Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De regeringspartijen D66 en CDA erkennen dat zij er niet bij hebben stilgestaan dat hun bezuinigingen op uitkeringen ook gevolgen hebben voor vrouwen met zwangerschapsverlof. "Daar moeten we wat mij betreft wat aan doen", aldus D66-fractievoorzitter Jan Paternotte voor de camera van het AD. CDA-leider Henri Bontenbal is voorzichtiger, maar laat weten er "evenveel moeite" mee te hebben.
12 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer heeft tegen aangekondigde bezuinigingen op de gehandicaptenzorg van het nieuwe kabinet gestemd. Met een minimale meerderheid van 75 tegen 74 sprak de Kamer zich uit tegen de plannen.
55 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) wil optreden als migranten ten onrechte een verblijfsvergunning hebben gekregen door fraude te plegen met de erkenning van het ouderschap van een kind. Als zij hierop worden betrapt, beloofde de CDA-bewindsman tijdens het wekelijkse vragenuur om hun verblijfsvergunning in te trekken, ook als zij die al langere tijd hebben.
56 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Sinds de Groep Markuszower van de PVV is afgesplitst, was die groep het bij ruim één op de vijf moties oneens met de PVV. Dat blijkt uit gegevens die de Tweede Kamer heeft aangeleverd op verzoek van het ANP. Van de 679 moties waarover de Kamer stemde, was in 147 gevallen de PVV tegen en de Groep Markuszower voor, of andersom.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook justitieminister David van Weel (VVD) biedt zijn excuses aan voor zijn communicatie over het dossier-Lisa. Hij zei dat ongeveer 1700 politieagenten in het "dossier" van de vermoorde Lisa hadden gekeken, maar hij corrigeert dat nu naar "politiesystemen". Door zijn eerdere woordkeuze zouden agenten zich geschoffeerd hebben gevoeld.
21 uur geleden
TER APEL (ANP) - Na aanhoudende berichten over overlastgevende asielzoekers in Emmen zet minister Bart van den Brink (Asiel, CDA) extra mensen in om het toezicht op straat te verscherpen. Tijdens zijn eerste bezoek als bewindsman aan het aanmeldcentrum in Ter Apel maakte hij bekend zes buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) en een teamleider in te zetten en bovendien de toezichtteams op straat met acht mensen te versterken.
23 uur geleden
TER APEL (ANP) - Twee weken na zijn aanstelling bracht asielminister Bart van den Brink (CDA) maandag zijn eerste werkbezoek aan het aanmeldcentrum van Ter Apel, om daar "rust, reinheid, regelmaat" te beloven. Burgemeester Jaap Velema vindt het snelle bezoek "een goede eerste stap voor het opbouwen van een vertrouwensrelatie". Maar hij is ook afwachtend. "Het zal allemaal wel even moeten blijken."
1 dag geleden