VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - Thierry Baudet, oprichter van Forum voor Democratie, doet laconiek over de ophef die in de afgelopen weken is ontstaan over het verleden van enkele kandidaat-gemeenteraadsleden van zijn partij. Zij zouden banden hebben gehad met neonazistische groeperingen.
5 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - PVV-leider Geert Wilders heeft op X iedereen bedankt die op de PVV heeft gestemd. "Prachtige resultaten!" schreef hij op X. In verschillende gemeenten, zoals Terneuzen en Pekela, werd de PVV de grootste.
14 minuten geleden
TERNEUZEN (ANP) - PVV-lijsttrekker Patrick van der Hoeff in Terneuzen denkt dat zijn partij de winst in de gemeenteraadsverkiezingen grotendeels te danken heeft aan het verzet tegen de komst van een azc. "Maar dat is niet de enige reden", zegt Van der Hoeff. "Wij hebben ons altijd kritisch uitgelaten over de bouw van een campus, een onderwijsinstelling die 100 miljoen euro moet kosten. Dat vinden we veel te veel en we denken dat veel andere Terneuzenaars dat ook vinden."
26 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De eerste uitslagen van Forum voor Democratie zijn voor partijleider Lidewij de Vos "reden tot feest, maar morgen begint voor ons een enorme klus". Dat zei ze op een partijbijeenkomst in Amsterdam, waar de partij de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag volgt. "Kiezers in heel Nederland hebben ons het vertrouwen gegeven om de grote uitdagingen van onze steden en dorpen aan te gaan", zei De Vos tegen de aanwezigen.
27 minuten geleden
BREDA (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) heeft begrip voor "frustraties" in gemeenten over de komst van asielzoekerscentra. "Dat je denkt: dit overkomt ons, terwijl wij zelf willen meebeslissen over de grootte van een opvang of de voorwaarden van een asielopvang." Wel benadrukt hij dat het kabinet de instroom wil beperken, en asielzoekers die hier zijn eerlijk wil verdelen over gemeenten met de spreidingswet.
44 minuten geleden
DOKKUM (ANP) - Tussen de exitpoll van Ipsos in opdracht van NOS van Noardeast-Fryslân en de voorlopige uitslag, gemeld aan de ANP Verkiezingsdienst, zitten flink wat verschillen. Zo kwam FNP, ondanks zetelverlies, als grootste partij naar voren uit de exitpoll. Maar in de voorlopige uitslag is dat het CDA met 6 zetels. De partij wint 2 zetels, in plaats van 1 volgens de exitpoll.
47 minuten geleden
LEIDEN (ANP) - Jesse Klaver ziet zijn partij GroenLinks-PvdA "fors winnen" ten opzichte van de landelijke verkiezingen in november. Leden van de partij hebben de "rug gerecht", zei hij op een bijeenkomst in Leiden.
49 minuten geleden