Wit-Rusland na 'vliegtuigincident' hoofdschotel op EU-top
BRUSSEL (ANP) - De EU-leiders zien elkaar voor het eerst sinds december weer in Brussel voor een tweedaagse top, met een werkdiner maandagavond vanaf 19.30 uur als aftrap. Buitenlandse onderwerpen staan dan op het menu, terwijl dinsdag aan klimaat en Covid-19 gewijd zal zijn. Ook demissionair premier Mark Rutte is van de partij.
De leiders zouden maandagavond eindelijk eens uitgebreid over de betrekkingen met Rusland gaan praten. Maar diplomaten verwachten nu dat het overleg zal worden beheerst door het 'vliegtuigincident' in Wit-Rusland. Zondag werd een Ryanair-vlucht vanuit Griekenland naar Litouwen in het luchtruim van Wit-Rusland onderschept en gedwongen in de hoofdstad Minsk te landen. Aan boord was het Wit-Russische oppositielid Roman Protasevitsj, een journalist die in ballingschap leeft. Hij werd gearresteerd. Het toestel mocht enkele uren later doorvliegen. "Dit ongekende incident zal niet zonder gevolgen blijven", aldus de voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders, Charles Michel. De 27 zullen onder meer mogelijke sancties bespreken.
Hoe het programma verder verloopt is nu onzeker. Naast een "strategisch debat over Rusland" zouden de 27 het hebben over het Verenigd Koninkrijk. Sinds 1 mei is het handelsakkoord met het voormalige EU-land van kracht, maar tot ergernis van Brussel morrelen de Britten aan afspraken en communiceren ze alleen via hun media. Het Midden-Oosten en de beoogde top met president Joe Biden half juni in Brussel staan eveneens op de agenda, terwijl de Italiaanse premier Mario Draghi het migratievraagstuk wil aanstippen, nu weer meer asielzoekers over zee de EU proberen binnen te komen.
Dinsdag om 09.30 uur is de aanvang van de tweede dag van de EU-top voorzien. Over Covid-19 valt weinig nieuws te concluderen: het inentingstempo in de EU versnelt, men moet alert blijven op nieuwe varianten en de productie en distributie van vaccins moeten wereldwijd omhoog. Reizen binnen de EU moet deze zomer gemakkelijker worden met een coronacertifcaat. De lidstaten moeten daar nu snel voor zorgen.
De discussie over het klimaat loopt vooruit op de wetsvoorstellen die de Europese Commissie in juli presenteert vanwege de afgesproken 55 procent CO2-reductie ten opzichte van 1990. Volgens EU-bronnen is het nodig dat alle landen, ook een kolenstaat als Polen, er hard aan trekken om de uitstoot terug te dringen en dat het niet aan enkele landen wordt overgelaten om een goed EU-gemiddelde te halen. Het is niet uitgesloten dat sommige landen meer financiële hulp voor de transitie eisen.
Zowel maandag als dinsdag wordt afgesloten met een gezamenlijke persconferentie van Michel en Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.
Meer uit Buitenland
DEN HAAG (ANP) - Het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag bereidt zich voor op mogelijk nieuwe Amerikaanse sancties tegen het hof. Daarom gebruikt het bijvoorbeeld niet langer de software van het Amerikaanse Microsoft maar die van openDesk uit Duitsland, aldus de Financial Times (FT).
42 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-lidstaten hebben er vrijdag mee ingestemd om 6,6 miljard euro vrij te maken voor militaire ondersteuning aan Oekraïne, meldt EU-buitenlandschef Kaja Kallas op X. Het geld komt vrij uit de Europese Vredesfaciliteit (EPF).
44 minuten geleden
MEKELLE (ANP/RTR/AFP) - Internet- en telefoonnetwerken in de Ethiopische regio Tigray zijn sinds donderdagavond verstoord. Deze week zijn er gevechten uitgebroken tussen de federale krijgsmacht en het Volksbevrijdingsfront van Tigray (TPLF). Het gaat om de ernstigste escalatie van geweld sinds een vredesakkoord in 2022.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Canadees-Haïtiaanse schrijver Thélyson Orélien maakt geen kans meer op de belangrijkste Franse literaire prijs na claims dat zijn genomineerde boek tot stand is gekomen met behulp van AI. De roman C'était ça ou mourir stond op de longlist voor de prijs.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - Paus Leo XIV roept de wereld op om zich opnieuw te beraden over de ontwikkeling van AI. De eerste Amerikaanse paus maakt zich grote zorgen over de gevolgen van de technologie, maakte hij duidelijk tijdens zijn vierdaagse bezoek aan Frankrijk. Hij waarschuwde voor het verliezen van de menselijkheid aan een "paradijs van machines".
2 uur geleden
MILAAN (ANP) - De grootste luchthaven van Milaan draagt vanaf vrijdag de naam van de Italiaanse oud-premier en miljardair Silvio Berlusconi. De naamswijziging werd al twee jaar geleden aangekondigd, maar nu is het vliegveld officieel omgedoopt tot 'Aeroporto Milano-Malpensa Silvio Berlusconi', meldt persbureau ANSA.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband heeft zijn Iraanse ambtgenoot gewaarschuwd in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York. Hij heeft Abbas Araghchi laten weten dat het VK "geen intimidatie, bedreigingen of vijandige activiteiten op Brits grondgebied" zal tolereren van aan Iran gelieerde groepen, staat in een Britse verklaring.
3 uur geleden