Zorgen economen bevestigd: arbeidsproductiviteit neemt opnieuw af
DEN HAAG (ANP) - Nederlanders zijn vorig jaar opnieuw minder productief gaan werken. De arbeidsproductiviteit nam volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) licht verder af, na een stevigere daling in 2023. De cijfers bevestigen zorgen die al langer bij economen leven. Dat de productiviteit niet omhooggaat zet een rem op de economische groei.
"We hadden eigenlijk niet op weer een min gehoopt", zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. Hij legt uit dat een economie kan groeien doordat er meer wordt gewerkt of doordat werkenden per uur meer produceren. Dat laatste wordt arbeidsproductiviteit genoemd. In ontwikkelde economieën is de toename hiervan op de lange termijn de belangrijkste bron van groei.
Maar in Nederland is de toename van de productiviteit al jaren vrij laag. Dat komt volgens Van Mulligen onder andere doordat meer mensen in minder productieve bedrijfstakken, bijvoorbeeld de zorg, zijn gaan werken. Ook het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen speelde een rol.
Blijven groeien
In 2023 was zelfs sprake van 1,3 procent krimp van de productiviteit. Vorig jaar nam het cijfer met 0,2 procent verder af. De economie als geheel groeide weliswaar met 1 procent, maar het totaal aan gewerkte uren steeg 1,2 procent. De uren die mensen werken, zijn dus minder geld gaan opleveren.
Deskundigen zeggen al langer dat de productiviteit omhoog moet. De huidige situatie "remt het vermogen van de economie om zich verder te ontwikkelen, bij te dragen aan duurzame welvaart en de economische uitdagingen van deze tijd het hoofd te bieden", stipte president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) onlangs aan. "Willen we kunnen blijven groeien en bijvoorbeeld de stijgende zorgkosten kunnen betalen, hebben we eigenlijk geen keuze dan de productiviteit verbeteren", zegt Van Mulligen, die aangeeft dat productiviteitsgroei ook een manier is om de inflatie binnen de perken te houden.
Technologie en innovatie
Voor oplossingen kijken beleidsmakers vooral naar een vorig jaar opgesteld rapport van oud-ECB-baas en voormalig Italiaans premier Mario Draghi. Volgens hem moet Europa meer investeren in technologie en innovatie. De Amerikaanse productiviteitsgroei ligt structureel hoger dan aan deze zijde van de Atlantische Oceaan doordat dit daar beter geregeld is, concludeerde Draghi. Sommige economen denken ook dat hogere lonen zouden kunnen helpen. Dan zouden bedrijven gedwongen worden om productiever te worden, omdat hun loonkosten anders te veel oplopen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenmarkten wisten maandag in het laatste handelsuur een belangrijk deel van de eerdere verliezen goed te maken. Dat gebeurde nadat de Amerikaanse president Donald Trump had gezegd dat een op dinsdag voorziene aanval op Iran niet doorgaat. Er zijn momenteel diplomatieke inspanningen om Iran en de VS tot een overeenkomst te brengen. De aanval is volgens hem tot nader order uitgesteld.
4 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol kan niet uitsluiten dat er dinsdag opnieuw lange wachtrijen bij de beveiliging ontstaan, zoals maandag het geval was. "Op basis van de ontwikkeling die we vanochtend hebben meegemaakt, durven we nog niet te zeggen wat het beeld dinsdag definitief zal zijn", zegt een woordvoerder van de luchthaven.
4 uur geleden
OAKLAND (ANP/RTR) - Een Amerikaanse jury heeft Elon Musk maandag in het ongelijk gesteld in zijn rechtszaak tegen OpenAI, het moederbedrijf van ChatGPT. De jury vond dat het bedrijf niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor het feit dat het volgens Musk zou zijn afgeweken van zijn oorspronkelijke doel: de mensheid helpen. Daarbij was de wettelijke termijn om de zaak aan te spannen volgens de jury al verstreken.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het olie- en gasbedrijf Petrogas uit Oman heeft een internationale arbitrageprocedure tegen Nederland aangespannen. Dat laat minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel, D66) weten. Volgens de onderneming heeft Nederland een investeringsverdrag met Oman geschonden.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse regering staat met een vrijstelling toe dat Russische olie die al op tankers is geladen alsnog verkocht mag worden. Dat gebeurt slechts enkele dagen nadat de vorige vrijstelling was verlopen. De beslissing om opnieuw een vrijstelling toe te staan onderstreept de druk waarmee de regering van president Donald Trump te maken heeft om stijgende brandstofkosten te beperken. Tegelijkertijd heeft de regering te maken met een wereldwijd tekort aan olieaanbod dat door de oorlog in het Midden-Oosten is ontstaan.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De beurshandel op het Damrak liet maandag gaandeweg herstel zien, na de verliezen van vrijdag. Daarbij kreeg de markt steun van olieprijzen die weliswaar nog stegen, maar minder hard dan tijdens de ochtendhandel. Dat kwam door een Iraans mediabericht dat meldde dat Amerikaanse functionarissen zouden hebben ingestemd met het opschorten van sancties op Iraanse ruwe olie. Dit zou gelden zolang de onderhandelingen over het beëindigen van de oorlog doorgaan.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het vasthouden aan de handelsdeal tussen de EU en de VS is voor Nederland cruciaal, zei minister Sjoerd Sjoerdsma (Handel) maandag in Brussel. De EU-lidstaten en het Europees Parlement onderhandelen dinsdag opnieuw over die deal die de Europese Commissie vorig jaar zomer met de Amerikanen sloot. Het Parlement en de lidstaten moeten nog definitief instemmen.
9 uur geleden