Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) heeft geen begrip voor de bezetting van een deel van de A12 nabij Utrecht. Het stuk snelweg is zaterdag bezet door klimaatactivisten van XR.
1 dag geledenNICOSIA (ANP) - Het is voor alle EU-leiders "heel helder dat Spanje gewoon volwaardig lid is van de NAVO. En dat blijft ook zo", zei premier Rob Jetten vrijdag na de EU-top in Cyprus. In uitgelekte Amerikaanse plannen staat dat de VS dwarse NAVO-bondgenoten wil straffen, door hen bijvoorbeeld te schorsen. In die mails wordt Spanje genoemd.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet neemt ondanks een verzoek uit de Tweede Kamer geen maatregelen om te voorkomen dat vechthonden naar Israël worden geëxporteerd. Ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Sjoerd Sjoerdsma (Handel, D66) schrijven dat zij het "zeer onwenselijk" vinden dat Israël Nederlandse vechthonden "onrechtmatig" inzet tegen Palestijnen. Maar voor een exportstop is volgens hen in de EU geen draagvlak en een nationaal verbod zou niet uitvoerbaar zijn.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Onderzoekers kijken de komende maanden hoe de wet onderscheid kan maken tussen fatbikes en andere elektrische fietsen. De resultaten zijn er na de zomer, belooft minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. Verder somt hij vooral plannen op die al bekend waren.
2 dagen geleden
NICOSIA (ANP) - De standpunten van de EU-leiders over de nieuwe EU-meerjarenbegroting 2028-2034 liggen volgens premier Rob Jetten nog ver uiteen. "We hebben vandaag een hele uitvoerige en soms ook verhitte discussie gehad over de meerjarenbegroting", zei Jetten voor vertrek uit Cyprus, waar de EU-leiders donderdag en vrijdag bijeen waren voor een informele top.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet draait een voorgenomen bezuiniging op de bijstand terug. Het gaat om het actief benaderen van mensen die recht hebben op een uitkering, maar daar nog geen gebruik van maken. Die regeling zou versoberd worden, dat zou zo'n 30 miljoen euro per jaar besparen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het goed dat het Europese steunpakket van 90 miljard euro voor Oekraïne eindelijk is aangenomen. Hij noemt het "een heel belangrijke stap".
3 dagen geleden