VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Oud-minister Hugo de Jonge en meerdere familieleden van hem zijn ernstig bedreigd tijdens de coronapandemie. Hij zei dat hij en zijn gezin een nacht hun huis moesten verlaten, "omdat mijn huis werd bestormd", zei hij tegen de coronacommissie.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquêtecommissie corona gaat maandag zijn laatste week met openbare verhoren in. Voormalig minister-president Mark Rutte verschijnt maandag voor de commissie, aldus commissievoorzitter Daan de Kort. Voor Rutte is het de tweede keer dat hij onder ede wordt gehoord. Ook oud-zorgminister Ernst Kuipers en arts en epidemioloog Anja Schreijer worden gehoord.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook toenmalig zorgminister Hugo de Jonge denkt dat de communicatie tijdens de coronapandemie over de dilemma's waarin het kabinet moest kiezen beter kon. Eerder donderdag zei toenmalig SCP-directeur Kim Putters dat ook. "Dat hadden we intensiever en meer moeten doen", zei De Jonge tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Debatten in de Tweede en Eerste Kamer over de coronamaatregelen gingen ten koste van het uitvoerende werk dat het ministerie van Volksgezondheid moest doen, zei toenmalig zorgminister Hugo de Jonge. Daarover stuurde hij boze appjes naar collegaminister en partijgenoot Ferd Grapperhaus, werd duidelijk tijdens een verhoor van de parlementaire enquêtecommissie corona.
4 uur geleden
N i e u w bericht, meer informatie over rolverdeling na 3e alinea
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tijdens een volgende gezondheidscrisis moeten er meer mogelijkheden zijn voor centrale aansturing, vindt voormalig minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge. Tegen de parlementaire enquêtecommissie corona zei de CDA'er dat vooral het spreiden van patiënten en het opschalen van het aantal bedden op de intensive care centraal geregeld moeten kunnen worden.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook Kim Putters is erg kritisch op de bezuinigingen op pandemische paraatheid, zei hij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona. Meerdere mensen die werden verhoord, zowel experts als politici, gingen de oud-directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau voor in zijn kritiek.
8 uur geleden