VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - "Het is klip en klaar dat u zich op het verkeerde been gezet heeft gevoeld," zei minister David van Weel (VVD, Justitie) tegen de Tweede Kamer in het laatste deel van het debat over de aangiftes die waren blijven liggen. "Daar had de Algemene Rekenkamer ook gewoon gelijk in." Eerder in het debat maakte de minister al excuses, maar zei hij dat hij de Kamer niet had misleid.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel (VVD) heeft excuses aangeboden voor opmerkingen die hij maakte over een Rekenkamer-rapport over ernstige misdrijven waar justitie niet achteraan ging. Met zijn "nuancering" wekte hij de indruk dat hij het rapport in twijfel trok of bagatelliseerde, en dat was niet de bedoeling, zei hij in het debat over de kwestie.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De uitspraken van justitieminister David van Weel (VVD) over ernstige misdrijven waar justitie niet achteraan ging, passen volgens enkele oppositiepartijen in een patroon van te stellige uitspraken die achteraf gecorrigeerd moesten worden. JA21 en DENK brachten onder meer de zaak rond de dood van de 17-jarige Lisa in herinnering.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Justitie David van Weel heeft volgens het CDA "ruis" gecreëerd met zijn uitspraken over ernstige misdrijven die justitie liet liggen. Die "ruis" had hij kunnen wegnemen door eerder aan te geven dat hij de cijfers van de Algemene Rekenkamer niet kon verifiëren, zei CDA-Kamerlid Jeltje Straatman in een debat. "Dat had een hoop ellende bespaard."
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oppositiepartijen verwachten een zwaar debat voor minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) donderdagavond over aangiftecijfers. De VVD'er kwam dinsdag in de problemen toen de Rekenkamer scherpe kritiek uitte op zijn uitleg over 10.000 aangiftes en meldingen van zware misdrijven die niet zijn opgepakt of snel terzijde zijn geschoven. PRO, SP, SGP en ChristenUnie verwachten misschien de vraag te gaan stellen of de minister moet opstappen als zijn opstelling bij het debat niet tevredenstelt. JA21 heeft weinig vertrouwen in een goede afloop.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De bemiddeling om een nieuwe plek te vinden voor de 25 meervoudig gehandicapte kinderen die gebruikmaken van zorgvilla's van Villa ExpertCare blijft. De zorg stopt na 31 december en dat noemt zorgminister Mirjam Sterk stuitend.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is niet aan de politiek om zich te bemoeien met het besluit van de NPO om alsnog mee te doen aan het Eurovisie Songfestival met een onafhankelijk team. Dat zeiden Mohammed Mohandis (PRO) en Ouafa Oualhadj (D66) na vragen van Doğukan Ergin (DENK) over de kwestie tijdens een debat over de publieke omroep.
17 uur geleden