VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid in de Tweede Kamercommissie voor Financiën wil ook minister Eelco Heinen spreken over het nieuwe kabinetsvoorstel voor box 3, de belasting op inkomsten uit vermogen. Dat bleek aan het begin van een wetgevingsoverleg, waar de VVD-bewindsman niet bij is wegens een vergadering met zijn Europese ambtgenoten in Brussel.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66, CDA en PRO vragen zich af of cultuurminister Rianne Letschert (D66) niet te snel gaat in het proces om tot een nieuw stelsel voor cultuursubsidies te komen en roepen op tot zorgvuldigheid. De bewindsvrouw wil dat cultuursubsidies vanaf 2029 zoveel mogelijk worden verstrekt door de Rijkscultuurfondsen.
2 uur geleden
ANTALYA (ANP) - Premier Rob Jetten gaat toch niet naar de klimaattop in het Turkse Antalya. Hij was dat wel van plan, maar de binnenlandse politiek gaat voor: zijn woordvoerder laat weten dat hij in Nederland blijft "om te zorgen dat het belastingplan draagvlak vindt in de Tweede Kamer".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op meerdere locaties in vier provincies moeten woningbouwprojecten worden versneld. In Zeeland, Noord-Brabant, Zuid-Holland en Drenthe moeten ongeveer 25.000 huizen in 2040 of eerder zijn afgerond, meldt woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan in een brief aan de Tweede Kamer.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig staatssecretaris Frans Weekers wil de lijsttrekker van de VVD worden voor de Eerste Kamer. Hij gaat daarmee in tegen de partijtop die oud-minister Micky Adriaansens had voorgedragen.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken zegt de "zorgen en machteloosheid" van demonstranten die zondag meeliepen in het Rode Lijn-protest in Amsterdam te begrijpen. Volgens de organisatie liepen 200.000 mensen mee in de demonstratie tegen de oorlog in Gaza.
20 uur geleden
ALMERE (ANP) - CDA-leider Henri Bontenbal noemde het tijdens het CDA-congres weer een gok om het belastingplan zonder meerderheid naar de Eerste Kamer te laten gaan. Hij zei de komende dagen nog zijn best te gaan doen om een meerderheid te krijgen, omdat het anders "onverantwoord" is.
2 dagen geleden