VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De plotseling overleden Surinaamse oud-president Chan Santokhi heeft volgens premier Rob Jetten veel betekend voor zowel Suriname als Nederland. Santokhi stierf maandag onverwacht op 67-jarige leeftijd in Paramaribo.
39 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De beperkingen op het ministerie van Financiën als gevolg van een digitale inbraak raken circa 1600 publieke instellingen die hun overtollige middelen bij het departement stallen. Het digitale portaal voor dit zogenoemde schatkistbankieren behoort tot de systemen die uit voorzorg zijn uitgeschakeld. Dat meldt minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - SGP en JA21 willen opheldering over het besluit van minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) om dit jaar al de bezuiniging op de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA ongedaan te maken. Vorige week stemde de Tweede Kamer nog tegen een voorstel om de oude subsidie van 19 miljoen te herstellen. "De begroting aanpassen zes dagen nadat erover gestemd is, getuigt niet van democratisch ethos", meent Chris Stoffer (SGP).
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar kan de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA alweer rekenen op de oorspronkelijke subsidie van 19 miljoen euro, schrijft minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) maandag aan de Tweede Kamer. In het coalitieakkoord was al aangekondigd dat de bezuiniging ongedaan zou worden gemaakt.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland sluit zich aan bij de aan Israël gerichte oproep van Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk om de doodstraf niet uit te breiden, meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) op X.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State oordeelt mild over het wetsvoorstel waardoor het verheerlijken van terrorisme verboden wordt. De belangrijke kabinetsadviseur heeft een aantal opmerkingen bij het plan, maar wijst het niet af. Zo vraagt de raad aan justitieminister David van Weel om de toelichting te verbeteren, zodat officieren van justitie en rechters beter begrijpen hoe ze de wet moeten toepassen.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na een promotieonderzoek gericht op de praktijk moeten ook hbo'ers een doctorstitel kunnen halen. Dat wil onderwijsminister Rianne Letschert (D66) regelen met een nieuwe wet. Er komen twee nieuwe titels: Professional Doctor (PD) en Engineering Doctor (EngD). Die laatste is voor technologische ontwerptrajecten aan universiteiten.
12 uur geleden