Wereld buigt zich over verscheurd Libië
BERLIJN (ANP) - Circa tien landen, de EU, internationale organisaties en de belangrijkste spelers in de burgeroorlog in Libië komen zondag in Berlijn bijeen in de hoop een wapenstilstand te bereiken en zicht op een vredesregeling te bieden. Met gastvrouw Angela Merkel maakt Europa zich zorgen over de chaotische strijd, waar andere landen zoals Turkije, Rusland, Egypte en de Emiraten zich al lang in mengen.
Met name Turkije en Rusland zien in het dunbevolkte olierijke land een braakliggend terrein, waar ze politieke en economische ambities kunnen realiseren, mogelijk ten koste van Europa. De twee steunen verschillende partijen. Libië behoort in Europa tot de grootste leveranciers van aardolie en gas. Het land heeft bijna 2000 kilometer kust en is een springplank voor migranten die over zee naar de EU willen. Tot overmaat van ramp zijn er in de woestijn jihadisten actief.
De belangrijkste twee partijen zijn een militair succesvol krijgsheer uit het noordoosten die zich veldmaarschalk noemt, Khalifa Haftar, en de leider van de regering in Tripoli, Fayez al-Sarraj. De regering van Al-Sarraj wordt door de Verenigde Naties als wettige regering erkend. Het waren de VN die er voor hebben gezorgd dat hij begin 2016 als premier kon aantreden. Maar het parlement van destijds wilde hem niet als leider en week uit naar Benghazi en Tobruk in het noordoosten. Hierdoor heeft Libië twee regeringsploegen die elkaar met milities, bendes, huurlingen en soldaten bestrijden. Haftars troepen en milities bedreigen inmiddels Tripoli.
Libië stortte in 2011 in een chaos toen met westerse hulp dictator Muammar Kaddafi (1942-2011) ten val werd gebracht. Maar de rivaliteit tussen het noordwesten (Tripolitanië) en het noordoosten (Cyrenaica) is ouder dan diens dictatuur. Kaddafi die meer dan veertig jaar over het land heerste, heeft de conflicten verergerd door in het oosten wél olie te winnen maar het gebied verder te verwaarlozen.
Het is de tegenstelling tussen Tripoli en Benghazi die als een schaduw over de conferentie hangt. Het Noord-Afrikaanse land is ruim honderd jaar geleden door Italiaanse kolonisators verenigd en Libië genoemd. Na de Tweede Wereldoorlog leek het weer uiteen te vallen. Maar het bleef ondanks alles verenigd en ging in 1951 als koninkrijk verder. Dat was vooral te danken aan de VN-gezant in die tijd, de Nederlander Adriaan Pelt (1892-1981) naar wie een straat in Tripoli is genoemd.
Meer uit Buitenland
ANTALYA (ANP/AFP) - Het tekort aan (kunst)mest dat wereldwijd ontstaat door de afsluiting van de Straat van Hormuz, kan leiden tot grote armoede en voedseltekorten, waarschuwt een hoge VN-functionaris op de klimaattop in Antalya. Op de COP31 roept Jorge Moreira da Silva Iran en de Verenigde Staten dan ook op met onmiddellijke ingang vaartuigen die deze stoffen verschepen doorgang te geven.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Unie zegt in een verklaring ernstig bezorgd te zijn over het lot van de Palestijnen vanwege de recente overstromingen en winterse omstandigheden in Gaza. Die verslechteren de levensomstandigheden nog verder, waardoor het leed alleen maar wordt verergerd, aldus EU-buitenlandchef Kaja Kallas.
2 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben Oekraïne gevraagd of het bereid is de bezette oostelijke Donbasregio op te geven in ruil voor NAVO-lidmaatschap. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die eraan toevoegt dat het voor het eerst is dat deze weg uit het conflict wordt geopperd. Zelensky herhaalde Kyivs standpunt dat het geen land opgeeft.
6 uur geleden
STARBASE (ANP/DPA) - De vijftiende testvlucht van de Starship-raket van het bedrijf SpaceX is succesvol in een baan om de aarde gebracht, maar incasseerde wel een tegenslag. De onderste trap van de raket kwam in zee terecht en vatte vlam.
9 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De Belgische premier Bart De Wever heeft vrijdagavond bilaterale gesprekken gevoerd met zijn vicepremiers over de in te voeren bezuinigingen. Volgens ingewijden komt de regeringstop zondag weer volledig bijeen. De premier moet maandag weer bij koning Filip komen om verslag te doen.
11 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Een verouderd communicatiesysteem voor de luchtverkeersleiding raakte vrijdag overbelast. Daardoor begon het foutieve gegevens te verstrekken en leidde dit tot het landelijke vliegverbod dat meer dan vier uur duurde. Dat heeft de Amerikaanse minister van Transport Sean Duffy gezegd in een persconferentie in het Witte Huis.
11 uur geleden
LA HAVANA (ANP/DPA) - Cuba bereidt zich voor op een mogelijke Amerikaanse militaire aanval. Dat heeft de Cubaanse president Miguel Díaz-Canel vrijdag gezegd.
11 uur geleden