Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Oud-studenten gaan op de lange termijn toch meer dan 2,5 procent rente betalen over hun studielening. D66, VVD en CDA hadden een maximum opgeschreven in het coalitieakkoord, maar onderwijsminister Rianne Letschert constateert in een Kamerbrief dat de gereserveerde 40 miljoen euro per jaar niet genoeg is om de rente voldoende te drukken.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zorgminister Sophie Hermans heeft als reactie op de verhoging van de zorgpremie door verzekeraar DSW herhaald dat er maatregelen nodig zijn om "de zorg betaalbaar en toegankelijk te houden". De "aanhoudende groeiende vraag naar zorg en de stijgende lonen en prijzen" zijn volgens haar belangrijke oorzaken van de gestegen zorgkosten.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het feit dat veel websites offline zijn gehaald vanwege twee kwetsbaarheden in programmeertaal PHP "heeft impact in onze digitale samenleving", aldus justitieminister David van Weel. Het is de eerste reactie van het kabinet, op het moment dat er al een oplossing beschikbaar is gesteld door PHP.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Websites van meerdere politieke partijen zijn woensdag offline. In de nacht van dinsdag op woensdag werd gewaarschuwd voor kwetsbaarheden in de veelgebruikte programmeertaal PHP.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Verschillende zorgwoordvoerders in de Tweede Kamer willen verandering zien in het zorgstelsel. Die herhaalde oproep doen ze nadat zorgverzekeraar DSW woensdag bekendmaakte de premie voor de basisverzekering volgend jaar met 14,75 euro per maand te verhogen. Het ministerie van Volksgezondheid ging op Prinsjesdag nog uit van een stijging van 12,50 euro per maand.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten zal rond de geboorte van zijn kind enkele dagen met verlof gaan. Dat blijkt uit een Q&A op de site van D66. Maandag kondigden Jetten en zijn partner Nicolás Keenan aan komend voorjaar een kind te verwachten.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten en zijn partner Nicolás Keenan verwachten in 2027 een kind. De twee kondigden dat maandag aan op Instagram. Bij een foto waarop ze een echofoto vasthouden, schrijven ze dat ze hun eiceldonor, hun draagmoeder Lisa en hun gezinnen "super dankbaar" zijn.
4 dagen geleden