Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het debat over het normaliseren van geweld in de politiek en samenleving in de Tweede Kamer is uitgesteld, omdat het te laat zou beginnen. Een debat over overlastgevende asielzoekers was nog bezig, terwijl het debat over het normaliseren van geweld al zou beginnen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel vindt het "schokkend" dat bewezen is dat strafrechtadvocaat Inez Weski als boodschapper fungeerde voor haar cliënt Ridouan Taghi. Zij speelde berichten van de topcrimineel door naar anderen in zijn criminele netwerk. De rechtbank acht bewezen dat zij "een actieve rol" had in de bende van Taghi, maar de ex-advocaat hoeft onder meer vanwege haar broze gezondheid en fouten in het proces niet meer terug de cel in.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De PVV ziet maatregelen die alleen tegen fatbikes zijn gericht toch niet zitten. "Wij zijn binnen de fractie tot elkaar gekomen en hebben moeten concluderen dat het vrijwel een onmogelijke opgave is", zei PVV-Kamerlid Erwin Prickaertz in een debat over verkeersveiligheid. Hij pleitte voor een minimumleeftijd van 14 jaar voor het besturen van e-bikes in het algemeen en een helmplicht tot 18 jaar.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Er zijn inmiddels twintig aangiftes binnengekomen tegen Tweede Kamerlid Gidi Markuszower om zijn uitlatingen over Palestijnse asielzoekers, melden de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Die spreken de verwachting uit dat dit aantal de komende dagen verder oploopt "omdat diverse personen al een afspraak bij de politie hebben gemaakt om aangifte te doen".
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vijf organisaties spraken donderdag met premier Rob Jetten over Israël en de situatie in Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Libanon. "De toon van het kabinet is anders. Er is meer begrip, maar met begrip verander je de situatie niet", concludeerde Rolien Sasse van PAX. Ze willen dat het kabinet snel met sancties komt.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink heeft niet de bevoegdheid om een "juridisch dwingende maatregel" te nemen waardoor een gemeente noodopvangplekken voor asielzoekers moet regelen. Dat zei hij donderdagochtend naar aanleiding van het bericht dat het aanmeldcentrum in Ter Apel woensdagavond niet iedereen een slaapplek kon bieden.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nog voordat de verbouwing van het Binnenhof klaar is, is het complex te klein voor alle organisaties die erin moeten. Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66) zei in een debat met de Tweede Kamer: "De Tweede Kamer is gegroeid, de Eerste Kamer is gegroeid, de Raad van State is gegroeid, alles is gegroeid. Dus het gaat niet passen, tenzij we in afgeslankte vorm teruggaan."
1 dag geleden