in de regio en de complexiteit van repatriëringsoperaties."
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische legerleider generaal Eyal Zamir claimt dat sinds de Amerikaanse en Israëlische aanvallen van zaterdag zijn begonnen het grootste deel van de Iraanse luchtafweer is uitgeschakeld. Het gaat volgens hem om 80 procent van de luchtafweerinstallaties en daarnaast ook om 60 procent van de lanceerinrichtingen voor de Iraanse ballistische raketten.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Kristi Noem vertrekt als minister van Binnenlandse Veiligheid, meldt de Amerikaanse president Donald Trump op zijn kanaal Truth Social. Ze wordt eind maart opgevolgd door Markwayne Mullin, de Republikeinse senator van Oklahoma. Het is niet duidelijk waarom Noem vertrekt.
6 uur geleden