Zonder 'coronawet' kans op rechtszaken tegen maatregelen groter
DEN HAAG (ANP) - Als de nieuwe Wet publieke gezondheid (Wpg) er niet op tijd is, en er toch snel maatregelen genomen moeten worden om een forse corona-opleving een halt toe te roepen, zal worden teruggegrepen op noodverordeningen, waarschuwt de afdeling Advisering van de Raad van State. De kans is aanwezig dat deze noodverordeningen, waarbij bijvoorbeeld de mondkapjesplicht wordt ingevoerd, via een kort geding worden aangevochten door het bedrijfsleven of actiegroepen.
Via een kort geding kan het terugdraaien van een noodmaatregel worden geëist, omdat daarvoor in de grondwet geen specifieke grondslag is, zei Staatsraad Ben Vermeulen tijdens een overleg met de Tweede Kamer over het wetsvoorstel om de Wpg te wijzigen. Een definitieve 'coronawet' wordt daar onderdeel van. Als de rechter oordeelt dat die noodverordening in strijd is met de grondwet, kan het kabinet alleen nog een beroep doen op het ongeschreven noodrecht, en "daar zij we zeer benauwd voor", zei Vermeulen. "Dat is buitengewoon onbestemd. Dat hebben we alleen in de Tweede Wereldoorlog gebruikt." En bij de laatste watersnoodramp in Limburg, voegde hij daaraan toe.
Hoewel Vermeulen niet kan inschatten hoeveel rechtszaken zullen worden aanspannen als regioburgemeesters een noodverordening gaan afkondigen, sluit hij een toename ervan niet uit. In het begin van de coronapandemie zijn er zo'n twintig tot dertig rechtszaken aangespannen, voor zover Vermeulen weet, vooral tegen de avondklok. Ook is het ongewis hoe de rechter zal oordelen.
'Gereedschapskist'
Juist "vanwege de kwetsbaarheid op het moment dat je geen wet hebt voor noodmaatregelen" is de Raad van State voor de Wpg, zei Vermeulen. Ondanks kritiekpunten. "Een wettelijk kader is belangrijk." In het wetsvoorstel worden maatregelen genoemd die indien nodig ingezet kunnen. De Raad van State spreekt van een 'gereedschapskist'. De Raad vindt dat deze beter kan worden gevuld, met ook de mogelijkheid tot het instellen van een avondklok en de invoering van een coronatoegangsbewijs. Het kabinet heeft deze maatregelen eruit gelaten.
Sinds de Eerste Kamer medio mei de vijfde verlenging van de tijdelijke coronawet afwees, heeft het kabinet geen juridische grondslag meer om maatregelen af te dwingen, zoals het sluiten van horeca of het stellen van een maximum aan de groepsgrootte. Om dit juridische gat te dichten, heeft zorgminister Ernst Kuipers een wijziging van de Wpg bij de Tweede Kamer ingediend. Pas als Tweede en Eerste Kamer daarmee instemmen, kan het kabinet maatregelen verplichten.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het YouTube-kanaal van de zogeheten prankcaller - telefonische grappenmaker - Rouand is offline. De YouTuber gaf eerder deze week toe kort voor een fataal schietincident gebeld te hebben met Efe Y., die ervan wordt verdacht op nieuwjaarsdag twee tieners te hebben doodgeschoten in Amsterdam. Eerder ontkende Rouand nog dat hij met Efe Y. had gebeld.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie een rechtszaak verliest bij de Hoge Raad, hoort al jaren in de meeste gevallen niet waarom dat zo is. Dat blijkt uit cijfers van de hoogste rechter. In 2025 ontbrak een inhoudelijke motivering in 571 van de 976 gevallen waarin de Hoge Raad mensen geen gelijk gaf. Juristen zijn kritisch over de uitspraken zonder uitleg.
3 uur geleden
IJSSELSTEIN (ANP) - In IJsselstein is het protest tegen een tijdelijke noodopvang voor asielzoekers afgelopen, meldt een ANP-verslaggever. Er is nog een kleine groep aanwezig bij het gemeentehuis. Aanleiding voor de demonstratie was de komst van een tijdelijke opvanglocatie op een veld van voetbalvereniging IJFC.
14 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ex-minister van Asiel en Migratie Marjolein Faber zat fout toen ze de opvang van zestien vreemdelingen in Rotterdam wilde beëindigen. Dat heeft de bestuursrechter in Rotterdam vrijdag bepaald. De vreemdelingen verblijven er onder de zogenoemde bed-bad-broodregeling. Bij vier anderen die eveneens in beroep gingen, mocht Faber wel ingrijpen.
14 uur geledenNICOSIA (ANP) - Het is voor alle EU-leiders "heel helder dat Spanje gewoon volwaardig lid is van de NAVO. En dat blijft ook zo", zei premier Rob Jetten vrijdag na de EU-top in Cyprus. In uitgelekte Amerikaanse plannen staat dat de VS dwarse NAVO-bondgenoten wil straffen, door hen bijvoorbeeld te schorsen. In die mails wordt Spanje genoemd.
15 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Het aantal tijdelijke noodopvangplekken voor asielzoekers in Loosdrecht zakt van de beoogde 110 naar 70, meldt de gemeente Wijdemeren vrijdag. De gemeente noemt dit aantal "beter passend bij de lokale situatie". De opvang gaat niet eerder dan 6 mei van start, staat in een verklaring.
17 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep tegen het vonnis in de zaak tegen de 58-jarige Koert H., die vrijdag van de rechtbank in Arnhem vier jaar cel kreeg opgelegd voor brandstichting in de Arnhemse binnenstad. Het OM had tien jaar cel geëist.
19 uur geleden