VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver ziet een "crisis" bij het kabinet, dat nog tot uiterlijk maandag verder werkt aan de begroting. Dat is niet verrassend, maar wel onverantwoord, vindt hij. "Ik kan me niet herinneren dat het zo op het allerlaatste moment is aangekomen. Daar ligt een groot conflict onder, en dat zat ingebakken in dit minderheidskabinet."
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oppositiepartijen onderhandelen tot maandag niet meer met het kabinet over de begroting, zei premier Rob Jetten op zijn wekelijkse persconferentie. "We hebben nu heel goed op tafel liggen wat er moet gebeuren. En het is nu aan de coalitie om de definitieve besluitvorming daarover te doen."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een wetsvoorstel van het kabinet geeft de inlichtingendiensten AIVD en MIVD veel meer ruimte om te opereren. Nieuwe dreigingen en technologische ontwikkelingen maken dit volgens het kabinet noodzakelijk. "Met deze wet wordt ons mes scherper", aldus minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD).
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mediaminister Rianne Letschert zoekt naar juridische mogelijkheden om in te grijpen bij Ongehoord Nederland (ON!). Ze vindt het te vroeg om te zeggen of ze dat gaat doen en hoe. Maar voor de ministerraad filosofeerde ze openlijk over de mogelijkheid om de vergunning in te trekken van de omroep. ON! raakte deze week opnieuw in opspraak door een fragment waarin Hitler volgens critici werd vergoelijkt.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-minister Robert Tieman keert terug in de politiek. De BBB-fractie in Zuid-Holland heeft Tieman voorgedragen als nieuwe gedeputeerde. Als Provinciale Staten daarmee volgende week woensdag instemmen, volgt hij Mariëtte van Leeuwen op in het dagelijks provinciebestuur. Tieman wordt verantwoordelijk voor onder meer de financiën en de stikstofaanpak van de provincie Zuid-Holland.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan wil mogelijke maatregelen tegen wanpraktijken op de woningmarkt bespreken met de Tweede Kamer. Ze reageerde vrijdag op de honderden meldingen die de Vereniging Eigen Huis (VEH) ontving over makelaars en het koopproces. "Ik ben er klaar mee dat mensen een slaatje proberen te slaan uit deze woningnood."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De regering van Nepal heeft aangekondigd voorlopig geen hulp nodig te hebben bij zoek- en reddingsoperaties na de overstromingen, maar minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) zou toch graag willen helpen. Voor aanvang van de ministerraad zei hij samen met de Europese Unie en de internationale gemeenschap te zoeken naar andere manieren om te helpen.
7 uur geleden