Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
ZOETERMEER (ANP) - De ondernemersorganisatie voor de technologische industrie FME wil dat Nederland met meer steun komt voor bedrijven die in de knel zitten door de energiecrisis door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat stelt de lobbyclub voor het bedrijfsleven nadat de Europese Commissie dit mogelijk heeft gemaakt.
21 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse regering zou excuses moeten maken aan de duizenden Molukse ex-militairen van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) en hun gezinnen die in de jaren vijftig gedwongen naar Nederland kwamen. Dat zou "een betekenisvol gebaar" zijn, zeker nu de eerste generatie Molukkers nog in leven is. Dat zei de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema woensdag bij een herdenking van de aankomst van ruim 4000 Molukkers in Amsterdam, 75 jaar geleden.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hart voor Den Haag zou toch weer met D66 moeten onderhandelen over een coalitie in de hofstad. Dat adviseert Ahmed Aboutaleb dinsdag in zijn eindverslag als verkenner.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De vernielingen aan het gemeentehuis in Loosdrecht zijn "onacceptabel", vindt minister van Binnenlandse Zaken Pieter Heerma (CDA). "Publieke gebouwen zijn van ons allemaal, en daar blijf je van af. Burgemeesters, wethouders en raadsleden moeten hun werk veilig en zonder intimidatie kunnen doen."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groep lokale partijen maakt formeel bezwaar tegen Progressief Nederland (PRO), de nieuwe naam van GroenLinks-PvdA. ProVeenendaal heeft samen met acht andere partijen een beroepschrift ingediend bij de Raad van State tegen de goedkeuring van de naamsverandering door de Kiesraad. Ze vinden de naam van de landelijke fusiepartij verwarrend.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD en JA21 gaan door met hun wetsvoorstel om taakstraffen bij geweld tegen hulpverleners te verbieden, bevestigt JA21-leider Joost Eerdmans na berichtgeving door De Telegraaf. Ondanks stevige kritiek van de Raad van State passen de twee partijen het voorstel inhoudelijk niet aan.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) heeft geen begrip voor de bezetting van een deel van de A12 nabij Utrecht. Het stuk snelweg is zaterdag bezet door klimaatactivisten van XR.
4 dagen geleden