Verkenningschaos zorgt voor ongekende situatie
DEN HAAG (ANP) - De abrupt onderbroken verkenning leidt tot een nooit eerder vertoonde politieke situatie. Naar verwachting volgt woensdag een uniek Kamerdebat met de opgestapte verkenners, die zich moeten verantwoorden voor omstreden informatie die per ongeluk uitlekte via een foto. Annemarie Jorritsma (VVD) en Kajsa Ollongren (D66) zullen in de grote vergaderzaal letterlijk tegenover de andere hoofdrolspelers in de verkenning staan.
Vlak voor het debat zijn namelijk ook demissionair premier en VVD-leider Mark Rutte, vijf ministers en drie staatssecretarissen zelf beëdigd als Tweede Kamerlid. Net als Rutte zijn twee ministers ook partijleider: Sigrid Kaag (D66) en Wopke Hoekstra (CDA).
Deze tijdelijke dubbelrol van demissionair ministers is gebruikelijk en duurt tot een nieuw kabinet is gevormd. Deze bewindspersonen stemmen mee als Tweede Kamerlid en tegelijk moeten zij tegenover diezelfde Kamer hun beleid verdedigen. Normaliter behandelen beide Kamers in deze demissionaire periode dan ook geen politiek gevoelige zaken.
Opheldering
Door de geklapte verkenning is dat ditmaal volstrekt anders. Oud-verkenners Jorritsma en Ollongren zitten in het kabinetsvak en zullen op verzoek van de Kamer opheldering geven over hun uitgelekte aantekeningen. Vooral de opmerking achter de naam van CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt - functie elders - leidde tot grote verontwaardiging. Niet duidelijk is wie dit punt heeft ingebracht en waarom. Zowel Rutte, Kaag als Hoekstra ontkent. De oude verkenners en hun opvolgers hebben al aangegeven dat het sowieso onjuist was om individuele Kamerleden in een verkenning te betrekken.
Nog niet alle fracties weten wie van hen de verkenners aan de tand gaan voelen. Mark Rutte zal als fractievoorzitter het debat zelf gaan doen, evenals onder andere Lilian Marijnissen (SP), Lilianne Ploumen (PvdA) en Jesse Klaver (GL), zeggen hun woordvoerders.
Informateur
Het huidige systeem van de verkenning - als voorbereiding op de formatie - is vrij nieuw. Sinds 2012 zijn er verkenners en die werken in opdracht van de Tweede Kamer. Tot 2010 was deze eerste ronde een taak van de koningin, maar die werkwijze was te ondoorzichtig, vond het parlement. Sindsdien voert een verkenner of verkenners - aangedragen door de grootste partij - de eerste gesprekken. Daarna brengt de verkenner verslag uit aan de Kamer, die daarover met hem of haar in debat gaat. In 2012 was dit Henk Kamp en in 2017 Edith Schippers (beiden VVD).
Als de Kamer akkoord gaat met de voorgestelde koers, wordt ook direct een informateur aangewezen. Die gaat met de beoogde coalitiepartijen de onderhandelingen inhoudelijk voeren. Als er zicht komt op een breed politiek draagvlak voor beleid en op een coalitie, wordt opnieuw verslag uitgebracht aan de Kamer en komt er een formateur. Dit is meestal de toekomstige premier, die in deze fase het kabinet in elkaar zet.
Door het echec loopt de vorming van een nieuwe coalitie zeker anderhalve week vertraging op. De nieuwe verkenners Tamara van Ark (VVD) en Wouter Koolmees (D66) gaan pas ná het debat weer met alle zeventien lijsttrekkers om tafel. Ze willen een hele nieuwe start maken, onder meer om het vertrouwen te herstellen.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft er spijt van dat het de Tweede Kamer niet eerder heeft geïnformeerd over het terugvinden van een 'datakluis' met tientallen miljoenen documenten over het toeslagenschandaal. Dat antwoordt staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën, D66), ook namens staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos), op Kamervragen. Tegelijk geven ze aan dat er geen opzet is geweest om informatie achter te houden of belastingplichtigen te duperen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Financiënminister Eelco Heinen (VVD) blijft hoop houden "breed draagvlak" te krijgen in het parlement voor zijn begroting. Kort daarvoor zeiden de partijen PRO en JA21, waar de minderheidscoalitie naar kijkt voor steun, het niet voor zich te zien om gezamenlijk de begroting te steunen. Daarvoor zijn de verschillen tussen het linkse PRO en het rechtse JA21 te groot, denken zij. Heinen moet van hen dan ook kiezen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs en Emancipatie, VVD) verwacht dat de onderwijsinspectie "op niet al te lange termijn" gaat kijken bij de FVD-basisschool die maandag openging in Almere. Ze legde bij een persbijeenkomst op het Catshuis uit dat de inspectie bij nieuwe scholen altijd in het eerste schooljaar langskomt, maar in het geval van de Renaissanceschool kan de bewindsvrouw zich voorstellen dat "de inspectie niet wacht tot mei, om het maar zo te zeggen".
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 heeft "twijfels" bij de wens van het kabinet voor brede steun voor de begroting. De linkse partij PRO zou dan ook steun leveren, maar JA21-Kamerlid Michiel Hoogeveen ziet dat niet voor zich. "Wij denken dat er op een gegeven moment echt wel duidelijke verschillen zichtbaar worden tussen JA21 en PRO", zei hij dinsdag na afloop van een gesprek met financiënminister Eelco Heinen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere oppositiepartijen spreken dinsdag met minister Eelco Heinen van Financiën, meldt het ministerie. SGP en JA21 zijn in de ochtend aangeschoven bij de VVD-minister, terwijl PRO in de middag met Heinen in gesprek gaat.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verschillen tussen wat het kabinet en PRO willen met de begroting van komend jaar zijn nog steeds "levensgroot". Dat benadrukte PRO-leider Jesse Klaver meermaals na afloop van het eerste gesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA).
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver denkt dat de begrotingsonderhandelingen tussen zijn partij en het kabinet "heel ingewikkeld" zullen worden. Hij wil dat de beoogde bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel gaan, maar ziet ook dat bijvoorbeeld de VVD daar heel anders in staat. "Maar dit is onze inzet", zei hij voorafgaand aan zijn gesprek met premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA).
1 dag geleden