VS welwillend over Ruttes plan voor hoger NAVO-budget
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten staan open voor het compromisvoorstel om een deel van het hogere defensiebudget dat ze van NAVO-landen eisen te besteden aan bijvoorbeeld infrastructuur en cyberveiligheid. De nieuwe afspraken die op de top in Den Haag moeten worden gemaakt gaan "zeker over meer dan alleen raketten, tanks en houwitsers", zei de Amerikaanse NAVO-ambassadeur dinsdag.
De Amerikaanse president Donald Trump eist dat NAVO-bondgenoten voortaan 5 procent van hun economie uitgeven aan defensie. Dat is volgens velen een haast onhaalbare verhoging. NAVO-topman Mark Rutte stelt daarom voor 1,5 procentpunt van die 5 procent te besteden aan andere zaken die de veiligheid ook ten goede zouden komen. NAVO-landen kunnen dan snelwegen aanleggen waarover ook tanks naar de Russische grens zouden kunnen rijden, of hun ICT-netwerken beter beveiligen tegen Russische saboteurs. Dat maakt het makkelijker voor lidstaten om het geld te vinden, én het benodigde draagvlak in politiek en samenleving.
De toekomstige 'Den Haag-norm' moet volgens de Amerikaanse ambassadeur Matt Whitaker voorzien in het geld dat de bewapening kost die volgens NAVO-planners nodig is om de alliantie te verdedigen, en daarnaast in geld voor andere zaken. Voor dat eerste zou volgens ingewijden ongeveer 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) nodig zijn. De NAVO heeft duidelijk omschreven waar dat geld naartoe moet, en daar wordt niet aan gemorreld, maakte Rutte al duidelijk.
Geen grabbelton
Dat probeerden landen als Spanje de afgelopen tijd wel. Zij zouden straks 1,5 procent van hun bbp mogelijk vrijer kunnen besteden, zonder de strakke NAVO-regels. Het is nog onduidelijk wie zou moeten controleren of dat geld de veiligheid ten goede komt.
Whitaker waarschuwde vast dat de nieuwe bestedingen wel "met defensie te maken moeten hebben. Het is niet een grabbelton voor alles dat je maar kunt bedenken".
Kansloos
De ambassadeur liet zich niet uit over de voorgestelde verdeling van 3,5 procent van het bbp voor 'harde' defensie-uitgaven en 1,5 procent voor 'zachtere' zaken. Maar geen van de NAVO-landen heeft daartegen in de eerste besprekingen bezwaar gemaakt, zeggen NAVO-bronnen. Verzet van de VS, die gelden als onmisbare pijler van de alliantie, zou het plan bij voorbaat kansloos maken. Rutte zou het niet hebben geopperd als de VS er niet aan zouden willen, schatte premier Schoof al eerder in.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP/AFP) - Israël heeft een luchtaanval uitgevoerd op de Libanese hoofdstad Beiroet. Het is de eerste keer dat die stad weer wordt bestookt sinds het ingaan van het staakt-het-vuren halverwege april.
7 uur geleden
LAS PALMAS (ANP/AFP) - Het evacuatievliegtuig dat bezig is met het vervoer van opvarenden van het cruiseschip Hondius, moest uitwijken omdat het geweigerd werd in Marokko. Het toestel zou eigenlijk bijtanken in Marrakesh, maar kreeg daarvoor geen toestemming, zeggen bronnen bij de autoriteiten van de Canarische Eilanden tegen het Spaanse persbureau EFE en tegen AFP. Volgens AFP moest ook iets gerepareerd worden aan de veiligheidsmaatregelen rond een patiënt.
7 uur geleden
ASHKELON (ANP) - De Spaanse Flotilla-activist die vastzit in een Israëlische cel heeft volgens zijn actiegroep zijn hongerstaking omgezet in een zogenoemde 'droge hongerstaking'. Dat betekent dat Saif Abukeshek niet alleen niet meer eet, maar ook gestopt is met drinken. Dat houdt een mens normaal gesproken een week uit.
9 uur geleden
GRAN CANARIA (ANP) - Een van de twee vliegtuigen die onderweg waren met opvarenden van het cruiseschip Hondius, is uitgeweken naar Gran Canaria, blijkt uit trackinggegevens. De reden is onduidelijk.
9 uur geleden
ATLANTA (ANP) - Ted Turner, de oprichter van de Amerikaanse nieuwszender CNN, is overleden, meldt CNN. Hij werd 87 jaar.
11 uur geleden
KYIV (ANP) - Hongarije heeft geld en andere bezittingen van de Oschadbank teruggegeven aan Oekraïne, meldt president Volodymyr Zelensky op X. Begin maart werden twee geldauto's in beslag genomen met 40 miljoen dollar, 35 miljoen euro en 9 kilo goud aan boord. Zeven bankmedewerkers werden tijdelijk vastgezet. Volgens de Hongaarse autoriteiten was het een onderzoek naar witwassen.
11 uur geleden
PARIJS (ANP) - Een Frans vliegdekschip en ondersteunende oorlogsschepen maken zich op voor hulp bij het vrijmaken van de Straat van Hormuz. De Charles de Gaulle vaart alvast richting de zeestraat om meteen te kunnen beginnen als de Verenigde Staten en Iran stoppen met vechten, laat het Franse ministerie van Defensie weten.
12 uur geleden