Waakhond: laat organisaties algoritmes verantwoorden
DEN HAAG (ANP) - Organisaties die "serieus persoonsgegevens verwerken" moeten voor, tijdens en na het gebruik van algoritmes en kunstmatige intelligentie (AI) verantwoording over dit gebruik afleggen, als dit grote impact op burgers kan hebben. Daarvoor pleit de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), die toezicht houdt op de verwerking van persoonsgegevens. De zogeheten sets van instructies die een computer volgt hebben nog te veel risico's, concludeert de waakhond in een nieuw rapport. Dan gaat het bijvoorbeeld om het risico op discriminatie, kansenongelijkheid, misleiding en gebrek aan transparantie en uitleg over algoritmes.
Volgens de waakhond werken inmiddels bijna alle organisaties met algoritmes: van banken en ziekenhuizen tot bouwbedrijven. "Veel klanten betekent veel data van klanten in je bestanden", zegt AP-voorzitter Aleid Wolfsen. De toeslagenaffaire is het bekendste voorbeeld van een algoritme dat burgers benadeelde. Bij de Belastingdienst kwamen mensen met een dubbele nationaliteit eerder uit het systeem rollen. Onlangs gingen DUO en het UWV ook de fout in met algoritmes.
Duidelijke regels vanuit de overheid zijn "nu cruciaal", staat in het rapport. Er ontbreken nog te vaak instrumenten om risicovolle algoritmes te controleren en beheersen. Totdat die er zijn moeten organisaties in Nederland ook terughoudend zijn met nieuwe toepassingen, zoals slimme chatbots.
Voortgang maken
Het demissionaire kabinet moet "voortgang maken en versnellen met inspanningen voor beleid", vindt de AP. Dat onderschrijft demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Digitalisering) via een woordvoerder. Wolfsen is niet bang dat de Tweede Kamer algoritmes en kunstmatige intelligentie controversieel verklaart. "Juist in een demissionaire periode mag de bescherming van burgers niet stilliggen."
In het bestaande register voor algoritmes die overheidsinstellingen gebruiken moeten over een jaar alle hoogrisico-algoritmes staan, zegt Wolfsen. Invullen is nu nog niet verplicht, maar de AP ziet daar ruimte voor nu een Kamermeerderheid ook voor verplichting pleit. De NOS meldde eerder dat het register nauwelijks werd ingevuld en informatie ontbrak.
Organisaties en bedrijven kunnen zelf al onderzoeken welke algoritmes ze gebruiken en hoeveel risico ze bevatten, zegt Wolfsen. "Als je dat niet doet kunnen er serieuze rampen gebeuren", verwijst hij naar de toeslagenaffaire. Bedrijven moeten ook zorgen dat in "de hoogste leiding" mensen zitten die snappen hoe algoritmes werken.
Meer uit Binnenland
GENEVE (ANP) - Naast de twee eerder door een laboratorium bevestigde besmettingen met het hantavirus op een Nederlands cruiseschip zijn er vijf vermoedelijke gevallen vastgesteld. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie WHO.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij plaatselijke dodenherdenkingen hebben meerdere burgemeesters maandagavond gewaarschuwd voor de staat van de samenleving en van de politiek. Daarin zien ze steeds meer extremisme.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Negen demonstranten die maandagavond rond de dodenherdenking op de Dam zijn aangehouden, zijn weer op vrije voeten. Onder hen is activist Frank van der Linde. Dat meldt hun advocaat Willem Jebbink. Drie andere cliënten van Jebbink worden nog verhoord. Hij verwacht dat ook zij in het komende uur worden vrijgelaten.
3 uur geleden
WAGENINGEN (ANP) - In Wageningen heeft burgemeester Floor Vermeulen rond middernacht traditiegetrouw het Nationaal Bevrijdingsvuur aangestoken, als startsein voor de viering van de vrijheid op 5 mei. Vermeulen werd vergezeld door twee veteranen uit de Tweede Wereldoorlog: de 103-jarige Robbie Hall uit het Verenigd Koninkrijk en de 105-jarige Johan Geneuglijk uit Nederland. De plechtigheid was op het plein voor Hotel De Wereld, waar in 1945 werd onderhandeld over de Duitse capitulatie.
3 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - Door een of meerdere steekpartijen in Den Helder zijn maandagavond twee mensen gewond geraakt en naar het ziekenhuis gebracht. De politie heeft drie verdachten aangehouden. Een van de gewonden is tevens verdachte, zei een woordvoerster. De politie zoekt nog uit wat er precies is gebeurd in de Noord-Hollandse havenstad.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zo'n vijfhonderd mensen bezochten maandagavond de alternatieve dodenherdenking in Den Haag, die dit jaar op het Lange Voorhout werd gehouden. Dat zag een verslaggever van het ANP. Het is de tweede keer dat deze herdenking is georganiseerd, onder anderen oud-ambtenaren en diplomaten zitten achter het initiatief.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op veel plaatsen in Nederland waren mensen maandagavond om 20.00 uur twee minuten stil voor iedereen die tijdens of na de Tweede Wereldoorlog is omgekomen in oorlogssituaties of bij vredesoperaties. Bij de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam blies een trompettist het taptoesignaal, waarna de duizenden aanwezigen stilte in acht namen. Om 20.02 uur klonk het Wilhelmus.
7 uur geleden