Wereld buigt zich over verscheurd Libië
BERLIJN (ANP) - Circa tien landen, de EU, internationale organisaties en de belangrijkste spelers in de burgeroorlog in Libië komen zondag in Berlijn bijeen in de hoop een wapenstilstand te bereiken en zicht op een vredesregeling te bieden. Met gastvrouw Angela Merkel maakt Europa zich zorgen over de chaotische strijd, waar andere landen zoals Turkije, Rusland, Egypte en de Emiraten zich al lang in mengen.
Met name Turkije en Rusland zien in het dunbevolkte olierijke land een braakliggend terrein, waar ze politieke en economische ambities kunnen realiseren, mogelijk ten koste van Europa. De twee steunen verschillende partijen. Libië behoort in Europa tot de grootste leveranciers van aardolie en gas. Het land heeft bijna 2000 kilometer kust en is een springplank voor migranten die over zee naar de EU willen. Tot overmaat van ramp zijn er in de woestijn jihadisten actief.
De belangrijkste twee partijen zijn een militair succesvol krijgsheer uit het noordoosten die zich veldmaarschalk noemt, Khalifa Haftar, en de leider van de regering in Tripoli, Fayez al-Sarraj. De regering van Al-Sarraj wordt door de Verenigde Naties als wettige regering erkend. Het waren de VN die er voor hebben gezorgd dat hij begin 2016 als premier kon aantreden. Maar het parlement van destijds wilde hem niet als leider en week uit naar Benghazi en Tobruk in het noordoosten. Hierdoor heeft Libië twee regeringsploegen die elkaar met milities, bendes, huurlingen en soldaten bestrijden. Haftars troepen en milities bedreigen inmiddels Tripoli.
Libië stortte in 2011 in een chaos toen met westerse hulp dictator Muammar Kaddafi (1942-2011) ten val werd gebracht. Maar de rivaliteit tussen het noordwesten (Tripolitanië) en het noordoosten (Cyrenaica) is ouder dan diens dictatuur. Kaddafi die meer dan veertig jaar over het land heerste, heeft de conflicten verergerd door in het oosten wél olie te winnen maar het gebied verder te verwaarlozen.
Het is de tegenstelling tussen Tripoli en Benghazi die als een schaduw over de conferentie hangt. Het Noord-Afrikaanse land is ruim honderd jaar geleden door Italiaanse kolonisators verenigd en Libië genoemd. Na de Tweede Wereldoorlog leek het weer uiteen te vallen. Maar het bleef ondanks alles verenigd en ging in 1951 als koninkrijk verder. Dat was vooral te danken aan de VN-gezant in die tijd, de Nederlander Adriaan Pelt (1892-1981) naar wie een straat in Tripoli is genoemd.
Meer uit Buitenland
SEOUL (ANP/AFP) - Het Zuid-Koreaanse leger meldt dat Pyongyang maandagochtend "meerdere ballistische raketten" in de richting van de Japanse Zee had afgevuurd, nadat het aanvankelijk melding had gemaakt van een "niet-geïdentificeerd projectiel".
1 uur geleden
NEW YORK (ANP/RTR) - Een Amerikaanse rechter heeft zondag verboden om omstreden tv-spotjes waarin president Donald Trump zelf te zien is nog langer uit te zenden. De reclames waren met belastinggeld betaald en sinds eind september op tv te zien, in aanloop naar de midterms volgende maand.
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu laat een onderzoek instellen naar de anonieme bronnen die in de bekroonde documentaire NAZA over de oorlog in Gaza voorkomen. Hij heeft "de stafchef van het leger, het hoofd van veiligheidsdienst Shin Bet en de landsadvocaat" aan het werk gezet, aldus een verklaring van zijn kantoor.
8 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky meldt dat Rusland een energiecentrale heeft aangevallen nadat de Amerikaanse president Donald Trump een "energiebestand" tussen de twee landen had aangekondigd.
8 uur geleden
KHARTOEM (ANP/AFP/DPA) - Door luchtaanvallen zaterdag op een goudmijn aan de grens tussen Soedan en Egypte zijn tientallen mensen om het leven gekomen. Dat meldt onder meer Sudan Doctors Network, een vereniging van medische professionals.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - Enkele tienduizenden mensen hebben zondag deelgenomen aan de Klimaatmars 2026 in de Belgische hoofdstad Brussel. Officiële deelnamecijfers van de politie en organisatie volgen nog, aldus persbureau Belga.
11 uur geleden
RIYAD (ANP/AFP/RTR/DPA) - Een dag na de dodelijke aanval op het vliegveld van Riyad heeft een onbekend projectiel opnieuw een terminal van de luchthaven geraakt, meldt de door Saudi-Arabië geleide internationale coalitie die strijdt tegen de Houthi-rebellen in Jemen. Volgens de Saudische luchtvaartautoriteit is door de aanval een onbekend aantal mensen gewond geraakt.
13 uur geleden