Zorgen economen bevestigd: arbeidsproductiviteit neemt opnieuw af
DEN HAAG (ANP) - Nederlanders zijn vorig jaar opnieuw minder productief gaan werken. De arbeidsproductiviteit nam volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) licht verder af, na een stevigere daling in 2023. De cijfers bevestigen zorgen die al langer bij economen leven. Dat de productiviteit niet omhooggaat zet een rem op de economische groei.
"We hadden eigenlijk niet op weer een min gehoopt", zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen. Hij legt uit dat een economie kan groeien doordat er meer wordt gewerkt of doordat werkenden per uur meer produceren. Dat laatste wordt arbeidsproductiviteit genoemd. In ontwikkelde economieën is de toename hiervan op de lange termijn de belangrijkste bron van groei.
Maar in Nederland is de toename van de productiviteit al jaren vrij laag. Dat komt volgens Van Mulligen onder andere doordat meer mensen in minder productieve bedrijfstakken, bijvoorbeeld de zorg, zijn gaan werken. Ook het dichtdraaien van de gaskraan in Groningen speelde een rol. In 2023 was zelfs sprake van 1,3 procent krimp van de productiviteit. Vorig jaar nam het cijfer met 0,2 procent verder af. De economie als geheel groeide weliswaar met 1 procent, maar het totaal aan gewerkte uren steeg 1,2 procent. De uren die mensen werken, zijn dus minder geld gaan opleveren.
Investeringen
Deskundigen zeggen al langer dat de productiviteit omhoog moet. De huidige situatie "remt het vermogen van de economie om zich verder te ontwikkelen, bij te dragen aan duurzame welvaart en de economische uitdagingen van deze tijd het hoofd te bieden", stipte president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) onlangs aan. "Willen we kunnen blijven groeien en bijvoorbeeld de stijgende zorgkosten kunnen betalen, hebben we eigenlijk geen keuze dan de productiviteit verbeteren", zegt Van Mulligen, die aangeeft dat productiviteitsgroei ook een manier is om de inflatie binnen de perken te houden.
Voor oplossingen kijken beleidsmakers vooral naar een vorig jaar opgesteld rapport van oud-ECB-baas en voormalig Italiaans premier Mario Draghi. Volgens hem moet Europa meer investeren in technologie en innovatie. De Amerikaanse productiviteitsgroei ligt structureel hoger dan aan deze zijde van de Atlantische Oceaan doordat dit daar beter geregeld is, concludeerde Draghi. Sommige economen denken ook dat hogere lonen zouden kunnen helpen. Dan zouden bedrijven gedwongen worden om productiever te worden, omdat hun loonkosten anders te veel oplopen.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn woensdag met winsten gesloten. Die volgen op aanzienlijke koersverliezen eerder deze week, als gevolg van de onzekerheid die de oorlog van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran teweegbrengt. Beleggers leken het moment aan te grijpen om weer in aandelen te stappen, waarbij ze ook werden geholpen door positieve data over de Amerikaanse economie. Eerder op de dag toonden de Europese beurzen al wat herstel van de klap die de oorlog toebracht aan de financiële markten.
6 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Europese overheden meer in de EU laten inkopen is niet genoeg om de concurrentiepositie van de industrie te versterken. Dit stelt FME, de ondernemersorganisatie voor de technologische industrie, na het voorstel hierover van de Europese Commissie.
9 uur geleden
HOLTEN (ANP) - Het bedrijf achter de vleesvervangers van Vivera en De Vegetarische Slager maakt zich zorgen dat EU-landen donderdag instemmen met een verbod op bepaalde vleestermen voor plantaardige producten. Dit heeft topman Willem van Weede van The Vegetarian Butcher Collective woensdag tegen het ANP gezegd.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De aandelenbeurs in Amsterdam is woensdag met een aanzienlijke winst gesloten. De hoofdindex toonde daarmee wat herstel na de verliezen eerder deze week door de oorlog van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran. Veel omliggende landen kregen de afgelopen dagen met Iraanse tegenacties te maken. Ook op andere Europese beurzen leken beleggers weer voorzichtig in aandelen te willen stappen.
11 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - De grote rederij Maersk vervoert voorlopig nog amper goederen vanuit en naar de Golfstaten. Alleen voor kritieke voedingsmiddelen, medicijnen en andere "essentiële goederen" maakt het Deense vervoersconcern een uitzondering. Door de oorlog in Iran en de regio zijn de risico's te groot geworden.
11 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De schade voor Nederlandse bedrijven die exporteren naar de Golfregio loopt al snel in de tientallen miljoenen. Dat stelt verladersvereniging evofenedex. In het Midden-Oosten zitten belangrijke knooppunten voor de zee- en luchtvaart. Vervoerders moeten nu uitwijken en leggen de rekening neer bij de bedrijven, stelt de verladersclub.
11 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De handelscommissie van het Europees Parlement gaat nog niet stemmen over de handelsdeal met de VS. De stemming over een deel van het akkoord werd vorige week uitgesteld vanwege nieuwe algemene importheffingen vanuit de VS. Een meerderheid van de commissie vindt het nog altijd onduidelijk wat die heffingen betekenen voor de deal die de EU en de VS afgelopen zomer sloten.
11 uur geleden