VS welwillend over Ruttes plan voor hoger NAVO-budget
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten staan open voor het compromisvoorstel om een deel van het hogere defensiebudget dat ze van NAVO-landen eisen te besteden aan bijvoorbeeld infrastructuur en cyberveiligheid. De nieuwe afspraken die op de top in Den Haag moeten worden gemaakt gaan "zeker over meer dan alleen raketten, tanks en houwitsers", zei de Amerikaanse NAVO-ambassadeur dinsdag.
De Amerikaanse president Donald Trump eist dat NAVO-bondgenoten voortaan 5 procent van hun economie uitgeven aan defensie. Dat is volgens velen een haast onhaalbare verhoging. NAVO-topman Mark Rutte stelt daarom voor 1,5 procentpunt van die 5 procent te besteden aan andere zaken die de veiligheid ook ten goede zouden komen. NAVO-landen kunnen dan snelwegen aanleggen waarover ook tanks naar de Russische grens zouden kunnen rijden, of hun ICT-netwerken beter beveiligen tegen Russische saboteurs. Dat maakt het makkelijker voor lidstaten om het geld te vinden, én het benodigde draagvlak in politiek en samenleving.
De toekomstige 'Den Haag-norm' moet volgens de Amerikaanse ambassadeur Matt Whitaker voorzien in het geld dat de bewapening kost die volgens NAVO-planners nodig is om de alliantie te verdedigen, en daarnaast in geld voor andere zaken. Voor dat eerste zou volgens ingewijden ongeveer 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) nodig zijn. De NAVO heeft duidelijk omschreven waar dat geld naartoe moet, en daar wordt niet aan gemorreld, maakte Rutte al duidelijk.
Geen grabbelton
Dat probeerden landen als Spanje de afgelopen tijd wel. Zij zouden straks 1,5 procent van hun bbp mogelijk vrijer kunnen besteden, zonder de strakke NAVO-regels. Het is nog onduidelijk wie zou moeten controleren of dat geld de veiligheid ten goede komt.
Whitaker waarschuwde vast dat de nieuwe bestedingen wel "met defensie te maken moeten hebben. Het is niet een grabbelton voor alles dat je maar kunt bedenken".
Kansloos
De ambassadeur liet zich niet uit over de voorgestelde verdeling van 3,5 procent van het bbp voor 'harde' defensie-uitgaven en 1,5 procent voor 'zachtere' zaken. Maar geen van de NAVO-landen heeft daartegen in de eerste besprekingen bezwaar gemaakt, zeggen NAVO-bronnen. Verzet van de VS, die gelden als onmisbare pijler van de alliantie, zou het plan bij voorbaat kansloos maken. Rutte zou het niet hebben geopperd als de VS er niet aan zouden willen, schatte premier Schoof al eerder in.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump liep woensdag vertraging op toen hij vanaf Joint Base Andrews bij Washington wilde vertrekken naar het Republikeinse partijcongres in Dallas. De opblaasbare noodglijbaan van de Air Force One, een cadeau van Qatar, was per ongeluk uitgeklapt.
1 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - De Spaanse veiligheidsdienst heeft voorafgaand aan de massale instroom van migranten in de exclave Ceuta al gewaarschuwd voor een dergelijk incident. De Spaanse premier Pedro Sánchez zei eerder in het parlement juist dat er geen signalen waren voor zo'n instroom, maar uit nu vrijgegeven documenten blijkt het tegendeel.
4 uur geleden
ABHA (ANP/RTR) - De Houthi's hebben voor de tweede dag op rij meerdere Saudische steden aangevallen. Volgens de door Saudi-Arabië geleide coalitie die het in Jemen tegen de Houthi's opneemt, zijn onder meer Abha, Khamis Mushait en Jazan bestookt met ballistische raketten en drones.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump stelt dat Iran met zijn aanvallen de uitkomst van de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen probeert te beïnvloeden. Hij voorspelt dat de oorlog na die zogenoemde midterms in november direct zal eindigen, omdat Iran het dan niet meer vol kan houden. Ook zouden dan de olieprijzen meteen dalen.
5 uur geleden
SOEMY (ANP/RTR/DPA) - In de Noord-Oekraïense stad Soemy is een winkelcentrum geraakt door een drone. Daarbij zijn drie doden gevallen, meldt de regionale gouverneur Oleh Hryhorov. Twee mensen raakten gewond.
6 uur geleden
OSLO (ANP/AFP) - Het vliegtuig van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky is dinsdag vlak na het opstijgen in Moldavië bijna geraakt door een drone. Dat meldt de Noorse premier Jonas Gahr Støre, die Zelensky na de reis ontving in Oslo.
6 uur geleden
SWINDON (ANP) - De Britse politie heeft een man gearresteerd die ervan verdacht wordt met de Russische inlichtingendiensten te hebben samengewerkt. Hij is aangeklaagd voor onder meer de voorbereiding van een sabotageactie.
7 uur geleden