VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - Na een zomer van klimaatextremen en bosbranden laat het kabinet te weinig van zich horen over het klimaat, vinden linkse Kamerleden die meelopen met de klimaatmars in Amsterdam. Christine Teunissen van de Partij voor de Dieren zei dat ze wel wat meer had verwacht van het kabinet onder premier Rob Jetten, die als klimaatminister "hele goede voorstellen" heeft gedaan. De huidige klimaatminister Stientje van Veldhoven verdedigde zich met de woorden dat ze juist is begonnen met een "versnelling".
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De band tussen PRO en de Europese familie van de Groenen zal "niet meer zo hecht zijn als die nu is" als de nieuwe fusiepartij besluit om zich aan te sluiten bij de Partij van Europese Socialisten (PES). Dat zei Terry Reintke, fractievoorzitter van de Groenen in het Europees Parlement, zaterdag tijdens een persmoment in Amsterdam. Ze hoopt PRO-leden ervan te overtuigen om voor haar politieke familie te kiezen bij een ledenreferendum dat loopt van 18 tot 25 september.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een Amsterdamse wijkagent doet aangifte van smaad en laster tegen Marjolein Faber om uitspraken die het PVV-Kamerlid over haar deed tijdens een debat woensdag. De agent van Marokkaanse afkomst zou volgens Faber niet neutraal zijn. Zij haalde tijdens het debat verschillende posts op sociale media van de wijkagent aan waaruit dat zou blijken. "Waar ligt haar loyaliteit?"
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil de doorlooptijd van uitbreidingen van het stroomnet drastisch inkorten door vergunningsprocedures te schrappen of te vereenvoudigen. Dat is volgens staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei, CDA) nodig om vaart te maken met de aanpak van het ruimtegebrek op het elektriciteitsnet, ook wel netcongestie genoemd.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet scherpt regels over dierenwelzijn aan. Landbouwstaatssecretaris Silvio Erkens (VVD) past een besluit aan dat de vorige BBB-minister Femke Wiersma eerder heeft gepubliceerd voor reacties. "Dierenwelzijn in de veehouderij naar een hoger niveau", kopt zijn ministerie in een persbericht.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) gaat samen met Spanje in Brussel vragen om een minimumleeftijd voor sociale media. Wat die leeftijd moet worden, staat niet in het voorstel van de landen. Aerdts is voorstander van een minimumleeftijd van 15 jaar.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - "Slaap onder een klamboe als je die hebt", is het advies van minister Sophie Hermans van Volksgezondheid over het voorkomen van besmetting met het westnijlvirus. Afgelopen week werd bekend dat er negen gevallen bij zijn gekomen en dat het dodental van het virus is opgelopen naar drie. Dat waren volgens Hermans "oudere mensen die al gezondheidsproblemen hadden".
1 dag geleden