Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De komst van een medicijnfabriek in Katwijk is goed nieuws voor de lokale en de Nederlandse economie, vindt minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Voorafgaand aan de ministerraad noemde ze het ook goed dat "we in Nederland en Europa geneesmiddelen blijven maken".
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dilan Yeşilgöz klaagt over "ruis", "beeldvorming" en "commotie" over het Belastingplan. Om die reden was het volgens de VVD-leider "geen makkelijke week".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel herhaalde vrijdag dat de Europese begrotingssteun aan Sierra Leone is gestopt omdat het Afrikaanse land de veroordeelde crimineel Jos Leijdekkers (ook bekend als Bolle Jos) niet wil uitleveren. Hij zei dat donderdag ook, maar later op de dag kwam vanuit de Europese Commissie het geluid dat de steun om technische redenen is stopgezet.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet haalt geen kinderen uit Gaza voor medische behandeling in Nederland. "Er is sprake van een beleidswijziging" in vergelijking met het vorige kabinet, zei minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) donderdag in de Kamer.
1 dag geleden
LUXEMBURG (ANP) - Het onmiddellijk stopzetten van de EU-begrotingssteun aan Sierra Leone is volgens justitieminister David van Weel geen te grof middel om de regering van het Afrikaanse land te bewegen de veroordeelde drugscrimineel Jos Leijdekkers ('Bolle Jos') aan Nederland uit te leveren. "Sierra Leone kan dit binnen 24 uur oplossen door deze man op te pakken en uit te leveren aan ons", zei Van Weel, voor de vergadering met de EU-ministers van Justitie.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) staat open voor een andere ondergrens voor de vermogensbelasting in box 3 om de kleine spaarder te ontzien. Dat zei de VVD-bewindsman op de tweede dag van de algemene financiële beschouwingen. "Ik had de inschatting gemaakt dat met de huidige grens de kleine spaarder wordt ontzien, maar de Kamer ziet dat anders."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Eelco Heinen (VVD) van Financiën verwacht dat werkgevers en werknemers tot een sociaal akkoord komen dat een grotere besparing oplevert dan het kabinet geraamd had. Volgens hem hebben de sociale partners aangegeven die belofte waar te kunnen maken. Dat zei de bewindsman tijdens de algemene financiële beschouwingen.
1 dag geleden