Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse ambassadeur in Zwitserland is vrijdag aangekomen op de plek waar donderdag een tourbus met Nederlanders verongelukte. Ze is daar samen met een team, zei minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen vrijdag voor de ministerraad. "En staat in goed contact met de lokale autoriteiten."
23 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink vindt dat beveiliging moet worden ingezet zolang dat nodig is in Ter Apel om overlastgevende asielzoekers te weren. Woonzorgcentrum Kloosterheerd doet dat sinds kort, omdat jongeren daar in de avond voor overlast zorgen. Van den Brink noemt dat "onwenselijk".
54 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De houten kap van het Torentje van de premier is bijna 480 jaar oud, blijkt uit onderzoek van Rijksvastgoed tijdens de renovatie van het Binnenhof. Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/47 zijn gekapt.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquêtecommissie corona kan de onderzoeksvraag van de Tweede Kamer beantwoorden, denkt commissievoorzitter Daan de Kort (VVD). Hij zei na het laatste van de 51 verhoren dat er genoeg informatie is verzameld.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het veelvuldig gebruik van AI voor berichtgeving op sociale media van premier Rob Jetten past zijn geloofwaardigheid niet aan, zei hij donderdag tegen media. "Nee, dat vind ik echt onzin", aldus Jetten. "Driekwart van de Nederlanders gebruikt tegenwoordig elke dag AI als hulpmiddel. En dat geldt ook voor ons in het dagelijks werk."
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën, D66) wil nog niets weten van aangifte tegen zijn eigen ambtenaren, zolang niet zeker is dat er "moedwillig" documenten uit handen zijn gehouden van de parlementaire commissies die het toeslagenschandaal hebben onderzocht. Hij noemde dat in een Kamerdebat "een buitengewoon zwaar middel" waarbij zorgvuldigheid geboden is.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer is nog niet tevreden met het aangekondigde onderzoek naar een datakluis met tientallen miljoenen documenten over het toeslagenschandaal, die dit voorjaar werd herontdekt op het ministerie van Financiën. Oppositiepartijen deden in een Kamerdebat de oproep daar ook strafrechtelijk onderzoek naar te laten doen.
21 uur geleden