VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Eelco Heinen van Financiën benadrukt voorafgaand aan de ministerraad dat er een meerderheid lonkt voor het belastingplan in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer is die nog niet in zicht, maar dat is volgens Heinen pas later aan de orde. "We doen het stap voor stap. Eerst moet er gestemd worden in de Tweede Kamer."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gesprekken over het belastingplan hebben wat vicepremier Dilan Yeşilgöz betreft "langer geduurd dan strikt noodzakelijk". De VVD-bewindsvrouw vindt dat er "goede dingen" in het plan staan, maar ze begrijpt ook dat partijen er niet "100 procent" tevreden mee zijn. "Het is ook niet 100 procent wat ik had gewild."
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De fractievoorzitters van de coalitiepartijen praten de komende dagen los van elkaar met oppositiefracties. Dat zeggen Haagse ingewijden na berichtgeving door RTL Nieuws over het verdere proces om alsnog afspraken te maken over het belastingplan. De coalitie is namelijk onderling verdeeld over het verhogen van de vermogensbelasting in ruil voor steun aan het pakket met belastingen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Binnenlandminister Pieter Heerma (CDA) is positief over een plan van D66 en PRO om bepaalde dubbelfuncties binnen de politiek te verbieden. De partijen willen dat het niet langer mogelijk wordt om naast Tweede Kamerlid ook politiek actief te zijn binnen een gemeente of provincie.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten laat verdere aanpassingen van het belastingplan, waar nog steeds geen meerderheid voor is, over aan de Tweede Kamer. Het kabinet heeft dinsdag na vele onderhandelingen nog eens een gewijzigd pakket gedeeld met de Kamer, en Kamerfracties kunnen dat pakket nu aanpassen met amendementen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower is bereid om het belastingplan te steunen, omdat hij wil voorkomen dat er verkiezingen komen. Dat zegt hij in het debat over het pakket aan belastingen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) kan zich vinden in de kritiek van de Nationale ombudsman dat de overheid de afgelopen jaren onbetrouwbaar is geweest voor boeren. "Het klopt, net zoals de Ombudsman constateert dat boeren en tuinders al te lang te maken hebben met voorstellen die te vaak veranderen."
2 dagen geleden