Wereld buigt zich over verscheurd Libië
BERLIJN (ANP) - Circa tien landen, de EU, internationale organisaties en de belangrijkste spelers in de burgeroorlog in Libië komen zondag in Berlijn bijeen in de hoop een wapenstilstand te bereiken en zicht op een vredesregeling te bieden. Met gastvrouw Angela Merkel maakt Europa zich zorgen over de chaotische strijd, waar andere landen zoals Turkije, Rusland, Egypte en de Emiraten zich al lang in mengen.
Met name Turkije en Rusland zien in het dunbevolkte olierijke land een braakliggend terrein, waar ze politieke en economische ambities kunnen realiseren, mogelijk ten koste van Europa. De twee steunen verschillende partijen. Libië behoort in Europa tot de grootste leveranciers van aardolie en gas. Het land heeft bijna 2000 kilometer kust en is een springplank voor migranten die over zee naar de EU willen. Tot overmaat van ramp zijn er in de woestijn jihadisten actief.
De belangrijkste twee partijen zijn een militair succesvol krijgsheer uit het noordoosten die zich veldmaarschalk noemt, Khalifa Haftar, en de leider van de regering in Tripoli, Fayez al-Sarraj. De regering van Al-Sarraj wordt door de Verenigde Naties als wettige regering erkend. Het waren de VN die er voor hebben gezorgd dat hij begin 2016 als premier kon aantreden. Maar het parlement van destijds wilde hem niet als leider en week uit naar Benghazi en Tobruk in het noordoosten. Hierdoor heeft Libië twee regeringsploegen die elkaar met milities, bendes, huurlingen en soldaten bestrijden. Haftars troepen en milities bedreigen inmiddels Tripoli.
Libië stortte in 2011 in een chaos toen met westerse hulp dictator Muammar Kaddafi (1942-2011) ten val werd gebracht. Maar de rivaliteit tussen het noordwesten (Tripolitanië) en het noordoosten (Cyrenaica) is ouder dan diens dictatuur. Kaddafi die meer dan veertig jaar over het land heerste, heeft de conflicten verergerd door in het oosten wél olie te winnen maar het gebied verder te verwaarlozen.
Het is de tegenstelling tussen Tripoli en Benghazi die als een schaduw over de conferentie hangt. Het Noord-Afrikaanse land is ruim honderd jaar geleden door Italiaanse kolonisators verenigd en Libië genoemd. Na de Tweede Wereldoorlog leek het weer uiteen te vallen. Maar het bleef ondanks alles verenigd en ging in 1951 als koninkrijk verder. Dat was vooral te danken aan de VN-gezant in die tijd, de Nederlander Adriaan Pelt (1892-1981) naar wie een straat in Tripoli is genoemd.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump is "niet blij" met de benoeming van Mojtaba Khamenei als nieuwe opperste leider van Iran, zei hij tegen The New York Post. Trump zei eerder dat hij de zoon van de vorige ayatollah niet zou accepteren, maar wilde tegen de krant nog niet zeggen wat hij van plan is met de nieuwe leider.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran heeft gewaarschuwd dat de veiligheidssituatie in de belangrijke Straat van Hormuz vermoedelijk slecht zal blijven tijdens de oorlog. "Het is onwaarschijnlijk dat er enige veiligheid kan worden bereikt in de Straat van Hormuz te midden van de spanningen die door de Verenigde Staten en Israël in de regio zijn aangewakkerd", schreef regimekopstuk Ali Larijani in een bericht op X.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun heeft in een onlinebijeenkomst met EU-kopstukken uitgehaald naar Hezbollah. Die beweging zou zich inzetten voor Iraanse belangen en daarmee de "ineenstorting" van de Libanese staat dichterbij brengen.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG/RTR) - De politie in New York onderzoekt of een incident met explosieven bij de ambtswoning van burgemeester Zohran Mamdani door terreurgroep Islamitische Staat geïnspireerd terrorisme is. Dat zei politiechef Jessica Tisch, die ook aangaf dat er vermoedelijk geen link is met de huidige oorlog tussen haar land en Iran.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, en voorzitter van de EU-leiders António Costa hebben landen in het Midden-Oosten bedankt voor "hun hulp en steun bij de repatriëring van tienduizenden Europese burgers die vastzaten in hun land" door de oorlog in Iran. Dat deden ze in een videogesprek met leiders en ministers van Jordanië, Egypte, Bahrein, Libanon, Syrië, Turkije, Armenië, Irak, Qatar, Koeweit, de Verenigde Arabische Emiraten, Saudi-Arabië en Oman.
4 uur geleden
PAPHOS (ANP/BLOOMBERG/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft op Cyprus plannen aangekondigd voor een "louter defensieve" missie om de Straat van Hormuz te heropenen. Het is de bedoeling om vrachtschepen en tankers te escorteren "na het einde van de heetste fase van het conflict" in het Midden-Oosten, verklaarde hij na een ontmoeting met de leiders van Cyprus en Griekenland.
4 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De nieuwe leider van Iran, Mojtaba Khamenei, kan rekenen op de steun van Irans bondgenoot Hezbollah. De Libanese beweging heeft maandag trouw gezworen aan Khamenei, die zijn door een Israëlische luchtaanval gedode vader opvolgt.
4 uur geleden