'Zwarte Zee Initiatief' moet Oekraïense graanexport garanderen
ISTANBUL (ANP) - De Turkse president Erdogan is er naar het zich laat aanzien samen met de VN in geslaagd Oekraïne en Rusland ervan te overtuigen dat ze zich moeten inspannen om de Oekraïense graanexport ondanks de oorlog mogelijk te maken. In het Dolmabahce Paleis aan de Bosporus in Istanbul zetten volgens de Turkse regering alle betrokkenen om 15.30 uur hun handtekening onder het Zwarte Zee Initiatief. Het paleis staat aan de zeestraat waar volgens de akkoorden straks weer een heleboel graan uit Oekraïne voorbij komt varen. VN-topman António Guterres is naar Istanbul gegaan om bij de ondertekening van het akkoord te zijn. Erdogan is als gastheer ook aanwezig.
Dat graan gaat veelal over de Zwarte Zee en de belangrijkste Oekraïense havens zijn door de oorlog geblokkeerd. Er ligt zeker 20 miljoen ton graan opgeslagen. Oekraïners hebben mijnen gelegd om Russische marinevaartuigen uit de buurt te houden en Rusland blokkeert havens. Moskou heeft altijd gezegd dat het de hervatting van de Oekraïense graanexport wil, maar stelde als eis dat ook de Russische export makkelijker moet worden gemaakt door het schrappen van westerse financiële sancties.
Volgens Turkse zegslieden zijn er toezeggingen gedaan door de EU en westerse mogendheden dat handelssancties die Russische voedselexport belemmeren, worden ingetrokken. Daar hebben de Verenigde Naties onder leiding van Guterres zich ook voor ingespannen. De oorlog in Oekraïne veroorzaakt sterke prijsstijgingen door voedselschaarste. Oekraïne en Rusland behoren tot de grootste graanexporteurs ter wereld en zijn samen goed voor zeker een derde van de productie van tarwe.
Coördinatiecentrum
De VN gaan volgens de plannen een coördinatiecentrum opzetten in Istanbul. Daar zullen medewerkers van de VN samen met afgezanten uit Oekraïne, Rusland en het gastland Turkije toezien op de export van graan over de Zwarte Zee en ze zullen de lading van de betrokken schepen inspecteren, zowel de schepen die door de Bosporus richting Oekraïne gaan als die beladen terugkeren. Er mag bijvoorbeeld geen wapentuig aan boord zijn. Dat zou in eerste instantie door Turkse marineschepen worden gedaan, naar verluidt in wateren dicht bij de territoriale wateren van Oekraïne.
Het initiatief is een succes voor de inspanningen van Erdogan om de oorlogvoerende landen nader tot elkaar te brengen. Hij heeft goede betrekkingen met zowel Moskou als Kiev en doet niet mee aan anti-Russische sancties. Het initiatief is ook het belangrijkste succes dat de diplomaten van de VN hebben bereikt sinds Rusland Oekraïne op 24 februari aanviel.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Kemi Badenoch, de partijleider van de Britse Conservatieven, heeft de prominente politicus Robert Jenrick uit haar partij gezet. Volgens Badenoch was Jenrick van plan om over te stappen naar de radicaal-rechtse partij Reform, een rivaal van de Conservatieven.
36 minuten geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Hamas is bereid de macht in de Gazastrook over te dragen aan het Palestijnse comité dat tijdelijk de Gazastrook moet besturen, zegt een functionaris van de Palestijnse groepering. Egypte maakte woensdag bekend dat er overeenstemming is bereikt over de vijftien leden van het technocratische comité.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Een deel van het Europees Parlement wil een stemming over de handelsdeal met de Verenigde Staten uitstellen in het licht van de huidige geopolitieke ontwikkelingen, waaronder die rondom Groenland. Deze maand stond een stemming op de planning over een deel van de handelsafspraak die de EU en de VS afgelopen zomer sloten. Maar de sociaaldemocraten, het liberale Renew en de Groenen willen uitstel.
2 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - De Deense premier Mette Frederiksen heeft in een verklaring op Facebook haar Europese bondgenoten bedankt voor het sturen van militairen naar Groenland. Ze is inmiddels door haar buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen bijgepraat over het overleg met de Amerikanen en zegt dat het "geen makkelijk gesprek" was.
2 uur geleden
KAMPALA (ANP/AFP) - In Oeganda worden donderdag presidentsverkiezingen gehouden, maar in veel gebieden zijn de stembureaus uren na de geplande opening nog steeds gesloten. President Yoweri Museveni spreekt over "technische problemen" met stemcomputers, maar volgens de oppositie veroorzaakt de regering de vertraging expres.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - Rusland maakt zich "ernstige zorgen" over de komst van militairen uit NAVO-landen naar Groenland. Dat ze in het noordpoolgebied Rusland en China het hoofd moeten bieden is onzin, stelt de Russische ambassade in Brussel.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De internetblokkade in Iran is donderdag de zevende dag ingegaan, meldt internetwaakhond NetBlocks. De maatregel werd door Teheran ingevoerd wegens de aanhoudende demonstraties tegen het regime. De blokkade behoort volgens NetBlocks tot de langste ooit in Iran.
3 uur geleden