VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet maakt de komende jaren 22,9 miljoen euro vrij om de veiligheid van lhbti-jongeren in het onderwijs te verbeteren. Het geld komt in 2027, 2028 en 2029 beschikbaar, staat in de voorjaarsnota.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten ziet er weinig in om investeringen die het kabinet wil doen uit te stellen gezien de economische onzekerheid door de oorlog in het Midden-Oosten. Het lukt ministeries juist beter dan voorheen om geld uitgegeven te krijgen aan zaken als veiligheid en innovatie, aldus de premier.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De oplopende kosten van de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA onderstrepen volgens minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) het belang van de hervormingen die het kabinet wil doorvoeren in de sociale zekerheid. "Maak het simpeler", is zijn boodschap. De D66-bewindsman wil dat "met voorrang" gaan bespreken met vakbonden en werkgevers.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zorguitgaven vallen de komende jaren honderden miljoenen lager uit dan eerder werd gedacht, maar daar gaat de premiebetaler per saldo weinig van merken. De zorgpremie daalt weliswaar, maar daar zet het kabinet een belastingverhoging tegenover. De meevaller op de begroting is namelijk nodig om tegenvallers bij met name de sociale zekerheid op te vangen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens Forum voor Democratie geen beleid van de partij dat kandidaten die met voorkeursstemmen een raadszetel hebben gekregen, de raad niet in mogen. In een aantal gemeenten werd dat wel gevraagd, waarna kandidaten besloten buiten FVD om de raad in te gaan.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het was "zeker nodig" dat defensieminister Dilan Yeşilgöz vorige week naar Cyprus vloog voor een bezoek aan het fregat Zr. Ms. Evertsen, dat in verband met de oorlog in het Midden-Oosten op missie is gestuurd in de Middellandse Zee. Dat zei de VVD-bewindsvrouw voor aanvang van de ministerraad.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) zal binnenkort een strengere brief sturen om gemeenten te vragen opvangplekken te realiseren voor asielzoekers, zodat de spreidingswet goed kan worden uitgevoerd. "Gemeenten die niets hebben gedaan, gaan we vragen: wanneer kom je nou met locaties?"
1 dag geleden