Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - "Het is klip en klaar dat u zich op het verkeerde been gezet heeft gevoeld," zei minister David van Weel (VVD, Justitie) tegen de Tweede Kamer in het laatste deel van het debat over de aangiftes die waren blijven liggen. "Daar had de Algemene Rekenkamer ook gewoon gelijk in." Eerder in het debat maakte de minister al excuses, maar zei hij dat hij de Kamer niet had misleid.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel (VVD) heeft excuses aangeboden voor opmerkingen die hij maakte over een Rekenkamer-rapport over ernstige misdrijven waar justitie niet achteraan ging. Met zijn "nuancering" wekte hij de indruk dat hij het rapport in twijfel trok of bagatelliseerde, en dat was niet de bedoeling, zei hij in het debat over de kwestie.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De uitspraken van justitieminister David van Weel (VVD) over ernstige misdrijven waar justitie niet achteraan ging, passen volgens enkele oppositiepartijen in een patroon van te stellige uitspraken die achteraf gecorrigeerd moesten worden. JA21 en DENK brachten onder meer de zaak rond de dood van de 17-jarige Lisa in herinnering.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Justitie David van Weel heeft volgens het CDA "ruis" gecreëerd met zijn uitspraken over ernstige misdrijven die justitie liet liggen. Die "ruis" had hij kunnen wegnemen door eerder aan te geven dat hij de cijfers van de Algemene Rekenkamer niet kon verifiëren, zei CDA-Kamerlid Jeltje Straatman in een debat. "Dat had een hoop ellende bespaard."
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oppositiepartijen verwachten een zwaar debat voor minister David van Weel (Justitie en Veiligheid) donderdagavond over aangiftecijfers. De VVD'er kwam dinsdag in de problemen toen de Rekenkamer scherpe kritiek uitte op zijn uitleg over 10.000 aangiftes en meldingen van zware misdrijven die niet zijn opgepakt of snel terzijde zijn geschoven. PRO, SP, SGP en ChristenUnie verwachten misschien de vraag te gaan stellen of de minister moet opstappen als zijn opstelling bij het debat niet tevredenstelt. JA21 heeft weinig vertrouwen in een goede afloop.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De bemiddeling om een nieuwe plek te vinden voor de 25 meervoudig gehandicapte kinderen die gebruikmaken van zorgvilla's van Villa ExpertCare blijft. De zorg stopt na 31 december en dat noemt zorgminister Mirjam Sterk stuitend.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is niet aan de politiek om zich te bemoeien met het besluit van de NPO om alsnog mee te doen aan het Eurovisie Songfestival met een onafhankelijk team. Dat zeiden Mohammed Mohandis (PRO) en Ouafa Oualhadj (D66) na vragen van Doğukan Ergin (DENK) over de kwestie tijdens een debat over de publieke omroep.
21 uur geleden