VVD blijft de grootste, maar D66 is de grote winnaar
DEN HAAG (ANP) - De liberalen winnen de verkiezingen. De VVD van Mark Rutte wordt opnieuw de grootste partij. Maar de nieuwe D66-leider Sigrid Kaag is met een verrassende winst van 8 zetels de grote winnaar. De partij behaalt 27 zetels, het grootste aantal ooit. Verder verliezen linkse partijen en winnen rechtse partijen, aldus de exitpoll van Ipsos in opdracht van de NOS.
Rutte wint 3 zetels en komt uit op 36 zetels. Hij kan aan de slag gaan om zijn vierde kabinet te formeren. Daarbij zal hij eerst met D66 om de tafel gaan zitten. Ook andere partijleiders verklaarden al dat deze beide winnaars het voortouw moeten nemen bij de kabinetsformatie.
Vooraf verklaarde de VVD-leider in elk geval te willen optrekken met het CDA. Maar de partij van Wopke Hoekstra staat in de exitpoll op een verlies van 5 zetels. Hoekstra noemde de uitslag "zeer teleurstellend" en beaamt dat zijn partij bescheidenheid past na deze afstraffing.
Klimaatramp
Rutte zal in de formatie meer rekening moeten houden met de wensen van de sociaal-liberalen dan bij de formatie in 2017. Het beleid moet "progressiever, eerlijker en groener" dan de afgelopen vier jaar, verklaarde Kaag direct. Zij noemt met name de "klimaatramp", en investeringen in onderwijs en woningen als onderwerpen die niet langer kunnen wachten.
Een nieuwe kabinet kan al bestaan uit drie partijen. In de exitpoll hebben VVD, CDA en D66 samen een meerderheid van 77 zetels. De gekozen lijsttrekkers komen donderdagmiddag samen bij Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib om een verkenner aan te wijzen. Die komt normaal uit de grootste partij. De verkenner gaat met alle partijen praten en daarna kijken welke coalitie mogelijk is.
Linkse partijen
De voorlopige uitslag is een bittere pil voor de linkse partijen. SP en GroenLinks verloren elk 6 zetels en komen uit op 8 zetels. De partijleiders Jesse Klaver van GroenLinks en Lilian Marijnissen van SP denken er niet aan om op te stappen. De PvdA van Lilianne Ploumen verliest niets maar wint ook niets; ze blijft op 9 zetels.
Zowel Klaver als Ploumen sluit regeringsdeelname niet op voorhand uit. De leider van GroenLinks vindt dat "iedere partij verantwoordelijkheid moet nemen". Voor zijn collega van de PvdA is het belangrijkste: "waar kan ik het beste voor de belangen van mijn kiezers opkomen".
Verzet tegen coronamaatregelen
Op de rechterflank is er forse winst voor Forum voor Democratie. De partij gaat in de peiling van 2 naar 8 zetels. De partij implodeerde nog kort geleden, maar dat heeft Thierry Baudet geen kwaad gedaan. Hij profileerde zich tijdens de campagne, waarbij hij als enige partij het land doortrok in coronatijd, vooral met zijn verzet tegen de coronamaatregelen.
Nieuw in de Kamer wordt volgens de exitpoll JA21 van Joost Eerdmans en Annabel Nanninga. Deze afscheiding van Forum voor Democratie verraste met 3 zetels. De PVV verloor 3 zetels en komt op 17. Geert Wilders vindt het desondanks een "prachtig resultaat" en verklaarde alvast "keihard oppositie" te gaan voeren tegen VVD en D66.
Volt
Een andere grote nieuwkomer is het progressieve en pro-Europese Volt met 3 zetels. De BoerBurgerBeweging en BIJ1 van Sylvana Simons mogen volgens de exitpoll hopen op elk 1 zetel. Bij de kleinere partijen zakt DENK van 3 naar 2 zetels en 50PLUS gaat terug van 4 naar 1 zetel. De partij voor de Dieren blijft op 5 zetels staan. Dat geldt ook voor de SGP met 3 zetels.
Er komen volgens de exitpoll zeventien partijen in de Tweede Kamer, dat zijn er vier meer dan in 2017. Het is geen record. Ook na de verkiezingen van 1918 zaten er zoveel partijen in de Kamer. Daarna is het nooit meer voorgekomen dat zoveel partijen de Kamer bevolkten.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Wie een huis verhuurt met energielabel E, F of G kan vanaf 2029 een dwangsom van de gemeente krijgen. Dat staat in een voorstel dat minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66) met de Tweede Kamer heeft gedeeld.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-zorgminister Hugo de Jonge ontkent dat het coronatoegangsbewijs (ctb) bedoeld was om mensen ertoe aan te zetten zich alsnog te laten vaccineren. Het doel was de samenleving zo veilig mogelijk weer te openen voor activiteiten, toen het aantal coronabesmettingen in 2021 was teruggelopen, zei hij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op meerdere plekken bij de grote rivieren komen ingrijpende verbouwingen. Het kabinet laat onder meer extra geulen aanleggen in de uiterwaarden van de Waal tussen Millingen en Zaltbommel, staat in een brief die minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) vrijdag naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Voor de plannen staat zo'n 800 miljoen euro klaar.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hugo de Jonge heeft naar eigen zeggen zijn poot stijf gehouden toen er vanuit verschillende hoeken gepleit werd voor voorrang bij het verdelen van vaccins. Dat zei de oud-zorgminister tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-zorgminister Hugo de Jonge heeft op meerdere momenten de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gewezen op artsen die volgens hem het coronabeleid van het kabinet met misleidende informatie ondermijnden. Hij wilde er zeker van zijn dat dit voldoende werd aangepakt, vertelde hij tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bezoekverbod voor verpleeghuizen dat het kabinet medio maart 2020 instelde, was "vreselijk maar onvermijdelijk", zei toenmalig zorgminister en vicepremier Hugo de Jonge tijdens zijn eerste verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona. De maatregel was ingegeven door "indringende signalen" uit Noord-Brabant en Limburg. Dat was "dramatisch. Verpleegkundigen zagen mensen daar onder hun handen doodgaan", zei De Jonge.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Met de regionale aanpak van corona werd in de zomer na de eerste golf een "verkeerde les" geleerd. Dat zei Hugo de Jonge, tijdens het grootste deel van de coronacrisis zorgminister, tegen de parlementaire enquêtecommissie corona. De besmettingen liepen die zomer in een rap tempo op.
16 uur geleden