VN-rapport waarschuwt voor risico's oude microben in smeltend ijs
NAIROBI (ANP) - Nu wereldwijd gletsjers wegsmelten en permafrost begint te ontdooien, komen ook tal van bacteriën, virussen en schimmels uit hun 'winterslaap' van duizenden jaren. Wetenschappers tonen zich bezorgd over de risico's die het openen van deze "bevroren doos van Pandora" met zich meebrengt. Ze doen dat in een woensdag verschenen rapport van het VN-milieuprogramma (UNEP) over kwesties die dringend "meer aandacht van beleidsmakers nodig hebben".
Een horrorscenario waarin een oud virus dat na duizenden jaren uit een ontdooiende bodem vrijkomt een pandemie ontketent, lijkt met de huidige kennis niet voor de hand te liggen. "Wijdverbreide uitbraken zijn onwaarschijnlijk", schrijven microbiologen in het VN-rapport. Toch is hun boodschap verder niet geruststellend.
De specialisten zien diverse risico's. Zo kunnen microben die vrijkomen uit ontdooiende grond of gletsjers eigenschappen hebben die voor mensen zeer ongunstig zijn. Die kunnen ze via een proces dat horizontale genoverdracht heet overdragen aan andere organismen.
Antibioticaresistentie
Het kan bijvoorbeeld gaan om genen die beïnvloeden hoe een virus zijn gastheren kan besmetten en het immuunsysteem kan ontwijken. Bij bacteriën die uit nu nog bevroren omgevingen zijn gehaald, zijn ook genen gevonden die bijdragen aan antibioticaresistentie.
"Naarmate de wereldwijde temperaturen recordhoogte bereiken, zullen deze micro-organismen actiever worden in veel ecosystemen", waarschuwt UNEP. De organisatie benadrukt dat ook dit een reden is om klimaatverandering zoveel mogelijk te beperken.
Drinkwater
Gletsjers en permafrost hebben daarnaast belangrijke functies. Zo zijn mensen voor hun drinkwater sterk afhankelijk van het functioneren van gletsjers. Permafrost in het hoge noorden speelt vooral een grote rol in het opslaan van koolstof. Als de bevroren bodems smelten, komen grote hoeveelheden CO2 en methaan in de atmosfeer terecht, waar de gassen bijdragen aan verdere opwarming.
Een ander groeiend risico waar UNEP in het rapport de aandacht op vestigt, is het sterk stijgende risico dat ouderen lopen door hitte. Wereldwijd worden mensen van 65 jaar en ouder steeds vaker blootgesteld aan extreme temperaturen. Het aantal sterfgevallen onder 65-plussers door extreme hitte is sinds de jaren 90 met ongeveer 85 procent gestegen. Een van de oplossingen die UNEP voorstelt, is het ingrijpend vergroenen van steden.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON/MOSKOU (ANP/AFP) - De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio en zijn Russische collega Sergej Lavrov hebben met elkaar gebeld. Het was een "constructief en pragmatisch" gesprek, aldus het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken. Ze zouden de internationale politiek en de Russisch-Amerikaanse betrekkingen hebben besproken, evenals toekomstige bilaterale contacten.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft donderdag een ontmoeting met Donald Trump in Washington. "Ze zullen economische en veiligheidskwesties bespreken", zei een Witte Huis-functionaris tegen persbureau AFP.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Verenigde Staten leggen het maandag gestarte Project Freedom tijdelijk stil. Dat meldt president Donald Trump op Truth Social. De VS wilden met Project Freedom bescherming bieden aan gestrande schepen, zodat die door de door Iran gecontroleerde Straat van Hormuz konden varen.
6 uur geleden
KYIV (ANP/RTR/AFP) - In Oekraïne zijn op verschillende plaatsen doden gevallen door Russische aanvallen. In de stad Zaporizja zijn zeker twaalf doden gevallen, meldde de gouverneur van de regio. In Kramatorsk gaat het om zeker vijf doden, schreef president Zelensky op X. In Dnipro vielen vier doden.
10 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Iran ontkent dat het in de voorbije dagen aanvallen heeft uitgevoerd op de Verenigde Arabische Emiraten. Vanuit het militaire hoofdkwartier Khatam al-Anbiya wordt wel gewaarschuwd dat het leger "vernietigend" zal reageren als de golfstaat actie onderneemt tegen Iran.
11 uur geleden
LONDEN (ANP) - The Rolling Stones hebben dinsdag bevestigd dat er een nieuw album aankomt. De plaat Foreign Tongues komt op 10 juli uit en telt in totaal veertien nieuwe liedjes, met gastbijdrages van onder anderen Paul McCartney, Robert Smith van The Cure en Chad Smith van Red Hot Chili Peppers.
13 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - In Rusland zijn twee natuurkundigen veroordeeld die betrokken waren bij onderzoek dat ten grondslag ligt aan de ontwikkeling van hypersonische raketten. Valeri Zvegintsev (82) en Vladislav Galkin (71) kregen gevangenisstraffen van 12,5 jaar voor verraad, melden Russische staatsmedia.
14 uur geleden