Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Soedanese vluchtelingen die zich melden in Nederland maken door een wijziging in het beleid meer kans op asiel, meldt minister Bart van den Brink (Asiel, CDA) in een Kamerbrief. Inwoners uit zes regio's in het in oorlog verkerende Afrikaanse land konden al langer asiel aanvragen met het argument dat ze risico lopen op willekeurig geweld. Dat wordt uitgebreid naar heel Soedan. Ook komen bepaalde specifieke groepen sneller in aanmerking voor een vluchtelingenstatus.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer staat achter het plan om een extra traumahelikopter in te zetten bij het Gelderse vliegveld Teuge. Dat melden initiatiefnemers VVD en BBB na berichtgeving van RTL Nieuws. De partijen hadden dit plan al langer, en zijn er nu naar eigen zeggen in geslaagd om de benodigde 15 miljoen euro vrij te maken op de begroting.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - DENK stelt een initiatiefwet voor die discriminatie bij sollicitaties tegen moet gaan. Eerder sneuvelde een vergelijkbaar voorstel van voormalig minister Karien van Gennip (Sociale Zaken, CDA) in de Eerste Kamer, omdat de VVD zorgen had over de uitvoerbaarheid en regeldruk. Kamerlid Doğukan Ergin dient een nieuwe versie in van dat plan waarin hij die zorgen heeft geprobeerd weg te nemen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Lokale lijsttrekkers zien de kwaliteit van de gemeenteraad achteruitgaan. Dat werd duidelijk tijdens een debat met zes lijsttrekkers in Nieuwspoort, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. "If you pay peanuts, you get monkeys", zei Richard de Mos van Hart voor Den Haag daarover.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat voorlopig geen wetgeving uitwerken om de pensioenleeftijd sneller te laten oplopen. Ministers hebben maandag in een gesprek met vakbonden FNV, CNV en VCP aangeboden om dit voorstel "in de ijskast" te zetten, zeiden de bonden na afloop.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat in op de uitnodiging van Frankrijk om te praten over nauwere samenwerking op het gebied van nucleaire bewapening. Dat schrijven de ministers Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) en Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) aan de Tweede Kamer.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is op dit moment niet mogelijk om Nederlanders die het Midden-Oosten willen verlaten wegens de oorlog in Iran te repatriëren, meldde minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) maandagmiddag. Het luchtruim is namelijk gesloten. "Als je mensen naar huis wil brengen, wil je dat wel op een veilige manier doen. Op dit moment zijn die opties er nog niet en we kijken hoe snel we dat voor elkaar kunnen krijgen", aldus de CDA-bewindsman.
1 dag geleden