Wereld buigt zich over verscheurd Libië
BERLIJN (ANP) - Circa tien landen, de EU, internationale organisaties en de belangrijkste spelers in de burgeroorlog in Libië komen zondag in Berlijn bijeen in de hoop een wapenstilstand te bereiken en zicht op een vredesregeling te bieden. Met gastvrouw Angela Merkel maakt Europa zich zorgen over de chaotische strijd, waar andere landen zoals Turkije, Rusland, Egypte en de Emiraten zich al lang in mengen.
Met name Turkije en Rusland zien in het dunbevolkte olierijke land een braakliggend terrein, waar ze politieke en economische ambities kunnen realiseren, mogelijk ten koste van Europa. De twee steunen verschillende partijen. Libië behoort in Europa tot de grootste leveranciers van aardolie en gas. Het land heeft bijna 2000 kilometer kust en is een springplank voor migranten die over zee naar de EU willen. Tot overmaat van ramp zijn er in de woestijn jihadisten actief.
De belangrijkste twee partijen zijn een militair succesvol krijgsheer uit het noordoosten die zich veldmaarschalk noemt, Khalifa Haftar, en de leider van de regering in Tripoli, Fayez al-Sarraj. De regering van Al-Sarraj wordt door de Verenigde Naties als wettige regering erkend. Het waren de VN die er voor hebben gezorgd dat hij begin 2016 als premier kon aantreden. Maar het parlement van destijds wilde hem niet als leider en week uit naar Benghazi en Tobruk in het noordoosten. Hierdoor heeft Libië twee regeringsploegen die elkaar met milities, bendes, huurlingen en soldaten bestrijden. Haftars troepen en milities bedreigen inmiddels Tripoli.
Libië stortte in 2011 in een chaos toen met westerse hulp dictator Muammar Kaddafi (1942-2011) ten val werd gebracht. Maar de rivaliteit tussen het noordwesten (Tripolitanië) en het noordoosten (Cyrenaica) is ouder dan diens dictatuur. Kaddafi die meer dan veertig jaar over het land heerste, heeft de conflicten verergerd door in het oosten wél olie te winnen maar het gebied verder te verwaarlozen.
Het is de tegenstelling tussen Tripoli en Benghazi die als een schaduw over de conferentie hangt. Het Noord-Afrikaanse land is ruim honderd jaar geleden door Italiaanse kolonisators verenigd en Libië genoemd. Na de Tweede Wereldoorlog leek het weer uiteen te vallen. Maar het bleef ondanks alles verenigd en ging in 1951 als koninkrijk verder. Dat was vooral te danken aan de VN-gezant in die tijd, de Nederlander Adriaan Pelt (1892-1981) naar wie een straat in Tripoli is genoemd.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky meldt dat er komende week nieuw overleg met Rusland en de Verenigde Staten plaatsvindt in Abu Dhabi. Dat gebeurt op 4 en 5 februari, schrijft hij op X.
1 uur geleden
QUETTA (ANP/RTR/AFP) - Het dodental door onrust in de Pakistaanse provincie Beloetsjistan is opgelopen tot bijna tweehonderd. Separatisten bestormden daar zaterdag onder meer banken, politiebureaus en militaire installaties. De autoriteiten zeggen dat in twee dagen tijd 31 burgers, 17 leden van de veiligheidstroepen en 145 opstandelingen zijn gedood.
1 uur geleden
TURIJN (ANP/DPA) - Zeker 31 politiemensen zijn gewond geraakt bij uit de hand gelopen protesten in Turijn. Dat melden de Italiaanse autoriteiten, die ook spreken over tien aanhoudingen. Over het aantal gewonde demonstranten bestaat onduidelijkheid.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR/DPA) - De hoogste Iraanse leider ayatollah Ali Khamenei heeft gewaarschuwd voor een groot conflict als de Verenigde Staten zijn land aanvallen. "De Amerikanen moeten weten dat als ze een oorlog beginnen, het deze keer een regionale oorlog zal zijn", verklaarde hij volgens het Iraanse persbureau Tasnim.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - SpaceX heeft ingrepen gedaan om misbruik van Starlink-systemen voor satellietinternet door Rusland te voorkomen. Dat meldt topman Elon Musk op X. "Het lijkt erop dat de stappen die we hebben genomen om het ongeoorloofde gebruik van Starlink door Rusland te stoppen, hebben gewerkt. Laat het ons weten als er meer gedaan moet worden."
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een vrouw claimt dat ze door Jeffrey Epstein naar het VK is gestuurd voor een ontmoeting met ex-prins Andrew Mountbatten-Windsor. De ontmoeting zou hebben plaatsgevonden in 2010 in het huis van Mountbatten-Windsor, de Royal Lodge, maakte haar advocaat bekend aan BBC News. De vrouw was destijds in de twintig.
3 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP/DPA) - Israël heeft een belangrijke grensovergang tussen de Gazastrook en Egypte deels heropend. Dat melden de autoriteiten, maar er gelden nog wel beperkingen. Een veiligheidsbron zegt tegen de krant Haaretz dat er zondag nog "systeemchecks" plaatsvinden en er waarschijnlijk nog geen inwoners mogen oversteken.
3 uur geleden