Wereld buigt zich over verscheurd Libië
BERLIJN (ANP) - Circa tien landen, de EU, internationale organisaties en de belangrijkste spelers in de burgeroorlog in Libië komen zondag in Berlijn bijeen in de hoop een wapenstilstand te bereiken en zicht op een vredesregeling te bieden. Met gastvrouw Angela Merkel maakt Europa zich zorgen over de chaotische strijd, waar andere landen zoals Turkije, Rusland, Egypte en de Emiraten zich al lang in mengen.
Met name Turkije en Rusland zien in het dunbevolkte olierijke land een braakliggend terrein, waar ze politieke en economische ambities kunnen realiseren, mogelijk ten koste van Europa. De twee steunen verschillende partijen. Libië behoort in Europa tot de grootste leveranciers van aardolie en gas. Het land heeft bijna 2000 kilometer kust en is een springplank voor migranten die over zee naar de EU willen. Tot overmaat van ramp zijn er in de woestijn jihadisten actief.
De belangrijkste twee partijen zijn een militair succesvol krijgsheer uit het noordoosten die zich veldmaarschalk noemt, Khalifa Haftar, en de leider van de regering in Tripoli, Fayez al-Sarraj. De regering van Al-Sarraj wordt door de Verenigde Naties als wettige regering erkend. Het waren de VN die er voor hebben gezorgd dat hij begin 2016 als premier kon aantreden. Maar het parlement van destijds wilde hem niet als leider en week uit naar Benghazi en Tobruk in het noordoosten. Hierdoor heeft Libië twee regeringsploegen die elkaar met milities, bendes, huurlingen en soldaten bestrijden. Haftars troepen en milities bedreigen inmiddels Tripoli.
Libië stortte in 2011 in een chaos toen met westerse hulp dictator Muammar Kaddafi (1942-2011) ten val werd gebracht. Maar de rivaliteit tussen het noordwesten (Tripolitanië) en het noordoosten (Cyrenaica) is ouder dan diens dictatuur. Kaddafi die meer dan veertig jaar over het land heerste, heeft de conflicten verergerd door in het oosten wél olie te winnen maar het gebied verder te verwaarlozen.
Het is de tegenstelling tussen Tripoli en Benghazi die als een schaduw over de conferentie hangt. Het Noord-Afrikaanse land is ruim honderd jaar geleden door Italiaanse kolonisators verenigd en Libië genoemd. Na de Tweede Wereldoorlog leek het weer uiteen te vallen. Maar het bleef ondanks alles verenigd en ging in 1951 als koninkrijk verder. Dat was vooral te danken aan de VN-gezant in die tijd, de Nederlander Adriaan Pelt (1892-1981) naar wie een straat in Tripoli is genoemd.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De voorzitter van EU-leiders António Costa heeft Iran opgeroepen zijn "onaanvaardbare aanvallen op landen in de regio" te staken. Op X schrijft het EU-kopstuk dat hij met president Masoud Pezeshkian heeft gebeld en heeft gevraagd om de-escalatie en terughoudendheid.
6 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump is boos op Frankrijk, omdat dat land volgens hem heeft geweigerd om vliegtuigen met militaire voorraden voor Israël door het luchtruim te laten vliegen. "Frankrijk is heel onbehulpzaam geweest", schrijft Trump op Truth Social. "De Verenigde Staten zullen dit onthouden!"
16 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Israël zal ook na het huidige conflict in het Midden-Oosten een deel van Zuid-Libanon blijven bezetten. Dat zegt minister van Defensie Israel Katz in een videoverklaring. Daarin spreekt Katz van het behouden van een "veilige zone", een term die het land ook gebruikt om de bezetting van delen van de Syrische Golanhoogten te verdedigen. Die "defensieve linie" moet komen te liggen bij de Litani-rivier, tot waar Israël eerder oprukte.
1 uur geleden
LOS ANGELES (ANP) - Madonna, Pedro Pascal, Jane Fonda, Ben Stiller, John Legend en tientallen andere sterren hebben een brief ondertekend waarin wordt opgeroepen tot het sluiten van een detentiecentrum voor immigranten in Dilley, in de Amerikaanse staat Texas. Ook Javier Bardem, Keke Palmer, Susan Sarandon, Mark Ruffalo, Brittney Griner en America Ferrera behoren tot de ondertekenaars, meldt The Hollywood Reporter.
1 uur geleden
BOEDAPEST (ANP) - De Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken Péter Szijjártó werkte samen met Rusland om oligarchen van Europese sanctielijsten te krijgen. Dat blijkt uit onderzoek van het Letse onderzoeksplatform The Insider en onder meer het Poolse Frontstory. Ook zou het gaan om bedrijven en banken.
2 uur geleden
NAIROBI (ANP) - De paramilitaire Rapid Support Forces (RSF) zetten seksueel geweld in als wapen in Darfur. Dat meldt de internationale tak van Artsen zonder Grenzen (AzG) in een rapport over de situatie in de Soedanese regio.
3 uur geleden
TEHERAN/DUBAI/TEL AVIV (ANP/AFP/RTR) - In verschillende landen in het Midden-Oosten worden in de nacht van maandag op dinsdag aanvallen gemeld. Zo zijn er in delen van de Iraanse hoofdstad Teheran stroomstoringen na een reeks explosies, meldt het Iraanse persagentschap Fars.
8 uur geleden