VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Om de basis van de infrastructuur weer op orde te krijgen, steekt het kabinet 18 miljard euro extra in onderhoud en vernieuwing van wegen, bruggen, spoor en waterwerken. Behoud en veiligheid staan voorop in de keuzes die zijn gemaakt. Een groot aantal infrastructurele projecten wordt gepauzeerd.
14 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel hoopt dat Albert Heijn alsnog aangifte doet van een vermoedelijke hackpoging begin deze week. Donderdagavond werd bekend dat het supermarktbedrijf, dat nog altijd kampt met de naweeën van het beveiligingsincident, dat nog niet heeft gedaan. Het bedrijf heeft ook nog niet verteld wat er precies is voorgevallen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De kans dat de SGP de begrotingen van het kabinet en het belastingplan gaat steunen, is een stuk kleiner geworden nadat SGP-Kamerlid Diederik van Dijk een motie van afkeuring indiende tegen zorgminister Sophie Hermans. Van Dijk vindt het betreurenswaardig dat de VVD-minister een proef voor late abortussen laat doorgaan.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 is niet dichter bij het kabinet gekomen tijdens een gesprek tussen Joost Eerdmans en asielminister Bart van den Brink. Ze zeiden allebei dat het een goed gesprek was, maar JA21-partijleider Eerdmans zei dat hij alleen voor het belastingplan van het kabinet stemt als de dwangoptie uit de spreidingswet niet wordt uitgevoerd. "Anders moeten ze over links."
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 wil van binnenlandminister Pieter Heerma (CDA) horen wat zijn plannen zijn om het door het slavernijverleden ontstane leed te herstellen. Mpanzu Bamenga (D66) maakte tijdens een debat over het slavernijverleden duidelijk daadkracht te missen bij de minister. VVD en CDA toonden zich afwachtender en wezen vooral op het belang van erkenning.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Silvio Erkens (Dierenwelzijn) begrijpt de zorgen over het noodlijdende Werelderfgoedcentrum Waddenzee (WEC). Hij sluit nog niet uit dat het kabinet bijspringt, maar maakt wel onderscheid tussen het redden van het centrum zelf en het behoud van de onderzoeks- en opvangfunctie voor zeehonden. Dat heeft de VVD-bewindsman gezegd in een Kamerdebat.
1 dag geleden
BRUSSEL (ANP) - Premier Rob Jetten noemt de Verenigde Staten "steeds vaker een onvoorspelbare bondgenoot dan we in het verleden gewend zijn geweest. Ik denk dat we als Europa soms heel duidelijk moeten maken dat we het niet eens zijn met keuzes van de Amerikanen", zei hij voorafgaand aan overleg met EU-leiders in Brussel.
1 dag geleden