VN-rapport waarschuwt voor risico's oude microben in smeltend ijs
NAIROBI (ANP) - Nu wereldwijd gletsjers wegsmelten en permafrost begint te ontdooien, komen ook tal van bacteriën, virussen en schimmels uit hun 'winterslaap' van duizenden jaren. Wetenschappers tonen zich bezorgd over de risico's die het openen van deze "bevroren doos van Pandora" met zich meebrengt. Ze doen dat in een woensdag verschenen rapport van het VN-milieuprogramma (UNEP) over kwesties die dringend "meer aandacht van beleidsmakers nodig hebben".
Een horrorscenario waarin een oud virus dat na duizenden jaren uit een ontdooiende bodem vrijkomt een pandemie ontketent, lijkt met de huidige kennis niet voor de hand te liggen. "Wijdverbreide uitbraken zijn onwaarschijnlijk", schrijven microbiologen in het VN-rapport. Toch is hun boodschap verder niet geruststellend.
De specialisten zien diverse risico's. Zo kunnen microben die vrijkomen uit ontdooiende grond of gletsjers eigenschappen hebben die voor mensen zeer ongunstig zijn. Die kunnen ze via een proces dat horizontale genoverdracht heet overdragen aan andere organismen.
Antibioticaresistentie
Het kan bijvoorbeeld gaan om genen die beïnvloeden hoe een virus zijn gastheren kan besmetten en het immuunsysteem kan ontwijken. Bij bacteriën die uit nu nog bevroren omgevingen zijn gehaald, zijn ook genen gevonden die bijdragen aan antibioticaresistentie.
"Naarmate de wereldwijde temperaturen recordhoogte bereiken, zullen deze micro-organismen actiever worden in veel ecosystemen", waarschuwt UNEP. De organisatie benadrukt dat ook dit een reden is om klimaatverandering zoveel mogelijk te beperken.
Drinkwater
Gletsjers en permafrost hebben daarnaast belangrijke functies. Zo zijn mensen voor hun drinkwater sterk afhankelijk van het functioneren van gletsjers. Permafrost in het hoge noorden speelt vooral een grote rol in het opslaan van koolstof. Als de bevroren bodems smelten, komen grote hoeveelheden CO2 en methaan in de atmosfeer terecht, waar de gassen bijdragen aan verdere opwarming.
Een ander groeiend risico waar UNEP in het rapport de aandacht op vestigt, is het sterk stijgende risico dat ouderen lopen door hitte. Wereldwijd worden mensen van 65 jaar en ouder steeds vaker blootgesteld aan extreme temperaturen. Het aantal sterfgevallen onder 65-plussers door extreme hitte is sinds de jaren 90 met ongeveer 85 procent gestegen. Een van de oplossingen die UNEP voorstelt, is het ingrijpend vergroenen van steden.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/RTR) - In de Oekraïense regio Sumy zijn vijf doden gevallen bij een aanval met Russische drones. 24 mensen raakten gewond. Dat meldt de nationale politie van Oekraïne donderdag op Telegram.
12 minuten geleden
BONN (ANP) - Opnieuw zijn afgelopen maand wereldwijde temperatuurrecords gesneuveld. Augustus verliep sinds het begin van de metingen nog niet eerder zo warm als dit jaar. Het werd op aarde gemiddeld 16,96 graden, heeft de Europese klimaatdienst Copernicus becijferd. Dat gemiddelde is precies gelijk aan dat van juli 2023. Daarmee staan beide maanden nu in de boeken als de warmste uit de meetreeks.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - In de laatste minuut en 42 seconden voordat het vrachtvliegtuig van Amazon Prime Air zondag in Miami van de landingsbaan schoot, maakte een van de piloten meerdere keren een opmerking over de te hoge snelheid tegen de andere piloot. Dat meldt de National Transportation Safety Board (NTSB) op basis van de stemopname van de cockpit.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Iranoorlog zou tot aan het einde van Donald Trumps presidentschap kunnen voortduren. Daarvoor waarschuwden hoge adviseurs van het Witte Huis, onder wie vicepresident JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio, de president tijdens besloten gesprekken. Dat meldde de Wall Street Journal woensdag op basis van Amerikaanse functionarissen.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump liep woensdag vertraging op toen hij vanaf Joint Base Andrews bij Washington wilde vertrekken naar het Republikeinse partijcongres in Dallas. De opblaasbare noodglijbaan van de Air Force One, een cadeau van Qatar, was per ongeluk uitgeklapt.
5 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - De Spaanse veiligheidsdienst heeft voorafgaand aan de massale instroom van migranten in de exclave Ceuta al gewaarschuwd voor een dergelijk incident. De Spaanse premier Pedro Sánchez zei eerder in het parlement juist dat er geen signalen waren voor zo'n instroom, maar uit nu vrijgegeven documenten blijkt het tegendeel.
8 uur geleden
ABHA (ANP/RTR) - De Houthi's hebben voor de tweede dag op rij meerdere Saudische steden aangevallen. Volgens de door Saudi-Arabië geleide coalitie die het in Jemen tegen de Houthi's opneemt, zijn onder meer Abha, Khamis Mushait en Jazan bestookt met ballistische raketten en drones.
8 uur geleden