Wet over verbod antidemocratische partij is een stap dichterbij
DEN HAAG (ANP) - De wet die een verbod op een antidemocratische partij mogelijk maakt, is een stap dichterbij gekomen. Demissionair minister Hugo de Jonge (Binnenlandse Zaken) heeft de Raad van State (RvS) om advies gevraagd over deze Wet op de politieke partijen. Politieke partijen moeten aan strengere eisen voldoen als de wet van kracht wordt.
Zo ver is het nog niet: de Eerste en Tweede Kamer moeten de wet nog behandelen, nadat de RvS zijn advies heeft uitgebracht. Het plan is dat de wet begin 2026 van kracht gaat.
Het is nu al mogelijk om een politieke partij te verbieden, maar dat kan een rechter alleen besluiten als een partij handelt in strijd met de openbare orde. De nieuwe regels moeten het ook mogelijk maken om een partij te verbieden als die de democratische rechtsstaat wil ondermijnen of afschaffen. Daar kan bijvoorbeeld sprake van zijn als een partij de verkiezingen frustreert.
Giften
De wet verplicht politieke partijen daarnaast om meer openheid van zaken te geven, bijvoorbeeld over hoe ze hun kandidatenlijsten samenstellen en hun bestuur verkiezen. Ook moeten ze meer informatie delen over advertenties, onder meer door te vertellen wie die betaald heeft en of ze gericht zijn op een specifieke doelgroep. Een nieuwe onafhankelijke toezichthouder gaat toezien op de uitvoering.
Een ander onderdeel van de wet is dat politieke partijen in gemeenten, provincies en waterschappen meer financiële ondersteuning krijgen. Verspreid over drie jaar ontvangen zij 25 miljoen euro subsidie. Het idee is dat lokale partijen hierdoor minder afhankelijk worden van giften, om zo beïnvloeding van buiten te voorkomen.
Kern
De andere kant van de medaille is dat ook lokale partijen aan strengere regels moeten voldoen. Zo wordt meer openheid van ze verlangd over de donaties die ze ontvangen en hun financiën.
"De rechtsstaat zou het moeten kunnen winnen van die politieke partij die de democratische rechtsstaat omver zou willen werpen", zegt De Jonge over de reden achter het wetsvoorstel. De minister haast zich wel te zeggen dat de wet niet is gericht op "een huidige, specifieke politieke partij".
De eerste versie van de wet is eind 2022 openbaar gemaakt. Daarna konden burgers, deskundigen en andere belanghebbenden hun mening geven. Naar aanleiding van hun opmerkingen is de wet op enkele punten aangescherpt, al is de kern volgens een woordvoerder hetzelfde gebleven. Er zijn onder meer aanpassingen gedaan om de administratieve lasten voor politieke partijen te verminderen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De plotseling overleden Surinaamse oud-president Chan Santokhi heeft volgens premier Rob Jetten veel betekend voor zowel Suriname als Nederland. Santokhi stierf maandag onverwacht op 67-jarige leeftijd in Paramaribo.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beperkingen op het ministerie van Financiën als gevolg van een digitale inbraak raken circa 1600 publieke instellingen die hun overtollige middelen bij het departement stallen. Het digitale portaal voor dit zogenoemde schatkistbankieren behoort tot de systemen die uit voorzorg zijn uitgeschakeld. Dat meldt minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - SGP en JA21 willen opheldering over het besluit van minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) om dit jaar al de bezuiniging op de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA ongedaan te maken. Vorige week stemde de Tweede Kamer nog tegen een voorstel om de oude subsidie van 19 miljoen te herstellen. "De begroting aanpassen zes dagen nadat erover gestemd is, getuigt niet van democratisch ethos", meent Chris Stoffer (SGP).
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar kan de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA alweer rekenen op de oorspronkelijke subsidie van 19 miljoen euro, schrijft minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) maandag aan de Tweede Kamer. In het coalitieakkoord was al aangekondigd dat de bezuiniging ongedaan zou worden gemaakt.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland sluit zich aan bij de aan Israël gerichte oproep van Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk om de doodstraf niet uit te breiden, meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) op X.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State oordeelt mild over het wetsvoorstel waardoor het verheerlijken van terrorisme verboden wordt. De belangrijke kabinetsadviseur heeft een aantal opmerkingen bij het plan, maar wijst het niet af. Zo vraagt de raad aan justitieminister David van Weel om de toelichting te verbeteren, zodat officieren van justitie en rechters beter begrijpen hoe ze de wet moeten toepassen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Na een promotieonderzoek gericht op de praktijk moeten ook hbo'ers een doctorstitel kunnen halen. Dat wil onderwijsminister Rianne Letschert (D66) regelen met een nieuwe wet. Er komen twee nieuwe titels: Professional Doctor (PD) en Engineering Doctor (EngD). Die laatste is voor technologische ontwerptrajecten aan universiteiten.
1 dag geleden