Verscherpt toezicht op tappen data door inlichtingendiensten
DEN HAAG (ANP) - De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) gaat verscherpt toezicht houden op het grootschalig onderscheppen van internetverkeer. Dat doen de inlichtingendiensten AIVD en MIVD vaak volgens de regels, maar de interne controle op het proces schiet tekort.
Dat leidt tot onrechtmatigheden, stelt de CTIVD dinsdag vast in een rapport. De dienst onderzocht de periode tussen 1 mei 2018 en 21 maart 2021.
Door die onrechtmatigheden wordt "onvoldoende invulling gegeven aan de wettelijke zorgplicht", aldus de CTIVD. Omdat de commissie in eerdere rapporten al soortgelijke conclusies trok, wil zij op de verdere uitvoering van de zogeheten kabelinterceptie het toezicht intensiveren. De zorgplicht houdt onder meer in dat de manier waarop de inlichtingendiensten de onderschepte gegevens verwerken voortdurend gecontroleerd wordt en dat een en ander volgens de wettelijke regels verloopt.
Sleepwet
De AIVD en de MIVD hebben "technisch en juridisch moeten pionieren in een complexe omgeving", tekent de commissie aan. De diensten hebben vorig jaar een gezamenlijk verbeterplan gemaakt.
De introductie van kabelinterceptie was een belangrijk onderdeel van de in 2018 ingevoerde Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (Wiv), ook wel de ‘sleepwet’ genoemd. Het op grote schaal tappen van internetverkeer heeft tot veel discussie geleid, vanwege de grote inbreuk op de privacy van burgers. Dit was mede aanleiding voor het onderzoek van de CTIVD.
Snapshotten
In de onderzochte periode vond de kabelinterceptie plaats in een beperkte vorm, het zogeheten ‘snapshotten’ - kortstondige, integrale onderschepping van gegevensstromen. De onderschepte gegevens worden daarbij onderzocht op "potentiële inlichtingenwaarde" en niet gebruikt voor inlichtingenonderzoek, zoals bij reguliere kabelinterceptie wel gebeurt.
De CTIVD ziet meerdere knelpunten tussen de wet, de wetsuitleg en de uitvoering in de praktijk. Zij adviseert het snapshotten van een aparte wettelijke grondslag te voorzien. In de wetstoelichting moet het begrip ‘gerichtheid’ beter worden uitgelegd, vindt zij.
Het kabinet werkt aan een tijdelijke aanpassing van de sleepwet, die ervoor moet zorgen dat Nederland zich beter kan verdedigen tegen cyberaanvallen. De aanbevelingen uit het CTIVD-rapport worden daarbij betrokken.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Op het Nederlandse spoor vonden vorig jaar 586 ernstige verstoringen plaats, meldt ProRail in zijn jaarverslag. De spoorbeheerder waarschuwde in november al dat afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wat betreft het aantal grote storingen in 2025 niet gehaald zouden worden.
22 minuten geleden
ZWOLLE (ANP) - Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Terwijl Nederlanders afgelopen jaar gemiddeld iets minder drinkwater verbruikten, verwacht het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland tekorten in de drinkwatervoorziening.
41 minuten geleden
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) maakt zich zorgen over de toename van het aantal jongeren dat radicaliseert. "Ze radicaliseren online, vormen een terroristische dreiging vanwege hun jihadistische of rechts-terroristische denkbeelden, of worden ingezet door statelijke actoren", aldus AIVD-baas Simone Smit. De dienst presenteert donderdag het jaarverslag over 2025.
1 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.
1 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De AIVD heeft vorig jaar veel meer waarschuwingen over gevaarlijke personen of organisaties gedeeld dan in voorafgaande jaren. In 2025 werden zogeheten ambtsberichten 93 keer gedeeld met instanties zoals de politie of gemeenten, tegenover 73 een jaar eerder. Deze cijfers komen uit het jaarverslag 2025, dat de AIVD donderdag presenteert.
1 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - In de tachtig jaar dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en zijn voorlopers bestaan, was het nationale dreigingsbeeld nog nooit zo ernstig als nu. De nationale veiligheid staat van veel verschillende kanten "langdurig onder druk", stelt AIVD-directeur Simone Smit donderdag op basis van het jaarverslag van afgelopen jaar. Er is sprake van "een veelvoud aan dreigingen die met elkaar samenhangen".
1 uur geleden
LOENEN (ANP) - De politie heeft een verdachte aangehouden voor een zedendelict bij een zorginstelling in Loenen. Dat bevestigde het Openbaar Ministerie donderdag na berichtgeving van Omroep Gelderland. De man werd begin maart opgepakt.
2 uur geleden