Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het marineschip Zr. Ms. Evertsen gaat naar de Rode Zee om vrachtschepen te helpen beschermen tegen aanvallen van de Jemenitische Houthi-rebellen. Dat melden de ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) aan de Tweede Kamer.
1 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De politie kan nog altijd rekenen op extra geld, ook nu het belastingplan van het kabinet met linkse steun is aangenomen in de Tweede Kamer en rechtse partijen die het kabinet ermee wilde paaien, tegen hebben gestemd. Mede naar aanleiding van gesprekken met PVV-afsplitser Gidi Markuszower krijgt de politie er de komende jaren 95 miljoen euro bij.
1 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Dat ziekenhuizen tijdelijk geen nieuwe patiënten meer opnemen van bepaalde zorgverzekeraars, is volgens minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, VVD) "heel vervelend", maar ze benadrukt ook dat dit "hoort bij het zorgstelsel zoals we dat hebben ingericht. En dat wil ik ook betaalbaar houden."
3 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) zal het belastingplan als "dienaar van de Kroon" verdedigen in de Eerste Kamer, hoewel zijn eigen partij er in de Tweede Kamer tegen stemde. Dat zei de VVD-bewindsman voor aanvang van de ministerraad. Het gedoe rond het belastingplan leidde afgelopen week bijna tot de val van het minderheidskabinet.
3 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) roept politieke partijen op "alert te zijn" op extreemrechtse invloeden. Hij beperkt zich daarbij niet tot Forum voor Democratie (FVD), dat deze week zes leden royeerde omdat zij te zien waren in een Zembla-documentaire over neonazistische groepen die illegale kooigevechten organiseren.
5 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Partijleider Lidewij de Vos van FVD wil "over tot de orde van de dag" na het royement van zes partijleden die te zien waren in een Zembla-uitzending over door neonazi's georganiseerde vechttoernooien. "Dit had niet moeten gebeuren, maar nu is het klaar", zei zij in het SBS-programma Nieuws van de Dag.
20 uur geledenBERLIJN (ANP) - De Verenigde Staten beseffen dat Europese landen pas met Rusland willen praten over de veiligheid van Europa zodra de strijd in Oekraïne is gestaakt, denkt premier Rob Jetten. "Dat is gewoon superduidelijk voor iedereen", zei hij voor aanvang van een top met bondgenoten van Oekraïne waar ook de Amerikaanse bemiddelaars Steve Witkoff en Jared Kushner zijn aangeschoven.
22 uur geleden