VS welwillend over Ruttes plan voor hoger NAVO-budget
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten staan open voor het compromisvoorstel om een deel van het hogere defensiebudget dat ze van NAVO-landen eisen te besteden aan bijvoorbeeld infrastructuur en cyberveiligheid. De nieuwe afspraken die op de top in Den Haag moeten worden gemaakt gaan "zeker over meer dan alleen raketten, tanks en houwitsers", zei de Amerikaanse NAVO-ambassadeur dinsdag.
De Amerikaanse president Donald Trump eist dat NAVO-bondgenoten voortaan 5 procent van hun economie uitgeven aan defensie. Dat is volgens velen een haast onhaalbare verhoging. NAVO-topman Mark Rutte stelt daarom voor 1,5 procentpunt van die 5 procent te besteden aan andere zaken die de veiligheid ook ten goede zouden komen. NAVO-landen kunnen dan snelwegen aanleggen waarover ook tanks naar de Russische grens zouden kunnen rijden, of hun ICT-netwerken beter beveiligen tegen Russische saboteurs. Dat maakt het makkelijker voor lidstaten om het geld te vinden, én het benodigde draagvlak in politiek en samenleving.
De toekomstige 'Den Haag-norm' moet volgens de Amerikaanse ambassadeur Matt Whitaker voorzien in het geld dat de bewapening kost die volgens NAVO-planners nodig is om de alliantie te verdedigen, en daarnaast in geld voor andere zaken. Voor dat eerste zou volgens ingewijden ongeveer 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) nodig zijn. De NAVO heeft duidelijk omschreven waar dat geld naartoe moet, en daar wordt niet aan gemorreld, maakte Rutte al duidelijk.
Geen grabbelton
Dat probeerden landen als Spanje de afgelopen tijd wel. Zij zouden straks 1,5 procent van hun bbp mogelijk vrijer kunnen besteden, zonder de strakke NAVO-regels. Het is nog onduidelijk wie zou moeten controleren of dat geld de veiligheid ten goede komt.
Whitaker waarschuwde vast dat de nieuwe bestedingen wel "met defensie te maken moeten hebben. Het is niet een grabbelton voor alles dat je maar kunt bedenken".
Kansloos
De ambassadeur liet zich niet uit over de voorgestelde verdeling van 3,5 procent van het bbp voor 'harde' defensie-uitgaven en 1,5 procent voor 'zachtere' zaken. Maar geen van de NAVO-landen heeft daartegen in de eerste besprekingen bezwaar gemaakt, zeggen NAVO-bronnen. Verzet van de VS, die gelden als onmisbare pijler van de alliantie, zou het plan bij voorbaat kansloos maken. Rutte zou het niet hebben geopperd als de VS er niet aan zouden willen, schatte premier Schoof al eerder in.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR) - Tot nu toe zijn er geen overtredingen van de wapenstilstand rond de Oekraïense stad Olesjky waargenomen, meldt Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov. De wapenstilstand ging in de nacht van maandag op dinsdag in. Zowel Rusland als Oekraïne leggen de wapens in de regio tijdelijk neer, zodat inwoners van Olesjky geholpen kunnen worden.
20 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - De opkomst bij de Israëlische parlementsverkiezingen in de eerste drie uur na het openen van de stembureaus bedraagt 16,68 procent. Dit is het hoogste percentage in deze fase van de verkiezingen sinds 1981, aldus de Centrale Verkiezingscommissie.
30 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Brussel wil dat elke lidstaat een strategisch plan aanlevert hoe het omgaat met de risico's die het gevolg zijn van klimaatverandering. Dat staat in een richtlijn die de Europese Commissie dinsdag presenteert voor klimaatbestendigheid in de EU.
32 minuten geleden
AMMAN (ANP/RTR/DPA) - Jordanië meldt dat ongeveer twintig jihadistische strijders zijn gedood bij aanvallen die het in Syrië uitvoerde als vergelding voor een aanslag op een kerk. Ook zou een wapendepot van terreurgroep Islamitische Staat zijn vernietigd.
1 uur geleden
HELSINKI/MOSKOU (ANP) - De Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre hebben dinsdag met de Russische president Vladimir Poetin gebeld over Oekraïne. De twee wilden in de aanloop naar nieuwe besprekingen tussen Moskou en Kyiv "de boodschap van Oekraïne" aan het Kremlin overbrengen, laten ze weten.
1 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het Britse Openbaar Ministerie vervolgt twee 24-jarige mannen uit Londen na het incident bij luchtmachtbasis Fairford. Daar haalden de Verenigde Staten hun bommenwerpers weg nadat eind september een groep mannen was opgepakt die verdacht gedrag vertoonde in de omgeving.
1 uur geleden
KINSHASA (ANP/RTR) - Het aantal bevestigde ebolagevallen in Congo is de 10.000 voorbij. Uit officiële cijfers van de gezondheidsautoriteiten komt naar voren dat er inmiddels 10.060 besmettingen zijn geregistreerd. Het dodental staat op 4887.
2 uur geleden