Wereld buigt zich over verscheurd Libië
BERLIJN (ANP) - Circa tien landen, de EU, internationale organisaties en de belangrijkste spelers in de burgeroorlog in Libië komen zondag in Berlijn bijeen in de hoop een wapenstilstand te bereiken en zicht op een vredesregeling te bieden. Met gastvrouw Angela Merkel maakt Europa zich zorgen over de chaotische strijd, waar andere landen zoals Turkije, Rusland, Egypte en de Emiraten zich al lang in mengen.
Met name Turkije en Rusland zien in het dunbevolkte olierijke land een braakliggend terrein, waar ze politieke en economische ambities kunnen realiseren, mogelijk ten koste van Europa. De twee steunen verschillende partijen. Libië behoort in Europa tot de grootste leveranciers van aardolie en gas. Het land heeft bijna 2000 kilometer kust en is een springplank voor migranten die over zee naar de EU willen. Tot overmaat van ramp zijn er in de woestijn jihadisten actief.
De belangrijkste twee partijen zijn een militair succesvol krijgsheer uit het noordoosten die zich veldmaarschalk noemt, Khalifa Haftar, en de leider van de regering in Tripoli, Fayez al-Sarraj. De regering van Al-Sarraj wordt door de Verenigde Naties als wettige regering erkend. Het waren de VN die er voor hebben gezorgd dat hij begin 2016 als premier kon aantreden. Maar het parlement van destijds wilde hem niet als leider en week uit naar Benghazi en Tobruk in het noordoosten. Hierdoor heeft Libië twee regeringsploegen die elkaar met milities, bendes, huurlingen en soldaten bestrijden. Haftars troepen en milities bedreigen inmiddels Tripoli.
Libië stortte in 2011 in een chaos toen met westerse hulp dictator Muammar Kaddafi (1942-2011) ten val werd gebracht. Maar de rivaliteit tussen het noordwesten (Tripolitanië) en het noordoosten (Cyrenaica) is ouder dan diens dictatuur. Kaddafi die meer dan veertig jaar over het land heerste, heeft de conflicten verergerd door in het oosten wél olie te winnen maar het gebied verder te verwaarlozen.
Het is de tegenstelling tussen Tripoli en Benghazi die als een schaduw over de conferentie hangt. Het Noord-Afrikaanse land is ruim honderd jaar geleden door Italiaanse kolonisators verenigd en Libië genoemd. Na de Tweede Wereldoorlog leek het weer uiteen te vallen. Maar het bleef ondanks alles verenigd en ging in 1951 als koninkrijk verder. Dat was vooral te danken aan de VN-gezant in die tijd, de Nederlander Adriaan Pelt (1892-1981) naar wie een straat in Tripoli is genoemd.
Meer uit Buitenland
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De conservatieve eurosceptische Hongaarse premier Viktor Orbán heeft in zijn jaarlijkse rede over de toestand van het land beloofd dat "2026 een jaar van overwinning zal zijn voor gezinnen, zijn partij Fidesz en voor Hongarije". In april zijn er verkiezingen. Orbán werd sinds 1998 vijf keer premier na grote verkiezingsoverwinningen. Maar volgens opiniepeilingen maakt de oppositie nu kans onder leiding van Peter Magyar om Orbán te verslaan.
8 minuten geleden
MÜNCHEN (ANP) - De Russische oppositieleider Aleksej Navalny is door Rusland in zijn cel vermoord met gif, concluderen Nederland en vier andere Europese landen. Er is op hem epibatidine gevonden, stellen ze. "Alleen de Russische staat had de middelen, het motief en het lak aan het internationaal recht" om zo'n daad te plegen, menen ze.
10 minuten geleden
MÜNCHEN (ANP) - Geen energiecentrale in Oekraïne is nog ongeschonden door Russische luchtaanvallen, zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Zijn land heeft nog altijd voortdurend tekort aan luchtverdedigingswapens. Soms leveren Oekraïnes bondgenoten volgens hem "pas op het allerlaatste moment" nieuwe raketten om Russische drones en raketten uit de lucht te halen.
1 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie heeft uitgehaald naar NAVO-baas Mark Rutte op de veiligheidsconferentie in München. Ze hekelde zijn recente opmerking in het Europees Parlement. "Droom verder" als Europa denkt zonder de VS te kunnen, schamperde hij vorige maand. Die woorden vielen niet in goede aarde. De Duitse politica kwam er zaterdag op terug.
1 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie is "erg gerustgesteld" door de toespraak van de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio. Dat zei de Duitse politica na afloop van haar eigen toespraak op de veiligheidsconferentie in München.
2 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - De besluitvorming in de Europese Unie moet sneller, wil voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Ze wil af van de unanimiteit van de 27 EU-landen bij besluitvorming. In plaats daarvan is besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid voldoende, zei de politica in een speech op de veiligheidsconferentie in München. Ook wil ze de EU-variant van artikel 5 van de NAVO activeren, wat betekent dat een aanval op één geldt als een aanval op allen.
3 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - De Verenigde Staten en Europa horen onlosmakelijk bij elkaar, heeft de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio verzamelde Europese leiders, hoge diplomaten, topmilitairen en opiniemakers voorgehouden. "Onze lotsbestemming zal altijd verstrengeld zijn met die van jullie."
5 uur geleden