'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/BLOOMBERG) - De Hongaarse premier Peter Magyar heeft schaaklegende Judit Polgár voorgedragen als de volgende president van Hongarije. Volgens hem heeft het land behoefte aan een staatshoofd "waar elke Hongaar trots op kan zijn" nadat Tamás Sulyok zaterdag aftrad.
29 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten sturen meer gevechtsvliegtuigen naar het Midden-Oosten nu het conflict met Iran escaleert. Dat melden diverse Amerikaanse media, waaronder de Wall Street Journal en The New York Times.
4 uur geleden
OTTAWA (ANP/RTR) - Canada laat tijdelijk geen buitenlandse reizigers toe die in de afgelopen 21 dagen in de Democratische Republiek Congo zijn geweest. Dit heeft de regering zondag bekendgemaakt. De voorzorgsmaatregel wordt maandag van kracht als het in Nederland 06.00 uur is.
5 uur geleden
AMMAN (ANP/AFP) - Vanuit Iran zijn raketten afgevuurd richting de Jordaanse havenstad Aqaba. De Israëlische en Jordaanse strijdkrachten zouden projectielen hebben onderschept. De Jordaanse strijdkrachten zeggen dat ze drie raketten hebben neergehaald en dat één in een afgelegen gebied terechtkwam. Er zijn geen slachtoffers gevallen en er is geen schade. In Aqaba en in het een paar kilometer verderop gelegen Israëlische Eilat zijn knallen gehoord.
8 uur geleden
KOEWEIT (ANP/RTR) - Koeweit heeft opnieuw melding gemaakt van luchtaanvallen die de installaties hebben getroffen voor het ontzilten van zeewater en voor het opwekken van energie. Het ministerie van Energie en Water van Koeweit zegt dat het gaat om dezelfde installaties die vrijdag doelwit waren van aanvallen. Er is brand uitgebroken.
9 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne heeft aanvallen uitgevoerd op Russische oliefaciliteiten, als reactie op de zware Russische raket- en droneaanvallen in de nacht van zaterdag op zondag. Dat meldt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op X.
10 uur geleden
BANDAR ABBAS/TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - Twee schepen hebben volgens de Iraanse Islamitische Revolutionaire Garde (IRG) een ongeluk gehad op "de zuidelijke route" door de Straat van Hormuz. Vier vaartuigen zouden ondanks waarschuwingen van Iran over die route hebben willen varen, wat tot het ongeluk leidde. De andere twee hebben het opgegeven.
10 uur geleden