VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, VVD en CDA zijn het na dagen onderhandelen eens geworden over de begroting, bevestigen ingewijden na berichtgeving van NU.nl en de NOS. Het akkoord moet nog worden goedgekeurd door het kabinet. Dat gebeurt om 18.00 uur.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet begint maandagavond aan de begrotingsraad, het overleg over de financiële stukken die later op de dag naar de Raad van State moeten. De eerste bewindspersonen zijn voor het overleg aangekomen op het ministerie van Algemene Zaken, ziet een ANP-verslaggever. Op het ministerie van Financiën zijn de coalitieleiders vooralsnog niet gezien.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De maandag overleden CDA'er Elco Brinkman nam als partijleider, minister en volksvertegenwoordiger "verantwoordelijkheid wanneer daar een beroep op hem werd gedaan", aldus CDA-leider Henri Bontenbal over zijn voorganger op X. "Vol toewijding, loyaal en veerkrachtig zette hij zich in voor Nederland."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland wil samen met gelijkgestemde landen de strategische positie op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) versterken. Samen met hen zou ons land volgens staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie) voorop kunnen lopen in betrouwbare en veilige AI en toegang tot de nieuwste AI-modellen. Dat zei ze maandag bij de opening van het academisch jaar van de Universiteit Leiden.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Elco Brinkman was "een man van duidelijke standpunten die moeilijke en principiële keuzes niet uit de weg ging". Dat schrijft minister-president Rob Jetten in een reactie op het overlijden van de voormalig CDA-leider. "Nederland is hem dank verschuldigd."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer gaf het kabinet in het begin van de coronapandemie veel ruimte om besluiten te nemen, volgens oud-SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij. Toen de coronacrisis aanhield, werden Kamerleden weer kritischer op wat het kabinet deed, zei Van der Staaij.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De wettelijke onderbouwing van de coronamaatregelen was volgens toenmalig SGP-leider Kees van der Staaij niet altijd logisch. Hij zei tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona dat hij liever niet had gezien dat de eerste maatregelen op basis van noodverordeningen werden ingevoerd.
5 uur geleden