VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Nederland geeft Oekraïne nog eens een half miljard euro aan militaire steun om het de komende winter door te helpen. In het nieuwe 'winterpakket' zitten onder meer luchtverdedigingswapens, zei premier Rob Jetten. Jetten kondigde het nieuwe steunpakket aan tijdens een persconferentie naast de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die op bezoek is in Den Haag.
50 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD sluit steun voor een kilometerheffing niet uit. "Ik denk dat we geen heilige huisjes moeten hebben", zei Tweede Kamerlid Bart Bikkers met het oog op extra geld voor investeringen in infrastructuur. "Maar ik wil wel een brede afweging kunnen maken van alle opties die er zijn." Daarvoor wacht hij plannen van het kabinet af.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten is "geschokt" door het dodelijke treinongeluk in Spanje van woensdagochtend. De premier heeft zijn Spaanse ambtgenoot Pedro Sánchez laten weten "dat Nederland meeleeft met Spanje op deze trieste dag", schrijft hij op X.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meer budget voor infrastructuur moet volgens PRO onderdeel zijn van een 'totaaldeal' tussen die partij en het kabinet. Kamerlid Habtamu de Hoop ziet een hogere staatsschuld als een van de mogelijkheden om dat geld op te halen, zei hij in het debat over de begroting van Infrastructuur en Waterstaat. Hij noemde onder meer rekeningrijden en geld van defensie als andere opties.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - ChristenUnie-leider Mirjam Bikker ziet "goede bewegingen" van het kabinet in de onderhandelingen met de oppositie over het belastingplan. Maar zij maakt zich zorgen over de volgens haar buitensporige aandacht voor de belasting op vermogensrendement (box 3). Dat zei zij na afloop van een gesprek met onder anderen premier Rob Jetten en minister Eelco Heinen (Financiën).
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) denkt dat zijn nieuwe financiële dekking voor de aanpassingen die het kabinet wil doen aan de belasting op inkomsten uit vermogen (box 3) op "breed draagvlak" kan rekenen. Dat zei de VVD-bewindsman na afloop van een gesprek over het belastingplan met de ChristenUnie.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet zal het eerst zelf eens moeten worden over waar het heen moet met het belastingplan. Dat heeft ChristenUnie-leider Mirjam Bikker gezegd voordat zij aanschoof voor een gesprek met onder anderen minister-president Rob Jetten en minister Eelco Heinen (Financiën).
7 uur geleden