VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht dat medio volgende maand het verzet van Hongarije tegen een EU-lening van 90 miljard euro aan Oekraïne zal stoppen. De regering van Viktor Orbán blokkeert het geld om een ruzie met Oekraïne over de oliepijpleiding Droezjba waardoor goedkope Russische olie naar Hongarije stroomt.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft aan de Europese Commissie opheldering gevraagd over berichten dat de Hongaarse minister van Buitenlandse Zaken informatie heeft doorgespeeld aan Rusland. "Als het klopt, is het volstrekt onacceptabel", zei premier Rob Jetten in de Tweede Kamer. Dat zal dan ook een-op-een duidelijk worden gemaakt, voegde hij eraan toe.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat het kabinet snel met onder meer energiebedrijven gaat praten over heropening van het Tijdelijk Noodfonds Energie. Een oproep daartoe van onder anderen Kamerlid Esmah Lahlah (GroenLinks-PvdA) kreeg bij de stemmingen vrijwel unanieme steun.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat er meer geld komt voor boeren die tegen een vergoeding natuur onderhouden. Voor dit zogenoemde agrarische natuurbeheer wil een Kamermeerderheid minimaal een half miljard euro per jaar uittrekken. Een oproep van BBB, ChristenUnie en GroenLinks-PvdA kon dinsdag op een meerderheid rekenen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA wil maximumprijzen voor benzine en diesel om de stijgende rekening aan de pomp te beperken. Partijleider Jesse Klaver heeft het plan dinsdag toegelicht in een gesprek met minister-president Rob Jetten. Die sprak na afloop van "een hele interessante suggestie", die woensdag zeker aan de orde komt in een debat over de economische gevolgen van de oorlog in Iran.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Enkele Tweede Kamerleden hebben dinsdag een petitie in ontvangst genomen om niet naar het WK voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico te gaan. "Boycot het Trump-WK", stond op een plaat die televisiemaker Teun van de Keuken aan hen overhandigde. De petitie is meer dan 170.000 keer ondertekend.
17 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - In Gorinchem zijn er vermoedens van stemfraude met volmachten tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van afgelopen woensdag. De gemeente doet daar onderzoek naar, zo is besloten na overleg met de politie en het Openbaar Ministerie.
18 uur geleden