VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
NEW YORK (ANP/AFP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas heeft de Europese lidstaten opgeroepen om de sancties tegen Rusland van kracht te laten blijven. "Sancties vormen een belangrijke pijler van onze reactie op de oorlog van Rusland", zei ze in New York tegen verslaggevers. "We hebben die stabiliteit nodig", zei Kallas.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ouders gaan vanaf 2029 een iets hogere eigen bijdrage betalen voor kinderopvang dan eerder het plan was. Het kabinet kiest ervoor om de opvang voor 95,6 procent te vergoeden, in plaats van de eerder genoemde 96 procent. Dit komt omdat de uitvoering van het nieuwe stelsel en het toezicht duurder uitpakken dan in eerste instantie verwacht.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen met een laag inkomen kunnen 4000 of 6000 euro subsidie krijgen als ze een tweedehands elektrische auto kopen. Dat wil staatssecretaris Annet Bertram (CDA), die over duurzaam vervoer gaat. Het kabinet heeft 52,4 miljoen euro beschikbaar voor de regeling.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, VVD en CDA zien geen heil in het SP-plan om het eigen risico af te schaffen voor slachtoffers van seksueel geweld die medische hulp nodig hebben. Dat bleek tijdens een debat over een voorstel van Sarah Dobbe (SP) om de zorg voor slachtoffers van seksueel geweld te verbeteren.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De situatie van kinderen van asielzoekers die nu in noodopvanglocaties zitten, moet beter. Dat zegt asielminister Bart van den Brink in reactie op de "urgente aanbeveling" van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) om binnen zes maanden met verbeteringen te komen. Hij pleit voor het "versneld afbouwen van noodopvanglocaties", maar komt niet direct met maatregelen om dit te bereiken en wijst op staand beleid.
18 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vier gemeenten hebben bij de provincie Utrecht hun zorgen geuit over het provinciale plan voor het landelijk gebied. In een brief aan Provinciale Staten schrijven de gemeenten Leusden, Woudenberg, Rhenen en Renswoude dat de stikstofmaatregelen bij boeren en andere betrokken partijen leiden tot onzekerheid en onrust en dat het vertrouwen in de overheid daardoor afneemt.
18 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - De provincie Noord-Brabant wil de proeftuin worden waarin nauwkeurig wordt gekeken naar de effecten die bijvoorbeeld woningbouw, uitbreiding van Defensie en natuurherstel gezamenlijk hebben voor een gebied. Tijdens overleg tussen provincies, gemeenten, waterschappen en rijksoverheid heeft Brabant aangeboden de nieuwe aanpak voor ruimtelijke keuzes uit te proberen in de provincie. Te beginnen in Woensdrecht.
18 uur geleden