Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Ambtenaren van het ministerie van Financiën adviseerden vorig jaar tegen het ondertekenen van voorlopige afspraken met Tata Steel over verduurzaming. In de deal staat dat de staalfabriek in IJmuiden miljoenen tonnen CO2 minder gaat uitstoten en dat de overheid daar maximaal 2 miljard euro aan meebetaalt.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland maakt nog eens 4 miljoen euro vrij voor de bestrijding van het ebolavirus in de Democratische Republiek Congo (DRC) en Oeganda. Het geld is bestemd voor de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), meldt minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) woensdag.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Sommige dieren die niet in Nederland horen, mogen worden afgeschoten zonder opdracht van de provincie. Minister Jaimi van Essen (Natuur, D66) heeft daarvoor nieuwe regels gepubliceerd die hij op 1 januari wil laten ingaan. Op een lijst met 23 zogeheten invasieve exoten staan bijvoorbeeld de nijlgans, de wasbeer en de grijze eekhoorn.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht snel resultaat van een nieuwe Europese coalitie tegen ballistische raketten. "We verwachten eigenlijk binnen een jaar al te kunnen leveren voor een deel van het luchtafweergeschut, en binnen anderhalf jaar voor de meer complexe gevallen", zegt hij tegen het ANP.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland keurt het plan van de Amerikaanse president Donald Trump af om geld te gaan vragen van schepen die door de Straat van Hormuz varen. Dat zegt premier Rob Jetten tegen het ANP. "Van tolheffing kan geen sprake zijn. Dat vinden we echt Europabreed."
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat meedoen aan militaire oefeningen met Oekraïne. Dat zei premier Rob Jetten tegen het ANP na een bijeenkomst van de Coalition of the Willing in Parijs. De oefeningen vinden niet plaats in Oekraïne, maar op grondgebied van de EU, aldus de premier.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) neemt maatregelen bij het aanmeldcentrum van Ter Apel nadat Rode Kruis en VluchtelingenWerk hun werk hier hebben gestaakt om de veiligheid. Asielzoekers die door grote drukte niet kunnen worden toegelaten tot het asielzoekerscentrum hoeven vanaf woensdag niet meer te wachten op het gras en worden in plaats daarvan overdag opgevangen in een pand op het terrein. Het terrein rond het asielzoekerscentrum wordt bovendien uitgeroepen tot veiligheidsrisicogebied, wat preventief fouilleren mogelijk maakt.
3 dagen geleden