VS welwillend over Ruttes plan voor hoger NAVO-budget
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten staan open voor het compromisvoorstel om een deel van het hogere defensiebudget dat ze van NAVO-landen eisen te besteden aan bijvoorbeeld infrastructuur en cyberveiligheid. De nieuwe afspraken die op de top in Den Haag moeten worden gemaakt gaan "zeker over meer dan alleen raketten, tanks en houwitsers", zei de Amerikaanse NAVO-ambassadeur dinsdag.
De Amerikaanse president Donald Trump eist dat NAVO-bondgenoten voortaan 5 procent van hun economie uitgeven aan defensie. Dat is volgens velen een haast onhaalbare verhoging. NAVO-topman Mark Rutte stelt daarom voor 1,5 procentpunt van die 5 procent te besteden aan andere zaken die de veiligheid ook ten goede zouden komen. NAVO-landen kunnen dan snelwegen aanleggen waarover ook tanks naar de Russische grens zouden kunnen rijden, of hun ICT-netwerken beter beveiligen tegen Russische saboteurs. Dat maakt het makkelijker voor lidstaten om het geld te vinden, én het benodigde draagvlak in politiek en samenleving.
De toekomstige 'Den Haag-norm' moet volgens de Amerikaanse ambassadeur Matt Whitaker voorzien in het geld dat de bewapening kost die volgens NAVO-planners nodig is om de alliantie te verdedigen, en daarnaast in geld voor andere zaken. Voor dat eerste zou volgens ingewijden ongeveer 3,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) nodig zijn. De NAVO heeft duidelijk omschreven waar dat geld naartoe moet, en daar wordt niet aan gemorreld, maakte Rutte al duidelijk.
Geen grabbelton
Dat probeerden landen als Spanje de afgelopen tijd wel. Zij zouden straks 1,5 procent van hun bbp mogelijk vrijer kunnen besteden, zonder de strakke NAVO-regels. Het is nog onduidelijk wie zou moeten controleren of dat geld de veiligheid ten goede komt.
Whitaker waarschuwde vast dat de nieuwe bestedingen wel "met defensie te maken moeten hebben. Het is niet een grabbelton voor alles dat je maar kunt bedenken".
Kansloos
De ambassadeur liet zich niet uit over de voorgestelde verdeling van 3,5 procent van het bbp voor 'harde' defensie-uitgaven en 1,5 procent voor 'zachtere' zaken. Maar geen van de NAVO-landen heeft daartegen in de eerste besprekingen bezwaar gemaakt, zeggen NAVO-bronnen. Verzet van de VS, die gelden als onmisbare pijler van de alliantie, zou het plan bij voorbaat kansloos maken. Rutte zou het niet hebben geopperd als de VS er niet aan zouden willen, schatte premier Schoof al eerder in.
Meer uit Buitenland
ROME (ANP/AFP) - In Rome is een nieuwe onderhandelingsronde tussen Libanon en Israël begonnen. De twee landen spreken elkaar in de ambassade van de Verenigde Staten, die optreden als bemiddelaar.
11 minuten geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - Een 68-jarige man uit Berlijn wordt vervolgd voor het verdoven en verkrachten van veertien vrouwen, die hij in totaal 22 keer zou hebben verkracht. Ook zou hij hen gevaarlijk hebben verwond. Dat meldt het Duitse OM. Geen van de vermeende slachtoffers herinnert zich de daden. Ook wordt nog onderzoek gedaan naar mogelijke andere gevallen.
19 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Door een brand in een gebouw in het Brusselse centrum zijn meerdere doden gevallen, melden Belgische media De Morgen en Het Laatste Nieuws op basis van de lokale autoriteiten. Ook zijn er nog zes mensen vermist.
55 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De beschuldiging van de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Saar dat EU-buitenlandchef Kaja Kallas haar "obsessieve campagne tegen Israël" voortzet, is nergens op gebaseerd. Dat zegt een van haar woordvoerders dinsdag. Saar uitte zijn beschuldiging maandagavond op X.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Frankrijk heeft op de nationale feestdag 14 juli ('quatorze juillet') traditioneel een grote militaire parade gehouden in Parijs. In de hitte marcheerde een recordaantal militairen door de hoofdstad, terwijl buitenlandse leiders en tienduizenden andere toeschouwers toekeken.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen reist woensdag af naar Oekraïne voor een bezoek aan Kyiv, laat haar woordvoerder weten. Het exacte doel van haar bezoek is niet bekendgemaakt. Volgens Politico gaat ze erheen om EU-uitbreiding en defensie te bespreken, maar haar zegsman wil uit "veiligheidsoverwegingen" geen verdere details geven.
2 uur geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby mag na ruim vijf maanden de gevangenis verlaten. De aanklagers gaan niet meer in beroep tegen de beslissing van de rechtbank om zijn voorarrest thuis met een enkelband te laten uitzitten. Dat betekent dat de zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit onder elektronisch toezicht komt te staan op de kroonprinselijke residentie Skaugum.
2 uur geleden