Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet actie ondernemen tegen de "extreemrechtse groep" die demonstraties zoals die in Loosdrecht tegen asielzoekerscentra "kaapt", vindt de VVD. Volgens Kamerlid Ulysse Ellian leidt het geweld door die groep, die volgens hem rondreist naar gemeenten met demonstraties om daar te rellen, af van de zorgen van bewoners.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten gaat de zaak van het ontvoerde meisje Insiya aan de orde stellen tijdens het gesprek met zijn Indiase collega Narendra Modi, die dit weekend Nederland bezoekt. Ook stuurt het kabinet een ambtelijke delegatie naar India in de hoop een ontmoeting daar te kunnen regelen tussen de moeder en Insiya.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower kreeg woensdagmiddag tijdens een debat kritiek van alle kanten bij een debat over de asieldemonstraties die de afgelopen weken geregeld uit de hand liepen. De kritiek kwam ook van coalitiepartijen CDA en D66, die de hulp van zijn fractie eerder juist goed konden gebruiken, bijvoorbeeld als het ging over de verhoging van de AOW-leeftijd. CDA'er Jeltje Straatman suggereerde bijvoorbeeld dat hij extreemrechts gedachtegoed legitimeerde door zich te laten zien bij asieldemonstraties in Loosdrecht.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ligt volgens minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) niet aan Nederland dat bijna vijftig Palestijnen uit Gaza met een werk- of studievergunning voor Nederland de verwoeste kuststrook nog niet hebben kunnen verlaten. De aanvraag is al ingediend bij de Israëlische autoriteiten, aldus de bewindsman.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Adviseur Klaas Knot heeft in de Tweede Kamer zijn pleidooi herhaald voor aanleg van de Lelylijn, een snelle spoorlijn tussen de Randstad en Noord-Nederland. De voordelen van die spoorlijn zijn moeilijk in cijfers uit te drukken, zei hij. Erop inzetten heeft dus met "geloof" te maken.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) vindt dat politici eraan moeten bijdragen dat de rust terugkeert in plaatsen zoals Loosdrecht, waar mensen zich met geweld verzetten tegen de komst van asielzoekers. In Loosdrecht werd dinsdagavond brand gesticht bij een asielzoekerscentrum. In de weken daarvoor bezochten verschillende rechtse politici, zoals Lidewij de Vos (Forum voor Democratie), Gidi Markuszower (voorheen PVV) en Mona Keijzer (voorheen BBB) het dorp om de bewoners te steunen in hun protest.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet komt niet met extra maatregelen na de rellen bij mogelijke asielzoekerslocaties, zegt minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD). Een demonstratie bij een noodopvang in Loosdrecht liep dinsdagavond volledig uit de hand. Er werd onder meer brand gesticht en de politie werd bekogeld.
12 uur geleden