VN-stemming over klimaatadvies Internationaal Gerechtshof

Het hof, dat in het Vredespaleis in Den Haag zetelt, moet wat de initiatiefnemers betreft uitspreken welke wettelijke verplichtingen landen hebben om "het klimaatsysteem en andere onderdelen van het milieu te beschermen tegen de uitstoot van broeikasgassen door de mens". Daarbij moet worden gekeken naar de belangen van huidige en toekomstige generaties.

Een andere vraag die op tafel ligt, is welke "juridische consequenties" het voor landen moet hebben als ze door hun doen en laten "significante schade" hebben veroorzaakt aan het klimaat en het milieu.

De adviesaanvraag raakt aan de discussie over klimaatgerelateerde schade, die op de vorige klimaattop in Sharm-el-Sheikh in het middelpunt van de belangstelling stond. Uiteindelijk spraken landen daar af dat er een compensatieregeling moet komen voor landen die schade lijden door klimaatverandering. Over de voorwaarden, zoals wie er moet betalen en in welke gevallen, is nog helemaal niks afgesproken.

Minister Rob Jetten (Klimaat en Energie) vindt het "verstandig" om het hof om een advies te vragen. Hij hoopt dat daarmee duidelijker wordt "welke verplichtingen landen onder internationaal recht hebben om bij te dragen aan het aanpakken van klimaatverandering". In Nederland speelde die vraag enkele jaren geleden al in de rechtszaal. Hier bepaalde de Hoge Raad eind 2019 in een zaak die was aangespannen door Urgenda dat de Staat meer moest doen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.

Als het Internationaal Gerechtshof hier een advies over uitbrengt, is dat niet direct juridisch bindend. Voorstanders wijzen er echter op dat zo'n oordeel wel gezaghebbend zal zijn en sturing kan geven aan het beleid van landen.