VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat voor vrijdag geen meerderheid voor de begroting vinden, verwacht BBB-leider Henk Vermeer. Hij denkt dat het minderheidskabinet veel te laat is begonnen met het zoeken naar meerderheden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower heeft het kabinet niet zijn kant op zien bewegen nadat hij voor het eerst over de begroting heeft gesproken met minister-president Rob Jetten (D66) en zijn vicepremiers. Wel is volgens de fractieleider van zijn groep van zeven afsplitsers van de PVV afgesproken om in gesprek te blijven, zonder dat er een concrete vervolgafspraak is gemaakt. "Ze hebben nog 48 uur om tot inkeer te komen", zei hij verwijzend naar het moment waarop het kabinet de begroting naar de Raad van State hoopt te sturen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De begrotingsonderhandelingen zijn maandag volgens PRO-leider Jesse Klaver niets opgeschoten. "Het proces zit muurvast", zei hij na een gesprek met premier Rob Jetten, vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) en financiënminister Eelco Heinen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig griffier van de Tweede Kamer Simone Roos wilde tijdens een verhoor van de parlementaire enquêtecommissie corona weinig kwijt over de vermeende strijd met Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib over de corona-aanpak van de Tweede Kamer. Arib zei eerder tijdens haar verhoor dat sprake was van een strijd tussen het ambtelijk apparaat en de politiek.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Volt-leider Laurens Dassen hoopt dat het kabinet een einde maakt aan de "kerstboom aan belastingvoordeeltjes". Bij de onderhandelingen over de begroting wil hij voorstellen om in zijn ogen nutteloze fiscale regelingen te schrappen. Dat zei de politicus voorafgaand aan een gesprek met premier Rob Jetten (D66) en zijn vicepremiers.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "uitermate laat" dat de BBB aanschuift voor gesprekken over de begroting, zei partijleider Henk Vermeer voordat hij minister van Financiën Eelco Heinen trof. "Dit is extreem op de deadline werken."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het invoeren van de avondklok om het coronavirus in te dammen op 23 januari 2021 had beter onderbouwd moeten worden, vindt toenmalig VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. In gesprek met de parlementaire enquêtecommissie corona zei Dijkhoff dat het kabinet meer oog had kunnen hebben voor de heftigheid van de maatregel.
1 dag geleden