Wereld buigt zich over verscheurd Libië
BERLIJN (ANP) - Circa tien landen, de EU, internationale organisaties en de belangrijkste spelers in de burgeroorlog in Libië komen zondag in Berlijn bijeen in de hoop een wapenstilstand te bereiken en zicht op een vredesregeling te bieden. Met gastvrouw Angela Merkel maakt Europa zich zorgen over de chaotische strijd, waar andere landen zoals Turkije, Rusland, Egypte en de Emiraten zich al lang in mengen.
Met name Turkije en Rusland zien in het dunbevolkte olierijke land een braakliggend terrein, waar ze politieke en economische ambities kunnen realiseren, mogelijk ten koste van Europa. De twee steunen verschillende partijen. Libië behoort in Europa tot de grootste leveranciers van aardolie en gas. Het land heeft bijna 2000 kilometer kust en is een springplank voor migranten die over zee naar de EU willen. Tot overmaat van ramp zijn er in de woestijn jihadisten actief.
De belangrijkste twee partijen zijn een militair succesvol krijgsheer uit het noordoosten die zich veldmaarschalk noemt, Khalifa Haftar, en de leider van de regering in Tripoli, Fayez al-Sarraj. De regering van Al-Sarraj wordt door de Verenigde Naties als wettige regering erkend. Het waren de VN die er voor hebben gezorgd dat hij begin 2016 als premier kon aantreden. Maar het parlement van destijds wilde hem niet als leider en week uit naar Benghazi en Tobruk in het noordoosten. Hierdoor heeft Libië twee regeringsploegen die elkaar met milities, bendes, huurlingen en soldaten bestrijden. Haftars troepen en milities bedreigen inmiddels Tripoli.
Libië stortte in 2011 in een chaos toen met westerse hulp dictator Muammar Kaddafi (1942-2011) ten val werd gebracht. Maar de rivaliteit tussen het noordwesten (Tripolitanië) en het noordoosten (Cyrenaica) is ouder dan diens dictatuur. Kaddafi die meer dan veertig jaar over het land heerste, heeft de conflicten verergerd door in het oosten wél olie te winnen maar het gebied verder te verwaarlozen.
Het is de tegenstelling tussen Tripoli en Benghazi die als een schaduw over de conferentie hangt. Het Noord-Afrikaanse land is ruim honderd jaar geleden door Italiaanse kolonisators verenigd en Libië genoemd. Na de Tweede Wereldoorlog leek het weer uiteen te vallen. Maar het bleef ondanks alles verenigd en ging in 1951 als koninkrijk verder. Dat was vooral te danken aan de VN-gezant in die tijd, de Nederlander Adriaan Pelt (1892-1981) naar wie een straat in Tripoli is genoemd.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP/DPA) - De al vaker veroordeelde Iraanse Nobelprijswinnares Narges Mohammadi heeft nieuwe celstraffen gekregen, meldt haar advocaat. De activiste kreeg in 2023, toen ze in de gevangenis zat, de Nobelprijs voor de Vrede toegekend voor haar strijd tegen de onderdrukking van vrouwen in Iran en voor haar strijd voor mensenrechten en vrijheid. Het islamitische regime was uiterst kritisch over dat besluit.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De rechterhand van de Britse premier Keir Starmer is opgestapt in de nasleep van het schandaal rond de Amerikaanse zedendelinquent en zakenman Jeffrey Epstein. Ex-stafchef Morgan McSweeney zegt dat hij de verantwoordelijkheid neemt voor het advies om Peter Mandelson te benoemen tot ambassadeur in de Verenigde Staten, meldt hij zelf op X.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Iran twijfelt of de Verenigde Staten werkelijk serieuze intenties hebben bij de onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma. De Amerikaanse sancties en recente militaire acties "doen twijfels rijzen over de ernst en bereidheid" om daadwerkelijk tot een oplossing te komen, stelt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi.
8 uur geleden
TOKYO (ANP/AFP/RTR/BLOOMBERG) - De coalitie van de Japanse premier Sanae Takaichi stevent af op forse winst bij de vervroegde verkiezingen die ze zelf had uitgeroepen. Volgens de jongste prognose van de Japanse publieke omroep NHK behaalt de conservatieve coalitie zeker 310 van de 465 zetels in het Lagerhuis van het parlement. Daarmee is er een machtige tweederdemeerderheid voor de Liberaal-Democratische Partij (LDP) van Takaichi en de veel kleinere Japanse Innovatiepartij.
8 uur geleden
MILAAN (ANP/RTR) - De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft de demonstranten die protesteren tegen de Winterspelen "vijanden van Italië" genoemd. Dat deed de bewindsvrouw op Instagram, waar ze ook haar lof uitsprak voor de vele Italianen die zich inzetten voor een soepel verloop van het sporttoernooi.
9 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - De dader van de moordaanslag op de Russische luitenant-generaal Vladimir Aleksejev is opgepakt in Dubai. Dat meldt de Russische geheime dienst FSB. De Russische topmilitair werd vrijdag neergeschoten in een appartementencomplex in Moskou en ligt sindsdien in het ziekenhuis. Een Russische handlanger, Viktor Vasin (1959), werd opgepakt in Moskou.
12 uur geleden
PYONGYANG (ANP/AFP) - Het Noord-Koreaanse regime houdt later deze maand een partijcongres, het eerste grote partijberaad sinds 2021. Dat meldt het staatsnieuwsagentschap KCNA.
13 uur geleden